UYAP’ta İstinaf Ön İnceleme İçin Atama Bekliyor Ne Demek? HMK 352 | 2026
Kısa ve net cevap: UYAP’ta hukuk dosyasında “istinaf ön inceleme için atama bekliyor” veya buna yakın bir durum görülmesi, dosyanın ilk derece mahkemesinden bölge adliye mahkemesine ulaştığını ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.352 kapsamındaki ön inceleme aşamasında görevli daire/heyet içi iş dağılımının tamamlanmasını beklediğini gösterir. Bu kayıt, istinaf başvurusunun kabul edildiği, reddedildiği veya esastan incelendiği anlamına gelmez. Henüz kanun yolu incelemesinin sonucunu gösteren bir karar değildir.
Güncel mevzuat kontrol tarihi: 23 Eylül 2026. Hukuk yargılamasında istinaf incelemesi HMK m.341 ve devamı hükümlerine tabidir. Ön incelemenin özel dayanağı HMK m.352; incelemenin kapsamı HMK m.355; duruşmasız karar verilebilecek hâller HMK m.353; duruşmalı inceleme HMK m.356 ve istinafta yapılamayacak işlemler HMK m.357’de düzenlenir.
- “Ön inceleme için atama bekliyor” ne anlama gelir?
- Bu kayıt istinaf başvurusunun kabul edildiği anlamına gelir mi?
- HMK m.352 ön incelemesinde neler kontrol edilir?
- Dosya hangi aşamalardan geçerek bu duruma gelir?
- Atama ile esas incelemesi arasındaki fark nedir?
- Ön incelemede dosya reddedilebilir mi?
- İstinaf sebepleri ne zaman incelenir?
- Bu aşamada yeni dilekçe veya delil sunulur mu?
- UYAP kaydı ne kadar süre aynı kalabilir?
- Taraf veya avukat bu aşamada neyi kontrol etmelidir?
- Dosya duruşmaya çıkar mı?
- İstinaf kararı sonrası hangi ihtimaller vardır?
- Sık sorulan sorular
“İstinaf Ön İnceleme İçin Atama Bekliyor” Kaydı Ne Demektir?
UYAP dosya durumları, mahkeme kaleminin ve bölge adliye mahkemesinin iş akışındaki teknik aşamaları kullanıcıya yansıtır. “Ön inceleme için atama bekliyor” ifadesi de bu teknik-akış kayıtlarından biridir. Hukuki sonucu tek başına belirlemez.
Dosya ilk derece mahkemesindeki istinaf başvuru işlemleri tamamlandıktan sonra ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesinde dosya kayıt altına alınır, ilgili hukuk dairesine tevzi edilir ve daire içindeki inceleme sürecine alınır. UYAP’ta “atama bekliyor” ibaresi, dosyanın ön incelemeyi yapacak iş akışına henüz nihai biçimde atanmadığını veya sistemde bu görevlendirmenin tamamlanmadığını ifade eder.
Bu nedenle kullanıcı açısından doğru yorum şudur: Dosya istinaf merciine ulaşmış, ancak ön inceleme sonucuna ilişkin henüz bir karar oluşmamıştır.
Bu Kayıt İstinaf Başvurusunun Kabul Edildiği Anlamına Gelir mi?
Hayır. “Atama bekliyor” ibaresi bir kabul kararı değildir. HMK sisteminde istinaf başvurusunun şekli ve usulî koşulları ile dosyanın esasının incelenmesi ayrı aşamalardır.
İlk derece mahkemesi, HMK m.342-346 çerçevesinde istinaf dilekçesi, süre ve gerekli işlemler yönünden ilk kontrolleri yapar. Dosya bölge adliye mahkemesine geldikten sonra ise HMK m.352 kapsamında ayrıca ön inceleme yapılır. Bu ön inceleme, dosyanın esasına girilmeden önce kanun yolu incelemesine engel bir durum olup olmadığının belirlenmesine hizmet eder.
Dolayısıyla UYAP ekranındaki bu ifade, “istinaf talebiniz haklı bulundu” şeklinde okunmamalıdır. Aynı şekilde “başvurunuz reddedilecek” anlamı da taşımaz.
HMK m.352 Ön İncelemesinde Neler Kontrol Edilir?
