Lastik, Jant, Akü, Far ve Cam İkinci El Araç Garantisinde mi? | Yönetmelik m.18/1-f
Kısa ve net cevap: Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.18/1-f uyarınca kaporta işleri, süslemeler, paspas, lastikler, jantlar, akü, farlar, park lambaları ile camın ve farların kırılması veya çatlaması Yönetmeliğin ikinci el araç işletme garantisinin dışındadır. Bu hüküm, söz konusu kalemlerin m.17’deki üç ay veya 5.000 kilometrelik işletme garantisine girmediğini gösterir. Ancak tüketici satışında 6502 sayılı Kanundan doğan ayıplı mal hakları ayrıca saklıdır; ayrıca araç ilanda belirli bir nitelikle satılmışsa gerçeğe aykırı beyanlar m.18/1-f ile ortadan kalkmaz.
m.18/1-f hangi parçaları açıkça garanti dışında bırakıyor?
Yönetmelik m.18/1-f, ikinci el araçta dış gövde, görsel ekipman ve bazı kullanım parçaları bakımından açık bir liste verir. Kaporta işleri ve süslemeler, paspaslar, lastikler, jantlar, akü, farlar, park lambaları ile cam ve far kırılması veya çatlaması bu bentte sayılmıştır. Dolayısıyla bu kalemler, m.17’deki işletme garantisinin motor, şanzıman, elektrik ve elektronik sistemlere ilişkin özel korumasından farklı değerlendirilir.
Bu sonuç “satıcı hiçbir durumda sorumlu değildir” anlamına gelmez. Yönetmelikteki işletme garantisinin kapsamı ile satış sözleşmesinden, ilan beyanından, 6502 sayılı Kanundan veya başka bir hukuki sebepten doğabilecek sorumluluklar ayrıdır. Özellikle satıcı bir parçanın yeni olduğunu, belirli bir marka veya durumda bulunduğunu açıkça vaat etmişse ve gerçek durum farklı çıkmışsa, uyuşmazlık yalnız m.18/1-f ile çözülemez.
Lastikler galeri garantisine girer mi?
Lastikler m.18/1-f’de açıkça garanti dışında sayılır. Bu nedenle lastiğin diş derinliği, yaşlanması, yüzey aşınması veya olağan kullanım sonucu değişim gerektirmesi m.17 işletme garantisinin konusu değildir. İkinci el araç alıcısı satış öncesinde lastik üretim tarihini, diş derinliğini, yanak hasarını ve dört lastiğin birbiriyle uyumunu kontrol etmelidir.
Bununla birlikte satıcı ilanda “dört lastik sıfır”, “yeni kış lastiği takılı” veya benzeri somut bir vaat vermiş ve bu vaat gerçeğe aykırı çıkmışsa mesele farklıdır. Burada işletme garantisinden ziyade sözleşmeye uygunluk, yanıltıcı ilan ve tüketiciye verilen bilgi değerlendirilir.
Jant hasarı neden garanti dışında?
Jantlar da m.18/1-f listesinde yer alır. Eğrilik, çizik veya darbe kaynaklı fiziksel hasar bu özel işletme garantisine dahil değildir. Jantın yol çukuru, kaldırım teması veya kaza gibi dış etkilerle zarar görmesi ayrıca m.18’in başka bentleriyle de ilişkilendirilebilir.
Ancak jant ölçüsünün araca uygun olmadığı, satıcının orijinal jant beyanının gerçeği yansıtmadığı veya jant üzerinde gizlenmiş onarım bulunduğu iddiası, işletme garantisinden ayrı bir satışa uygunluk uyuşmazlığı doğurabilir. Bu nedenle “jant garanti dışı” cümlesi, jant hakkında verilen yanlış bilginin hukuki sonuçlarını silmez.
Akü ikinci el araçta garanti kapsamında mı?
Akü, m.18/1-f’de açıkça sayıldığı için Yönetmelik kapsamındaki üç ay veya 5.000 kilometrelik işletme garantisinin dışındadır. Akünün kapasite kaybı, kullanım ömrünü tamamlaması veya değişim ihtiyacı kural olarak alıcının işletme garantisi kapsamında ücretsiz değiştirilmesini isteyebileceği bir durum değildir.
