Tanığa gönderilen soru kâğıdına yazılı cevap dilekçesi, hukuk mahkemesinin HMK m.246 uyarınca tanığa belirli soruları yönelttiği ve cevapları verdiği süre içinde yazılı istediği durumda tanığın kendi adına sunduğu metindir. Dilekçeyi davacı veya davalı değil, soru kâğıdının muhatabı tanık imzalar.
Kısa cevap: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.246/1 uyarınca hâkim, gerekli gördüğünde tanığı sözlü dinlemek yerine belirlediği sürede cevapları yazılı bildirmesi için soru kâğıdı gönderebilir. Tanık mahkeme, esas numarası, tebliğ ve süre bilgilerini kaydeder; her soruyu numarasıyla aynen aktarır; yalnız doğrudan bildiği olguları ve bilginin kaynağını açıklar. Yazılı cevap, mahkemenin yetersiz bulması hâlinde tanığı sözlü dinlemeye çağırmasına engel değildir. Bu örnek yalnız mahkemenin soru kâğıdı kararı bulunan hukuk davası içindir.
Kim bu Word dilekçesini kullanmalı?
Mahkeme bir kişiyi tanık olarak belirlemiş ve sözlü dinleme yerine ona yazılı sorular göndermişse bu metin kullanılır. Örnekte, bir satım sözleşmesinde malın teslimi hakkında tanık gösterilen bağımsız depo görevlisine üç soru yöneltilmiştir. Tanık yalnız teslim alanında bizzat gördüğünü, vardiya ve kayıtla hatırladığını yazar. Sözleşme bedelinin ödenip ödenmediğini görmemişse o kısmı tahmin ederek doldurmaz. Davanın taraflarıyla ilgisi ve olayı nasıl bildiği açıkça belirtilir.
Mahkeme yalnız tanık davetiyesi göndermiş, HMK m.246 kapsamında soru kâğıdı düzenlememişse bu Word dosyası davetiyeye cevap olarak kendiliğinden kullanılamaz. HMK m.245, usulüne uygun çağrılan tanığın gelme yükümlülüğünü düzenler. Tanığın duruşmaya gelememesi, yazılı soru kâğıdına cevap verilmesiyle aynı işlem değildir. Yazılı cevap yolu hâkimin kararı ve belirlediği sorularla açılır.
Soruları tanığı bildiren dava tarafı hazırlayıp e-posta göndermişse bu da HMK m.246 soru kâğıdı değildir. Kanun hâkimin soru kâğıdı göndermesine karar vermesini öngörür. Tanık, resmî gönderimdeki mahkeme adı, esas numarası, tarih, imza/elektronik doğrulama ve belirlenen süreyi dosyayla karşılaştırır. Taraf vekilinin gayriresmî yazışmasına mahkemeye verilmiş tanık cevabı muamelesi yapmaz.
HMK 246 tam olarak neyi düzenler?
HMK m.246/1’in ilk cümlesi, hâkime gerekli hâllerde sözlü dinleme yerine belirleyeceği süre içinde yazılı cevap isteme yetkisi verir. Hâkim hangi konularda açıklama istediğini sorularla belirler. Tanığın görevi, mahkemenin sorularına kendi bilgisi dahilinde doğru ve anlaşılır cevap vermektir. Cevabın yazılı verilmesi, mahkemenin bilgi kaynağını, olayın tarihini ve belirsizlikleri sormasını gereksiz kılmaz.
Aynı fıkra, yazılı cevap yolunun hâkimin “hükme yeterli olup olmadığı” değerlendirmesine engel olmayacağını açıkça söyler. Verilen cevaplar yetersizse hâkim tanığı dinlemek için davet edebilir. Bu yüzden “Word dilekçesini gönderdim; duruşmaya artık asla çağrılamam” sonucu kanunda yoktur. Tanık dosyasına giren cevabı ve sonradan yapılan davetleri takip eder.