HMK m.352, bölge adliye mahkemesinin dosyayı esas yönünden incelemeye başlamadan önce yapacağı ön incelemenin kanuni temelidir. Bu aşamada özellikle istinaf incelemesinin yapılmasına usulen engel olabilecek hususlar değerlendirilir.
Ön inceleme kapsamında; kararın istinafa tabi olup olmadığı, başvurunun kanuni süresinde yapılıp yapılmadığı, başvuru şartlarında kanunen sonuç doğuracak bir eksiklik bulunup bulunmadığı ve dosyanın ilgili dairenin görev alanına girip girmediği gibi hususlar öne çıkar. Dosyanın niteliğine göre daireler arası görev veya iş bölümü meselesi de gündeme gelebilir.
Ön incelemenin amacı uyuşmazlığın maddi vakıalarını yeniden tartışmak değildir. Esasa ilişkin istinaf sebeplerinin değerlendirilmesi, ön inceleme engeli bulunmadığının anlaşılmasından sonra yapılır.
Dosya Bu Aşamaya Gelene Kadar Hangi İşlemler Yapılır?
Bir hukuk davasında istinaf süreci, istinafa tabi ilk derece kararının taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi ve kanuni süre içinde istinaf başvurusunun yapılmasıyla başlar. Genel istinaf süresi HMK m.345 uyarınca iki haftadır ve kural olarak ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar.
Başvuru dilekçesi kararı veren mahkemeye veya HMK’nın izin verdiği başka bir mahkemeye sunulur. Gerekli harç ve giderler tamamlanır. Karşı tarafa istinaf dilekçesi tebliğ edilir ve HMK m.347 kapsamında cevap süreci işler. İlk derece mahkemesindeki bu işlemler tamamlandıktan sonra dosya bölge adliye mahkemesine gönderilir.
Sitemizdeki UYAP’ta İstinafa Gönderildi Ne Demek? rehberi, dosyanın ilk derece mahkemesinden BAM’a gönderilmesine kadarki kısmı ayrıca açıklar. Buradaki yazının konusu ise dosya BAM’a ulaştıktan sonra görülen “ön inceleme için atama bekliyor” durumudur.
Atama ile Esas İncelemesi Aynı Şey midir?
Hayır. “Atama”, mahkemenin elektronik iş akışındaki görev dağıtımıdır. “Esas incelemesi” ise hâkimlerin istinaf sebeplerini ve kamu düzenine ilişkin hususları HMK m.355 çerçevesinde hukuken değerlendirmesidir.
Bir dosyanın ilgili hukuk dairesine kaydedilmiş olması, hemen esas yönünden incelemeye başlandığını göstermez. Daire içindeki dosya yoğunluğu, iş dağılımı, ön inceleme sırası ve tamamlanması gereken kayıt işlemleri nedeniyle UYAP’ta farklı ara durumlar görülebilir.
Bu yüzden “atama bekliyor” kaydından yola çıkarak kararın ne zaman çıkacağını veya sonucun ne olacağını belirlemek mümkün değildir. Bu ifade yalnızca dosyanın bulunduğu işlem basamağını gösterir.
Ön İncelemede Dosya Esasa Girilmeden Sonuçlanabilir mi?
Evet. Ön incelemenin temel işlevlerinden biri, esasa girilmesine hukuken engel bulunan dosyaların ayrıştırılmasıdır. Örneğin istinaf yolu açık olmayan bir karara karşı başvuru yapılmışsa veya başvuru kanuni süreden sonra yapılmış ve bu durum kesinleşmişse, esas incelemesine geçilmeden usulî sonuç doğabilir.
Buna karşılık ön incelemede engel bulunmazsa dosya istinaf incelemesine devam eder. Burada önemli ayrım şudur: ön incelemeden geçmek, ilk derece kararının yanlış olduğu anlamına gelmez; yalnızca başvurunun istinaf merciinde esas yönünden incelenmesine usulen engel bulunmadığını gösterir.
İstinaf İncelemesinin Kapsamı HMK m.355’e Göre Nasıl Belirlenir?
HMK m.355’e göre istinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Bunun istisnası kamu düzenine aykırılıktır; bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılığı kendiliğinden gözetir.