Fakat akünün bitmesi ile aracın şarj sistemindeki elektriksel arıza aynı şey değildir. Alternatör, şarj kontrol modülü, kablolama veya başka bir elektrik/elektronik sistem arızası aküyü sürekli boşaltıyorsa, asıl arıza m.17 kapsamında ayrıca değerlendirilebilir. Satıcı “akü garanti dışı” diyerek şarj sistemindeki bağımsız teknik arızayı otomatik olarak reddedemez.
Akü arızası ile elektrik sistemi arızası nasıl ayrılır?
Servis incelemesinde akünün sağlık durumu, şarj voltajı, alternatör çıkışı, kaçak akım olup olmadığı ve hata kodları kontrol edilir. Akünün hücreleri kullanım ömrünü tamamlamışsa m.18/1-f gündeme gelir. Buna karşılık sağlam akünün başka bir elektriksel arıza nedeniyle boşalması söz konusuysa asıl neden belirlenmelidir.
Bu ayrım özellikle satıştan hemen sonra “araç çalışmıyor” şikâyetlerinde önemlidir. Sorun yalnız akü kapasitesi olabilir; marş motoru, şarj sistemi, immobilizer veya kontrol modülü de arızalı olabilir. Hukuki değerlendirme teknik teşhisten sonra yapılmalıdır.
Far ve park lambaları garanti dışı mı?
m.18/1-f farları ve park lambalarını açıkça garanti dışında bırakır. Ampul, far gövdesi veya park lambası gibi kalemlerin kendisi bakımından işletme garantisi uygulanmaz. Cam veya farın kırılması ve çatlaması da ayrıca aynı bentte sayılmıştır.
Bununla birlikte modern araçlarda far sistemi elektronik kontrol ünitesi, sensör, adaptif far modülü veya araç haberleşme ağıyla çalışabilir. Şikâyet yalnız farın fiziksel parçasından değil, aracın temel elektrik/elektronik sistemindeki arızadan kaynaklanıyorsa m.17 kapsamı ayrıca incelenmelidir. Burada da “far” kelimesinin geçmesi tek başına bütün elektriksel arızaları garanti dışına çıkarmaz.
Cam kırılması ve çatlaması garanti kapsamında mı?
Yönetmelik camın kırılması veya çatlamasını m.18/1-f kapsamında açıkça garanti dışında tutar. Taş çarpması, dış darbe, sıcaklık farkı veya kullanım sırasında ortaya çıkan fiziksel cam hasarları bu özel işletme garantisine girmez.
Ancak araç satış anında camın hasarlı olduğu halde “hatasız” veya “orijinal, kusursuz cam” şeklinde tanıtılmışsa, satış beyanı ve tüketicinin yanıltılıp yanıltılmadığı ayrıca değerlendirilir. Garanti istisnası, satış anındaki yanlış bilgi verme yasağının yerine geçmez.
Kaporta işleri ve süslemeler neyi kapsar?
Kaporta işleri aracın dış gövdesindeki onarım, düzeltme ve benzeri fiziksel işlemleri; süslemeler ise estetik nitelikteki trim ve dekoratif unsurları ifade eder. Yönetmelik bu kalemleri işletme garantisinin dışında bırakır. Paspas da aynı bentte açıkça sayılmıştır.
Kaportanın garanti dışı olması, ağır hasar veya değişen parçanın gizlenebileceği anlamına gelmez. Taşıt tanıtım kartında boyalı ve değişen parçalar ile niteliği belirtilmek suretiyle hasar kaydının gösterilmesi gerekir. İlanlarda da üçüncü kişileri yanıltıcı bilgi ve belgelere yer verilemez. Dolayısıyla satış öncesi doğru bilgilendirme yükümlülüğü devam eder.
Kaportadaki gizli ağır hasar “garanti dışı” denilerek kapatılabilir mi?
Hayır. m.18/1-f kaporta işini işletme garantisinin dışında tutar; ancak satıcının ağır hasarı gizlemesi, değişen parçayı yanlış bildirmesi veya araç hakkında gerçeğe aykırı ilan vermesi ayrı hukuki konudur. Tüketici işlemi niteliğindeki satışta aracın vaat edilen özellikleri taşımaması 6502 sayılı Kanun bakımından ayıplı mal değerlendirmesine yol açabilir.