HMK m.246, cevap dilekçesi için bütün davalarda geçerli tek tip bir form veya hazır soru listesi oluşturmaz. Mahkeme her dosyada kendi sorularını yöneltir. Bu sayfadaki Word dosyası, soru başlıklarını aynen aktarmaya ve cevapları numaralandırmaya yarar; mahkemenin gerçek soru kâğıdındaki metin esas alınır. Başka bir dosyanın soruları kopyalanmaz.
Süre nasıl belirlenir, cevap nereye verilir?
Kanun “belirlenecek süre” der; HMK m.246 metninde her dosya için sabit bir gün sayısı yazmaz. Bu nedenle tanık, tebliğ edilen ara karar veya soru kâğıdındaki süreyi kontrol eder. Sürenin başlangıcı ve son günü, gerçek tebliğ tarihi ile mahkemenin yazısına göre kaydedilir. İnternette görülen “7 gün” veya “15 gün” gibi genel bir sayı mahkemenin belirlediği süre yerine geçirilmez.
Cevap, soruları gönderen mahkemenin aynı esas numaralı dosyasına sunulur. UYAP üzerinden usulüne uygun sunum yapılıyorsa gönderim kaydı, fiziki evrak teslim ediliyorsa evrak alındısı saklanır. Bir tarafın avukatına WhatsApp mesajı veya kişisel e-posta atmak, mahkeme dosyasına yazılı cevap sunulduğunu ispatlamaz. Tanık, gönderdiği metnin tamamının ve eklerinin dosyada göründüğünü kontrol eder.
Mahkemenin belirlediği süre içinde cevap hazırlamak mümkün değilse tanık sessiz kalıp sonra tarih uydurmaz. Gecikmeye yol açan gerçek nedeni ve varsa belgeyi, süre dolmadan mahkemeye bildirip uygun işlem isteyebilir. HMK m.246 tek başına otomatik süre uzatımı vermez; mahkemenin yeni kararı beklenir. Soru kâğıdı kime, hangi adrese ve hangi tarihte tebliğ edildiği dosya kayıtlarından doğrulanır.
Başvuru başlığında hangi bilgiler olmalı?
Mahkemenin tam adı, esas numarası, tanığın adı ve tebligata elverişli adresi başlangıç alanlarıdır. “Tanık” sıfatı açık yazılır; davacı veya davalı ibaresi tanığın kendi sıfatı gibi kullanılmaz. Soruların bulunduğu ara kararın tarihi, soru kâğıdının tebliğ tarihi, tanığa verilen süre ve cevapların hangi sorulara ait olduğu konu satırında gösterilir. Mahkemenin yazısındaki dosya numarasıyla Word başlığındaki numara aynı olmalıdır.
Tanığın taraflardan biriyle aile, iş veya ticari ilişkisi varsa bu bağlantı gerçeğiyle açıklanır. Bu bilgi, olayın bizzat görülmesine dayanan açıklamanın güvenilirliğini değerlendirmek için önemlidir. Yakınlık ilişkisi bulunması tek başına tanıklığı geçersiz kılmaz; HMK m.248’de sayılan kişisel nedenlerden birine dayanarak çekinme kullanılacaksa HMK m.251 istisnaları ve m.252 bildirim usulü ayrı ele alınır.
Kimlik bilgisini göstermek için gereksiz kişisel veri kopyalanmaz. Tanık, mahkemenin talep ettiği belirleyici bilgileri doğru yazar; üçüncü kişilerin kimlik numaralarını, sağlık kayıtlarını veya olayla ilgisiz özel yazışmalarını açıklama metnine doldurmaz. Mahkemenin sorusu belirli bir belgenin görülmesine bağlıysa belgeyi ne zaman, hangi sıfatla gördüğünü ve gerçekten elinde olup olmadığını netleştirir.
