Yemin Kaydı Olmayan Tanığın Yeniden Dinlenmesi Dilekçesi | HMK 258 Word
Yemin kaydı olmayan tanığın yeniden dinlenmesi dilekçesi, bir hukuk davasında yetişkin tanığın beyanı tutanağa alınmışken yeminin dinleme öncesinde eda edildiği kaydının bulunmadığı somut celse için kullanılır. HMK 257 istisnaları, HMK 258 yemin zamanı ve HMK 154/156 tutanak kuralları birlikte okunur. Aşağıdaki Word, ticari kira uyuşmazlığındaki tanığa göre ayrıntılı bir örnektir.
Yemin kaydı olmayan tanık için hangi istem yapılır?
Derdest hukuk davasında yetişkin bir tanığın dinlendiği duruşma tutanağında yemin edası görünmüyorsa öncelikle tutanağın ilgili sayfası ve tanığın kimliği belirlenir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 258/1, yeminin tanığın dinlenmesinden önce eda edileceğini düzenler. HMK m. 154/3-ç yeminin edasının tutanağa yazılmasını öngörür; m. 156 yargılama işlemlerinin tutanakla ispatını düzenler. Dilekçe bu kaydın mahkemece incelenmesini ve gerekirse tanığın usulüne uygun şekilde yeniden dinlenmesini ister.
Tutanakta bir cümlenin bulunmaması tek başına tanığın gerçeğe aykırı konuştuğunu veya bütün davanın geçersiz olduğunu göstermez. Bu örneğin arama niyeti, mahkeme dosyasındaki belirli dinleme işleminin usule uygunluğunun değerlendirilmesi ve beyanın hükme esas alınmadan önce eksikliğin giderilmesidir. Sonuç istemi tanık kimliği, duruşma tarihi, tutanak sayfası ve hangi çekişmeli vakıa hakkında yeniden soru sorulacağıyla sınırlıdır.
HMK 258 yeminin zamanını ve şeklini düzenler
HMK m. 258/1 “Yemin, tanığın dinlenilmesinden önce eda edilir” kuralını koyar. İkinci fıkrada yemin sırasında hâkim dâhil hazır bulunan herkesin ayağa kalkması, üçüncü fıkrada hâkimin sorusu ve tanığın cevabıyla yemin edasının tamamlanması düzenlenmiştir. Bu yazı kanunun uzun yemin cümlesini tekrarlamak yerine işlemin zamanına ve tutanaktaki izine odaklanır. Sonradan yalnızca dilekçeye “tanık yemin etti” yazılması geçmiş duruşmadaki kayıt sorununu kendiliğinden açıklığa kavuşturmaz.
Yemin, tanığın beyanından önce yerine getirilecek bir usul işlemidir. Duruşma tutanağında tanık kimliği, beyan başlangıcı ve yemin kaydı sırası birlikte okunmalıdır. Önce beyan alınıp daha sonra yemin kaydı düşülmüşse sorun yalnızca hiç kayıt bulunmamasıyla aynı değildir; gerçek işlem sırası ve tutanak metni ayrı ayrı gösterilir. Vekil, görmediği teknik kaydı varmış gibi ileri sürmez.
HMK 257 yeminsiz dinlenenleri kimlerle sınırlar?
HMK m. 257/1-a uyarınca dinlendiği sırada on beş yaşını bitirmemiş kişiler yeminsiz dinlenir. Aynı fıkranın b bendi, yeminin niteliğini ve önemini kavrayamayacak derecede ayırt etme gücüne sahip olmayanları sayar. Bu iki kanunî durumdan biri söz konusuysa “neden yemin ettirilmedi” iddiası yanlış kurulur. Yaş değerlendirmesinde dava açılış tarihi değil dinleme tarihindeki yaş esas alınır.
Örnek dosyada dinleme tarihinde otuz dört yaşındaki muhasebe çalışanının tanıklığı söz konusudur. Yaşından ötürü HMK 257/1-a uygulanmaz. Ayırt etme gücüne ilişkin m. 257/1-b durumunun bulunmadığı dosya kayıtlarıyla uyumlu biçimde belirtilir; tıbbi veya kişisel durum hakkında kanıtsız bir hüküm verilmez. Tanık usulüne göre yeminsiz dinlenmişse bu Word şablonu kullanılmaz.
