Akaryakıt İstasyonu Tarım Sektörüne Tanker ve Köy Pompasıyla Satış Yapabilir mi? 5015 m.8 | 2026
Kısa ve net cevap: Evet. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu m.8, akaryakıt istasyonlarının gerekli tedbirleri alarak tarım sektörünün ihtiyaçları için tanker ve köy pompası vasıtasıyla LPG hariç akaryakıt satışı yapabilmesine izin verir. Bu hüküm herkese istasyon dışında tankerle satış serbestisi vermez.
Güncel mevzuat kontrol tarihi: 22 Eylül 2026. Bu yazı 5015 sayılı Kanun m.4, m.8, m.9, m.14 ve Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin bayilik hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır.
- Kanuni dayanak
- Kapsam
- Kimler yararlanabilir?
- Şartlar
- Belge düzeni
- Lisans ilişkisi
- Denetim
- Yaptırım
- Uygulama örnekleri
- Kontrol listesi
- Kaynaklar
- SSS
5015 m.8 Tarımsal Satışa Hangi Özel Yetkiyi Veriyor?
Tarım faaliyetlerinde traktör, biçerdöver, sulama motoru ve benzeri ekipmanın her zaman istasyona götürülmesi mümkün değildir. Kanun bu ihtiyacı dikkate alarak istasyonlu bayilere tarım sektörünün gerçek ihtiyacı için tanker ve köy pompasıyla LPG hariç akaryakıt satışı imkânı tanır.
İstisna ürün, müşteri ve kullanım amacı bakımından sınırlıdır. Tarımsal ihtiyaç bulunmayan şantiye, fabrika veya genel ticari müşteriye aynı hükme dayanılarak tankerle satış yapılamaz.
Bayinin tedarik zinciri kuralı da değişmez. Ürün lisansa kayıtlı dağıtıcıdan temin edilmeli; satış, stok ve taşıma kayıtları tarımsal teslimi açıkça göstermelidir.
Kimler Bu Teslim Modelini Kullanabilir?
Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği istasyonlu bayinin lisansı kapsamındaki akaryakıtı kullanıcılara satmasını düzenler. Tarımsal tanker/köy pompası teslimi, bu bayilik faaliyetinin kanunda açıkça tanınmış özel biçimidir.
Salt tanker sahibi olmak veya tarım sektöründe faaliyet göstermek akaryakıt satma yetkisi vermez. Lisanssız kişi ya da işletme m.8 hükmünü kullanarak petrol piyasası satış faaliyeti yürütemez.
Tarım İhtiyacının Belirlenmesi
Alıcının ve kullanımın tarımsal üretimle bağlantısı ortaya konulmalıdır. Çiftçi, tarım işletmesi veya tarım şirketinin traktör, biçerdöver, sulama veya üretim sahası yakıtı bu kapsamda değerlendirilebilir.
Yüzlerce tonluk istasyon dışı teslimin “tarım” olduğu yalnız sözlü beyanla bırakılmamalı; alıcı, teslim yeri, ürün ve miktar kayıtları tutulmalıdır.
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı yönünden bu başlığın pratik sonucu şudur: Tarım istisnası başka sektörlerin normal yakıt tedariğine dönüştürülmemelidir. İşlemin şekli değişse bile 5015 m.8 ile lisansın çizdiği sınırlar korunmalıdır. Şirket içi prosedür, personelin sahada bu sınırı tereddütsüz uygulayabileceği kadar açık yazılmalıdır.
Tankerle Teslim
Tanker teknik mevzuata uygun olmalı, sürücü ve ekipman güvenli taşıma ve boşaltma şartlarını sağlamalıdır.
Ürün istasyondan veya izin verilen kaynaktan tankere yüklenirken miktar kaydı tutulmalı; boşaltımda alıcı ve teslim yeri doğrulanmalıdır.
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı yönünden bu başlığın pratik sonucu şudur: Taşımanın üçüncü kişiye verilmesi bayinin lisans sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşlemin şekli değişse bile 5015 m.8 ile lisansın çizdiği sınırlar korunmalıdır. Şirket içi prosedür, personelin sahada bu sınırı tereddütsüz uygulayabileceği kadar açık yazılmalıdır.