Bu nedenle istinaf dilekçesinde ilk derece kararındaki hukuki veya usulî hataların somut şekilde gösterilmesi önemlidir. “Karar hukuka aykırıdır, kaldırılmasını istiyorum” şeklindeki soyut ifadeler, mevcut itirazların kapsamını gereksiz biçimde daraltabilir. Kanun yolu dilekçesi, kararın hangi tespitinin veya hangi hukuki uygulamasının neden yanlış olduğunu dosyadaki delil ve kayıtlarla ilişkilendirmelidir.
Genel istinaf sistemi hakkında ayrıca İstinaf Nedir? Süresi, Başvuru Şartları ve Ne Kadar Sürer? rehberine bakılabilir.
İstinaf Dilekçesinde Sebep Yazılmadıysa Ön İncelemede Ne Olur?
HMK m.342 istinaf dilekçesinin içeriğini düzenler. Dilekçede başvuru sebepleri ve gerekçesi bulunmalıdır. Bununla birlikte kanun, dilekçedeki her eksikliği aynı yaptırıma bağlamaz. İstinaf dilekçesinin hangi karara karşı başvurulduğunu ve başvuru iradesini ortaya koyması önemlidir.
Sebep belirtilmemesi hâlinde HMK m.355’in “başvuru sebepleriyle sınırlılık” ilkesi nedeniyle incelemenin kapsamı ciddi biçimde etkilenir. Kamu düzenine aykırılıklar ise resen incelenir. Bu konu, aşağıda yayınlanacak ayrı rehberde HMK m.342 ve m.355 birlikte ele alınarak açıklanmalıdır; mevcut yazının odağı yalnızca UYAP ön inceleme statüsüdür.
Bu Aşamada Yeni Delil Sunulabilir mi?
İstinaf, ilk derece yargılamasının baştan ve sınırsız biçimde tekrarlandığı yeni bir dava değildir. HMK m.357, bölge adliye mahkemesinde yapılamayacak işlemleri ve yeni delil konusundaki sınırları düzenler.
Kural olarak ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenmez ve yeni delillere dayanılmaz. Ancak ilk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak gösterildiği hâlde incelenmeden reddedilen veya mücbir sebeple sunulamayan deliller bakımından kanundaki istisnalar uygulanabilir. Bu nedenle sırf UYAP’ta “ön inceleme için atama bekliyor” yazıyor diye dosyaya yeni belge yüklemek, belgenin istinaf incelemesinde mutlaka dikkate alınacağı anlamına gelmez.
Atama Bekleyen Dosyada Ek Dilekçe Verilebilir mi?
Taraflar UYAP üzerinden veya fiziken dilekçe sunabilir; ancak bir dilekçenin dosyaya sunulabilmesi ile onun kanunen inceleme kapsamına alınması aynı şey değildir. İstinaf süresi geçtikten sonra yeni istinaf sebepleri ileri sürmenin hukuki etkisi HMK m.355 ve somut dosyanın usul geçmişine göre değerlendirilir.
Kanun yolu süresi içinde sunulan tamamlayıcı açıklama ile süre bittikten sonra tamamen yeni istinaf sebepleri ileri sürülmesi aynı hukuki durumda değildir. Bu nedenle ek dilekçe hazırlanırken “dosya henüz ön incelemede, istediğim her yeni sebebi ekleyebilirim” varsayımıyla hareket edilmemelidir.
UYAP’ta Bu Durum Ne Kadar Süre Görünebilir?
HMK, “UYAP’ta ön inceleme için atama bekliyor ibaresi en fazla şu kadar gün kalır” şeklinde bir süre öngörmez. Kanundaki yargısal sürelerle mahkemenin elektronik iş dağılımındaki durum kodları birbirine karıştırılmamalıdır.
Dosyanın aynı statüde kalma süresi; bölge adliye mahkemesinin ve ilgili hukuk dairesinin iş yüküne, dosya türüne, öncelikli işlere, eksik işlem bulunup bulunmamasına ve kurum içi iş dağılımına göre değişebilir. Bu konuda kesin gün sayısı vermek hukuken doğru değildir.
