Futbolu Bırakan Profesyonel Futbolcunun Tescili Kaç Ay Devam Eder? | TFF m.7
Kısa ve net cevap
Profesyonel futbolcu futbol faaliyetini bıraktığında veya aktif futbolculuğa ara verdiğinde TFF nezdindeki önceki tescil geçmişi hemen hukuki önemini kaybetmez. Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı m.7, futbolu bırakan profesyonel futbolcunun belirli bir süre boyunca önceki kulübüyle bağlantılı tescil ve yetiştirme tazminatı sonuçlarını koruyan özel düzenleme içerir. Güncel sistemde futbolcunun yeniden profesyonel futbola dönmesi 30 aylık dönem içinde gerçekleşirse yeni kulübün yetiştirme tazminatı yükümlülüğü gündeme gelebilir.
Bu hüküm, m.6/3’teki “profesyonelden amatöre dönüş ve 30 ay içinde yeniden profesyonellik” kuralıyla benzer bir mali amacı paylaşsa da aynı olay değildir. m.7’nin odağı futbol faaliyetini bırakan veya tescili aktif olmayan profesyonel futbolcunun yeniden profesyonel sisteme dönüşüdür. Bu nedenle futbolcunun gerçekten amatör statü kazanıp kazanmadığı, yoksa yalnız profesyonel faaliyete ara mı verdiği TFF kayıtlarından ayrıştırılmalıdır.
TFF m.7’nin hukuki dayanağı nedir?
5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun m.3, TFF’ye futbolcu statüsü, tescil ve transfer düzenini kurma yetkisi verir. Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı bu yetki kapsamında futbolcunun aktif profesyonel kariyeri kadar statü değişikliği ve kariyere dönüş hâllerini de düzenler.
m.7’nin temel işlevi, profesyonel futbolcunun faaliyeti bırakması hâlinde tescil geçmişinin ekonomik ve sportif sonuçlarının belirli bir süre daha korunmasıdır. Bir futbolcu sözleşmesi sona erdikten sonra uzun süre yeni profesyonel tescil yaptırmamış olabilir. Bu durum, önceki kulüplerin eğitim ve yetiştirme haklarının ilk günden itibaren tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Hükmün uygulanmasında futbolcunun son profesyonel tescil tarihi, profesyonel sözleşmenin sona erme biçimi, son kulübü, aktif tescil durumu ve yeniden profesyonel olduğu tarih birlikte incelenir. Kulüp veya futbolcu beyanı yerine TFF kayıt zinciri esas alınır.
“Futbolu bırakmak” hangi durumları kapsar?
Uygulamada futbolu bırakma kavramı farklı biçimlerde ortaya çıkabilir: futbolcunun profesyonel sözleşmesi sona erdikten sonra yeni kulüple sözleşme yapmaması, resmî tescil yenilememesi veya aktif futbolculuğa ara vermesi. Ancak hukuki değerlendirme günlük dildeki “emekli oldum” açıklamasına göre değil, TFF tescil statüsüne göre yapılır.
Futbolcunun sosyal medyada kariyerini noktaladığını açıklaması tek başına federasyon kayıtlarını silmez. Aynı şekilde uzun süre resmî maç oynamaması da tescil geçmişinin hukuki önemini ortadan kaldırmaz. m.7’nin uygulanabilmesi için son profesyonel tescil ve sözleşme kayıtları belirlenmelidir.
Futbolcu profesyonelden amatöre tescil edilmişse m.6’daki özel hükümler ayrıca devreye girer. Bu nedenle m.7 dosyasında ilk soru “futbolcu yalnız faaliyeti mi bıraktı, yoksa resmen amatör statü mü kazandı?” olmalıdır. İki olayın 30 aylık sonuçları benzer görünse de hukuki dayanakları farklıdır.
30 aylık süre neden önemlidir?
m.7, futbol faaliyetini bırakan profesyonel futbolcunun yeniden profesyonel futbola dönüşünde 30 aylık özel zaman aralığına hukuki sonuç bağlar. Bu dönem içinde yeni profesyonel tescil yapılırsa yetiştirme tazminatı bakımından önceki tescil ve eğitim dönemleri yeniden önem kazanır.