Köy Pompası
Köy pompası kanunun kırsal tarımsal ihtiyacı karşılamak için saydığı araçlardan biridir; bağımsız lisanssız benzinlik olarak işletilemez.
Pompadaki ürünün kaynağı lisanslı bayi olmalı, stok ve satış miktarları bayinin kayıt sisteminde izlenebilmelidir.
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı yönünden bu başlığın pratik sonucu şudur: Sahada kontrolsüz stok biriktirilmesi istisnanın sınırını aşar. İşlemin şekli değişse bile 5015 m.8 ile lisansın çizdiği sınırlar korunmalıdır. Şirket içi prosedür, personelin sahada bu sınırı tereddütsüz uygulayabileceği kadar açık yazılmalıdır.
LPG Hariç Tutulmuştur
M.8 tarımsal tanker ve köy pompası satışını açıkça LPG hariç düzenler. Motorin gibi uygun akaryakıt ürünleri bu rejimde olabilir; LPG kendi 5307 sayılı Kanun rejimine tabidir.
Bir işletmenin ayrıca LPG lisansı bulunması 5015 m.8’deki LPG hariç ibaresini kaldırmaz.
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı yönünden bu başlığın pratik sonucu şudur: Ürün türü işlem öncesinde lisans ve kanun yönünden doğrulanmalıdır. İşlemin şekli değişse bile 5015 m.8 ile lisansın çizdiği sınırlar korunmalıdır. Şirket içi prosedür, personelin sahada bu sınırı tereddütsüz uygulayabileceği kadar açık yazılmalıdır.
Stok ve Otomasyon
Tarımsal teslimlerin sistem dışında manuel tutulması açıklanamayan stok farkı doğurur. Tanker çıkışı, fatura ve stok düşümü eşleştirilmelidir.
Önceki stok + belgeli giriş – pompa satışı – tarımsal teslim = teorik kapanış stoku düzenli kontrol edilmelidir.
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı yönünden bu başlığın pratik sonucu şudur: Birden fazla çiftçiye aynı tankerle teslimde her boşaltım ayrı kayıtlanmalıdır. İşlemin şekli değişse bile 5015 m.8 ile lisansın çizdiği sınırlar korunmalıdır. Şirket içi prosedür, personelin sahada bu sınırı tereddütsüz uygulayabileceği kadar açık yazılmalıdır.
Belge ve İspat
bayilik lisansı, dağıtıcı faturası, sevk irsaliyesi, tanker dolum kaydı, teslim fişi, alıcı ve tarımsal kullanım kaydı, stok/otomasyon verisi bu dosyanın ana ispat araçlarıdır. Belgeler ayrı ayrı değil, tek bir işlem zinciri olarak okunmalıdır. Tarih, taraf, ürün, miktar, teslim yeri veya faaliyet amacı bakımından çelişki varsa denetim öncesinde giderilmelidir.
Elektronik kayıt ile fiziksel belge aynı olayı göstermelidir. Sonradan hazırlanan açıklamalar, olay tarihinde hiç tutulmamış zorunlu kaydın yerini her zaman tutmaz. istasyonlu bayilik lisansı sahibi işlem tamamlanır tamamlanmaz ispat dosyasını kapatmalı ve saklama düzenine almalıdır.
Lisans ve Yetki Sınırı
Tarımsal teslim yetkisi bayilik lisansının ve 5015 m.8’in sınırları içinde kullanılır; başka dağıtıcıdan ürün alma yasağı devam eder. Bir lisans sahibinin başka bir alanda da ticari faaliyet gösterebilmesi, petrol piyasası lisansının kapsamını genişletmez. Faaliyet hangi lisans hakkına dayanıyorsa ürün, müşteri, teslim şekli ve tesis o hakka uygun olmalıdır.
Lisans veya kayıt değişikliği gerekiyorsa fiili faaliyetten önce tamamlanmalıdır. “Önce işlemi yapalım, sonra lisansı düzeltiriz” yaklaşımı özellikle EPDK denetiminde geriye dönük uyumsuzluk yaratır.