Ancak olağan dışı uzun bir bekleme söz konusuysa vekil aracılığıyla dosya kaydı, tevzi bilgisi, eksik harç/tebligat durumu ve kalem işlemleri kontrol edilebilir. Bu kontrol, kararın öne alınacağı anlamına gelmez; yalnızca teknik veya usulî eksiklik olup olmadığını belirlemeye yarar.
Taraf veya Avukat Bu Aşamada Neleri Kontrol Etmelidir?
Öncelikle istinaf başvurusunun süresinde yapıldığını gösteren tebliğ ve başvuru tarihleri kontrol edilmelidir. İkinci olarak istinaf harç ve giderlerinin tam yatırıldığı doğrulanmalıdır. HMK m.344, gerekli harç ve giderlerin eksik olması hâlinde uygulanacak tamamlatma usulünü düzenler. Bu konu için İstinaf Harcı Eksik Yatırılırsa Ne Olur? rehberi kullanılabilir.
Üçüncü olarak istinaf dilekçesinin karşı tarafa tebliğ edilip edilmediği ve cevap sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığı incelenmelidir. Dördüncü olarak dosyanın doğru BAM hukuk dairesine tevzi edilip edilmediği UYAP evrak ve tevzi kayıtlarından takip edilir.
Son olarak, UYAP’taki kısa durum ibaresi yerine dosyanın “evrak” ve “safahat” kayıtları birlikte okunmalıdır. Tek satırlık durum kodu, bütün usul geçmişini göstermez.
Ön İncelemeden Sonra Dosya Duruşmaya mı Çıkar?
Her istinaf dosyasında duruşma yapılmaz. HMK m.353, kanunda sayılan hâllerde bölge adliye mahkemesinin duruşma yapmadan karar verebileceği durumları düzenler. Bu kapsamda bazı dosyalarda karar kaldırılarak dosya geri gönderilebilir; bazı dosyalarda başvurunun esastan reddine veya düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesine karar verilebilir.
Duruşma yapılması gereken hâllerde ise HMK m.356 uygulanır. Bu nedenle “ön inceleme tamamlandı” kaydının görülmesi otomatik olarak duruşma günü verileceği anlamına gelmez.
Bölge Adliye Mahkemesi Hangi Kararları Verebilir?
İstinaf incelemesinin sonunda kararın niteliğine ve tespit edilen hukuka aykırılığa göre farklı sonuçlar ortaya çıkabilir. HMK m.353 kapsamındaki durumlarda başvurunun esastan reddi, kararın kaldırılması ve dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesi veya gerekli düzeltmeler yapılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi mümkündür.
Duruşmalı inceleme sonunda da bölge adliye mahkemesi ilk derece kararını kaldırıp yeni hüküm kurabilir. Verilen BAM kararının temyize açık olup olmadığı ise HMK m.361 ve özellikle temyiz edilemeyen kararları düzenleyen HMK m.362 kapsamında ayrıca değerlendirilir.
“Ön İnceleme İçin Atama Bekliyor” ile “İncelemede” Aynı mı?
UYAP’ın kullandığı işlem ifadeleri mahkemenin iç iş akışına göre değişebilir. “Atama bekliyor” genellikle dosyanın ilgili inceleme işine henüz atanmadığını; “incelemede” ise belirli bir inceleme aşamasına geçtiğini gösterir. Ancak bu ifadelerden hareketle dosyanın hangi gün karara çıkacağı veya hangi yönde sonuçlanacağı belirlenemez.
Hukuken bağlayıcı olan UYAP durum etiketi değil, mahkemenin verdiği ve usulüne uygun şekilde dosyaya kaydettiği karardır.
“Ön İnceleme” İfadesi İlk Derece Mahkemesindeki Ön İncelemeyle Aynı mı?
Hayır. İlk derece hukuk yargılamasındaki ön inceleme HMK m.137 ve devamında düzenlenen, dilekçeler aşamasından sonra çekişme konularının belirlendiği ve tahkikata hazırlık yapılan ayrı bir yargılama evresidir.
İstinaftaki ön inceleme ise HMK m.352’ye dayanır ve bölge adliye mahkemesinde kanun yolu incelemesine geçilmeden önce başvurunun usulî koşullarının denetlenmesine yöneliktir. Aynı “ön inceleme” ifadesi kullanılsa da iki aşamanın hukuki işlevi farklıdır.
