Duruşma Tutanağının Sahteliği Dilekçesi | CMK 222 Word

Güncelleme: 30 Eylül 2026 · Hukuki dayanak: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.222/1, m.219 ve m.221

Duruşma tutanağının sahteliği nasıl ileri sürülür?

Duruşma tutanağının sahteliği iddiası, ceza duruşmasının yapılış biçimini gösteren resmî kaydın gerçeğe aykırı olduğu ileri sürülen belirli bölümüne yöneltilir. CMK m.222/1, duruşmanın nasıl yapıldığının ve usule uygunluğunun ancak tutanakla ispat edilebileceğini, tutanağa karşı yalnız sahtecilik iddiası yöneltilebileceğini düzenler. Başvuruda mahkeme, esas numarası, oturum tarihi, sayfa, paragraf, itiraz edilen kayıt ve iddianın dayandığı somut veri gösterilmelidir. Dilekçenin verilmesi, iddiayı kanıtlanmış hâle getirmez; hangi kaydın hangi nedenle incelenmesi istendiği açıkça belirtilir.

Bu örnek, devam eden ceza kovuşturmasında belirli duruşma tutanağına ilişkin iddianın aynı dosyaya sunulması içindir. Başvurunun amacı tutanak bölümünün, kaynağının ve dayanaklarının incelenmesidir. Bir kişiye karşı hazırlanmış genel suç duyurusu değildir. Basit yazım hatası, beyanın özetlenmesi, mahkemenin değerlendirmesine katılmama ve tutanağın sahteliğini ileri sürme ayrı meselelerdir. Somut dosyada yalnızca isimde harf hatası bulunuyorsa metindeki sahtecilik iddiası örneği bu hata için aynen kullanılmamalıdır. İddianın kapsamı, gerçek olayın niteliğini aşmamalıdır.

CMK 222 tutanağın ispat gücünü nasıl düzenler?

CMK m.222/1’in ilk cümlesi, duruşmanın yürütülüşü ve kanuni usulün uygulanması bakımından tutanağa özel ispat gücü tanır. Buradaki konu, mahkemenin önündeki olayın bütün maddi unsurlarının yalnızca tutanakla kanıtlanması değildir. Suçlamaya ilişkin delillerin değerlendirilmesi ile duruşmada hangi işlemin yapıldığının ispatı ayrılır. Bir tanığın anlattığı olayın doğru olup olmadığı farklı delillerle tartışılır; o oturumda tanığın dinlenip dinlenmediği ve hangi açıklamanın kayda geçirildiği ise duruşma tutanağı yönünden ele alınır.

İkinci cümle, tutanağa karşı yöneltilecek iddianın sahtecilik niteliğinde olmasını arar. Bu nedenle dilekçe yalnızca “tutanağı kabul etmiyorum” açıklamasına dayanmaz. Duruşma tutanağının sahteliği ileri sürülüyorsa gerçeğe aykırı olduğu iddia edilen usul kaydı seçilmeli, gerçek işlemle arasındaki fark açıklanmalıdır. Bir ara kararın hukukî gerekçesine katılmamak, ara kararın verildiği kaydın sahte olduğu anlamına gelmez. Kararın içeriğine karşı usul başvurusu ile kararın tutanağa gerçek dışı geçirildiği iddiası aynı başlık altında eritilmemelidir.

İddia, tutanağı bir bütün olarak yok sayma talebine dönüştürülmemelidir. Sorun bir paragrafla ilgiliyse o paragraf gösterilir. Diğer bölümlerin doğruluğuna ilişkin inceleme isteniyorsa her bölüm için ayrı somut dayanak yazılır. Başvurunun belirli tutulması, incelemenin gerçek uyuşmazlığa yönelmesini sağlar. Dosyada bulunan bütün oturumların sahteliğini herhangi bir ayrım yapmadan ileri sürmek, incelenecek kayıt ve delili belirsiz bırakır. CMK m.222’nin ispat kuralı, dosyadaki tutanakları gerekçesiz biçimde geçersiz ilan etme yetkisi vermez.