EPDK Denetimi
Petrol piyasası denetimi yalnız lisans belgesinin okunmasından ibaret değildir. 5015 m.14 uyarınca Kurum, tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı hakkında işlem zincirini oluşturan belge ve kayıtları karşılaştırabilir. Saha uygulaması, muhasebe verisi ve lisans kaydı arasında açıklanamayan fark bırakılmamalıdır.
Denetim dosyasında bayilik lisansı, dağıtıcı faturası, sevk irsaliyesi, tanker dolum kaydı hızlı erişilebilir biçimde tutulmalıdır. İşlem hacmi yüksek şirketlerde örnekleme kontrolü yerine otomatik mutabakat kurulması, hatanın tekrarını azaltır.
İdari Yaptırım Riski
Tarım istisnasını başka sektörlere lisanssız toptan satış kanalı gibi kullanmak, lisans sınırlarının aşılması ve kayıt düzeni ihlali sonucunu doğurabilir. 5015 m.19 uyarınca 2026 yılında uygulanacak idari para cezası tutarları 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete tebliğiyle güncellenmiştir. M.20’deki yaptırım rejimi ise fiilin niteliğine göre ihtar, geçici durdurma, soruşturma ve lisans sonucu doğurabilir.
Petrol piyasası yaptırımı, vergi, gümrük, çevre, kaçakçılık veya özel hukuk sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Aynı olay farklı mevzuat bakımından ayrı hukuki sonuç doğurabilir.
Uygulama Örnekleri
Örnek 1: Hasat Döneminde Biçerdöver Filosuna Motorin
Tarım şirketinin sahadaki biçerdöverlerine kayıtlı motorin tankerle teslim edilir; alıcı, saha, miktar ve teslim belgeleri tutulur. Kanuni şartlar sağlanırsa mümkündür.
Örnek 2: İnşaat Şantiyesine “Tarım” Adıyla Teslim
Şantiye iş makinelerine tarım teslimi adı altında yakıt götürülmesi m.8 istisnasına dayanamaz.
Örnek 3: Seraya LPG Teslimi
Seranın enerji ihtiyacı tarımsal olsa bile m.8’deki tanker/köy pompası istisnası LPG için kullanılamaz.
Operasyon Öncesi Hukuki Kontrol
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı için operasyon emri verilmeden önce sorumlu kişi dört soruyu cevaplamalıdır: İşlem lisans kapsamında mı, karşı taraf uygun mu, ürün/tesis yetkisi mevcut mu ve belge seti tamam mı? Bu dört sorudan biri olumsuzsa işlem durdurulmalı ve uyum birimine yönlendirilmelidir.
Enerji piyasasında yüksek işlem hızı mevzuat kontrolünün atlanması için gerekçe değildir. Standart kontrol ekranı, zorunlu alanlar ve ikinci onay mekanizması özellikle yüksek hacimli işlemlerde insan hatasını azaltır.
Uyuşmazlık Halinde Dosya Kurulumu
İdari inceleme veya ticari uyuşmazlık doğarsa işlem kronolojisi çıkarılır. İlk talep veya sipariş, lisans kontrolü, teknik/operasyon kaydı, fatura ve teslim/bildirim belgeleri tarih sırasıyla dosyalanır. Böylece hangi aşamada hangi yükümlülüğün yerine getirildiği açık biçimde görülür.
Teknik konu varsa hukuk görüşü tek başına yeterli değildir. Ölçüm, ürün spesifikasyonu, taşıma veya tesis verileri ilgili uzman tarafından doğrulanmalı; hukuki savunma bu somut veri üzerine kurulmalıdır.
Kontrol Listesi
- Alıcının tarımsal faaliyetini doğrulayın.
- Ürünün LPG olmadığını kontrol edin.
- Ürünü yalnız kayıtlı dağıtıcıdan temin edin.
- Sipariş ve teslim yerini kaydedin.
- Tanker teknik yeterliliğini kontrol edin.
- Taşıma sorumluluğunu yazılı düzenleyin.
- Fatura, irsaliye ve teslim fişini eşleştirin.
- Stok/otomasyon düşümünü işleyin.
- Birden fazla teslimi ayrı kaydedin.
- Denetim için alıcı dosyalarını saklayın.
- İstisnayı başka sektörlere genişletmeyin.