Sorulara cevap verme yöntemi
Her soruyu soru kâğıdındaki numarası ve metniyle aynen yazıp hemen altında cevap verin. Mahkemenin “teslim günü depoda mıydınız?” sorusuna “teslim oldu” demek yerine görev, tarih, yer ve doğrudan gözlem belirtilir. “O gün 09.00–17.00 vardiyasında depoda görevliydim; 14.10 sularında üç koli X etiketli malı Y adına teslim alan kişinin imzasına eşlik ettim” gibi denetlenebilir olgular, tanığın gerçekten bunları görmüş olması koşuluyla yazılır. Örnek saatler ve kişiler gerçek dosyada aynen kullanılmaz.
Bilginin doğrudan gözlem mi, sonradan okunan belge mi, başka bir kişiden duyulan söz mü olduğu ayrılır. Bir çalışan teslimi bizzat gördüyse bunu; yalnız stok sisteminden çıktı aldıysa kaydı nereden ve ne zaman gördüğünü açıklar. “Firma parayı kesin ödedi” gibi tanığın görmediği banka işlemi, depo teslim gözlemiyle karıştırılmaz. Bilinmeyen soru “bilmiyorum” diye yanıtlanır ve neden bilinemediği bir cümleyle belirtilir.
Hatırlamama da gerçek bir cevaptır. Olayın üzerinden yıllar geçtiği için ayrıntı hatırlanmıyorsa uydurma saat veya plaka yazılmaz. Önceden tuttuğu kişisel not veya iş kaydı hatırlamayı destekliyorsa kaydın tarihi, kaynağı, tanığın onu nasıl gördüğü ve cevap üzerindeki etkisi açıklanır. Bir kayıt, tanığın olayı bizzat görmediği halde tanık gözlemi yaratmak için kullanılmaz.
Mahkemenin sorusu tek cümlede birden çok vakıa içeriyorsa alt bentlerle ayırın. “Teslimi ve bedel ödemesini gördünüz mü?” sorusunda teslim ile ödemenin farklı gözlem alanları olduğu belirtilir. Böylece cevap, yalnız bir parçaya cevap verip diğer parçayı örtük kabul eden bir metne dönüşmez. Olaydaki kişilerin adları benzerse tam adı ve göreviyle ayırt edin; dosyada olmayan kişiye taraf sıfatı atamayın.
Tanığa Gönderilen Soru Kâğıdına Yazılı Cevap Dilekçesi Örneği | HMK 246
Örnek olayda mahkeme, depo görevlisine teslimin gerçekleşip gerçekleşmediğini ve ödemeyi görüp görmediğini sormuştur. Aşağıdaki metinde soruların içeriği örnektir; gerçek başvuruda mahkemenin gönderdiği soru cümleleri ve sayısı aynen alınır. Tanık kendi gözlemini yazmalı, örnek cevapları kendi bilmediği olay için kullanmamalıdır.
[…] ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE
Dosya No: [Esas numarası]
Yazılı Cevabı Sunan Tanık: [Ad Soyad, tebligat adresi]
Konu: [Ara karar tarihi] tarihli karar uyarınca HMK m.246 kapsamında tarafıma [tebliğ tarihi] tarihinde gönderilen soru kâğıdına cevaplarımın sunulmasıdır.Açıklamalar: Mahkemenizin yukarıda numarası bulunan dosyasında tanık sıfatıyla bildirilmiş bulunuyorum. Olay tarihinde depo teslim bölümünde çalışıyordum. Davanın taraflarıyla ilişkim [gerçek ilişki veya ilişki bulunmadığı] şeklindedir. Soru kâğıdı tarafıma [gerçek tebliğ tarihi] tarihinde tebliğ edildi. Aşağıdaki teslim olayı örnektir; soru metinleri gerçek dosyada mahkemenin gönderdiği şekliyle yazılır.
Soru 1: 15 Mart 2026 günü depoya gelen üç kolinin teslimi sırasında hazır mıydınız?
