Hava Aracı Kaza Araştırma Raporunda Neler Yer Alır? 2920 m.14 | 2026
M.14 hangi raporu düzenler?
Madde 14, Araştırma ve İnceleme Kurulunun m.12 ve m.13 çerçevesindeki teknik çalışmasının sonunda hazırlayacağı raporu düzenler.
Rapor yalnız bir sonuç cümlesinden ibaret olamaz; kanun ayrıntılı ve gerekçeli olmasını açıkça ister.
Raporda hangi unsurlar yer alır?
Kurulun tespit ettiği hususlar, vardığı sonuç, kazaların tekrarına engel olunması bakımından uygun gördüğü önlemler ve öneriler raporun temel unsurlarıdır.
Bu yapı teknik araştırmanın sadece geçmiş olayı açıklamaya değil gelecekteki emniyet tedbirlerine de yöneldiğini gösterir.
Kurul üyeleri farklı görüş yazabilir mi?
Evet. Rapordaki hususlara kısmen veya tamamen katılmayan üyeler kişisel görüşlerini ek bir raporda belirtebilir.
Bu mekanizma teknik uyuşmazlığın saklanması yerine kayıt altına alınmasını sağlar ve değerlendirme şeffaflığını artırır.
Rapor ilgililere verilir mi?
Kanun, Bakanlığın raporun bir suretini ilgililere vereceğini düzenler. Raporun tekemmül ettiği Resmî Gazete ile üçüncü kişilere duyurulur.
Duyuruda raporun nerede ve nasıl incelenebileceği belirtilir; ayrıca rapor gerektiğinde kısmen veya tamamen uygun araçlarla yayımlanabilir.
Adli soruşturma varsa ne olur?
M.14’ün son cümlesine göre kaza hakkında soruşturma başlatılmışsa Bakanlık hazırlanan raporun bir örneğini soruşturma veya kovuşturmada değerlendirilmek üzere sadece ilgili Cumhuriyet başsavcılığına verir.
Bu hüküm, teknik rapor ile adli sürecin temas noktasını açık biçimde düzenler.
Raporun işletme açısından önemi nedir?
Rapor, işletmenin düzeltici ve önleyici faaliyetleri için güçlü bir teknik kaynaktır. Öneriler bakım, operasyon, eğitim, ekipman veya organizasyon süreçlerine yansıtılabilir.
İşletme raporu yalnız uyuşmazlık dosyasında saklamakla yetinmemeli; kendi emniyet yönetim sisteminde uygulanması gereken tedbirleri ayrıca takip etmelidir.
Kaza dosyasında hukuki ayrım neden önemlidir?
M.14 teknik raporun içeriği ve duyurulmasını düzenler; mahkeme kararı niteliği vermez. Teknik araştırma ile adli soruşturma aynı amaçla yürütülen tek süreç değildir. 2920 sayılı Kanunun kaza araştırması hükümleri, emniyetin geliştirilmesine ve olayın teknik nedenlerinin açıklanmasına yöneliktir. Ceza soruşturması ise suç şüphesinin bulunup bulunmadığını ve ceza sorumluluğunu değerlendirir. Bu nedenle işletmeci, malik, pilot, mürettebat ve diğer ilgililer her iki sürecin kayıtlarını birbirine karıştırmadan saklamalıdır.
İşletmeci hangi kayıtları korumalıdır?
Raporun dayandığı teknik kayıtların hangi sürüm ve tarihte kurula sunulduğu dosyada izlenmelidir. Uçuş planı, teknik günlükler, bakım kayıtları, uçuş ve kabin ekibi görev çizelgeleri, operasyon mesajları, hava trafik kayıtları, varsa görüntü ve elektronik veriler ile kaza sonrasında düzenlenen ilk tutanaklar korunmalıdır. 2920 m.11 uyarınca zorunlu kurtarma ve can-mal güvenliği tedbirleri dışında araştırmanın selametini bozacak müdahalelerden kaçınılması gerekir. Kayıtların sonradan değiştirilmemesi ve kim tarafından teslim alındığının izlenmesi önemlidir.
Araştırma sürecinde delil zinciri nasıl korunur?
Kaza veya ciddi emniyet olayında delilin bulunduğu yer, ilk tespit zamanı, kimin muhafaza altına aldığı ve hangi kuruma teslim edildiği açıkça kaydedilmelidir. Rapor, m.13 kapsamındaki araştırma ve delil toplama faaliyetinin gerekçeli sonucudur. Enkaz parçası, elektronik kayıt veya teknik belge üzerinde zorunlu olmayan işlem yapılması hem teknik incelemeyi hem adli değerlendirmeyi zorlaştırabilir. İşletmenin iç prosedürü, kamu makamlarının talimatı ve araştırma kurulunun talepleriyle uyumlu yürütülmelidir.
