Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi 2026 | TTK m.438-440 Word
Kısa cevap: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur. Yetkili yer Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu. Temel dayanak TTK m.438-440. Bu sayfadaki Word örneği; başvurucunun sıfatı, süre başlangıcı, olay kronolojisi, delil-ek eşleştirmesi ve uygulanabilir talep sonucu birlikte kurulacak şekilde hazırlanmıştır.
Hukuki çerçeve ve doğrudan uygulanacak kural
TTK 438-440 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel denetimle açıklanmasını gündemde olmasa da genel kuruldan isteyebilir. Ret hâlinde azlık, kurucu veya organların kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını ikna edici biçimde ortaya koymalıdır. Madde numarasının yazılması gerekir; fakat kural ile vakıa arasındaki bağ da kurulmalıdır. Hükmün aradığı koşul, somut olgu ve o olguyu doğrulayan ek aynı paragrafta birbirine bağlanmalıdır.
Bu başvurunun hukuki omurgası TTK m.438-440 hükmüdür. Kanun metni, başvuru tarihindeki güncel biçimiyle resmî kaynaktan kontrol edilmelidir. İkincil düzenleme veya kurum formu bulunuyorsa şekil şartı ayrıca uygulanır. Başvuru metni, kurumun formunu ortadan kaldırmaz; form ile gerekçeli dilekçe birbirini tamamlar.
Yetkili makam ve süre hesabı
Yetkili makam: Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu. Başlık bölümünde kurum veya mahkemenin resmî unvanı kullanılmalı; birim, dosya ve karar numarası biliniyorsa ayrıca gösterilmelidir.
Süre: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur. Karar tarihi, her dosyada başvuru süresini başlatmaz; tebliğ kaydı ayrıca incelenir. Elektronik tebligat, fiziki tebligat, elden öğrenme veya kurum portalı kaydı hangisi hukuken başlangıç oluşturuyorsa buna ilişkin belge Ek-1 olarak sunulmalıdır.
Kimler başvurabilir ve hangi koşul kanıtlanmalıdır
İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Başvurucunun sıfatı, temsil ilişkisi veya ilgisi ilk iki paragrafta kurulmalı; kurumun bunu yalnızca isimden çıkarması beklenmemelidir.
Gerekli belgeler ve delil planı
- 1. belge: pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri
- 2. belge: genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi
- 3. belge: önceki bilgi alma-inceleme talepleri
- 4. belge: incelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar
Somut dosya için ispat matrisi
Ek-1: Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri. Bu belge başvurucunun sıfatını ve olayla bağını görünür kılar. Belgenin düzenlenme tarihi, düzenleyeni ve ilgili işlem numarası okunaklı olmalıdır. Dilekçede bu eke yalnızca liste bölümünde değil, kanıtladığı olayın hemen sonunda da atıf yapılmalıdır. Belge birden fazla sayfaysa ilgili bölüm işaretlenmeli; aslının hangi kurumda bulunduğu gerekiyorsa ayrıca açıklanmalıdır.
Ek-2: Genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi. Bu belge süre başlangıcını ve kronolojiyi dış kayıttan doğrular. Belgenin düzenlenme tarihi, düzenleyeni ve ilgili işlem numarası okunaklı olmalıdır. Dilekçede bu eke yalnızca liste bölümünde değil, kanıtladığı olayın hemen sonunda da atıf yapılmalıdır. Belge birden fazla sayfaysa ilgili bölüm işaretlenmeli; aslının hangi kurumda bulunduğu gerekiyorsa ayrıca açıklanmalıdır.
Ek-3: Önceki bilgi alma-inceleme talepleri. Bu belge kanuni koşulun somut olayda gerçekleştiğini destekler. Belgenin düzenlenme tarihi, düzenleyeni ve ilgili işlem numarası okunaklı olmalıdır. Dilekçede bu eke yalnızca liste bölümünde değil, kanıtladığı olayın hemen sonunda da atıf yapılmalıdır. Belge birden fazla sayfaysa ilgili bölüm işaretlenmeli; aslının hangi kurumda bulunduğu gerekiyorsa ayrıca açıklanmalıdır.
