Kira Geliri Beyannamesinde Lens, Lens Solüsyonu ve İlaç İndirilebilir mi? GVK 89/2 | 2026

Kısa ve net cevap: Kira geliri nedeniyle yıllık gelir vergisi beyannamesi veren bir mükellef; kendisi, eşi ve küçük çocukları için yaptığı lens, lens solüsyonu ve doktor tarafından reçete edilen ilaç harcamalarını Gelir Vergisi Kanunu m.89/2’deki şartlar sağlanıyorsa beyan edilen gelirden indirebilir. İndirim, beyan edilen gelirin %10’unu aşamaz; harcamanın Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek ya da tüzel kişilerden alınan belgelerle tevsik edilmesi gerekir. Gelir İdaresi Başkanlığının 5 Mart 2026 tarihli özelgesine göre eczaneden alınan ödeme kaydedici cihaz/yazar kasa fişi bu özel durum için yeterli tevsik belgesi sayılmamış, fatura aranmıştır.

Kanuni dayanak: 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.89/2; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun belge düzenine ilişkin hükümleri; GİB’in 05.03.2026 tarihli E-38418978-120[2025/89/2]-141826 sayılı özelgesi. İçerik 18 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan düzenlemeler ve GİB’in 2026 eğitim-sağlık harcamaları rehberi esas alınarak hazırlanmıştır.

GİB’in 5 Mart 2026 tarihli özelgesi ne diyor?

Özelge talep eden mükellef, kira geliri için vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesinde kendisinin kullandığı lens ve lens solüsyonları ile doktor tarafından reçete edilen çeşitli ilaçlara ilişkin harcamaları indirmek istemiştir. Harcamaların eczaneden alınan ödeme kaydedici cihaz fişiyle belgelendiği belirtilmiş ve bu belgelerin yeterli olup olmadığı sorulmuştur.

GİB, lens ve lens solüsyonu harcamaları ile doktor tarafından reçete edilen ilaçları GVK m.89 kapsamında sağlık harcaması olarak kabul etmiştir. Buna göre beyan edilen gelirin %10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla bu harcamalar yıllık gelir vergisi matrahının tespitinde indirilebilir.

Ancak özelgenin belge yönünden sonucu ayrıca önemlidir: Eczanelere yapılan bu ödemeler karşılığında alınan yazar kasa fişleri tevsik edici belge olarak kabul edilmemiş; harcamaların fatura ile tevsiki gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla harcama sağlık harcaması niteliğinde olsa bile belge şartı sağlanmazsa indirim reddedilebilir.

Özelgenin resmî metni Gelir İdaresi Başkanlığının 05.03.2026 tarihli özelge sayfasında yer almaktadır.

Gelir Vergisi Kanunu m.89/2 hangi sağlık giderlerinin indirimine izin veriyor?

GVK m.89, yıllık beyanname üzerinden yapılabilecek “diğer indirimleri” düzenler. Maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendine göre, beyan edilen gelirin %10’unu aşmayan ve Türkiye’de yapılan eğitim ve sağlık harcamaları belirli şartlarla beyan edilen gelirden indirilebilir.

Sağlık harcamasının mükellefin kendisi, eşi veya küçük çocukları için yapılmış olması gerekir. Ayrıca ödeme, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmelidir. Bu şartlar birlikte aranır; yalnız harcamanın tıbbi nitelikte olması yeterli değildir.

İndirim “kira gelirinden düşülen gerçek gider” değildir. Yıllık beyannamenin hesaplama aşamasında, kanunun izin verdiği kişisel nitelikli sağlık harcaması olarak beyan edilen gelir üzerinden uygulanır. Bu ayrım özellikle kira gelirinde götürü veya gerçek gider yönteminin seçimiyle karıştırılmamalıdır.

GİB’in 2026 tarihli eğitim ve sağlık harcamaları broşürü de aynı temel şartları tekrar eder: %10 sınırı, Türkiye’de yapılma, mükellefiyeti bulunan kişilerden belge alma ve harcamanın mükellef, eş veya küçük çocuk için yapılması.

Beyan edilen gelirin %10’u sınırı nasıl uygulanır?

Kanundaki üst sınır, sağlık harcamasının tamamının sınırsız biçimde vergiden düşülemeyeceği anlamına gelir. Eğitim ve sağlık harcamaları toplamı, beyan edilen gelirin %10’una kadar indirim konusu yapılabilir. Sınırı aşan kısım aynı beyanname döneminde indirilemez.

Örneğin yıllık beyannamede “beyan edilen gelir” 600.000 TL ise GVK m.89/2 kapsamındaki eğitim ve sağlık harcamaları için azami indirim sınırı 60.000 TL’dir. Mükellefin şartları taşıyan 45.000 TL sağlık harcaması varsa tamamı; 90.000 TL harcaması varsa yalnız 60.000 TL’si bu bent kapsamında dikkate alınır.