Bu nedenle “kaporta garanti dışı” ibaresi ile “kaporta hakkında doğru bilgi verme zorunluluğu yoktur” sonucu birbirinden kesin biçimde ayrılmalıdır.
Ekspertiz raporunda lastik veya jant hasarı yazıyorsa ne olur?
Ekspertiz raporunda belirli lastik, jant, far veya kaporta hasarı yazıyorsa m.18/1-c de ayrıca gündeme gelir. Raporda belirtilen arıza ve hasarlar işletme garantisi dışındadır. Ayrıntılı bilgi için ekspertiz raporunda yazılı arızanın garantiye etkisi rehberimize bakılabilir.
Fakat raporda hiç yazmayan bir hasarın satışta gizlenmesi durumunda, yalnız m.18/1-f’e dayanılarak satış beyanları göz ardı edilemez. Raporda bulunmayan fiziksel hasarın satış tarihinde mevcut olup olmadığı ve alıcının bilgilendirilip bilgilendirilmediği ayrıca araştırılır.
Normal aşınma ile m.18/1-f aynı şey mi?
Hayır. m.18/1-ç olağan kullanım nedeniyle meydana gelen aşınma ve yıpranmayı düzenler. m.18/1-f ise belirli kalemleri doğrudan sayar. Örneğin lastik m.18/1-f’de açıkça yer alırken fren balatası m.18/1-ç kapsamında olağan aşınma örneğidir. İki bent farklı hukuki dayanaklar sunar.
Normal aşınma ve yıpranma rehberimizde bu ayrım detaylı olarak açıklanmıştır.
Aracın üretici garantisi devam ediyorsa ne olur?
Yönetmelik m.17/6, 6502 sayılı Kanun m.56 kapsamında üretici veya ithalatçı garantisi devam eden araçlar hakkında m.17’deki işletme garantisinin uygulanmayacağını düzenler. Bu nedenle genç ikinci el araçta fabrika garantisi devam ediyorsa, garanti talebi üretici/ithalatçı garanti koşulları kapsamında ayrıca ele alınır.
Burada m.18/1-f listesi ile üretici garantisinin kapsamı birbirine karıştırılmamalıdır. Üretici garanti belgesi bazı kalemleri farklı şekilde düzenleyebilir. Uyuşmazlıkta hangi garanti rejimine dayanıldığı açıkça belirlenmelidir.
Satış ilanındaki vaatler neden önemlidir?
Yönetmelik m.21, işletmelerin ilanlarda güncel bilgiye yer vermesini ve üçüncü kişileri yanıltıcı bilgi veya belge kullanmamasını zorunlu kılar. “Yeni akü”, “dört lastik yeni”, “farlar orijinal”, “kaporta kusursuz” gibi somut beyanlar alıcının satın alma kararını etkileyebilir.
Bu beyanların gerçeğe aykırı çıkması halinde uyuşmazlık işletme garantisinin kapsamını aşar. Satıcının ilanla üstlendiği nitelik, sözleşmeye uygunluk ve tüketici hukukundaki ayıp değerlendirmesi gündeme gelir. Bu nedenle m.18/1-f, yanlış ilan vermek için güvenli alan oluşturmaz.
Alıcı satıştan önce hangi kontrolleri yapmalı?
- Lastiklerin üretim tarihi, diş derinliği ve yanak hasarı,
- Jantlarda eğrilik, çatlak veya kaynak izi,
- Akünün yaşı ve mümkünse sağlık testi,
- Far ve park lambalarının çalışması, far gövdelerinde nem ve çatlak,
- Ön cam ve diğer camlarda çatlak, taş izi ve görüşü etkileyen hasar,
- Kaportada boya, değişen parça ve onarım izleri,
- Ekspertiz raporu ile taşıt tanıtım kartındaki bilgilerin uyumu
kontrol edilmelidir. Kontrol yapılmış olması satıcının doğru bilgi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; ancak satış öncesi uyuşmazlık riskini azaltır.
Satıcı işletme için uyum kontrol listesi
- m.18/1-f kapsamındaki kalemlerle m.17 kapsamındaki elektrik/elektronik arızaları ayırın.