Ek-4: İncelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar. Bu belge talebin kapsamını, tutarını veya kayıt numarasını kesinleştirir. Belgenin düzenlenme tarihi, düzenleyeni ve ilgili işlem numarası okunaklı olmalıdır. Dilekçede bu eke yalnızca liste bölümünde değil, kanıtladığı olayın hemen sonunda da atıf yapılmalıdır. Belge birden fazla sayfaysa ilgili bölüm işaretlenmeli; aslının hangi kurumda bulunduğu gerekiyorsa ayrıca açıklanmalıdır.
İspat planının merkezindeki maddi olgu şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu cümle başvuruda aynen tekrarlanmak zorunda değildir; fakat olgunun parçaları kronolojiye dağıtılırken anlamı ve belge bağlantısı korunmalıdır. Çelişen tarih veya farklı kayıt numarası varsa önce kaynağı belirlenmeli, ardından hangisinin neden doğru olduğu açıklanmalıdır.
Dosyaya özgü uygulama ve karar analizi
Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi dosyasında karar vericinin önce cevaplayacağı soru şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu olgu ile TTK m.438-440 kuralı arasında açık bir altlama kurulmadığında, eklerin çokluğu tek başına sonucu değiştirmez. İnceleme sırası; başvurucunun sıfatı, süreyi başlatan kayıt, kanuni koşul, bunu doğrulayan evrak ve istenen hukuki sonuç biçiminde kurulmalıdır.
Ek-1 olarak planlanan Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri için üç kontrol yapılır: belgenin kaynağı, kapsadığı dönem ve Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi ile bağlantısı. Dosyanın çekirdek açıklaması şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu açıklamanın kayıtta görünmeyen bölümü başka bir delille tamamlanmalıdır. Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu, “özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi” yönünden bu evraktan çıkarılacak sonucu tahmin etmek zorunda bırakılmamalıdır.
İspat planında Genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi Ek-2 olarak konumlandırılır. Bu kayıt, Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi bakımından çekirdek iddianın belgelenebilir kısmını gösterir. Çekirdek iddia şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Aslı başka kurumdaysa bulunduğu yer yazılıp getirtilmesi istenir; çünkü Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu nezdindeki “bağımsız uzman özel denetçi atanması” değerlendirmesi belgenin doğrulanmasına bağlı olabilir.
Önceki bilgi alma-inceleme talepleri, Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi dosyasındaki çekirdek olgunun hangi parçasını kanıtladığı belirtilerek sunulmalıdır. Dosyanın çekirdek olgusu şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu evrakın tarihi ve düzenleyeni görünür tutulmalı; kayıt Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu tarafından doğrulanabilecek bir numara taşıyorsa dilekçeye aynen aktarılmalıdır. Belge, özellikle “şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması” isteminin maddi temelini oluşturuyorsa açıklama paragrafı Ek-3 atfıyla bitirilmelidir.
Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi dosyasına eklenecek İncelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar için doğruluk ve bütünlük denetimi yapılmalıdır. Ek-4 üzerindeki kişi, işlem ve tarih bilgileri dosyanın şu anlatımıyla çelişmemelidir: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Çelişki varsa giderilmeden “özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi” istemine geçilmemeli; Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu için açıklayıcı bir not hazırlanmalıdır.
Talep sonucunun kademelendirilmesi
“özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi” istemi, Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi başvurusunun 1. talep kalemidir. Hukuki dayanak TTK m.438-440 hükmüdür. Maddi dayanak ise şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu karar verirken tereddüt yaşamaması için istenen işlemin kapsamı, dönemi ve varsa kayıt numarası sonuç bölümünde tekrarlanmalıdır.
“bağımsız uzman özel denetçi atanması” istemi, Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi başvurusunun 2. talep kalemidir. Hukuki dayanak TTK m.438-440 hükmüdür. Maddi dayanak ise şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu karar verirken tereddüt yaşamaması için istenen işlemin kapsamı, dönemi ve varsa kayıt numarası sonuç bölümünde tekrarlanmalıdır.
“şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması” istemi, Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi başvurusunun 3. talep kalemidir. Hukuki dayanak TTK m.438-440 hükmüdür. Maddi dayanak ise şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu karar verirken tereddüt yaşamaması için istenen işlemin kapsamı, dönemi ve varsa kayıt numarası sonuç bölümünde tekrarlanmalıdır.
Üç kritik dosya senaryosu
Kurum farklı gerekçeyle ret vermişse: Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi için yeni metin, önceki başvuruyu aynen tekrar etmemelidir. Ret yazısındaki her gerekçe TTK m.438-440 ve ilgili ek karşısında ayrı bir alt başlıkta cevaplanır. Dosyanın çekirdek olgusu ayrıca korunur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Sonuçta ilk talep olan “özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi” açıkça korunur veya hukuken gerekiyorsa kademeli hâle getirilir.
Süre belgesi eksikse: Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi için önce uygulanacak süre açıklaması belirlenir: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur. Ardından tebliğ, öğrenme veya işlem kaydı yetkili kaynaktan temin edilir. Süreyi gösteren kayıt bulunmadan dilekçede kesin bir başlangıç günü varsayılmamalıdır. Başvuru gecikmeksizin yapılırken belgenin Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu kayıtlarından getirtilmesi de istenebilir.
Asıl delil başka kurumdaysa: pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri veya incelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar başvurucuda bulunmuyorsa kayıt sahibi kurum, tarih, sayı ve ilgili kişi bilgisi mümkün olduğunca yazılır. Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi incelemesinde belgenin re’sen istenmesi talep edilir; fakat başvurucunun elindeki ikincil kayıtlar da dosyaya eklenir.
Bu dilekçeye özel dosya stratejisi
Bu başvuru türünde asıl mesele, olayın duygusal ağırlığı değil kanuni koşulun dosyada nasıl gerçekleştiğidir. Ticaret sicili, şirket veya işletme kayıtları ile fiilî uygulama karşılaştırılmalı; tespit, önleme ve sonuçların kaldırılması talepleri kademeli kurulmalıdır.
Dosyanın kesin sorusu: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. İnceleme bu cümlenin her bölümünü doğrulayacak kayıtlar üzerinden yürütülmelidir. TTK m.438-440 dayanağı sonuç bölümünde tekrar edilse bile, kuralın olaya uygulanması açıklamalar kısmında tamamlanmalıdır.
Belge çiftleri nasıl okunmalı
Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri ve genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi aynı kronoloji satırında eşleştirilmelidir. Düzenlenme tarihi ile hukuki etki tarihi farklıysa ikisi ayrı yazılır. özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi talebinin başlangıç ve kapsamı bu ayrım gözetilerek belirlenir.
Genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi, önceki bilgi alma-inceleme talepleri olmadan eksik kalabilir. Birincinin ortaya koyduğu olgu ikincinin tarih veya sonuç kaydıyla doğrulanır. Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu önündeki incelemede belgelerin yalnız varlığı değil, dosyanın şu açıklamasının hangi parçasını kanıtladıkları da belirtilmelidir: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur.
Önceki bilgi alma-inceleme talepleri ile incelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar birlikte okunmalıdır. İlk kayıt olayın başlangıç noktasını, ikinci kayıt ise kurum veya karşı taraf nezdindeki sonucunu göstermelidir. Tarih, kişi ya da tutar farklıysa bu ayrım dilekçede açıklanmalı; şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması istemi çelişki çözülmeden kesin bir hesaba bağlanmamalıdır.
İncelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar ve pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri arasında çapraz kontrol yapın. Bu iki belgenin aynı işlem, dönem ve kişiyle ilgili olduğu açıkça gösterildiğinde çekirdek iddia soyut anlatımdan çıkar. Çekirdek iddia şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Farklı kayıt numaraları varsa her birinin kaynağı yazılmalı ve özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi talebi doğru numaraya yöneltilmelidir.
Her talebin bağımsız dayanağı
özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi başvurunun uygulanabilir sonucudur. pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri ile doğrulanan maddi durum, TTK 438-440 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel denetimle açıklanmasını gündemde olmasa da genel kuruldan isteyebilir. Ret hâlinde azlık, kurucu veya organların kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını ikna edici biçimde ortaya koymalıdır. kuralı altında değerlendirilir. İkincil bir inceleme gerekiyorsa bunun kim tarafından ve hangi kayıt üzerinden yapılacağı ayrıca istenir.
bağımsız uzman özel denetçi atanması talebi, dosyada genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi ile başlayan ispat zincirine bağlanmalıdır. TTK 438-440 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel denetimle açıklanmasını gündemde olmasa da genel kuruldan isteyebilir. Ret hâlinde azlık, kurucu veya organların kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını ikna edici biçimde ortaya koymalıdır. Bu yüzden sonuç cümlesinde işlemin hangi kayıt, dönem veya kişi yönünden kurulacağı yazılmalı; kararın nasıl uygulanacağı belirsiz bırakılmamalıdır.
şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması bakımından asıl risk, talebin kapsamının dosyadaki veriden daha geniş yazılmasıdır. önceki bilgi alma-inceleme talepleri hangi sınırı gösteriyorsa tarih, tutar veya işlem numarası o sınırda tutulur; TTK m.438-440 dayanağı da bu somut çerçevede uygulanır.
Karar öncesi dört ayrı denetim
Sıfat denetimi: Başvurucunun Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi bakımından neden doğrudan etkilendiği kimlik, ortaklık, sözleşme, öğrenci, çalışan, sigortalı veya ilgili kişi kaydıyla açıklanır. Bu bağ kurulmadan özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi istemine geçilmez.
Zaman denetimi: Süre başlangıcı şu kurala göre belirlenir: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur. Karar, tebliğ, öğrenme ve elektronik erişim tarihleri aynı değilse ayrı satırlarda gösterilir; en güvenli tarih üzerinden işlem yapılır.
Maddi olay denetimi: İncelenecek ana olgu şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu olgunun doğrulanamayan bölümü kesin gerçek gibi yazılmaz; kayıt sahibi belirtilerek belgenin Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu tarafından getirtilmesi istenir.
Sonuç denetimi: Sonuç bölümünde özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi, bağımsız uzman özel denetçi atanması, şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması kalemleri birbirini tamamlayacak sıraya konur. Her madde için açıklamalar kısmında en az bir hukuki gerekçe ve bir somut belge gösterilir.
Her ekten hukuki sonuca geçiş
özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi sonucuna ulaşmak için Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri belgesinin hangi kanuni unsuru karşıladığı yazılmalıdır. Dosyanın esas vakıası şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu vakıa belgenin kapsamadığı bir döneme taşınıyorsa ayrıca kayıt sunulur. Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu, eksik dönemi varsayımla tamamlamaya zorlanmaz.
Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri bakımından yapılacak ilk işlem, belgedeki somut veriyi dilekçedeki nitelemeden ayırmaktır. Dosyanın maddi vakıası şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Veri bu vakıayı desteklediği ölçüde bağımsız uzman özel denetçi atanması talebine dayanak olur; hukuki nitelendirme ise TTK m.438-440 hükmü üzerinden ayrıca yapılır.
bağımsız uzman özel denetçi atanması isteminin reddedilme riskini azaltmak için Genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi belgesinin doğrulanabilir özellikleri dilekçeye taşınır: düzenleyen, tarih, numara ve ilgili kişi. Dosyanın çekirdek anlatımı şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Belgedeki bilgiler bu anlatımın hangi bölümünü doğruluyorsa aynı paragrafta Ek numarası kullanılır.
Genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi içeriği güncel değilse önce hangi tarihte geçerliliğini yitirdiği belirlenir. Dosyanın çekirdek olgusu şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu olgu daha sonraki kayda dayanıyorsa yeni belgenin getirtilmesi istenir; şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması güncel olmayan veriye göre değil düzeltilmiş kayıt üzerinden formüle edilir.
Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu önündeki değerlendirmede Önceki bilgi alma-inceleme talepleri tek başına okunmamalıdır. Belgenin düzenlenme amacı, kapsadığı tarih ve dosyanın çekirdek vakıasıyla bağlantısı açıklanır. Çekirdek vakıa şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu çözümleme tamamlandıktan sonra şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması istenir ve TTK m.438-440 dayanağının doğurduğu pratik sonuç gösterilir.
Önceki bilgi alma-inceleme talepleri incelendiğinde önce dosyanın çekirdek iddiasının bu kayıtta gerçekten görülüp görülmediği belirlenir. Çekirdek iddia şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Kayıt bunu doğruluyorsa özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi isteminin kapsamı belge üzerindeki tarih, tutar ve kişiyle sınırlandırılır. TTK m.438-440 hükmü sonuç cümlesine değil, bu bağlantıyı açıklayan paragrafa uygulanır.
Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu önündeki değerlendirmede İncelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar tek başına okunmamalıdır. Belgenin düzenlenme amacı, kapsadığı tarih ve dosyanın çekirdek vakıasıyla bağlantısı açıklanır. Çekirdek vakıa şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu çözümleme tamamlandıktan sonra özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi istenir ve TTK m.438-440 dayanağının doğurduğu pratik sonuç gösterilir.
bağımsız uzman özel denetçi atanması sonucuna ulaşmak için İncelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar belgesinin hangi kanuni unsuru karşıladığı yazılmalıdır. Dosyanın esas vakıası şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu vakıa belgenin kapsamadığı bir döneme taşınıyorsa ayrıca kayıt sunulur. Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu, eksik dönemi varsayımla tamamlamaya zorlanmaz.
Karar vericinin dosyada bulması gereken cevaplar
Başvurucu neden ilgili? Kişi ile Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi konusu arasındaki bağ, ilk olarak pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri üzerinden ve gerekiyorsa temsil veya sözleşme kaydıyla gösterilir.
Süre neden geçmedi? Başlangıç olayı şu süre açıklamasına göre seçilir: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur. Bunu gösteren kayıt eklenir ve son gün hesaplaması dosya takip notunda ayrıca tutulur.
Hangi maddi hata veya ihlal var? Cevap, yorum eklenmeden şu olguya dayanır: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu olgunun her bölümü pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri, genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi, önceki bilgi alma-inceleme talepleri, incelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar kayıtlarından biriyle ilişkilendirilir.
Hangi kural sonucu değiştiriyor? Doğrudan uygulanacak çerçeve TTK m.438-440 olup somut işleyiş şöyledir: TTK 438-440 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel denetimle açıklanmasını gündemde olmasa da genel kuruldan isteyebilir. Ret hâlinde azlık, kurucu veya organların kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını ikna edici biçimde ortaya koymalıdır. İlgisiz mevzuat listesiyle bu bağlantı gölgelenmez.
Karar tam olarak ne yapmalı? Kararın uygulanabilir sonuçları sırasıyla şunlardır: özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi, bağımsız uzman özel denetçi atanması, şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması. Her sonuç için muhatap kayıt, dönem veya işlem numarası açık bırakılmaz.
Dilekçe nasıl hazırlanır
- Muhatap satırına yetkili makamın tam adını yazın; yalnızca şehir adı veya genel bir kurum adı kullanmayın.
- Başvurucunun adı, kimlik veya vergi numarası, tebligat adresi ve varsa güvenli elektronik adresini belirtin.
- Konu satırını tek cümlede; işlem, tarih, dosya numarası ve istenen sonucu içerecek biçimde kurun.
- Olayları yorumdan önce kronolojik olarak yazın. Her olayın sonuna dayanak ek numarasını ekleyin.
- Hukuki nedenlerde TTK m.438-440 hükmünü somut koşulla ilişkilendirin; ilgisiz madde yığını oluşturmayın.
- Sonuç bölümünde birbirine alternatif veya kademeli talepler varsa sırasını açıkça gösterin.
- Tarih ve imzadan sonra ekleri numaralandırın; başvuru çıktısı ile eklerin bir kopyasını saklayın.
Başvuru yazısında sakin, açık ve kayıtlarla doğrulanabilen bir dil kullanılmalıdır. Hakaret, tahmin, niyet okuma ve delilsiz suçlama yerine tarih, belge ve işlem anlatılır. Bir belgenin neyi kanıtladığı bir cümleyle açıklanır. İnceleme makamından beklenen sonuç, soyut biçimde ‘gereğinin yapılması’ denilerek bırakılmaz.
Tam dilekçe örneği
ŞİRKET MERKEZİNİN BULUNDUĞU YER ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ; ÖNCESİNDE ANONİM ŞİRKET GENEL KURULU BAŞVURAN / TALEPTE BULUNAN : [Ad soyad veya unvan, T.C./vergi no] ADRES : [Tebligata elverişli açık adres] VEKİLİ : [Varsa avukat adı, baro sicil no ve adres] İLGİLİ / KARŞI TARAF : [Varsa adı, unvanı ve adresi] DOSYA / BAŞVURU NO : [Varsa] KONU : anonim şirkette özel denetim talep dilekçesi kapsamında, aşağıda açıklanan somut olay ve ekli belgelere dayanılarak özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi istemidir. AÇIKLAMALAR 1. Başvurucunun sıfatı ve olayın başlangıcı Başvurucu [sıfatı ve hukuki ilişkisi] olup uyuşmazlığa konu işlem [tarih] tarihinde gerçekleşmiştir. Başvurucunun bu istemi yöneltmekte güncel, kişisel ve meşru menfaati bulunmaktadır. Kimlik, yetki ve varsa temsil belgeleri ekler arasındadır. 2. Olayların kronolojik özeti [Birinci olay ve tarih]. Ardından [ikinci olay ve tarih] gerçekleşmiş; [bildirim/karar/işlem] [tebliğ veya öğrenme tarihi] tarihinde başvurucuya ulaşmıştır. Başvurucu [önceki başvuru] ile çözüm istemiş, ancak [cevap veya sonuç] nedeniyle bu dilekçeyi sunma zorunluluğu doğmuştur. 3. Somut koşulun gerçekleşmesi İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Bu sonuç Ek-[numara] belgesi ile doğrulanmaktadır. Belgenin tarihi, düzenleyeni ve olaya bağlantısı aşağıdaki delil listesinde ayrıca gösterilmiştir. 4. Hukuki değerlendirme TTK 438-440 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel denetimle açıklanmasını gündemde olmasa da genel kuruldan isteyebilir. Ret hâlinde azlık, kurucu veya organların kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını ikna edici biçimde ortaya koymalıdır. Somut olayda [belge ve olgu] bu hükmün aradığı koşulu karşılamaktadır. Karşılaştırma, varsayıma değil dilekçe ekindeki tarihli kayıtlara dayanmaktadır. 5. Süre ve yetki Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur. Başvuru Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu nezdinde yapılmaktadır. Tebliğ/öğrenme belgesi Ek-[numara] olarak sunulduğundan sürenin başlangıcı denetlenebilir durumdadır. 6. Talebin kapsamı Başvuru yalnızca yukarıda açıklanan işlem ve dönemle sınırlıdır. Talep sonucunun infaz edilebilir ve tereddütsüz olması için işlem, tarih, tutar, dosya veya kayıt numarası somut belgelerdeki biçimiyle yazılmıştır. HUKUKİ NEDENLER : TTK 438-440 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel denetimle açıklanmasını gündemde olmasa da genel kuruldan isteyebilir ve ilgili ikincil mevzuat. DELİLLER 1. Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri 2. Genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi 3. Önceki bilgi alma-inceleme talepleri 4. İncelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar 5. Kurum ve dosya kayıtları ile gerektiğinde bilirkişi/uzman incelemesi 6. Her türlü yasal delil SONUÇ VE İSTEM Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1. Özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi, 2. Bağımsız uzman özel denetçi atanması, 3. Şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması, 4. Başvuru sonucunun yukarıdaki tebligat adresine yazılı olarak bildirilmesini, saygıyla arz ve talep ederim. [Tarih] Başvuran / Vekili [Ad soyad] [İmza] EKLER 1. Kimlik veya yetki belgesi 2. Süreyi gösteren tebliğ/öğrenme belgesi 3. Olay kronolojisi ve dayanak kayıtlar 4. Yukarıda numaralanan diğer belgeler
Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi Word dosyasını indir
Dilekçe örneği nasıl uyarlanır
Bu dosyada özellikle özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi talebi merkezde tutulmalıdır. İkincil talepler, asıl talebin uygulanmasını veya sonucun bildirilmesini sağlar; ana işlemle ilgisiz tazminat, ceza ya da disiplin talepleri aynı metne eklenmemelidir.
Yaygın hatalar ve ret riskini azaltma
- Süre başlangıcını şu açıklamaya göre belgelememek veya farklı bir tarihle karıştırmak: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur.
- Başvuruyu Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu yerine dosyayla ilgisiz bir birime yöneltmek.
- Dosyanın çekirdek iddiasını pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri ile ilişkilendirmemek. Çekirdek iddia: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur.
- özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi talebini işlem, dönem, tutar ya da kayıt numarası belirtmeden soyut bırakmak.
- incelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar belgesini ek listesine yazdığı hâlde metinde hangi noktayı kanıtladığını göstermemek.
- TTK m.438-440 hükmünü dosyaya uygulamak yerine ilgisiz mevzuat maddelerini art arda sıralamak.
Başvurudan sonra takip
Başvuru kayda girdikten sonra evrak veya esas numarası ve teslim tarihi aynı takip notuna yazılmalıdır. Sonraki kontrol günü şu süre açıklamasına göre belirlenir: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur. Ek belge istenirse yeni üst yazıda ilk başvurunun tarihi ve numarası kullanılmalı; özellikle incelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar kaydıyla önceki dosya arasındaki bağ korunmalıdır.
Olumsuz cevapta öncelikle özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi isteminin hangi gerekçeyle reddedildiği ayrıştırılır. Ret gerekçesi dosyanın çekirdek olgusunu veya TTK m.438-440 yorumunu yanlış değerlendiriyorsa, sonraki kanun yolu tam olarak bu noktaya ve ilgili ek numarasına yöneltilir. Dosyanın çekirdek olgusu şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur.
Sık sorulan sorular
Anonim Şirkette Özel Denetim Talep Dilekçesi nereye verilir?
Başvuru Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu nezdinde yapılır. Dosyada özel bir yönlendirme veya bildirim varsa makam adı o belgedeki tam unvanla yazılmalıdır.
Başvuru süresi nedir?
Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur.
Dilekçede hangi kanun maddesi yazılmalıdır?