- Sezon yoğunluğunda ikinci onay mekanizması kurun.
Resmî ve Site İçi Kaynaklar
- 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu
- EPDK Petrol Piyasası Mevzuatı
- Resmî Gazete
- Akaryakıt Bayisi Başka Dağıtıcıdan Yakıt Alabilir mi?
- Dağıtıcı Lisansı Hangi Satışları Yapabilir?
Sık Sorulan Sorular
1. Çiftçiye tankerle motorin satılabilir mi?
Evet, 5015 m.8 ve ilgili mevzuat şartlarıyla.
2. LPG bu hükme göre satılabilir mi?
Hayır; hüküm LPG’yi açıkça hariç tutar.
3. Her bayinin tanker satışı serbest mi?
Hayır; lisans, müşteri ve kullanım amacı şartları uygulanır.
4. Şantiyeye tarım teslimi yapılabilir mi?
Hayır.
5. Başka dağıtıcıdan ürün alınabilir mi?
Hayır; m.8 tedarik kuralı devam eder.
6. Nakliyeci kullanılabilir mi?
Mevzuata uygun taşıttırma mümkündür; bayinin sorumluluğu kalkmaz.
7. Fatura yeterli mi?
Hayır; teslim ve stok kayıtları da uyumlu olmalıdır.
8. Köy pompası bağımsız istasyon mu?
Hayır; tarımsal teslim modelinin parçasıdır.
9. EPDK alıcı kayıtlarını isteyebilir mi?
5015 m.14 kapsamında gerekli bilgi ve belgeleri isteyebilir.
10. Sezon sonunda ne kontrol edilmeli?
Toplam tanker teslimi, faturalar ve stok hareketleri mutabık olmalıdır.
Sonuç
5015 m.8 tarım sektörünün gerçek ihtiyacı için istasyonlu bayiye tanker ve köy pompasıyla LPG hariç akaryakıt satışı imkânı verir. Bu hüküm genel istasyon dışı satış serbestisi değildir; müşteri, kullanım amacı, tedarik kaynağı, taşıma ve stok kayıtları birlikte yönetilmelidir.
Yönetim Kurulu ve Müdürler İçin Uyum Notu
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı doğrudan operasyon ekibinin işi gibi görünse de lisans sahibinin kurumsal sorumluluğu vardır. Yetki matrisi, imza düzeni ve iç prosedürler kimin hangi işlemi onaylayacağını açıkça göstermelidir.
Yönetim, mevzuat değişikliklerini takip edecek sorumlu birim belirlemeli ve önemli EPDK değişikliklerini satış, lojistik, muhasebe ve saha ekiplerine yazılı olarak duyurmalıdır.
2026 Mevzuat Kontrolü
2026 yılında işlem yapılırken eski yıllara ait Kurul kararı, ceza tutarı veya lisans prosedürüyle hareket edilmemelidir. tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı için işlem tarihindeki güncel 5015 metni ve EPDK ikincil mevzuatı esas alınır.
Şirket prosedürlerinde mevzuat bağlantıları ve son kontrol tarihi bulunması, eski PDF veya eski iç talimat kullanımını azaltır. Özellikle yaptırım ve ücret düzenlemeleri yıllara göre değişebildiğinden tarih kontrolü zorunlu olmalıdır.
Kayıtların Birbiriyle Uyumlu Olması Neden Önemlidir?
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı bakımından mevzuata uygunluk yalnız sözlü açıklamayla değil, işlem anında üretilen kayıtlarla gösterilir. bayilik lisansı, dağıtıcı faturası, sevk irsaliyesi birbirini doğrulamazsa olayın gerçekte nasıl gerçekleştiği konusunda idari şüphe oluşur.
Bu nedenle aylık veya haftalık iç denetimde rastgele örnek dosyalar seçilerek baştan sona iz sürülmelidir. Tekrarlayan hata görülürse yalnız hatalı dosya düzeltilmemeli, süreci üreten sistem de revize edilmelidir.
Yönetim Kurulu ve Müdürler İçin Uyum Notu
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı doğrudan operasyon ekibinin işi gibi görünse de lisans sahibinin kurumsal sorumluluğu vardır. Yetki matrisi, imza düzeni ve iç prosedürler kimin hangi işlemi onaylayacağını açıkça göstermelidir.