30 aylık süre, futbolcunun yalnız maç oynamadığı günlerin toplamı olarak hesaplanmamalıdır. Federasyon kayıtlarında profesyonel faaliyetin sona ermesi ve yeniden profesyonel tescilin gerçekleşmesi arasındaki statü zinciri belirlenmelidir. Sözleşme bitiş tarihi, tescil tarihi ve yeniden tescil tarihi aynı olayın farklı unsurları olabilir.
Sürenin birkaç gün aşılması veya eksik olması yetiştirme tazminatı sonucunu değiştirebileceği için kulüpler sözleşme öncesi incelemede tarihleri kesin olarak çıkarmalıdır. “Yaklaşık iki buçuk yıl geçti” şeklindeki hesap hukuki değerlendirme için yeterli değildir.
Futbola dönen oyuncu nasıl yeniden profesyonel olur?
Futbolcunun yeniden profesyonel olabilmesi için yeni kulüple m.19’a uygun profesyonel futbolcu sözleşmesi yapması ve TFF tescil işlemlerini tamamlaması gerekir. Tescil m.14 uyarınca FYS üzerinden yürütülür; zorunlu belgeler sisteme yüklenir ve kulübün e-imza yetkilisi işlemi tamamlar.
Futbolcu uzun süre aktif olmadığı için yeni kulübün sağlık ve sportif uygunluk incelemesi yapması doğaldır; ancak profesyonel sözleşmenin geçerliliği olumlu sağlık muayenesi sonucuna bağlanamaz. m.19’daki bu yasak kariyere dönen futbolcu için de geçerlidir.
Sözleşmenin süresi, ücret, prim ve diğer mali haklar açıkça yazılmalıdır. Futbolcunun 18 yaş altı olması bu olay grubunda nadir görünse de gerçekleşirse üç yıllık azami sözleşme süresi ve diğer küçük futbolcu korumaları ayrıca uygulanır.
Yetiştirme tazminatı ne zaman gündeme gelir?
m.7’nin 30 aylık sistemi, yeniden profesyonel olan futbolcunun yeni kulübü bakımından m.16 ve Ek-1 kapsamında yetiştirme tazminatı doğurabilir. Futbolcunun 12–23 yaş arasındaki tescil dönemleri, eski kulüplerin kategorileri ve transfer tarihindeki yaş temel değerlendirme unsurlarıdır.
Bu nedenle yeni kulüp, futbolcunun “uzun süredir kulüpsüz” veya “futbolu bırakmış” olmasına güvenerek tazminat riski bulunmadığını varsaymamalıdır. TFF kariyer dökümü çıkarılmalı ve 30 aylık süreyle m.16 yaş sistemi birlikte hesaplanmalıdır.
Futbolcu 23 yaşını aşmışsa m.16’nın yaş sınırları nedeniyle yetiştirme tazminatı sonucu değişir. m.7’deki 30 aylık zaman aralığı m.16’daki yaş sınırını kaldırmaz. Bu nedenle iki şart birlikte değilse tazminat çıkmayabilir.
m.7 ile m.6/3 arasındaki fark nedir?
m.6/3, profesyonel statüden amatör statüye dönen futbolcunun 30 ay içinde yeniden profesyonel olması hâlini düzenler. Bu olayda futbolcu TFF nezdinde açıkça amatör statü kazanmıştır. m.7 ise futbol faaliyetini bırakan veya aktif profesyonel tescili sona eren oyuncunun dönüşüne ilişkin özel kuraldır.
m.6/3 ayrıca futbolcunun amatör statüye döndüğü kulübün yetiştirme tazminatı talep edemeyeceğine ilişkin özel sonuç içerir. m.7 dosyasında ise “amatöre dönüş kulübü” kavramı her zaman bulunmaz. Bu nedenle iki madde başlık benzerliği nedeniyle birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Doğru maddeyi belirlemek için futbolcunun tescil geçmişi kronolojik olarak okunmalıdır: son profesyonel sözleşme, varsa amatör tescil, faaliyetsiz dönem ve yeni profesyonel tescil ayrı satırlarda gösterilmelidir.