HMK 154 ve 156 ile tutanağın önemi
HMK m. 154/1, hâkimin tahkikat ve yargılama işlemlerini zabıt kâtibi aracılığıyla tutanağa kaydettireceğini belirtir. Üçüncü fıkranın ç bendi yeminin edasını, d bendi tanık beyanını mutlak olarak tutanağa yazılacak konular arasında sayar. HMK m. 156/1 ise ön inceleme, tahkikat ve yargılama işlemlerinin ancak tutanakla ispat olunabileceğini düzenler. Bu maddeler, yemin ile beyanın kayıtlarını birlikte inceleme ihtiyacının doğrudan kanunî dayanağıdır.
Tutanağın yalnızca ilk sayfasında yemin kaydı yok diye son sayfayı görmeden sonuç çıkarmak hatalıdır. Duruşmanın bütün sayfaları, varsa düzeltme veya devam tutanağı, tanık beyanının imza kısmı ve dosyadaki elektronik kayıt incelenir. Mahkemece yapılmış teknik kayıt varsa HMK m. 154/5 kapsamındaki kayıt durumu tutanakta belirtilir. Tarafın kendi izinsiz ses kaydı ise HMK m. 153 nedeniyle bu örnekte delil toplama yöntemi olarak önerilmez.
Örnek olay: ticari kira alacağı davasındaki yetişkin tanık
Örnek dilekçe, ticari kira sözleşmesinde depo teslim tarihi ve faturaların kime iletildiği konusunda tanık gösterilen yetişkin muhasebe çalışanına ilişkindir. Tanık [duruşma tarihi] celsesinde dinlenmiş; tutanakta kimlik bilgileri ve beyanı vardır fakat yemin edasına ilişkin kayıt görünmemektedir. Beyanın “faturayı teslim ettim” bölümü çekişmeli teslim tarihini etkilediği için usulün açıklığa kavuşturulması maddi uyuşmazlık bakımından önem taşır.
Gerçek dosyada tanığın adı, yaşı, sıfatı, celse ve tutanak sayfası bilinmeden bu kurgu aynen kullanılmaz. Tanık on beş yaşından küçükse, başka bir istisna uygulanmışsa ya da tutanağın başka yerinde yemin kaydı varsa örneğin ana öncülü çöker. İhtiyaç gerçekten yemin kaydı eksikliği ise dilekçe o belgeye odaklanır. Diğer tanıkların beyanları veya ticari defterin ispat değeri hakkında geniş bir esasa ilişkin savunma eklenmez.
Yemin hiç edilmedi mi, yalnızca kayıt mı eksik?
Bu ayrım, dilekçenin dürüst ifadesi için zorunludur. Taraf vekili duruşmada hazır bulunmuş ve işlemi izlemişse kendi gözlemini, tutanakta yazanlardan ayırarak sunabilir. Hazır bulunmamışsa “tanığa kesinlikle yemin ettirilmedi” demek yerine “tutanakta yeminin edasına ilişkin kayıt görülmemektedir” der. Dosyada yazılı ek tutanak veya mahkemece alınmış teknik kayıt varsa mahkemeden bunların incelenmesini ister.
İşlemin gerçekleştiği başka usulî kayıt bulunursa mahkeme o verilerle değerlendirme yapar. Yemin işleminin beyan öncesinde yerine getirilmediği sonucuna ulaşılırsa HMK m. 258/1’e uygun yeniden dinleme istemi somutlaşır. Başvuru, tutanakta olmayan bir işlemi geriye dönük varsaymak için değil, kayıt ile kanunî usul arasındaki farkı mahkemeye göstermeye yöneliktir.
Yeniden dinlemede hangi sorular sorulmalı?
Yeniden dinleme talebi salt biçimsel bir tekrar olarak bırakılmamalıdır. Ticari kira örneğinde tanığa depo anahtarının hangi tarihte kime teslim edildiği, hangi tutanağı bizzat gördüğü, faturanın nasıl iletildiği ve bu bilgiyi kendi gözlemiyle mi başka kişiden mi öğrendiği sorulur. Böylece yeminli dinleme ile uyuşmazlığın belirli vakıası arasında bağ kurulur. Sorular yönlendirici varsayım veya hazır cevap içermez.
HMK m. 152/1, duruşmaya katılan taraf vekillerinin tanıklara duruşma disiplinine uygun doğrudan soru yöneltebileceğini, tarafların ise hâkim aracılığıyla sorabileceğini düzenler. Hâkim soruya itiraz üzerine gerekliliği karara bağlar. Dilekçede yeniden dinleme günü verilirse sorulacak başlıklar belirtilir; aynı tanığın farklı hukuki sonuçlar hakkında yorum yapması talep edilmez.