Teknik araştırma kusur veya ceza hükmü verir mi?
2920 m.12-14 sisteminin temel amacı kazanın nedenlerini ve oluş biçimini açıklığa kavuşturmak, benzer olayların tekrarını önlemeye katkı sağlamaktır. Teknik rapordaki tespitler başka hukuki süreçlerde delil değeri taşıyabilse de ceza mahkemesinin veya hukuk mahkemesinin görevini ortadan kaldırmaz. Teknik rapor önemli bir delil kaynağı olabilir fakat tek başına tazminat veya ceza hükmü değildir. Bu nedenle rapordaki teknik sebep ile hukuki kusur kavramları otomatik olarak eş anlamlı kabul edilmemelidir.
İlgililerin açıklama ve belge yükümlülüğü
Araştırma ve İnceleme Kurulu m.13 kapsamında ilgili kişileri dinleyebilir ve teknik uzmanlık gereken alanlarda başka uzmanlardan yararlanabilir. Kurulun ihtiyaç duyduğu kayıtların düzenli, erişilebilir ve aslına uygun biçimde sunulması araştırmanın sağlıklı yürütülmesi bakımından önemlidir. İlgililer raporun kendilerine verilen örneğini diğer kayıtlarla birlikte saklamalıdır. Açıklamanın hangi sıfatla ve hangi makam önünde verildiği ayrıca not edilmeli; adli soruşturmadaki haklar ile teknik araştırmadaki işbirliği yükümlülüğü birbirinden ayrılmalıdır.
Sigorta ve tazminat dosyası bakımından sonuç
Bir hava aracı kazası veya emniyet olayı çoğu zaman sigorta, yolcu/üçüncü kişi tazminatı, iş ilişkisi ve işletme sorumluluğu bakımından da sonuç doğurur. Rapor sigorta ve tazminat değerlendirmesinde teknik sebep yönünden etkili olabilir. Olayın ilk saatlerinde yapılan maddi tespitler, zarar kalemleri, yolcu ve yük kayıtları, sigorta ihbarı ve teknik kayıtların korunması ilerideki uyuşmazlıkta belirleyici olabilir. Teknik araştırmanın varlığı, hak düşürücü veya zamanaşımı sürelerinin ayrıca değerlendirilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Kurumsal kriz yönetiminde yapılacaklar
Havacılık işletmeleri kaza veya önemli emniyet olayı için önceden yazılı kriz prosedürü bulundurmalıdır. İlk bildirim sorumlusu, delil ve veri koruma sorumlusu, kamu makamlarıyla temas kişisi, yolcu/yakın iletişimi ve basın açıklaması yetkisi ayrı ayrı tanımlanmalıdır. Rapor tamamlanmadan kurumun ‘nihai sebep’ açıklaması yapmaması gerekir. Kurum içi bilgi notlarında kesinleşmemiş teknik nedenlerin gerçekmiş gibi yazılması hem yanlış bilgilendirme hem ilerideki hukuki süreç açısından risklidir.
Kişisel veri ve gizlilik boyutu
Kaza dosyası; sağlık bilgileri, yolcu listeleri, çalışan kayıtları, ses/görüntü ve iletişim verileri içerebilir. Bu verilerin araştırma, adli süreç, sigorta ve yasal yükümlülük amaçları dışında kontrolsüz paylaşılmaması gerekir. Raporda yer alan kişisel verilerin yeniden yayımlanması ayrıca hukuki dayanak gerektirir. Resmî makama mevzuat gereği yapılan aktarım ile kamuya veya sosyal medyaya yapılan açıklama aynı hukuki zeminde değildir. İşletme, erişim yetkisini olay dosyasındaki görevlerle sınırlandırmalıdır.
