İşçi Zimmet Tutanağını İmzalamazsa Ne Olur? İş Kanunu 75, TBK 396 | 2026
Kısa ve net cevap: İşçinin zimmet tutanağını imzalamaması, işverenin ekipman teslim edemeyeceği veya teslimin hiçbir şekilde ispatlanamayacağı anlamına gelmez. Ancak imzasız zimmet formu tek taraflı kayıt niteliğindedir; cihaz seri numarası, teslim tarihi, tanık, elektronik teslim kaydı, e-posta ve envanter sistemi gibi diğer delillerle teslimin ispatı güçlendirilmelidir. İşçinin özen ve sadakat borcu TBK m.396, özlük ve belge düzeni İş Kanunu m.75 çerçevesinde değerlendirilir.
- Zimmet tutanağı neyi gösterir?
- İşçi imzalamak zorunda mı?
- İmza yoksa teslim nasıl ispatlanır?
- TBK m.396 özen borcu
- İmza atmamak disiplin suçu mu?
- Mevcut hasar nasıl yazılmalı?
- İade aşaması
- Ücretten otomatik kesinti olur mu?
Zimmet tutanağı neyi gösterir?
Zimmet tutanağı işverenin işçiye laptop, telefon, araç, kart, anahtar, ekipman veya belge teslim ettiğini kayıt altına alır. Tutanakta teslim edilen eşyanın kimliği ve durumu açık olmalıdır.
Belge, iş ilişkisindeki envanter ve iade sorumluluğunu somutlaştırır; tek başına işçinin kusurlu olduğunu göstermez.
İşçi imzalamak zorunda mı?
İşçinin her işveren belgesini koşulsuz imzalamak zorunda olduğu yönünde genel bir kural yoktur. Belge gerçek teslimi doğru yansıtmalı ve içeriği açık olmalıdır.
İşçi teslim aldığı cihazın seri numarası yanlışsa veya mevcut hasar yazılmamışsa çekince koyabilir.
İmza yoksa teslim nasıl ispatlanır?
İşveren cihaz seri numarası, envanter çıkış kaydı, e-posta, BT aktivasyon kaydı, kullanıcı hesabı, teslim anı tanığı veya kargo kaydıyla teslimi gösterebilir.
HMK m.199 elektronik ve yazılı kayıtları belge olarak kabul eder.
TBK m.396 özen borcu
TBK m.396 işçinin işini özenle yapmasını ve işverenin haklı menfaatlerini korumasını düzenleyen sadakat/özen çerçevesini içerir. İşçiye teslim edilen araç ve ekipmanın korunması bu borçla bağlantılıdır.
Ancak eşyanın kaybı veya hasarı halinde sorumluluk otomatik değildir; kusur, olayın oluş biçimi ve zararın miktarı incelenir.
İmza atmamak disiplin suçu mu?
İmza reddinin tek başına her olayda haklı fesih nedeni olduğu söylenemez. Belgenin içeriği, işveren talimatının hukuka uygunluğu ve işçinin ret gerekçesi değerlendirilir.
İşveren önce teslimi ve imza talebini yazılılaştırmalı, işçinin çekincesini kayda almalıdır.
Mevcut hasar nasıl yazılmalı?
Cihaz tesliminde çizik, kırık veya eksik aksesuar varsa tutanağa açıkça yazılmalıdır. Fotoğraf ve seri numarası eklenmesi sonradan “hasarı kim yaptı?” tartışmasını azaltır.
İşçinin hasarlı cihazı “sıfır ve kusursuz” diye imzalaması istenmemelidir.
İade aşaması
İşten ayrılışta aynı seri numaralı cihazın, şarj aletinin ve aksesuarların iadesi ayrı tutanakla kayıt altına alınmalıdır. İşçi iade tutanağını imzalamasa da teslim alan işveren görevlisi kayıt oluşturmalıdır.
İade anındaki hasar fotoğraflanabilir; normal kullanım aşınması ile kusurlu zarar ayrılmalıdır.
Ücretten otomatik kesinti olur mu?
Zimmet belgesi bulunması işverene her iddia edilen zararı tek taraflı ve sınırsız şekilde ücretten kesme yetkisi vermez. TBK m.407, İş Kanunu m.38 ve ücretin korunmasına ilişkin hükümler ayrıca uygulanır.
Zarar ve işçi sorumluluğu somutlaştırılmadan “zimmet vardı” gerekçesiyle kesinti yapılmamalıdır.
İspat planı ve uygulama
İşveren envanter sisteminde cihazın marka-model, seri/IMEI, aksesuar, teslim tarihi ve mevcut durumunu tutmalı; işçiye belgenin bir örneğini vermelidir. Elektronik imza veya şirket portalı üzerinden kabul kullanılıyorsa işlem logları saklanmalıdır.
Ücret kesintisi konusunda sitedeki İşveren İşçinin Maaşından Zarar Kesebilir mi? yazısı tamamlayıcıdır.
Uyuşmazlıkta hangi kayıtlar incelenir?
İşçi cihazı hiç almadığını söylüyorsa teslim ispatı; cihazı aldığını ancak kaybın kendisine yüklenemeyeceğini söylüyorsa kusur ve zarar ispatı ayrı ayrı değerlendirilir.
Zimmet formunda cihaz numarası yoksa işverenin hangi cihazı teslim ettiğini göstermesi zorlaşır. BT sistemindeki kullanıcı eşleştirmesi veya kargo kaydı bu eksikliği tamamlayabilir.
Uygulama kontrol listesi
- Seri/IMEI numarasını yazın.
- Mevcut hasarı fotoğraflayın.
- İşçiye belge örneği verin.
- İmza reddini tutanak altına alın.
- Elektronik teslim loglarını saklayın.
- İadeyi ayrı tutanakla yapın.
- Zararı otomatik maaş kesintisine çevirmeyin.
- Normal aşınma ile kusurlu hasarı ayırın.
Resmî kaynaklar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – özellikle m.396 ve 407; 4857 sayılı İş Kanunu – m.38 ve 75; 6100 sayılı HMK – m.199.
Sık sorulan sorular
İmza yoksa zimmet geçersiz mi?
Teslim başka delillerle ispatlanabilir; imza ispatı güçlendirir.
İşçi imzalamazsa işten çıkarılır mı?
Tek başına otomatik haklı fesih sonucu yoktur; somut neden incelenir.
Seri numarası şart mı?
Kanuni genel şart değildir; ispat için çok önemlidir.
Fotoğraf çekilebilir mi?
Ekipman durumunu belgeleyecek ölçüde, kişisel veri kurallarına uyularak kullanılabilir.
Kayıp cihaz maaştan kesilir mi?
Otomatik değil; sorumluluk ve ücret kesintisi hükümleri uygulanır.
Elektronik zimmet olur mu?
Evet; aidiyet ve loglar saklanmalıdır.
İşçi çekince koyabilir mi?
Evet; teslim durumundaki eksiklikleri yazabilir.
İade belgesi gerekir mi?
İspat için güçlü şekilde tavsiye edilir.
Normal çizik zarar mı?
Kullanım süresi ve eşyanın niteliğine göre normal aşınma ayrılır.
En güvenli yöntem?
Ayrıntılı teslim ve iade kaydı, seri numarası ve fotoğraf kullanmaktır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