Tanık beyanının tutanağa geçirilmesi ve imzası
HMK m. 261/5, tanığın sözlerinin tutanağa yazılıp önünde okunmasını ve tutanağın altının kendisine imza ettirilmesini düzenler. Yemin kaydı sorunuyla birlikte tanık beyanının hangi sayfada başladığı, okunduğu ve imzalandığı da kontrol edilebilir. Ancak bu ayrı eksiklikler gerçekten yoksa dilekçeye her ihtimali otomatik eklemek doğru değildir. Örneğin yalnızca yemin kaydı eksikse yeniden dinleme isteminin ana sebebi o olmalıdır.
Dinleme sırasında tanığın kimliğine ilişkin HMK m. 254 soruları da vardır. Ad, doğum tarihi, meslek, adres ve taraflarla yakınlık gibi kayıtlar tanığın HMK 257 istisnasına girip girmediğini anlamaya yardımcı olabilir. Eksik kimlik bilgisi ya da yakının menfaati tartışması farklı istemler doğurur. Bu yazı yetişkin tanığın yemin ve tutanak kaydı ile sınırlı kalır.
Dilekçe ne zaman ve nereye sunulur?
Derdest davanın görüldüğü mahkemeye, aynı esas numarasıyla sunulur. Tutanak duruşma sonunda erişime açıldığında ilgili sayfalar kontrol edilerek sorun gecikmeden mahkemeye bildirilir. Bu yazı HMK 258 için metinde bulunmayan sabit bir “üç gün” veya “bir hafta” itiraz süresi uydurmaz. Yargılamanın hangi aşamada olduğu ve mahkemenin sonraki duruşma günü somut dosyadan okunur.
Dilekçe başlığında mahkeme, esas numarası, taraflar, hangi tanığın hangi celsede dinlendiği ve istem açık olmalıdır. “Tüm tanıklar yeniden dinlensin” genel talebi, yalnızca bir tanığın tutanağı sorunluysa ölçüsüzdür. Tutanak sayfası, tarih ve ilgili beyan satırları mahkemenin yeniden açmadan bulabileceği şekilde yazılır. Varsa tutanak sureti eklenir; zaten dosyada mevcutsa belge yeri de gösterilebilir.
Sonuç ve istem nasıl kurulmalı?
Sonuç bölümünde önce [tarih] tarihli tanık dinleme tutanağının yemin edası kaydı bakımından incelenmesi istenir. HMK m. 257’deki yeminsiz dinleme istisnasının olayda bulunmadığı somut verilerle gösterilir. Yemin edasının dinleme öncesinde yapıldığını gösteren kayıt bulunmazsa, HMK m. 258 usulüne uygun yemin sonrası tanığın çekişmeli vakıalar hakkında yeniden dinlenmesine karar verilmesi talep edilir. Bu, mahkemenin değerlendirmesine bırakılan somut bir usul istemidir.
“Tanığın tüm beyanı kendiliğinden yok hükmündedir” veya “dava derhâl reddedilsin” gibi kanun metninden otomatik çıkmayan sonuçlar yazılmaz. Mahkeme gerekli incelemeyi yaparak eksikliğin niteliğini değerlendirir. Beyanın hükme etkisi, yargılamadaki diğer deliller ve sonradan giderilen usul işlemi birlikte ele alınır. İstem mahkemeyi ikna etmek için veri ve kanun bağlantısı kurar.
Word şablonunun bölümleri ve doldurma denetimi
İndirilebilir Word; ticari kira alacağı dosyasında yetişkin muhasebe çalışanının dinlenmesi sonrası tutanakta yeminin edası kaydı bulunmaması durumuna göre yazıldı. Duruşma tarihi, tutanak sayfası, tanığın kimliği ve yaşı, hangi beyanın depo teslimi ile ilgili olduğu, HMK 154, 156, 257, 258 ve 261 bağlantısı, sonuç istemi ve ekler ayrıntılı düzenlendi. Şablon, mahkemeye verilecek dilekçenin gerçek olgularını bilmediğimiz için düzenlenebilir alan içerir.
Köşeli alanlara dosyadaki gerçek bilgi yazılmalı; yalnızca tutanak kaydı eksikse “kesinlikle yemin edilmedi” sonucu eklenmemelidir. Dinlenme yaşını nüfus kaydı veya tutanakla karşılaştırın. Yemin kaydı başka sayfadaysa istem değişir ve bu örnek kullanılmaz. Şablondaki son “doldurma kontrolü” bölümü imzalanacak nüshadan silinmelidir. Düzenlenebilir Word, gerçek vekil incelemesinin yerine geçen doldurulmuş bir dava dosyası değildir.
