TCK 88 Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi Suçu ve Cezası
İçerik güncellemesi: 29 Eylül 2026
TCK 88, yaralanmayı önleme yükümlülüğü olan kişinin bu sonucu kasten önlememesini düzenler. Her yardım etmeme veya mesleki hata bu suç değildir. Garantörlük, müdahale imkânı, yaralanmayla bağ ve kast ayrı ayrı kanıtlanmalıdır.
Kısa cevap: TCK 88’de bağımsız, sabit bir hapis aralığı yoktur. İlgili kasten yaralama hükmüne göre belirlenen ceza, ihmali davranış nedeniyle üçte ikisine kadar indirilebilir; indirim zorunlu değildir. TCK 83’teki garantörlük koşulları gözetilir. Kasten ihmali yaralama, TCK 89’daki taksirle yaralamadan farklıdır.
TCK 88 Madde Metni
Madde 88 – (1) Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. Bu hükmün uygulanmasında kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesine ilişkin koşullar göz önünde bulundurulur.
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.88. Madde, TCK 83’teki ihmali davranış koşullarına gönderme yapar; öldürme suçundaki ceza aralıklarını yaralamaya taşımaz.
Garantörlük ve İcrai Davranışa Eşdeğer İhmal
Yaralanmayı önleme yönündeki özel yükümlülük; kanun veya sözleşmeden yahut failin önceki davranışıyla oluşturduğu tehlikeden kaynaklanabilir. Görevin kime karşı, hangi zamanda ve hangi davranışı yapmayı gerektirdiği gösterilmelidir.
Bakım ilişkisi, nöbet görevi, üstlenilen sağlık hizmeti veya önceden yaratılan tehlike ayrı belgelerle incelenir. Yalnız olay yerinde bulunmak ya da genel ahlaki yardım beklentisi garantörlük için yeterli değildir. Garantörlük yükümlülüğü, sıradan yardım yükümlülüğünden daha özel bir bağdır.
Kast, Müdahale İmkânı ve Yaralanmayla Bağ
Kişinin yapılması gereken hareketi fiilen yapabilmesi ve yaralama neticesini isteyerek veya kabullenerek önlememesi gerekir. Tehlikeyi bilmek ile yaralanmayı kabullenmek aynı değildir. Uyarılar, mağdurun durumu, görevlinin bilgisi ve aldığı tedbirler birlikte incelenir.
Uzman incelemesi, zamanında müdahalenin yaralanmayı önleme veya ağırlaşmayı engelleme etkisini açıklamalıdır. Mevcut hastalık veya önceki yaralanmayla sonradan oluşan zarar ayrılır. Bilirkişi teknik nedenleri açıklar; kastı ve hukuki sorumluluğu mahkeme belirler.
TCK 88 Cezası Nasıl Belirlenir?
| Aşama | İnceleme |
|---|---|
| 1. Yaralamanın niteliği | TCK 86/1, 86/2 ve varsa 86/3 koşulları belirlenir. |
| 2. Ağır netice | TCK 87 kapsamında netice, nedensellik ve TCK 23 kusur şartı ayrıca değerlendirilir. |
| 3. İhmali davranış | TCK 88 indiriminin uygulanıp uygulanmayacağı ve oranı gerekçelendirilir. |
| 4. Diğer hükümler | Suç tarihi, lehe kanun, failin yaşı ve diğer kişiselleştirme hükümleri gözetilir. |
TCK 86 bakımından 4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren değişiklikle temel ceza 1 yıl 6 ay–3 yıl; basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir yaralama 6 ay–1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezasıdır. Kadına karşı ikinci fıkrada alt sınır 9 aydır. Bunlar TCK 88 indirimi öncesindeki ilgili hükmün aralıklarıdır; bütün ihmali yaralamaların tek cezası değildir.
Üçte İkiye Kadar İndirim Zorunlu mu?
Hayır. Kanundaki “indirilebilir” ifadesi, otomatik ve her dosyada aynı oranlı bir indirim getirmez. Hâkim indirim uygulamıyorsa nedenini; uyguluyorsa seçtiği oranı somut olayla açıklamalıdır.
Sadece matematiği göstermek için: bu aşamaya gelen ceza 3 yıl kabul edilirse üçte iki indirim sonrası 1 yıl, yarı indirim sonrası 1 yıl 6 ay kalır; indirim yapılmazsa 3 yıl değişmez. Bu örnek dosya sonucu veya infaz hesabı değildir. Ayrıntı için TCK 88 ceza indirimi ve ağır netice yazısına bakılabilir.
TCK 88, TCK 89 ve TCK 98 Arasındaki Fark
| Hüküm | Belirleyici nokta |
|---|---|
| TCK 88 | Garantörün yaralanmayı kasten önlememesi. |
| TCK 89 | Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla taksirli yaralama. |
| TCK 98 | Kanundaki koşullarla yardım veya bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeme. |
Hareketsizlik görmek tek başına hangi hükmün uygulanacağını göstermez. Özel yükümlülük yoksa TCK 88 yerine başka hüküm; kast yoksa taksirle yaralama değerlendirmesi gündeme gelebilir. Her durumda ilgili suçun kendi unsurları aranır.
Uygulama Örnekleri
Bakım yükümlüsünün bilerek önlem almaması: Korumakla yükümlü olduğu kişinin yaralanacağını bilip kabullenerek yapılabilir önlemi almaması, TCK 88 yönünden araştırılır.