Cevap 1: Evet. O gün 09.00–17.00 vardiyasında depo teslim bölümünde görevliydim. Saat 14.10 civarında üç kolinin araçtan indirildiğini ve teslim görevlisi Mehmet Demir tarafından alındığını bizzat gördüm. Saat bilgisini o günün vardiya çizelgesinden kontrol ettim. Kolilerin içeriğini açıp incelemedim.Soru 2: Teslim tutanağındaki imzanın kime ait olduğunu ve ne zaman atıldığını gördünüz mü?
Cevap 2: Tutanağın Mehmet Demir tarafından teslim bölümünde imzalandığını bizzat gördüm. İmzanın daha önce veya başka yerde atıldığına dair gözlemim yoktur. Metnin sonradan değiştirilip değiştirilmediğini bilmiyorum.Soru 3: Sözleşme bedelinin ödendiğine ilişkin kişisel bilginiz var mı?
Cevap 3: Hayır. Görevim teslim işlemleriyle sınırlıydı. Tarafların banka ödemesini veya kendi aralarındaki hesaplaşmayı görmedim; bedelin ödenip ödenmediğini bilmiyorum.Bilgi kaynağı ve ekler: Teslim ve imza açıklamalarım doğrudan gözlemime dayanır. Saat bilgisini 15 Mart 2026 tarihli vardiya çizelgesiyle karşılaştırdım. Bu örnekte ek belge sunmuyorum.
Sonuç: Mahkemenizce HMK m.246 uyarınca gönderilen soru kâğıdına yukarıdaki yazılı cevaplarımı sunarım.
Tarih: [Gerçek başvuru tarihi]
Tanık [Ad Soyad] / İmza: [İmza]
Tanığa gönderilen soru kâğıdına yazılı cevap Word (.docx) indir. Düzenlenebilir dosya tanık kimliği, ara karar ve tebliğ bilgisi, soru-cevap sırası, bilginin kaynağı, ekler ve imza alanlarını içerir. Mahkemenin gerçek soruları bilinmeden hazırlanmış cevaplar gerçek dosyaya aynen sunulmaz.
Tanık belge ekleyebilir mi?
Tanık soruları yanıtlarken atıf yaptığı kendi elindeki bir kaydı eklemek istiyorsa bunun ne olduğunu, nasıl elde ettiğini ve cevapla hangi noktada bağlantılı olduğunu belirtir. Belgenin davanın tarafı olan kişi tarafından hazırlanmış olması ile tanığın kendi tuttuğu kayıt farklıdır. Ek bir delilin dosyaya kabulü ve değeri mahkemenin değerlendirmesindedir. Tanık tarafın delil sunma yükümlülüğünü üstlenmiş gibi bütün şirket arşivini “tanık cevabı eki” adıyla göndermez.
Örnekte depo vardiya çizelgesi bir saatin hatırlanmasına yardımcı olabilir; fakat çizelge tek başına tanığın bir kişiyi gördüğünü kanıtlamaz. Cevapta “bu saati vardiya çizelgemden kontrol ettim; teslim alan kişinin yüzünü bizzat gördüm” ile “teslim bilgisini yalnız sistemden okudum” ayrımı yapılır. Kayıt bulunmuyorsa varmış gibi ek numarası açılmaz. Üçüncü kişiye ait gereksiz bilgilerin yer aldığı sayfalar dosyaya topluca aktarılmaz.
Eklerin sayfa sayısı ve tarihleri gerçek olmalıdır. Taranan belge eksik veya okunaksızsa tanık ona dayanarak kesin açıklama yazmadan önce durumu belirtir. Asıl belge mahkemece ayrıca istenirse hangi kurumda bulunduğu doğru anlatılır. Bu yazılı cevap, HMK m.221 kapsamındaki bağımsız üçüncü kişi belge ibraz emrinin yerine otomatik geçmez; belge istenmesinin ayrı ara kararı varsa o karara da cevap gerekir.
Tanıklıktan çekinme sebebi varsa cevap nasıl ele alınır?