Diğer tanık işlemleriyle karıştırılmamalı
Tanığın yazılı soru kâğıdına yetersiz cevap vermesinden sonra sözlü dinlenmesi HMK m. 246 ile farklı arama niyetidir; bunun için ayrı dilekçe vardır. Tanık beyanlarının birbiriyle çelişmesi nedeniyle yüzleştirme ise HMK m. 261/1 kapsamında başka bir usul işlemidir. Bu dilekçede sorun, yetişkin tanığın belirli celsedeki yemin ve tutanak kaydıdır.
Tanığın davada menfaati olması HMK m. 255 bakımından ayrıca incelenir; menfaat itirazı örneği aynı olgu yerine geçmez. Duruşmada tanığa yemin ettirilip ettirilmediği belirsizken alakasız usul itirazlarını bir dilekçeye yığmak, mahkemenin asıl kayıt sorununu görmesini güçleştirir. Her başvuru kendi tutanak ve kanun dayanağıyla hazırlanmalıdır.
Sunmadan önce belge ve anlatım kontrolü
Birinci kontrol, duruşma tutanağının bütün sayfaları ve varsa devam tutanağıdır. İkinci kontrol, tanığın doğum ve dinleme tarihlerine göre HMK 257/1-a yaş istisnasıdır. Üçüncü kontrol, dosyada m. 257/1-b yönünden verilmiş bir karar veya bilgi bulunup bulunmadığıdır. Dördüncü kontrol, yeminin beyan öncesinde edasını gösteren kayıt ile tanık beyanının başlangıç satırıdır. Beşinci kontrol, mahkemenin teknik kayıt tutup tutmadığı ve bunun tutanağa yansımasıdır.
Altıncı kontrol, tanığın hangi vakıa hakkında dinlendiği ve yeniden dinlemede hangi soruların sorulacağıdır. Yedinci kontrol, Word ek listesi ile gerçekten sunulan tutanak sureti arasındaki uyumdur. Sekizinci kontrol, sonuç isteminin yalnızca tespit edilen eksikliğe yönelmesidir. Böyle bir denetim yapılmadan yayımdaki örneğin cümlelerini rastgele bir boşanma, miras veya iş dosyasına taşımak, mahkemenin asıl uyuşmazlığıyla ilgisiz metin doğurur.
Tanığa yemin öncesi yapılacak açıklama ile yemin farklıdır
HMK m. 256, tanığa dinlenmeden önce gerçeği söylemesinin önemi, gerçeğe aykırı beyanın cezaî sonucu, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği ve duruşma salonundan izin almadan ayrılamayacağı gibi konuların anlatılmasını düzenler. Bu ön bilgilendirme ile HMK m. 258’deki yemin edası aynı işlem değildir. Tutanakta “tanığa yasal uyarıları yapıldı” cümlesi bulunup yemin edasının kaydı yoksa iki işlemi eşitlemeden her birinin kayıt durumunu ayrı göstermek gerekir. Tanığın “anladım” cevabı da kanundaki yemin sorusu ve karşı cevabının yerini aldığı varsayımıyla sunulmamalıdır.
Dilekçede önce tutanakta HMK 256 uyarısının bulunup bulunmadığı, sonra HMK 258 yemininin hangi satırda yer aldığı belirtilebilir. Böylece mahkeme olayın gerçek akışını inceleyebilir. Örneğin tutanakta kimlik tespitinden sonra “yasal uyarı yapıldı, tanık anlatımına geçildi” yazıyor ve başka bir sayfada yemin kaydı yoksa yalnızca bu görünen veri aktarılır. Mahkeme önündeki kayıtlarla usul işlemi aydınlatılmadan, taraf tanığın niyetine veya hâkimin uygulamasına dair kanıtsız bir suçlama yöneltmez.
Eksiklik doğrulanırsa yeniden dinleme neden anlamlıdır?
Yetişkin tanığın yemin öncesi anlatımının yalnızca sonuna bir yemin cümlesi eklemek, HMK m. 258/1’in belirlediği sırayı göstermeyebilir. Yeniden dinleme isteminin mantığı, tanığın önce kanunî yeminini edip ardından çekişmeli olayla ilgili bilgilerini aynı usul güvenceleri altında aktarmasıdır. Bu sırada beyanın önünde okunup imzalanması HMK m. 261/5 bakımından ayrıca kontrol edilir. Taraf vekili de HMK m. 152 çerçevesinde belirli olaylara ilişkin sorularını hazırlar.