Eski profesyonel sözleşmenin nasıl sona erdiği önemli midir?
Evet. Önceki profesyonel sözleşmenin süre sonunda bitmesi, karşılıklı sona erdirilmesi veya tek taraflı feshedilmesi farklı hukuki sonuçlar yaratabilir. m.16 yetiştirme tazminatı bakımından önceki kulübün haksız feshi veya futbolcunun haklı feshi gibi durumlara özel sonuç bağlar.
Bu nedenle yeni kulüp yalnız son tescil tarihine bakmamalı, eski sözleşmenin sona erme belgelerini de incelemelidir. Fesih uyuşmazlığı varsa noter bildirimleri, TFF kurul kararları ve kesinleşme durumu yetiştirme tazminatı değerlendirmesine etki edebilir.
Futbolcunun sözleşmesini haksız biçimde sona erdirmiş olması hâlinde m.30’daki koruma dönemi ve sportif yaptırım hükümleri ayrıca gündeme gelebilir. Faaliyete ara verilmiş olması, geçmiş fesih ihlalinin sonuçlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Futbolcu yurt dışında futbolu bırakıp Türkiye’ye dönerse ne olur?
Uluslararası unsur varsa TFF Talimatının yanında FIFA Oyuncuların Statüsü ve Transferleri Düzenlemeleri ile ITC sistemi uygulanır. Futbolcunun önceki federasyondaki tescil statüsü, son profesyonel sözleşmesi ve FIFA kayıtları doğru şekilde Türkiye’ye aktarılmalıdır.
Yabancı federasyonda uzun süre aktif olmayan oyuncunun “serbest” görünmesi, yetiştirme tazminatı veya dayanışma katkısı gibi FIFA kaynaklı mali sonuçların bulunmadığı anlamına gelmez. Yeni kulüp uluslararası kariyer dökümünü ve FIFA ID kaydını incelemelidir.
Futbolcu 18 yaşından küçükse uluslararası transferde m.17 ve FIFA RSTP’nin küçük futbolculara ilişkin sınırlamaları ayrıca uygulanır. 30 aylık kariyer arası, küçük futbolcu transfer yasağını aşan bir istisna değildir.
Kulüpler hangi belgeleri incelemelidir?
- Futbolcunun son profesyonel sözleşmesi.
- Sözleşmenin sona erme veya fesih belgesi.
- TFF/FIFA ID ve tescil geçmişi.
- Son aktif profesyonel tescil tarihi.
- Varsa amatör tescil ve kulüp değişiklikleri.
- Faaliyetsiz dönem kayıtları.
- Yeni profesyonel sözleşme tarihi.
- Yeniden profesyonel TFF tescil tarihi.
- 12–23 yaş arasındaki yetiştirme kulüpleri.
- İlgili sezon TFF kategori ve yetiştirme maliyetleri.
- Varsa önceki fesih uyuşmazlığı kararları.
- Uluslararası geçmişte ITC ve FIFA kayıtları.
Kulüp açısından due diligence neden gereklidir?
Uzun süre futbol oynamamış oyuncu bazen “bedelsiz fırsat” olarak değerlendirilir. Ancak hukuki due diligence yapılmadan imzalanan sözleşme, beklenmeyen yetiştirme tazminatı, tescil veya eski fesih uyuşmazlığı maliyetleri doğurabilir. Sportif değerlendirme ile tescil ve mali risk incelemesi birlikte yürütülmelidir.
Kulübün 7405 sayılı Kanun kapsamındaki bütçe ve yönetici sorumluluğu da unutulmamalıdır. Yetiştirme tazminatı öngörülebilir bir transfer maliyeti ise sözleşme öncesinde kulüp bütçesine dahil edilmelidir. Sonradan ortaya çıkan borç, bütçe ve ödeme planını bozabilir.