HMK m.247, kanunun açıkça tanıdığı hallerde tanığın çekinebileceğini; m.248 kişisel, m.249 sır ve m.250 menfaat ihlali nedenlerini düzenler. Bu haklardan biri mevcutsa soru kâğıdı geldi diye korunan bilgiyi mutlaka yazılı açıklamak zorunda olduğu sonucuna varılmaz. HMK m.252, çekinme sebebinin ve onu haklı gösterecek delilin dinleme gününden önce yazılı veya duruşmada sözlü bildirilmesini öngörür. Soru kâğıdının konusu ve çekinme nedeni mahkemeye somutlaştırılarak bildirilir.
Çekinme bütün soruları kapsamayabilir. Tanık birinci sorudaki teslim saatini doğrudan biliyor; ikinci sorudaki mesleki sır konusuna dayanıyorsa, her sorunun hukuki durumu ayrı açıklanır. “Hiçbir soruya cevap vermiyorum” şeklindeki gerekçesiz bir metin m.252’nin neden ve dayanak bildirme düzenini karşılamaz. HMK m.251, m.248 ve m.249 ile m.250/1-a bakımından istisnaları sayar; ilgili soru için istisnanın bulunup bulunmadığı da değerlendirilir.
Kişisel nedenle tanıklıktan çekinme ayrıntısı için HMK 248 kişisel nedenlerle çekinme dilekçesi, sır nedeniyle çağrılan avukat için meslek sırrı çekinme örneği ayrıca incelenebilir. Bu sayfadaki Word, çekinme başvurusu değil, mahkemenin gerçekten sorduğu sorulara cevap vermek isteyen tanık içindir.
Yazılı cevap verildikten sonra ne olur?
Cevap dosyaya girer ve hâkim HMK m.246/1 çerçevesinde yeterliliğini değerlendirir. Sorunun cevapsız bırakılması, bir olayın kaynağının açıklanmaması, tarih ve kişi çelişkisi veya tarafların ileri sürdüğü olayla bağlantının kurulamaması hâlinde sözlü dinleme kararı verilebilir. Tanığın kendi cevabını göndermiş olması, mahkemenin sonradan ek soru yöneltmesini ya da duruşmaya çağırmasını yasaklamaz.
Yazılı cevap yetersizse sözlü dinleme istemini davanın tarafı yapıyorsa bunun için sitedeki HMK 246 yazılı cevap sonrası sözlü dinleme talebi farklı bir dilekçedir. Tanığın cevabı ve tarafın bu cevaba itirazı ayrı kişilerce yapılan ayrı işlemlerdir. Tanık, karşı tarafın istemine bakarak kendi cevabını gizlice değiştirmez; yeni açıklama gerekiyorsa mahkemenin usulüne uygun çağrısını ve dosya kaydını takip eder.
Tanık duruşmada dinlenecekse HMK m.259–261’in sözlü dinlemeye ilişkin hükümleri uygulanır. HMK m.261/2’de tanığın bildiğini sözlü anlatması ve dinleme sırasında yazılı notları kural olarak kullanamaması düzenlenir; m.246’daki soru kâğıdı kararı ise ayrıca yazılı cevaba izin veren özel durumdur. İki usul birbirinin aynısı gibi anlatılmaz. Yazılı cevabı hazırlamak, ileride sözlü dinlemede aynı gerçeği tutarlı biçimde açıklama sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Yazılı tanık cevabında sık hatalar
Birinci hata, soru metnini değiştirmek veya bazı soruları atlamaktır. İkinci hata, gözlem ile duyumu tek cümlede kesin olgu gibi birleştirmektir. Üçüncü hata, tarihleri sonradan kayda bakarak öğrenmişken sanki o anda saati gördüğünü yazmaktır. Dördüncü hata, ödeme, imza ve teslim gibi farklı vakıalar hakkında tek genel cümle kurmaktır. Beşinci hata, gönderimi taraf avukatına yapıp mahkeme dosyasına sunmamaktır.