İndirilemeyen kısmın sonraki yıla devredilmesi mümkün değildir. GİB’in güncel broşürü bu noktayı açıkça belirtmektedir. Bu nedenle yıl içindeki faturalar toplanmalı, beyan edilen gelir netleşince üst sınır ayrıca hesaplanmalıdır.

%10 sınırı “ödenecek verginin %10’u” veya “kira gelirinin %10’u” şeklinde hesaplanmaz. Ölçüt, yıllık gelir vergisi beyannamesindeki beyan edilen gelir tutarıdır. Birden fazla gelir unsuru birlikte beyan ediliyorsa hesaplama beyanname bütünü üzerinden yapılır.

Sağlık harcaması kim için yapılmış olmalı?

GVK m.89/2, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocukları için yapılan sağlık harcamalarını kapsar. GİB uygulamasında “küçük çocuk” kavramı, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan belirli yaştaki çocukları içerir; eğitim durumuna göre yaş sınırı bakımından ilgili sirküler açıklamaları dikkate alınır.

Anne, baba, yetişkin kardeş veya diğer yakınlar için yapılan sağlık gideri, sırf mükellef tarafından ödendi diye bu bent kapsamında otomatik indirim konusu olmaz. İndirim yapılacak kişinin kanunda sayılan kişi grubunda olması gerekir.

Ödeme başka bir aile ferdinin banka kartıyla yapılmışsa faturanın kimin adına düzenlendiği ve giderin kimin için yapıldığı önem kazanır. Beyannameyi veren mükellef, indirim şartlarını belge üzerinden ispatlayabilmelidir.

Ortak kullanılan sağlık ürünlerinde de bireysel bağlantı kurulmalıdır. Örneğin lens ve solüsyon doğrudan mükellefin kullanımına aitse özelgedeki gibi sağlık harcaması niteliği açıktır. İşletme stokuna alınan ürün veya başka kişi için alınan ilaç aynı kapsamda değerlendirilemez.

Lens ve lens solüsyonu sağlık harcaması sayılır mı?

Evet. 5 Mart 2026 tarihli özelgede GİB, lens ve lens solüsyonuna yapılan harcamaları GVK m.89 kapsamında sağlık harcaması olarak kabul etmiştir. Bu tespit, gözlük dışındaki kontakt lens ve bakım ürünleri bakımından uygulamadaki tereddüdü gidermesi açısından önemlidir.

Ancak ürünün sağlık amacıyla alındığı ve harcamanın mükellef, eş veya küçük çocuk için yapıldığı belgelenmelidir. Kozmetik amaçla alınan renkli lens gibi ürünlerde sağlık harcaması niteliği ayrıca tartışılabilir. Özelgenin konusu mükellef tarafından kullanılan lens ve lens solüsyonlarıdır.

Faturada ürün cinsinin açıkça yazılması, “muhtelif ürün” gibi belirsiz ifadelerden kaçınılması ispat gücünü artırır. Göz hekimi reçetesi veya muayene belgesi bulunması, özellikle ürünün sağlık amacıyla kullanıldığını göstermede yararlı olabilir.

Giderin gerçek olması kadar belgenin doğru döneme ait olması da önemlidir. Yıllık beyanname, ilgili takvim yılında yapılan harcamalar üzerinden düzenlenir; başka yıla ait fatura sonraki dönemin indirimine keyfi olarak taşınamaz.

Reçeteli ilaç harcaması indirilebilir mi?

Özelgede doktor tarafından reçete edilen çeşitli ilaçlar da GVK m.89 kapsamında sağlık harcaması kabul edilmiştir. Bu nedenle reçeteye bağlı ilaç giderleri, diğer şartlar sağlanırsa yıllık gelir vergisi beyannamesinde indirim konusu yapılabilir.

Reçete, ilacın sağlık ihtiyacına dayandığını gösterir; ancak özelgedeki olayda yalnız reçete yeterli görülmemiştir. Eczaneden alınan harcamanın ayrıca fatura ile tevsik edilmesi gerekir. Yani tıbbi gereklilik belgesi ile vergi tevsik belgesi farklı işlev görür.

SGK veya özel sağlık sigortası tarafından karşılanan kısım mükellefin yaptığı harcama değildir. Mükellefin cebinden çıkan ve şartları taşıyan tutar esas alınır. İade veya sigorta geri ödemesi alınmışsa net harcama tutarı dikkatle belirlenmelidir.