İç denetim kontrol listesi
Hukuk ve emniyet birimi; olayın 2920 m.10 kapsamında bildirilip bildirilmediğini, m.11 delil korumasının sağlanıp sağlanmadığını, nihai teknik rapor ile kurum içi olay değerlendirmesinin ayrıştırıldığı, teknik kayıtların güvenceye alınıp alınmadığını, araştırma kurulunun taleplerinin kayda bağlanıp bağlanmadığını ve sigorta bildirimlerinin zamanında yapılıp yapılmadığını birlikte kontrol etmelidir. Her adımın tarih-saat bilgisi bulunmalıdır.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
2920 sayılı Kanun Türkiye genelinde uygulanır. Olayın Mersin, İstanbul, Ankara veya başka bir ilde meydana gelmesi m.14 hükmünün esasını değiştirmez. Yetkili kamu birimleri, havaalanı işletmecisi, kolluk ve adli makamlar olayın yerine göre değişebilir; ancak kanundaki teknik araştırma ve delil koruma çerçevesi ülke çapında uygulanır. Uluslararası unsur bulunan olaylarda Türkiye’nin taraf olduğu havacılık anlaşmaları ve ilgili ikincil mevzuat da ayrıca dikkate alınır.
İlgili site içi rehberler
- Sivil hava aracı kazası bildirimi — 2920 m.10
- Uçak kazası sonrası enkaz ve delil koruma — 2920 m.11
- Havacılık kazası ve ciddi olay raporlama ayrımı
Resmî kaynaklar
Güncel kanun metni için Mevzuat Bilgi Sistemi ve sektörel mevzuat için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Kanunlar sayfası esas alınmalıdır. 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun işlem tarihinde yürürlükte bulunan metni kontrol edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Rapor gerekçeli olmak zorunda mı?
Evet; m.14 ayrıntılı ve gerekçeli rapor öngörür.
Öneriler raporda yer alır mı?
Evet, tekrarın önlenmesine yönelik önlem ve öneriler yazılır.
Muhalif üye görüş yazabilir mi?
Evet, ek raporla kişisel görüşünü belirtebilir.
Rapor ilgililere verilir mi?
Evet, Bakanlık bir suretini ilgililere verir.
Tamamlandığı duyurulur mu?
Evet, raporun tekemmül ettiği Resmî Gazete aracılığıyla duyurulur.
Adli soruşturmada rapor nereye verilir?
Kanun metnine göre bir örneği ilgili Cumhuriyet başsavcılığına verilir.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Güncelleme: 23.09.2026.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 1
Raporun dayandığı kurum içi belgeler ile rapor arasında belge numarası eşleştirmesi yapılması sonraki denetimi kolaylaştırır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 2
Teknik öneri uygulandıysa tarih, sorumlu birim ve doğrulama yöntemiyle kapanış kaydı oluşturulmalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 3
Muhalif görüş mevcutsa tek başına seçilip bağlamından koparılarak kamu açıklamasında kullanılmamalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 4
Raporun dayandığı kurum içi belgeler ile rapor arasında belge numarası eşleştirmesi yapılması sonraki denetimi kolaylaştırır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 5
Teknik öneri uygulandıysa tarih, sorumlu birim ve doğrulama yöntemiyle kapanış kaydı oluşturulmalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 6
Muhalif görüş mevcutsa tek başına seçilip bağlamından koparılarak kamu açıklamasında kullanılmamalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 7
Raporun dayandığı kurum içi belgeler ile rapor arasında belge numarası eşleştirmesi yapılması sonraki denetimi kolaylaştırır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 8
Teknik öneri uygulandıysa tarih, sorumlu birim ve doğrulama yöntemiyle kapanış kaydı oluşturulmalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 9
Muhalif görüş mevcutsa tek başına seçilip bağlamından koparılarak kamu açıklamasında kullanılmamalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 10
Raporun dayandığı kurum içi belgeler ile rapor arasında belge numarası eşleştirmesi yapılması sonraki denetimi kolaylaştırır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 11
Teknik öneri uygulandıysa tarih, sorumlu birim ve doğrulama yöntemiyle kapanış kaydı oluşturulmalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 12
Muhalif görüş mevcutsa tek başına seçilip bağlamından koparılarak kamu açıklamasında kullanılmamalıdır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
2920 m.14 kaza araştırma raporu: uygulama notu 13
Raporun dayandığı kurum içi belgeler ile rapor arasında belge numarası eşleştirmesi yapılması sonraki denetimi kolaylaştırır. Olay dosyasında tarih, saat, kişi ve belge eşleştirmesi yapılmalıdır. Havacılık emniyeti bakımından teknik sonuca ulaşılmadan kesin sebep kabul edilmemeli; buna karşılık kanuni bildirim, delil koruma ve işbirliği yükümlülükleri geciktirilmemelidir. İşletme içi kayıtların resmî süreçle çelişmemesi için hukuk, emniyet ve teknik birimler tek olay numarası üzerinden çalışmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