- Lastik, akü, far ve kaporta hakkında ilanda verdiğiniz somut bilgilerin doğru olduğundan emin olun.
- Taşıt tanıtım kartında boyalı/değişen parçaları ve hasar kaydını doğru gösterin.
- Ekspertiz raporundaki kayıtlarla ilan ve satış dosyası arasında çelişki bırakmayın.
- “Garanti dışı” ifadesini gerçeğe aykırı bilgilendirmeyi örtmek için kullanmayın.
- Tüketici işlemlerinde 6502 sayılı Kanun haklarının ayrıca değerlendirileceğini göz önünde bulundurun.
Örnek olaylarla m.18/1-f
Örnek 1: Satıştan iki ay sonra akü kapasitesi kullanım ömrü nedeniyle düşmüştür. Akü m.18/1-f kapsamında işletme garantisi dışındadır.
Örnek 2: Akü sağlamdır; alternatör arızası nedeniyle sürekli boşalmaktadır. Alternatör ve elektrik sistemi m.17 yönünden ayrıca incelenir.
Örnek 3: İlanda “yeni dört lastik” denilmiş, ancak satışta eski ve farklı tarihli lastikler takılmıştır. m.18/1-f işletme garantisini dışarıda bıraksa da gerçeğe aykırı satış beyanı ayrıca değerlendirilir.
Örnek 4: Far camı taş çarpmasıyla çatlamıştır. Bu fiziksel zarar m.18/1-f kapsamındadır.
Örnek 5: Adaptif far kontrol modülü satıştan kısa süre sonra elektronik arıza vermiştir. Fiziksel far parçası ile elektronik kontrol sisteminin arızası birbirinden ayrılarak m.17–18 hükümleri uygulanır.
Sık sorulan sorular
Akü 3 ay/5.000 km galeri garantisine girer mi?
Hayır. Akü m.18/1-f’de açıkça işletme garantisi dışında sayılmıştır.
Alternatör arızası da akü gibi garanti dışı mı?
Otomatik olarak hayır. Alternatör elektrik sisteminin parçasıdır; arızanın m.17 kapsamına girip girmediği ayrıca değerlendirilir.
Lastik patlarsa galeri öder mi?
Lastikler m.18/1-f kapsamında işletme garantisi dışındadır. Ancak satıcının lastiğe ilişkin gerçeğe aykırı özel beyanı varsa ayrı hukuki değerlendirme yapılır.
Jant eğriliği garantiye girer mi?
Jantlar m.18/1-f kapsamında garanti dışıdır.
Far çatlaması garanti kapsamında mı?
Hayır. Farların ve camın kırılması veya çatlaması bentte açıkça garanti dışı sayılmıştır.
Silecek motoru far ve akü gibi garanti dışı mı?
m.18/1-f silecek motorunu saymaz. Elektrik/elektronik sistem arızası m.17 ve diğer m.18 istisnaları yönünden ayrıca incelenir.
Kaporta hasarı gizlenirse hiçbir hakkım yok mu?
Hayır. Kaporta işletme garantisi dışında olsa da gerçeğe aykırı ilan, gizlenen ayıp ve tüketici hukukundaki haklar ayrı değerlendirilir.
Üretici garantisi devam eden araçta hangi garanti uygulanır?
Yönetmelik m.17/6 uyarınca 6502 sayılı Kanun m.56 kapsamındaki üretici veya ithalatçı garantisi devam eden araçta m.17 işletme garantisi uygulanmaz; üretici garanti rejimi ayrıca ele alınır.
Resmî kaynaklar
- Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik – Resmî Gazete
- 29 Nisan 2026 değişikliği – Resmî Gazete
- Ticaret Bakanlığı – Motorlu Kara Taşıtı Ticareti
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
Mersin’den Türkiye geneli hukuki değerlendirme
İkinci el araçta lastik, akü, far veya kaporta uyuşmazlığında işletme garantisi ile satış beyanından doğan sorumluluk birbirinden ayrılmalıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezli olarak Türkiye genelindeki dosyalarda ilan, ekspertiz ve satış belgelerini birlikte değerlendirmektedir. İletişim sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