Vitamin, takviye edici gıda ve reçetesiz ürünlerin her biri otomatik olarak “sağlık harcaması” kabul edilmez. Ürünün niteliği ve tıbbi bağlantısı ayrı değerlendirilmelidir. Bu yazının kesin sonucu, özelgede açıkça yer alan reçeteli ilaç, lens ve lens solüsyonu için geçerlidir.

Yazar kasa fişi neden yeterli görülmedi?

GİB’in 2026 özelgesinin en pratik sonucu belge türüne ilişkindir. Mükellefin eczaneden aldığı ödeme kaydedici cihaz fişleri, söz konusu sağlık harcamalarının GVK m.89/2 kapsamında indirimi için tevsik edici belge olarak kabul edilmemiştir. İdare, faturayla belgelendirme aramıştır.

Bu nedenle yıl sonunda beyanname hazırlanırken yalnız eczane fişlerinin dosyalanmış olması yeterli olmayabilir. Harcama yapılırken fatura istenmesi gerekir. E-fatura veya e-arşiv fatura düzenlenmesi mümkünse mükellef bilgileri doğru şekilde girilmelidir.

Fatura üzerinde hizmet veya ürünün niteliği, tarih, satıcı bilgileri ve tutar görünmelidir. Mükellefin ad-soyad veya vergi kimlik bilgileri bakımından belge düzeni mali müşavirle kontrol edilmelidir. Sonradan “fişi faturaya çevirme” imkânı her zaman bulunmayabilir.

GİB’in özelgesi belirli mükellefin somut başvurusu için verilmiştir; buna rağmen belge yönünden güncel idari yaklaşımı açık biçimde gösterir. İndirimden yararlanmak isteyen mükellef, en güvenli yöntem olarak faturayı işlem anında temin etmelidir.

Sağlık harcaması kira gelirinden doğrudan düşülen gider midir?

Hayır. Bu nokta SEO aramalarında en sık karıştırılan konudur. Kira gelirinde gerçek gider yöntemi kapsamında taşınmazla ilgili belirli giderler, Gelir Vergisi Kanununun gayrimenkul sermaye iradına ilişkin hükümleri uyarınca safi iradın tespitinde dikkate alınabilir. Sağlık harcaması ise farklı bir aşamada, GVK m.89 kapsamında yıllık beyannameden yapılan kişisel indirimdir.

Dolayısıyla “lens giderini kiradan düşmek” teknik olarak doğru ifade değildir. Önce kira geliri ve varsa gerçek/götürü gider kurallarıyla beyan edilecek gelir belirlenir; ardından yıllık beyannamede GVK m.89’daki sağlık harcaması indirimi şartları ayrıca uygulanır.

Kira gelirinin genel beyan esasları için Kira Gelir Vergisi 2026 rehberi incelenebilir. Taşınmaz için kullanılan kredinin faizinin gerçek gider yöntemindeki durumu ise kira gelirinden konut kredisi faizi indirimi başlıklı yazıda ayrıca açıklanmıştır.

Yurt dışında yaşayan kişilerin Türkiye’deki kira gelirleri için beyan yükümlülükleri farklı bağlantılar içerebilir. Bu durumda yurt dışında yaşayanların Türkiye’de kira geliri vergisi rehberi de birlikte değerlendirilmelidir.

Özel sağlık sigortası veya SGK bir kısmını ödüyorsa ne dikkate alınır?

GVK m.89/2 bakımından indirim, mükellefin gerçekten katlandığı sağlık harcamasına dayanır. Harcamanın tamamı önce mükellef tarafından ödenmiş olsa bile daha sonra özel sağlık sigortası, tamamlayıcı sağlık sigortası veya başka bir kurum tarafından belirli kısmı iade edilmişse, mükellefin üzerinde kalmayan tutarın kişisel sağlık harcaması olarak ikinci kez indirilmemesi gerekir. Aksi yaklaşım aynı ekonomik yük için hem geri ödeme hem vergi matrahı indirimi yaratır.

Bu nedenle fatura brüt tutarı ile mükellefin nihai cebinden çıkan tutar aynı olmayabilir. Sigorta şirketinin ödeme yazısı, provizyon dökümü, banka hareketi ve varsa eczanenin tahsilat belgesi birlikte incelenmelidir. SGK’nın doğrudan karşıladığı tutarlarda da mükellefin fiilen ödemediği kısmın beyanname indirimi hesabına dahil edilmemesi gerekir.

İade sonraki takvim yılında gerçekleşmişse, önceki yıl beyannamesinin düzeltilip düzeltilmeyeceği ve geri ödemenin niteliği somut tarihlere göre ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı sağlık harcamalarında beyanname verilmeden önce sigorta dosyasının kapanıp kapanmadığı kontrol edilmelidir.