İtiraz eden taraf bakımından sonuç, otomatik olarak önceki tanık sözlerinin dosyadan silinmesi değildir. Mahkeme tutanak, varsa ek kayıt ve istisna durumunu inceleyerek yeniden dinlemeye ihtiyaç olup olmadığına karar verir. Tanığın yeniden çağrılmasının davanın uzamasını nasıl etkileyeceği de somut vakıanın hüküm bakımından önemine göre tartılır. Bir teslim tarihinin maddi sonucu değiştirmediği dosyada başka değerlendirme yapılabilir; bu nedenle dilekçe tarihin dava talebiyle bağını açıklamalıdır.
Resmî kaynak ve yazar bilgisi
Kanun metni için Adalet Bakanlığı UYAP 6100 sayılı HMK üzerinde m. 152, 154, 156, 257, 258 ve 261 ayrı ayrı okunmalıdır. TBMM kabul metni bu hükümlerin ilk biçimini sunar; güncel metin denetimi UYAP üzerinden yapılır. Sitedeki tanık yemininin zamanı ve yeminsiz dinlenecekler açıklamaları kanun maddelerinin genel bağlamını tamamlar.
Bu örnek 29 Eylül 2026 tarihinde resmî kanun metni ve site içi konu taramasıyla hazırlandı. Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu sicil 3472, Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu; fizikî ofis Mersin’dedir ve Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilir. Yazı genel bir usul örneğidir; dilekçe gerçek tutanak ve dosya aşamasıyla uyarlanmalıdır.
Yemin kaydı olmayan tanığın yeniden dinlenmesi dilekçesi Word (.docx) indir
Sık sorulan sorular
Yetişkin tanık yemin etmeden dinlenir mi?
HMK m. 257/1’deki yeminsiz dinleme istisnaları kontrol edilir. Bunlar yoksa HMK m. 258/1 yeminin tanığın dinlenmesinden önce edasını düzenler.
Tutanakta yemin yazmıyorsa kesinlikle hiç edilmedi mi?
Tutanakta kaydın bulunmaması ciddi bir inceleme konusudur. Bütün tutanak sayfaları ve varsa mahkeme kayıtları görülmeden duruşmada fiilen ne olduğu kesin diye yazılmaz.
Tanık kaç yaşındaysa yeminsiz dinlenir?
HMK m. 257/1-a, dinlendiği sırada on beş yaşını bitirmemiş kişilerin yeminsiz dinleneceğini söyler.
Diğer yeminsiz dinleme istisnası nedir?
HMK m. 257/1-b, yeminin niteliğini ve önemini kavrayamayacak derecede ayırt etme gücüne sahip olmayanları sayar.
Yemin hangi anda yapılır?
HMK m. 258/1’e göre tanık dinlenmeden önce eda edilir; tanık beyanından sonraya bırakılması kanundaki sırayla uyuşmaz.
Yemin tutanağa yazılmalı mı?
HMK m. 154/3-ç yeminin edasını tutanağa mutlak yazılacak konular arasında düzenler. HMK m. 156 da yargılama işlemlerinin tutanakla ispatını belirtir.
Beyan otomatik geçersiz sayılır mı?
Yalnızca tutanakta yemin kaydı görülmediği için bu yazı otomatik ve kesin geçersizlik sonucu kurmaz. Mahkemeden kayıt incelemesi ve gerekli görülürse usulüne uygun yeniden dinleme istenir.
Yeniden dinleme için hangi mahkemeye başvurulur?
Derdest hukuk davasını gören mahkemeye, aynı esas numarası ve tanığın dinlendiği duruşma tarihiyle başvurulur.
Sabit bir itiraz süresi var mı?
Burada dayanak gösterilen HMK 257 ve 258 metni bu istem için belirli bir günlük başvuru süresi yazmaz. Sorun tutanak görüldüğünde gecikmeden dosyaya bildirilir.
Word örneği hangi dosya için yazıldı?
Ticari kira alacağı uyuşmazlığında yetişkin muhasebe çalışanının yemininin tutanağa geçirilmemesi örneğidir. Gerçek tanık, tarih, sayfa ve vakıa bilgileriyle uyarlanmalıdır.
Yazar: Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu sicil 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilir. Yayın tarihi: 29 Eylül 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