Dosya Atama Beklerken İlk Derece Kararı İcra Edilebilir mi?
İstinaf başvurusunun icraya etkisi dosyanın “atama bekliyor” statüsünden değil, kararın niteliğinden ve HMK m.350 ile icra hukukunun ilgili hükümlerinden belirlenir. Kural olarak istinaf başvurusu kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Kesinleşmeden icra edilemeyecek kararlar ve İİK m.36 kapsamında icranın geri bırakılması farklı kurallara tabidir.
Bu nedenle borç veya eda hükmü içeren bir kararda “dosya BAM’da bekliyor, o hâlde icra yapılamaz” sonucu çıkarılmamalıdır. İcra kabiliyeti ayrıca değerlendirilmelidir.
Dosyada Uzun Süre Hareket Olmazsa Ne Yapılabilir?
Taraf veya vekil öncelikle UYAP safahatını, son evrakı, tebligatları ve tevzi bilgisini kontrol etmelidir. Eksik harç, tebligat iadesi veya yanlış merci gibi somut bir işlem sorunu varsa ilgili mahkeme kalemiyle bunun giderilmesi gerekir.
Yargısal incelemenin sırf taraf talep ettiği için belirli tarihte sonuçlandırılması zorunluluğu yoktur. Ancak makul sürede yargılanma hakkını ilgilendiren olağan dışı gecikmeler, somut olayın süresi ve niteliğine göre ayrı hukuki değerlendirmeye konu olabilir.
Sonuç
UYAP’ta “istinaf ön inceleme için atama bekliyor” kaydı görülmesi, hukuk dosyasının bölge adliye mahkemesine ulaştığını ve HMK m.352 kapsamındaki ön inceleme iş akışına atanmayı beklediğini gösterir. Bu kayıt ne başvurunun kabul edildiğine ne de reddedildiğine ilişkin bir mahkeme kararıdır.
Ön incelemede usulî engel bulunmazsa istinaf incelemesi HMK m.355 çerçevesinde devam eder. Dosyanın sonucu ancak bölge adliye mahkemesinin verdiği karar ile belli olur. UYAP durum kodu, karar yerine geçmez.
Sık Sorulan Sorular
“Atama bekliyor” dosyam kayboldu veya işlem yapılmıyor demek mi?
Hayır. Bu ifade dosyanın elektronik iş akışında ön inceleme görevlendirmesini beklediğini gösterir. Dosyanın safahat ve tevzi kayıtları ayrıca kontrol edilebilir.
Bu aşamada istinafım kabul edilmiş sayılır mı?
Hayır. Henüz esasa ilişkin kabul veya ret sonucu çıkmış değildir.
HMK’da ön inceleme hangi maddede?
İstinaf ön incelemesi HMK m.352’de düzenlenir.
Ön incelemede başvuru reddedilebilir mi?
İstinaf incelemesine usulen engel oluşturan bir durum varsa dosya esasa girilmeden sonuçlanabilir.
Dosya ön incelemeden sonra kesin duruşmaya çıkar mı?
Hayır. HMK m.353 kapsamında bazı dosyalarda duruşma yapılmadan karar verilebilir.
Atama beklerken ek dilekçe verebilir miyim?
Dilekçe sunulabilir; ancak yeni istinaf sebeplerinin ve yeni delillerin incelenip incelenmeyeceği HMK m.355 ve m.357’ye göre belirlenir.
Bu kayıt kaç gün sürer?
Kanunda UYAP’taki bu durum etiketi için belirlenmiş sabit bir gün sayısı yoktur.
İstinaf sebepleri hangi maddede sınırlandırılmıştır?
HMK m.355 gereğince inceleme kural olarak istinaf dilekçesindeki sebeplerle sınırlıdır; kamu düzenine aykırılık resen gözetilir.
İstinaf başvurusu icrayı otomatik durdurur mu?
Kural olarak hayır. HMK m.350 ve gerektiğinde İİK m.36 ayrıca değerlendirilir.
UYAP durum kodu mahkeme kararı sayılır mı?
Hayır. Hukuki sonuç doğuran esas belge, mahkemenin dosyada verdiği karardır.
Resmî Kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