Örnek hesaplama: 800.000 TL beyan edilen gelir ve 95.000 TL sağlık harcaması

Bir mükellefin 2026 yılına ilişkin yıllık beyannamede beyan edilen gelirinin 800.000 TL olduğunu varsayalım. Aynı yıl kendisi, eşi ve küçük çocukları için şartları taşıyan ve faturayla tevsik edilmiş toplam 95.000 TL sağlık harcaması bulunuyor olsun.

GVK m.89/2 kapsamındaki azami indirim 800.000 TL x %10 = 80.000 TL’dir. Bu nedenle 95.000 TL harcamanın yalnız 80.000 TL’si indirilebilir. Kalan 15.000 TL sonraki yıla devredilemez.

95.000 TL’nin içinde 20.000 TL yalnız yazar kasa fişiyle belgelenmiş lens/ilaç harcaması varsa, 2026 özelgesindeki yaklaşıma göre bu 20.000 TL tevsik şartını sağlamayacağından önce indirim kapsamı dışında bırakılır. Kalan belgelendirilmiş 75.000 TL, diğer şartlar da varsa %10 sınırının altında kaldığı için indirime konu olabilir.

Bu örnek yalnız yöntemi gösterir. Gerçek beyannamede beyan edilen gelir, diğer indirimler ve harcamanın niteliği mükellefin dosyasına göre hesaplanmalıdır.

Beyanname dosyasında hangi belgeler saklanmalı?

• Lens ve lens solüsyonu için düzenlenmiş fatura,
• Reçeteli ilaç için eczane faturası,
• Varsa doktor reçetesi ve muayene belgesi,
• Ödemenin banka/kart üzerinden yapıldığını gösteren kayıt,
• Harcamanın mükellef, eş veya küçük çocuk için yapıldığını gösteren bilgiler,
• İade veya sigorta geri ödemesi varsa buna ilişkin belgeler,
• Yıllık gelir vergisi beyannamesi hesaplama dökümü ve %10 sınır hesabı.

Faturaların elektronik ortamda saklanması mümkündür; ancak denetim halinde erişilebilir olması gerekir. Belgenin içeriği okunabilir, satıcı bilgisi ve harcama konusu açık olmalıdır.

Yalnız banka ekstresi harcamanın sağlık gideri olduğunu göstermez. Yalnız reçete de ödeme tutarını ve satıcıyı göstermez. Fatura bu nedenle temel tevsik belgesidir.

En sık yapılan 7 hata

1. %10 sınırını ödenecek vergi üzerinden hesaplamak.
2. Sağlık giderini kira gelirinin gerçek gideri sanmak.
3. Anne-baba gibi kanunda sayılmayan kişiler için yapılan harcamayı otomatik indirmek.
4. Eczane yazar kasa fişini 2026 özelgesine rağmen yeterli görmek.
5. Türkiye dışında yapılan sağlık giderini GVK m.89/2 kapsamında indirmek.
6. Sigortadan geri alınan tutarı da kişisel harcama gibi indirimde bırakmak.
7. İndirilemeyen kısmı sonraki yıla devretmek.

Beyanname verilmeden önce kontrol listesi

1. Harcamanın sağlık niteliğini belirleyin.
2. Harcamanın kendiniz, eşiniz veya küçük çocuğunuz için olduğunu kontrol edin.
3. Harcamanın Türkiye’de yapıldığını doğrulayın.
4. Satıcının gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olduğunu kontrol edin.
5. Lens, solüsyon ve reçeteli ilaç için faturayı dosyaya koyun.
6. Yazar kasa fişini fatura yerine kullanmayın.
7. İade ve sigorta ödemelerini netleştirin.
8. Beyan edilen gelir tutarını tespit edin.
9. %10 üst sınırı hesaplayın.
10. İndirilemeyen kısmı sonraki yıla devretmeyin.

Sonuç

Kira geliri nedeniyle yıllık beyanname veren mükellef, lens, lens solüsyonu ve doktor tarafından reçete edilen ilaç harcamalarını GVK m.89/2 şartlarıyla beyan edilen gelirden indirebilir. Ancak indirim beyan edilen gelirin %10’u ile sınırlıdır; harcama Türkiye’de yapılmalı ve uygun belgeyle tevsik edilmelidir. GİB’in 5 Mart 2026 tarihli özelgesi, bu harcamalarda yazar kasa fişini yeterli görmemiş ve fatura şartını açıkça vurgulamıştır. Yıl içinde fatura alınmaması, sağlık harcaması gerçekten yapılmış olsa bile vergi indirimini riske sokar.

Resmî kaynaklar: GİB 05.03.2026 tarihli özelge · GİB 2026 Eğitim ve Sağlık Harcamaları Broşürü · 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →