Adli Raporu Düzenleyen Doktorun Dinlenmesi Dilekçesi | CMK 214 Word

Güncelleme: 30 Eylül 2026 · Hukuki dayanak: 5271 sayılı CMK m.214/1

Adli raporu imzalayan doktorun dinlenmesi nasıl istenir?

Adli raporu düzenleyen doktorun dinlenmesi dilekçesi, ceza davasında dosyaya alınmış doktor raporundaki belirli bir tıbbi açıklamanın duruşmada açıklığa kavuşturulması için davayı gören mahkemeye sunulur. CMK m.214/1, raporun okunmasından sonra gerekli görülen açıklama için raporda imzası bulunan kişinin çağrılmasını düzenler. Dilekçe raporun tarihini, numarasını, imza sahibini, cevaplanmamış soruyu ve bu sorunun suçlamayla bağlantısını göstermelidir. Doktorun çağrılmasına mahkeme karar verir. Başvuru, raporun kendiliğinden geçersiz sayılması veya yeni rapor düzenlenmesi sonucunu doğurmaz.

Bu örnek, raporu imzalayan kişinin mevcut raporunu sözlü olarak açıklaması talebine yöneliktir. Sağlık kurulu raporuna idari itiraz, hastane hakkında tazminat davası ve yeniden bilirkişi incelemesi ayrı başvurulardır. Metnin odağı, ceza mahkemesinde tartışılan tıbbi belgenin hangi veriye dayandığının ve hangi soruyu cevapladığının belirlenmesidir. Dilekçede genel memnuniyetsizlik yerine rapor içindeki somut bölüm gösterilir; sorular doğrudan o bölümün anlamına ve dosyadaki önemine bağlanır.

CMK 214/1 neyi düzenler?

CMK m.214/1; açıklama ve görüş içeren resmî belgeler, diğer yazılar, fennî muayene ve doktor raporları okunduktan sonra gerekli açıklama için bu belgelerde imzası bulunan kişilerin duruşmaya çağrılmasını öngörür. Kanundaki gereklilik değerlendirmesi mahkemeye aittir. Başvuranın görevi bu ihtiyacı dosyaya dayanarak göstermektir. Raporda kullanılan bir terimin hangi bulguya dayandığı veya rapor sonucunun hangi tetkikle ilişkilendirildiği açık değilse, dilekçede belirsiz kalan bölüm ve istenen açıklama birlikte yazılır.

Madde, her doktor raporunda imza sahibinin zorunlu olarak dinleneceğini söylemez. Raporun okunması ve dosyadaki tartışma, hangi açıklamanın gerekli olduğunu belirler. Başvuru bu yüzden yalnızca doktorun adını bildirip çağrılmasını istemekle tamamlanmaz. Tıbbi kanaatin hüküm bakımından taşıdığı önem, dosyada eksik kalan bilgi ve soruların konusu ortaya konur. Mahkemenin raporu değerlendirmesi için gerekli olmayan, kişinin özel hayatına veya dosyayla ilgisiz mesleki geçmişine yönelik sorular bu başvurunun kapsamına alınmaz.

CMK m.214/2, kurul tarafından verilen açıklama, görüş veya rapor için ayrıca düzenleme yapar: mahkeme kurulun görüşünü açıklama görevini üyelerinden birine vermesini kurula önerebilir. Kurul raporunu tek doktorun bireysel raporu gibi ele almak doğru değildir. Dilekçede raporun kurul tarafından düzenlendiği belirtilir ve açıklama için kurul üyesinin belirlenmesi talep edilir. Bilimsel görüşlere ilişkin açıklama bakımından m.214/3, CMK m.68 hükümlerine gönderme yapar. Belgenin niteliği belirlenmeden bütün raporlara aynı talep yazılmaz.

Raporu imzalayan kişi nasıl belirlenir?

Önce raporun tamamı incelenir. Sağlık kuruluşunun adı, belge tarihi, rapor numarası, raporlanan kişinin kimliği, muayene tarihi, doktorun adı ve imza alanı kaydedilir. Belge elektronik ortamda düzenlenmişse belgedeki doğrulama bilgileri ve dosyaya gönderilen nüsha birlikte kontrol edilir. İmza sahibinin kimliği okunamıyorsa kimlik tahmini yapılmaz; raporu gönderen kurumdan imza sahibinin ve görev bilgilerinin bildirilmesi istenir. Davet için rapor tarihindeki kurum ile güncel görev yerinin aynı olduğu varsayılmaz.

Muayeneyi yapan doktor ile raporu imzalayan kişi farklı gösterilmişse dilekçede bu ayrım açıkça yazılır. CMK m.214/1 kapsamındaki istem raporda imzası bulunan kişinin açıklamasına ilişkindir. Muayeneye katılan başka bir sağlık çalışanının olaya ilişkin doğrudan bilgisi ayrıca dinleme ihtiyacı doğuruyorsa bu kişinin bilgisi ve dinlenme amacı ayrı açıklanmalıdır. Kurumdaki bütün personelin topluca çağrılması, raporu açıklayacak kişinin belirlenmesinin yerine geçmez. Hangi kişinin hangi soruyu cevaplayacağı başvurudan anlaşılmalıdır.

Tıbbi açıklama soruları nasıl hazırlanır?

Her soru, rapordaki bir cümle veya bulguyla eşleştirilir. Önce rapor sayfası ve bölüm yazılır; sonra açıklanması istenen teknik nokta belirtilir. Muayene sırasında saptanan bulgu ile muayene edilen kişinin anlattığı olay birbirinden ayrılır. Doktordan bu iki bilgi kaynağının raporda nerede yer aldığını açıklaması istenir. Başvuran, kişinin anlatımının hekim tarafından doğrudan gözlenen bulgu olduğunu ileri sürmez. Raporun veri kaynağı belirlenmeden sonuç cümlesi hakkında kesin iddia kurulmaz.

Muayene tarihi ile olay tarihi arasındaki süre raporun değerlendirilmesinde dosyaya özgü bir meseledir. Soruda tarihler ve rapordaki bulgu gösterilir; doktorun bu zaman aralığını görüşünde nasıl ele aldığı sorulur. Başvuran kendi tıbbi kanaatini uzman cevabı yerine yazmaz. Dosyada bulunmayan bir tetkikin yapıldığını kabul etmez. Görüntüleme, laboratuvar veya konsültasyon sonucu raporda anılmışsa ilgili belgenin tarihi ve dosyadaki yeri gösterilir. Anılmayan bir kayıt için önce kaydın varlığı ve raporla ilişkisi belirlenir.

Birden fazla rapor arasında fark bulunduğunda yalnızca sonuç cümlelerinin farklı olmasıyla yetinilmez. Raporların aynı kişiye, aynı olayın aynı tıbbi yönüne ve aynı inceleme kapsamına ilişkin olduğu kontrol edilir. İlk muayene belgesi ile sonraki ayrıntılı değerlendirme aynı soruyu cevaplamıyor olabilir. Başvuru her raporun hangi incelemeyi içerdiğini göstermeli; açıklama istenen uyuşmazlığı bu kapsam içinde tanımlamalıdır. Farklı tarihlerdeki gözlemlerden doğan değişiklik ile aynı bulgu hakkında birbirini dışlayan değerlendirme karıştırılmamalıdır.

Sorular kısa, tek konulu ve cevap vermeye elverişli hazırlanır. Bir soruda hem muayene yöntemini, hem olayın failini, hem suçun hukuki niteliğini belirleme isteği yer almaz. Raporun hangi bulguyu kaydettiği tıbbi açıklama konusudur; sanığın cezai sorumluluğu mahkemenin değerlendirmesidir. Doktordan beraat veya mahkûmiyet kararı önermesi istenmez. Başvuranın beklediği cevabı soru içine yerleştirmek yerine, raporda açıklanmayan veri veya yöntemin açıklanması talep edilir. Soruların rapor sayfasıyla eşleşmesi duruşmadaki takibi kolaylaştırır.

Dilekçe nereye ve hangi aşamada verilir?

Başvuru, ceza davasının görüldüğü mahkemeye mevcut esas numarasıyla sunulur. Mahkeme adı dosyadaki kayıtla aynı yazılır. Dilekçe doktorun çalıştığı hastaneye gönderilen idari şikâyet değildir. Soruşturma sürüyorsa henüz duruşma bulunmadığından CMK m.214 üzerinden duruşmaya çağırma istemi kurulmaz; soruşturma makamına yöneltilecek delil inceleme talebi kendi aşamasına uygun hazırlanır. Bu örnek kovuşturma evresinde, mevcut raporun mahkeme huzurunda açıklanmasına ilişkin istem için kullanılmalıdır.

Raporun hangi oturumda okunduğu dilekçeye yazılır. Henüz okunmamış rapor için başvuruda bu durum açıkça belirtilir; raporun duruşmada ele alınması ve açıklanması gereken hususlar gösterilir. Okunmamış belge için gerçekte yapılmayan bir duruşma işleminin tarihi yazılmaz. Mahkemenin daha önce açıklama veya ek rapor hakkında verdiği ara karar varsa karar tarihi, kapsamı ve gelen cevap da belirtilir. Böylece aynı sorunun daha önce cevaplanıp cevaplanmadığı dosya üzerinden incelenir.

CMK m.214 kendi içinde belirli bir itiraz gün sayısı düzenlemez. Bu durum, hükümden sonra her zaman aynı dilekçeyle delil incelemesine dönülebileceği anlamına gelmez. İstem davanın bulunduğu aşama içinde ve hükümden önceki delil tartışmasıyla bağlantılı sunulur. Başvuru tarihi ile raporun öğrenildiği veya okunduğu tarih kaydedilir. Başka bir delil veya tanık daveti de isteniyorsa o istemin kendi usul kuralları ayrıca dikkate alınır. Dilekçede kanunda yazmayan bir üç, yedi veya on beş günlük süre üretilmez.

Rapor ve soru çizelgesi nasıl sunulur?

Dosyada bulunan rapor için evrak numarası, tarihi ve sayfa bilgisi gösterilir. Raporun örneği ekleniyorsa bunun mevcut dosya belgesinin örneği olduğu belirtilir. Belgenin yalnızca sonucu değil, açıklama istenen kısmın bağlamı da korunur. Okunaksız veya sayfa sırası bozulmuş örnekle inceleme güçleştirilmez. Hasta verileri, raporla ilgisiz üçüncü kişi bilgileri ve eklerde bulunan özel kayıtlar mahkemeye sunulacak dosyanın gerekliliğine göre değerlendirilir; internet üzerinde yayımlanacak örneğe gerçek kişi bilgileri yerleştirilmez.

Ek soru çizelgesi, bir sütunda raporun bölümünü, ikinci sütunda cevapsız teknik noktayı, üçüncü sütunda soruyu, son sütunda dosyadaki önemini gösterir. Çizelge yeni bir rapor gibi sunulmaz; tarafın açıklama talebini düzenler. Rapor hakkında bağımsız bilimsel görüş sunulmuşsa bu belgenin yazarı, tarihi ve kapsamı ayrıca yazılır. Bağımsız görüş ile rapor imza sahibinin açıklaması birbirinin yerine geçirilmez. Dilekçenin ek listesi yalnızca gerçekten sunulan belgeleri içerir; elde bulunmayan kayıt eklenmiş gibi gösterilmez.

Adli raporu düzenleyen doktorun dinlenmesi dilekçesi örneği

Örnek sanık veya müdafi başvurusu için hazırlanmıştır. Katılan adına başvuruda sıfat alanları ve olay açıklaması buna göre değiştirilir. Köşeli parantezler gerçek dosya bilgileriyle doldurulur. Raporun okunma tarihi ve cevaplanmamış sorular doğrulanmadan metin imzalanmaz. Kurul raporunda bireysel doktor daveti yerine CMK m.214/2 kapsamındaki düzenleme kullanılır. Word dosyası aşağıdaki dilekçe ve konuya özgü soru çizelgesini içerir; düzenlenebilir alanlar dosyaya göre tamamlanır.

Adli raporu düzenleyen doktorun dinlenmesi dilekçesini Word olarak indir

Kurul raporu için metin nasıl uyarlanır?

Raporda birden fazla imza ve kurul adı bulunuyorsa belgeyi düzenleyen yapının niteliği kontrol edilir. CMK m.214/2 kapsamındaki kurul raporunda konu ve sonuç bölümleri, kurulun görüşünü açıklamak üzere üyelerinden birinin görevlendirilmesinin kurula önerilmesi istemine göre yazılır. Belirlenmemiş bir kurul üyesinin adı uydurulmaz. Açıklanacak sorular kurul raporunun ilgili bölümüne bağlanır. Kurul adına verilen görüşün yalnızca bir üyenin kişisel görüşü olduğu ileri sürülmeden, ortak değerlendirmenin dayanağı ve kapsamı açıklattırılır.

Bireysel rapor ile kurul raporunun ayrılması, davet edilecek kişiyi ve talep sonucunu doğrudan etkiler. Aynı dosyada iki tür belge bulunduğunda her belge için ayrı tarih, numara ve sorular yazılır. Başvuru yalnızca bireysel rapora ilişkinse kurulun tamamının çağrılması istenmez. Kurul raporu için hangi üyenin açıklama yapacağına ilişkin kurum cevabı geldikten sonra mahkemenin verdiği karar takip edilir. Açıklama için görevlendirme ile yeni tıbbi inceleme yapılması talebi birbirinden farklıdır.

Duruşmadaki açıklama ve tutanak kontrolü

CMK m.201 uyarınca Cumhuriyet savcısı ile müdafi veya vekil sıfatıyla duruşmaya katılan avukat, duruşma disiplinine uygun doğrudan soru yöneltebilir. Sanık ve katılan sorularını mahkeme başkanı veya hâkim aracılığıyla yöneltir. Hazırlanan çizelge bu ayrım gözetilerek kullanılır. Önce hangi raporun ve bölümün ele alındığı belirlenir; ardından soruların cevapları takip edilir. Doktorun cevap vermediği teknik nokta, raporun tamamı yeniden okutulmadan, aynı bölümle ilişkilendirilerek açıklanır.

CMK m.215, dinleme ve belge okuma sonrasında taraflara diyeceklerinin sorulmasını düzenler. Açıklamanın rapordaki boşluğu kapatıp kapatmadığı bu aşamada belirtilir. Doktorun verdiği cevabın hangi dosya belgesine dayandığı kaydedilir. Açıklama sırasında yeni bir tetkikten söz edilmiş ve bu kayıt dosyada bulunmamışsa kaydın getirtilmesi ihtiyacı somut biçimde gösterilir. Sözlü açıklamanın ardından doğan farklı bir inceleme talebi, ilk dilekçenin kendiliğinden kabul edilmiş sonucu gibi sunulmaz; mahkemeye ayrı ve açık istem bildirilir.

CMK m.219 ve m.221 çerçevesinde tutanak; istemi, reddedilmişse gerekçesini, verilen kararı ve yapılan işlemleri yansıtmalıdır. İmza sahibinin hangi raporu açıkladığı, ele alınan sorular ve cevabın özü takip edilir. Başvuru reddedildiğinde gerekçe üzerinden hangi açıklama ihtiyacının karşılanmış sayıldığı değerlendirilir. Her ara karara karşı ayrı itiraz yolu bulunduğu iddia edilmez. Kararın kanun yolu bakımından nasıl değerlendirileceği, kararın niteliği ve davanın bulunduğu aşama üzerinden belirlenir.

Başvuruda önlenecek somut hatalar

Raporun okunmadığı bir dosyada okunmuş gibi tarih vermek, imza sahibini rapor yerine hastane personel listesinden seçmek ve açıklama ihtiyacını göstermeden bütün doktorları çağırmayı istemek başvuruyu zayıflatır. Rapordaki tıbbi terimi açıklamadan yalnızca “rapor yanlıştır” demek de yeterli değildir. Başvuran hangi bulgunun, yöntemin veya veri kaynağının açıklanmasını istediğini yazmalıdır. Tıbbi belgeye yönelik usul talebi, belgeyi düzenleyen kişiye belgesiz suç isnadı yöneltme aracına dönüştürülmemelidir.

İkinci hata grubu, başka yargılama usullerindeki dilekçeleri ceza dosyasına aynen taşımaktır. HMK kapsamında bilirkişinin sözlü açıklaması için hazırlanan metin bu başvurunun kanuni dayanağı değildir. Sağlık kurulu raporuna idari itirazda kullanılan merci ve süreler de CMK m.214 talebine eklenmez. Dilekçe davayı gören ceza mahkemesine, mevcut rapor ve somut soru çerçevesinde yazılır. Usul işleminin amacı teknik açıklama almak olduğu için metne raporun otomatik iptali veya davanın kesin sonucu hakkında ifadeler konulmaz.

Sık sorulan sorular

1. Doktorun dinlenmesi her raporda zorunlu mudur?

Hayır. CMK m.214/1, rapor okunduktan sonra gerekli görülen açıklama için çağırmayı düzenler. Gereklilik değerlendirmesini mahkeme yapar; başvuran açıklanması gereken somut noktayı gösterir.

2. Dilekçe hastaneye mi mahkemeye mi sunulur?

Bu örnek mevcut ceza davasını gören mahkemeye esas numarasıyla sunulur. Hastaneye yapılan idari şikâyet veya sağlık raporuna idari itiraz ayrı işlemdir.

3. Raporda doktorun adı okunmuyorsa ne yazılır?

Kişi adı tahmin edilmez. Kurum, rapor tarihi ve numarası belirtilerek imza sahibinin kimliğinin raporu düzenleyen kurumdan bildirilmesi talep edilir.

4. Kurul raporunda bütün üyeler çağrılır mı?

CMK m.214/2, kurul görüşünü açıklama görevini üyelerinden birine vermesinin kurula önerilmesini düzenler. Dilekçe kurulun niteliğine ve açıklama ihtiyacına göre hazırlanır.

5. Bu başvuru yeni adli rapor alınmasını sağlar mı?

İstem mevcut raporun imza sahibi tarafından açıklanmasına yöneliktir. Yeni inceleme veya rapor talebi ayrı gösterilir ve mahkemece değerlendirilir.

6. Sanık doktora doğrudan soru yöneltebilir mi?

Sanık sorularını CMK m.201 uyarınca başkan veya hâkim aracılığıyla yöneltir. Müdafi olarak duruşmaya katılan avukatın doğrudan soru yöneltme düzenlemesi ayrıdır.

7. CMK 214 için belirli bir itiraz süresi var mı?

Madde ayrı bir gün sayısı belirlemez. İstem mevcut davanın aşaması ve hüküm öncesindeki delil incelemesi içinde değerlendirilir; başka başvuruların süreleri bu talebe aktarılmaz.

8. İki raporun sonucu farklıysa yalnızca bu fark yeterli midir?

Raporların aynı kişi, olay, inceleme konusu ve kapsamla ilgili olduğu kontrol edilir. Açıklama istenen farklılık ilgili rapor bölümleri ve somut sorularla gösterilir.

9. Doktorun çağrılması raporu geçersiz kılar mı?

Hayır. Açıklama raporun değerlendirilmesine hizmet eder. CMK m.217 uyarınca duruşmada tartışılan hukuka uygun deliller mahkemece değerlendirilir.

10. Word örneğinde hangi alanlar değiştirilmelidir?

Mahkeme, dosya numarası, başvuran sıfatı, rapor kimliği, imza sahibi, okunma durumu, somut sorular, soruların hükümle bağlantısı, tarih ve gerçek ekler tamamlanmalıdır.

Resmî kaynaklar ve ilgili ceza dilekçeleri

Kanuni dayanak Adalet Bakanlığı UYAP 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu üzerinden kontrol edilir. Mevzuat Bilgi Sistemi CMK metni resmî güncel kanun kaynağıdır. Kanunun kabul edilen metni TBMM 5271 sayılı Kanun belgesinde yer alır. Bu başvuruda m.214/1 ile m.201, m.215, m.217, m.219 ve m.221 birlikte dikkate alınır; kurul raporunda m.214/2 ayrıca uygulanır.

İlgili süreç için kovuşturma ve duruşma rehberi okunabilir. Dosyada olay tanığının çağrılması ayrıca gerekiyorsa ceza davasında tanık dinletme dilekçesi farklı talebi açıklar. Aynı tanığın önceki ifadesi ile duruşma beyanı arasında çelişki için CMK 212 önceki ifadenin okunması dilekçesi kullanılır. Doktor raporunun açıklanması istemi bu tanık beyanı talebiyle aynı konu değildir.

Dosyaya uygun hukuki değerlendirme

Bu içerik rapor imza sahibinin açıklamasına ilişkin kanuni usulü, dosya belgelerinin düzenlenmesini ve somut soru kurulmasını açıklar. Kullanımdan önce raporun niteliği, davanın aşaması, daha önceki açıklamalar ve mahkemenin ara kararları birlikte incelenmelidir. Raporun teknik içeriği hakkında değerlendirme, dosyadaki gerçek bulgular üzerinden yürütülür. Dilekçe metninde bulunmayan bir olay veya tıbbi sonuç dosyaya eklenmez. Başvurunun kabulü ile suçlamanın esası hakkında verilecek karar farklı değerlendirmelerdir.

Mersin merkezli ceza dosyası takibi

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziki ofisi Mersin’dedir. Türkiye genelindeki ceza dosyalarında rapor, duruşma tutanağı ve açıklama ihtiyacı Mersin’deki ofisten yürütülen dosya incelemesi içinde ele alınır. Görüşme için raporun tamamı, ilgili tetkikler, iddianame ve mevcut duruşma tutanakları birlikte hazırlanmalıdır. Büro iletişim bilgileri üzerinden görüşme talebi iletilebilir.