Yönetim, mevzuat değişikliklerini takip edecek sorumlu birim belirlemeli ve önemli EPDK değişikliklerini satış, lojistik, muhasebe ve saha ekiplerine yazılı olarak duyurmalıdır.
2026 Mevzuat Kontrolü
2026 yılında işlem yapılırken eski yıllara ait Kurul kararı, ceza tutarı veya lisans prosedürüyle hareket edilmemelidir. tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı için işlem tarihindeki güncel 5015 metni ve EPDK ikincil mevzuatı esas alınır.
Şirket prosedürlerinde mevzuat bağlantıları ve son kontrol tarihi bulunması, eski PDF veya eski iç talimat kullanımını azaltır. Özellikle yaptırım ve ücret düzenlemeleri yıllara göre değişebildiğinden tarih kontrolü zorunlu olmalıdır.
Kayıtların Birbiriyle Uyumlu Olması Neden Önemlidir?
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı bakımından mevzuata uygunluk yalnız sözlü açıklamayla değil, işlem anında üretilen kayıtlarla gösterilir. bayilik lisansı, dağıtıcı faturası, sevk irsaliyesi birbirini doğrulamazsa olayın gerçekte nasıl gerçekleştiği konusunda idari şüphe oluşur.
Bu nedenle aylık veya haftalık iç denetimde rastgele örnek dosyalar seçilerek baştan sona iz sürülmelidir. Tekrarlayan hata görülürse yalnız hatalı dosya düzeltilmemeli, süreci üreten sistem de revize edilmelidir.
Yönetim Kurulu ve Müdürler İçin Uyum Notu
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı doğrudan operasyon ekibinin işi gibi görünse de lisans sahibinin kurumsal sorumluluğu vardır. Yetki matrisi, imza düzeni ve iç prosedürler kimin hangi işlemi onaylayacağını açıkça göstermelidir.
Yönetim, mevzuat değişikliklerini takip edecek sorumlu birim belirlemeli ve önemli EPDK değişikliklerini satış, lojistik, muhasebe ve saha ekiplerine yazılı olarak duyurmalıdır.
2026 Mevzuat Kontrolü
2026 yılında işlem yapılırken eski yıllara ait Kurul kararı, ceza tutarı veya lisans prosedürüyle hareket edilmemelidir. tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı için işlem tarihindeki güncel 5015 metni ve EPDK ikincil mevzuatı esas alınır.
Şirket prosedürlerinde mevzuat bağlantıları ve son kontrol tarihi bulunması, eski PDF veya eski iç talimat kullanımını azaltır. Özellikle yaptırım ve ücret düzenlemeleri yıllara göre değişebildiğinden tarih kontrolü zorunlu olmalıdır.
Kayıtların Birbiriyle Uyumlu Olması Neden Önemlidir?
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı bakımından mevzuata uygunluk yalnız sözlü açıklamayla değil, işlem anında üretilen kayıtlarla gösterilir. bayilik lisansı, dağıtıcı faturası, sevk irsaliyesi birbirini doğrulamazsa olayın gerçekte nasıl gerçekleştiği konusunda idari şüphe oluşur.
Bu nedenle aylık veya haftalık iç denetimde rastgele örnek dosyalar seçilerek baştan sona iz sürülmelidir. Tekrarlayan hata görülürse yalnız hatalı dosya düzeltilmemeli, süreci üreten sistem de revize edilmelidir.
Yönetim Kurulu ve Müdürler İçin Uyum Notu
tarım sektörüne tanker ve köy pompasıyla akaryakıt satışı doğrudan operasyon ekibinin işi gibi görünse de lisans sahibinin kurumsal sorumluluğu vardır. Yetki matrisi, imza düzeni ve iç prosedürler kimin hangi işlemi onaylayacağını açıkça göstermelidir.
Yönetim, mevzuat değişikliklerini takip edecek sorumlu birim belirlemeli ve önemli EPDK değişikliklerini satış, lojistik, muhasebe ve saha ekiplerine yazılı olarak duyurmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