TTK 438-440 uyarınca her pay sahibi, pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa belirli olayların özel denetimle açıklanmasını gündemde olmasa da genel kuruldan isteyebilir. Ret hâlinde azlık, kurucu veya organların kanunu ya da esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattığını ikna edici biçimde ortaya koymalıdır.
Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri neden eklenmelidir?
Pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri, şu çekirdek olgunun dış kayıttan sınanmasını sağlar: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Belgenin tarihi, düzenleyeni ve işlem numarası görünür olmalı; açıklamadaki ilgili cümle Ek-1 atfıyla bitirilmelidir.
Genel kurul tutanağı ve özel denetim önerisi hangi noktayı kanıtlar?
Bu kayıt, pay sahipliği ve sermaye oranı belgeleri ile birlikte okunarak olayın tarih, kişi ve kapsam bakımından tutarlı olup olmadığını gösterir. İki belge arasında fark varsa Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu önündeki başvuruda farkın nedeni açıklanmalıdır.
Özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi nasıl istenmelidir?
Talep, işlem veya kayıt numarası ve etkilenen dönem belirtilerek yazılmalıdır. Dayanağı TTK m.438-440 ve somut vakıa ise şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur.
Bağımsız uzman özel denetçi atanması asıl talebi nasıl tamamlar?
Bu istem, özel denetim konusunun somut olaylarla belirlenmesi sonucunun uygulanmasını veya dosya kayıtlarına doğru yansıtılmasını sağlar. Sonuç bölümünde ayrı numaralandırılmalı ve en az bir belgeye bağlanmalıdır.
Şirket defter ve kayıtlarının denetçiye açılması için hangi kayıt gerekir?
Başta incelenecek belirli işlemlere ait finansal kayıtlar olmak üzere talebin kapsamını gösteren kayıtlar sunulmalıdır. Belge başvurucuda değilse bulunduğu kurum ve bilinen numarası yazılarak getirtilmesi istenebilir.
Dilekçedeki olay anlatımı hangi cümle üzerine kurulmalıdır?
Dosyanın çekirdek iddiası şudur: İlişkili taraf işlemi, varlık devri, gider, sermaye hareketi veya yönetici menfaati hakkında bilgi alma hakkı kullanılmış; cevap verilmemiş ya da çelişkili belgeler sunulmuştur. Olaylar bu iddiayı doğrulayacak zaman sırasıyla yazılmalı; varsayımlar ve belgeyle desteklenmeyen nitelemeler metinden çıkarılmalıdır.
Olumsuz cevap veya cevapsızlık hâlinde hangi kayıtlar saklanmalıdır?
İlk dilekçe, bütün ekler, Şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi; öncesinde anonim şirket genel kurulu tarafından verilen evrak numarası, tebliğ veya elektronik teslim kanıtı ve cevap yazısı birlikte saklanmalıdır. Sonraki yol seçilirken özellikle şu süre kuralı yeniden uygulanır: Genel kurul istemi kabul ederse şirket veya her pay sahibi otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanmasını isteyebilir. İstem reddedilirse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olan pay sahipleri üç ay içinde başvurur.
İlgili içerikler
- Anonim Şirkette Özel Denetçi Atanması 2026: TTK 438-440, 30 Gün ve 3 Aylık Süre
- Yurt Dışındaki Anonim Şirket Ortağı Özel Denetim Nasıl İster? TTK m.438-440 (2026)
- Rüçhan Hakkı Nedir? Anonim Şirkette Yeni Pay Alma Hakkı TTK 461
- Anonim Şirkette Çağrısız Genel Kurul 2026: TTK 416 Şartları ve Oybirliği
- Ticaret ve Sözleşmeler Hukuku
Resmî kaynaklar
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Süre, görev, yetki ve ispat değerlendirmesi somut dosyaya göre değişebileceğinden başvuru öncesinde güncel mevzuat ve tebligat belgesi birlikte kontrol edilmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