Altıncı hata, tanığın hiç bilmediği hususu “herkes öyle söylüyor” diye doldurmasıdır. Yedinci hata, dosya ve tebliğ tarihini yanlış yazıp hangi soru kâğıdına yanıt verildiğini belirsiz bırakmaktır. Sekizinci hata, gerçekte sunulmayan ekleri listelemektir. Dokuzuncu hata, mahkemenin belirlediği süre yerine internetten okunan sabit bir gün sayısını kullanmaktır. Bu hatalar somut olguyla ilgili cevap değerini düşürür.
Son kontrol, mahkemenin sorularının sırası ve metniyle Word dosyasını yan yana okumaktır. İmza, tanığın adı, dosya numarası ve ekler tamamlandıktan sonra dosyaya sunulduğu doğrulanır. Başvurudan sonra yeni duruşma davetiyesi gelip gelmediği kontrol edilir. “Cevap sundum” bilgisi, sistemdeki evrak alındısı veya mahkeme kayıt tarihiyle desteklenir.
Sık sorulan sorular
1. Tanık duruşmaya gitmeden yazılı cevap verebilir mi?
Hâkim HMK m.246 uyarınca soru kâğıdı göndermeye karar vermişse, belirlediği sürede yazılı cevap verilir. Bu karar bulunmadığında sırf tanık istediği için davetiyenin yerini yazılı metin almaz.
2. HMK 246 cevap süresi kaç gün?
Madde sabit gün sayısı koymaz. Hâkimin soru kâğıdında belirlediği süre ve gerçek tebliğ tarihi esas alınır.
3. Soruyu bilmiyorsam boş bırakabilir miyim?
Numarayı atlamak yerine bilmediğinizi, bilginizin neden bulunmadığını ve varsa yalnız hangi kısmı bildiğinizi açıkça yazın. Tahmin ile boşluğu doldurmayın.
4. Taraf avukatı cevapları hazırlayabilir mi?
Tanık kendi bilgisine ilişkin cevabı kendi adına verir. Taraf vekilinin önerdiği fakat tanığın bilmediği olaylar, tanığın kişisel bilgisi gibi yazılamaz.
5. Yazılı cevaptan sonra mahkeme beni çağırabilir mi?
Evet. HMK m.246/1, cevap yetersizse hâkimin tanığı dinlemek üzere davet edebileceğini açıkça düzenler.
6. Her soru için ek belge şart mı?
HMK m.246 genel bir ek belge zorunluluğu saymaz. Atıf yaptığınız gerçek kaydı açıklamak veya mahkemenin açık talebini karşılamak için gerekli belgeyi ekleyin; var olmayan eki yazmayın.
7. Soru kâğıdı yerine tanık davetiyesi geldiyse?
HMK m.245 ve davetiyenin içeriği için m.244 incelenir. Duruşma çağrısı, m.246 kapsamında hâkimin yazılı soru kararıyla aynı değildir.
8. Cevapları Word olarak yüklemek yeterli mi?
Word dosyasını tamamlamak tek başına sunum değildir. Dosyaya usulüne uygun iletim, imza ve evrak kaydı ayrıca doğrulanır.
Resmî dayanak ve ilgili yazılar
Adalet Bakanlığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu metni m.244–246, 247–253 ve 259–261, burada anılan usulün doğrudan kaynağıdır. T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi kanunun güncel bütünlüğü için ayrıca kullanılır. Sitede tanık davetiyesi geç tebliğ edildiğinde yeni gün istemi, HMK m.246 soru kâğıdından farklı bir ihtiyaç içindir.
Hazırlayan: Avukat Halil BAKIRCI. Kanun inceleme tarihi: 28 Eylül 2026. Bu örneğin kapsamı, hukuk davasında hâkimce gönderilmiş gerçek bir soru kâğıdına cevap veren tanıktır; sorular ve tanığın bilgisi her dosyada ayrı yazılır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