Sağlık hizmetindeki gecikme: Tedavinin gecikmesi otomatik kasten yaralama değildir. Görev, müdahale olanağı, mesleki standart, kast veya taksir ve neticeyle bağ ayrı incelenir.
Yoldan geçen kişinin yardım etmemesi: Özel garantörlük bulunmuyorsa yalnız yardım etmeme TCK 88’e yetmez; TCK 98 koşulları ayrıca değerlendirilebilir. Bunlar varsayımsal örneklerdir, belirli bir mahkeme kararı aktarımı değildir.
Şikâyet ve Uzlaştırma
Şikâyet, esas alınan yaralama hükmüyle belirlenir. Yalnız TCK 86/2 düzeyindeki yaralama kural olarak şikâyete bağlıdır; 86/1 ve şikâyet aranmayan nitelikli haller ayrı değerlendirilir. Şikâyete bağlı hâlde fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aylık süre, dava zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır.
TCK 88, CMK 253/1-b’de açıkça uzlaştırma kapsamında sayılır. Bununla birlikte ağır netice veya başka suçla birlikte işlenme gibi somut nitelendirmeler ve CMK 253’teki istisnalar dosya bazında kontrol edilmelidir. Şikâyet aranmaması tek başına uzlaştırma yapılamayacağı anlamına gelmez.
Deliller, Mahkeme ve Sonuç Ceza
- Yükümlülüğün kaynağını gösteren sözleşme, görev ve nöbet kayıtları.
- Tehlikenin öğrenildiği ve müdahalenin mümkün olduğu zaman çizelgesi.
- Sağlık belgeleri, yaralanma raporu ve ağır netice için uzman değerlendirmesi.
- Uyarılar, yardım talepleri, iletişim ve hukuka uygun kamera kayıtları.
- Her kişinin ayrı görev alanı ve kast/taksir değerlendirmesi.
Yetişkin failde olağan yaralama dosyaları asliye cezada görülür; ağır netice, özellikle ölüm, bağlantılı suç ve çocuk fail gibi hâller görev kurallarını değiştirebilir. Ceza indirimi tek başına görevli mahkemeyi belirlemez. Adli para cezası, erteleme ve HAGB ise sonuç ceza ve güncel şartlara göre ayrı incelenir; otomatik uygulanmaz.
İlgili yazılar
- İhmali Davranışla Yaralamada Garantörlük Yükümlülüğü
- Sağlık Çalışanının Müdahale Etmemesi ve TCK 88
- Ebeveynin Çocuğa Yönelik Koruma Yükümlülüğünü İhlali
- İhmali Yaralama ile Yardım Yükümlülüğünün İhlali Arasındaki Fark
- TCK 88’de Cezanın İndirilmesi ve Neticenin Ağırlığı
Güncelleme: 29 Eylül 2026. Bu içerik genel hukuki bilgilendirmedir; sonuç garantisi içermez. Suç tarihi, somut deliller ve güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
TCK 88 Hakkında Sık Sorulan Sorular
TCK 88 hangi suçu düzenler?
Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesini düzenler. Yaralanmayı önleme yükümlülüğü, müdahale imkânı, neticeyle bağ ve kast birlikte incelenir.
Her yardım etmeme TCK 88 sayılır mı?
Hayır. Sonucu önlemeye yönelik özel hukuki yükümlülük gerekir. Genel yardım veya bildirim yükümlülüğü TCK 98 kapsamında ayrıca değerlendirilebilir.
Garantörlük nereden doğar?
TCK 83’e yapılan gönderme uyarınca kanun veya sözleşmeden doğan yükümlülük ya da önceki davranışla yaratılan tehlike incelenir. Görevin somut kapsamı gösterilmelidir.
TCK 88 cezası kaç yıldır?
Maddede bağımsız sabit bir hapis aralığı yoktur. İlgili yaralama hükmüne göre belirlenen ceza, TCK 88 uyarınca üçte ikisine kadar indirilebilir.
İndirim zorunlu mudur?
Hayır. İndirim uygulanmaması veya uygulanacak oran somut olayla gerekçelendirilmelidir. Üçte iki oranı otomatik değildir.
Taksirle yaralamadan farkı nedir?
TCK 88 kasten ihmali yaralamayı; TCK 89 ise dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı taksirli yaralamayı düzenler. Yalnız hareketsizlik bu ayrımı yapmaya yetmez.
Ağır yaralanma sonucu varsa ne olur?
TCK 87’deki netice, nedensellik ve TCK 23 uyarınca ağır sonuç bakımından en az taksir ayrıca incelenir. TCK 88 indirimi ayrı gerekçelendirilir.
TCK 88 uzlaştırma kapsamında mıdır?
CMK 253/1-b TCK 88’i açıkça sayar. Somut suç vasfı, ağır netice, birlikte işlenen suçlar ve kanuni istisnalar ayrıca değerlendirilmelidir.
TCK 88 şikâyete bağlı mıdır?
Esas alınan yaralama hükmüne bağlıdır. TCK 86/2 kapsamındaki hâl kural olarak şikâyete tabidir; 86/1 ve şikâyet aranmayan nitelikli haller ayrı değerlendirilir.
Hangi belgeler önemlidir?
Görev ve nöbet kayıtları, sözleşme, uyarılar, sağlık raporları, müdahale zaman çizelgesi ve hukuka uygun iletişim/kamera kayıtları önemlidir.
Resmî Kaynaklar
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.