Yeni kulüp, futbolcudan yalnız sözlü kariyer beyanı almakla yetinmemeli; TFF ve varsa FIFA kayıtlarını bağımsız olarak doğrulamalıdır. Özellikle 30 aylık sınırın yakınında bulunan işlemlerde gün hesabı yazılı çalışılmalıdır.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
m.7 TFF’nin ulusal statü kuralıdır. Futbolcu Mersin’de futbolu bırakıp İstanbul’da profesyonelliğe dönse de veya yurt dışında ara verip Mersin’de sözleşme imzalasa da tescil ve yetiştirme tazminatı değerlendirmesi aynı federasyon/FIFA kayıt sistemi üzerinden yapılır.
Mersin’de profesyonel kulüplerin tecrübeli veya kariyerine ara vermiş oyuncu transferlerinde yalnız sağlık ve performans incelemesi değil, 30 aylık m.7 süresi ile yetiştirme tazminatı geçmişini de kontrol etmesi gerekir.
Site içi ilgili rehberler
- Amatöre dönen futbolcunun 30 ay içinde yeniden profesyonel olması
- Profesyonel futbolcunun amatöre dönüşü
- Spor hukuku genel rehberi
- Spor kulübünün futbolcu ve transfer giderleri
- Hukuki iletişim
Resmî kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
Futbolu bırakan futbolcu TFF kayıtlarından hemen silinir mi?
Hayır. Tescil geçmişi federasyon sisteminde korunur ve m.7 belirli dönemde yeniden profesyonellik için hukuki sonuç bağlar.
30 ay içinde dönen futbolcu için mutlaka tazminat çıkar mı?
Hayır. m.7 ile birlikte m.16 ve Ek-1’in yaş, tescil ve kategori şartları uygulanır. Somut hesap yapılmalıdır.
Futbolcu 23 yaşından büyükse ne olur?
m.16’nın yetiştirme tazminatı yaş sınırı ayrıca dikkate alınır. 30 aylık süre yaş şartını ortadan kaldırmaz.
Futbolcu amatör lisans aldıysa m.7 mi m.6/3 mü uygulanır?
Resmen amatör statüye dönüş varsa m.6/3 özel olarak incelenmelidir. m.7 faaliyeti bırakan profesyonelin dönüşüne ilişkindir; tescil geçmişi doğru sınıflandırılmalıdır.
Eski sözleşme haksız feshedilmişse tazminat hakkı etkilenir mi?
Evet. m.16 önceki kulübün haksız feshi veya futbolcunun haklı feshi gibi durumlara yetiştirme tazminatı bakımından özel sonuçlar bağlar.
Yeni kulüp sözleşme imzalamadan önce neyi kontrol etmelidir?
TFF/FIFA tescil geçmişi, 30 aylık süre, yaş, yetiştirme kulüpleri, kategori tutarları ve eski sözleşmenin sona erme biçimi kontrol edilmelidir.
Yurt dışından dönüşte ITC gerekir mi?
Uluslararası tescil geçmişi varsa FIFA ve ilgili federasyonların ITC prosedürleri uygulanır. Güncel uluslararası transfer şartları ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlık hangi kurulda görülür?
Yetiştirme tazminatı uyuşmazlıkları m.16 uyarınca Uyuşmazlık Çözüm Kurulunun özel görev alanındadır.
Sonuç
Profesyonel futbolcunun kariyerine ara vermesi veya futbolu bırakması, önceki tescil ve yetiştirme geçmişini ilk günden itibaren hukuken etkisiz hâle getirmez. m.7’deki 30 aylık dönem içinde yeniden profesyonel tescil yapılacaksa yeni kulüp m.16 ve Ek-1 kapsamında yetiştirme tazminatı riskini hesaplamalıdır. Doğru sonuç için faaliyetin sona erdiği dönem, varsa amatör tescil, yeni profesyonel tescil tarihi, futbolcunun yaşı ve önceki sözleşmenin sona erme biçimi birlikte incelenmelidir.
Futbolu bırakma ile amatör statüye dönüş neden aynı kayıt değildir?
Profesyonel futbolcunun aktif kariyerine ara vermesi veya yeni sözleşme imzalamaması, TFF nezdinde otomatik olarak amatör statü kazandığı anlamına gelmez. Amatör statüye dönüş m.6’daki şartlara ve ilgili tescil işlemine bağlıdır. Bu nedenle m.7 incelemesinde futbolcunun “futbolu bıraktım” açıklaması yerine federasyon tescil dökümü esas alınmalı; profesyonel tescilin sona erdiği, varsa amatör tescilin başladığı ve yeniden profesyonel tescilin yapıldığı tarihler ayrı ayrı belirlenmelidir.
Bu ayrım 30 aylık sürenin hangi hukuki hüküm altında inceleneceğini belirler. Futbolcu resmen amatör statü kazanmışsa m.6/3, futbol faaliyetine ara verip daha sonra profesyonelliğe dönüyorsa m.7 özel olarak değerlendirilir. Her iki hüküm yetiştirme tazminatıyla bağlantı kursa da hak sahibi kulüpler ve ara statünün niteliği bakımından aynı değildir.
Yeni kulübün 30 aylık süre için yapacağı tarih kontrolü
Yeni profesyonel kulüp, sözleşme görüşmesine başlamadan önce futbolcunun son profesyonel tescilini ve yeniden profesyonel olacağı tarihi gün/ay/yıl olarak çıkarmalıdır. Yaklaşık süre hesabı kullanılmamalıdır. 30 aylık sınırın birkaç gün öncesi veya sonrası, m.7’nin yetiştirme tazminatı sonucunu değiştirebilir. Bu nedenle FYS ve TFF kayıtları hukuk dosyasına eklenmeli, hesap sözleşme imzalanmadan önce yazılı hâle getirilmelidir.
Futbolcunun faaliyetsiz dönemde hazırlık maçlarına çıkması, bireysel antrenman yapması veya başka bir ülkede kayıt dışı sportif faaliyete katılması TFF’deki profesyonel tescil tarihinin yerine geçmez. Buna karşılık başka federasyonda resmî tescil varsa FIFA ID ve ITC kayıtları mutlaka incelenmelidir. Uluslararası kayıt zincirinin gözden kaçırılması, oyuncunun gerçekten ne kadar süre aktif profesyonel sistem dışında kaldığının yanlış hesaplanmasına neden olabilir.
Yeniden profesyonel sözleşmede mali riskler nasıl yönetilir?
Kariyerine ara vermiş futbolcunun bonservis bedeli bulunmaması, yeni kulübün transfer maliyetinin yalnız futbolcu ücretinden ibaret olduğu anlamına gelmez. m.7 ile m.16 birlikte uygulandığında yetiştirme tazminatı doğabilir. Yeni kulüp, futbolcunun 12–23 yaş arasındaki yetiştirme kulüplerini, ilgili sezon kategorilerini ve yeniden profesyonel olduğu tarihteki yaşını kontrol ederek olası tazminatı transfer bütçesine eklemelidir.
Önceki profesyonel sözleşme fesihle sona ermişse fesih nedeninin de incelenmesi gerekir. Önceki kulübün haksız feshi veya futbolcunun haklı feshi, m.16’daki yetiştirme tazminatı hakkını etkileyebilir; ayrıca m.30 kapsamındaki sportif sonuçlar ayrı bir dosya yaratabilir. Bu nedenle yeni kulübün due diligence çalışması yalnız statü ve yaş hesabıyla sınırlı kalmamalı, eski sözleşmenin sona erme biçimini de kapsamalıdır.
Son olarak yeni sözleşme m.19’daki süre, mali hakların tek sözleşmede gösterilmesi ve yasak koşullar hükümlerine uygun hazırlanmalıdır. Tescil m.14 uyarınca FYS’de tamamlanmadan futbolcu resmî profesyonel müsabakada kullanılmamalıdır. Böylece kariyere dönüş süreci hem statü hem mali yükümlülük hem de müsabaka uygunluğu bakımından aynı dosyada güvence altına alınır.
Net kontrol: TFF tescil dökümü alınmadan 30 aylık sürenin sona erdiği varsayılmamalıdır.
Kulüp bu doğrulamayı sözleşme imzasından önce tamamlamalıdır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