Hangi tutanak ve hangi nüsha esas alınır?

CMK m.219/1 uyarınca duruşma tutanağı mahkeme başkanı veya hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanır. Teknik araçlarla yapılan kayıtların yazılı tutanağa dönüştürülmesi ve imzalanması da aynı fıkrada düzenlenir. CMK m.219/2, mahkeme başkanının mazereti hâlindeki imza düzenini ayrıca belirler. Başvuru hazırlanırken dosyadaki imzalı tutanak ile tarafın elindeki imzasız çalışma metni veya ekran görüntüsü birbirine karıştırılmamalıdır. İtiraz edilen belgenin niteliği ve nereden alındığı açıkça yazılmalıdır.

CMK m.220/1, tutanak başlığında mahkeme adının, oturum tarihlerinin, hâkim, savcı ve kâtibin adlarının bulunmasını düzenler. Bir dosyada aynı gün birden çok oturum veya farklı mahkemeden gelen evrak bulunması, tarih bilgisini tek başına yetersiz bırakır. Esas numarası, mahkeme adı ve belgenin dosya konumu birlikte gösterilir. Dosya sisteminde görünen evrak sıra numarası mevcutsa eklenir; mevcut değilse uydurulmaz. İtiraz edilen tutanağın bütün sayfaları korunur. Yalnızca tartışmalı satırın görüntüsü, belgenin kimliğini bütünüyle göstermeyebilir.

Elektronik nüsha için erişim tarihi, belge adı ve doğrulanabilen imza bilgisi kaydedilir. Elektronik imzanın geçerli görünmesi, içerikte anlatılan her işlemin gerçekten yapıldığını tek başına kanıtlamaz; imza incelemesi ile içerik iddiası ayrı alanlardır. Buna karşılık telefonda açılmayan belgeyi hemen sahte ilan etmek de doğru değildir. Dosyanın okunabilir nüshası ve dosya kaydı önce kontrol edilir. Belgenin barkod veya doğrulama bilgileri konusunda sitedeki UYAP evrak doğrulama rehberi ilgili teknik ayrımı açıklar.

Maddi hata, eksik kayıt ve sahtecilik iddiası nasıl ayrılır?

İsimde yazım yanlışı, açık numara aktarım hatası veya hesaplama hatası somut olarak açıklanır. Bu tür bir yanlışlık hakkında inceleme ve düzeltme istenmesi ile kaydın bilinçli biçimde gerçeğe aykırı oluşturulduğunun ileri sürülmesi farklı içeriktedir. Başvuran, elindeki verinin desteklemediği kast veya fail değerlendirmesini kesin olgu gibi yazmamalıdır. İnceleme konusu kişi hakkındaki kanaat değil, tanımlanmış kaydın gerçekle ilişkisi olmalıdır. Özellikle duruşma tutanağının sahteliği başlığındaki örnek, sıradan düzeltme talebinin yerine otomatik kullanılmaz.

CMK m.221/1-g, istemlerin ve ret hâlinde gerekçesinin tutanakta bulunmasını düzenler. Verilmiş dilekçenin tutanakta hiç görünmemesi ile yapılmadığı ileri sürülen bir açıklamanın yapılmış gibi yazılması aynı iddia değildir. İlk durumda hangi istemin ne zaman sunulduğu ve tutanakta hangi bölümün eksik olduğu gösterilir. İkinci durumda tartışmalı olumlu kayıt, gerçekleştiği ileri sürülen işlemin niteliği ve karşı dayanak ayrı açıklanır. Dilekçe, bir eksiklikten doğrudan belirli kişinin suç işlediği sonucuna atlamamalıdır.

Beyanların özetlenmesi konusunda tartışmalı söz ile tutanaktaki söz karşılaştırılır. Yalnızca kelime sayısının az olması, başlı başına sahtecilik tespiti değildir. İddia, anlamı değiştiren kayıt veya yapılmamış işlem üzerinden somutlaştırılmalıdır. “Beyanım eksik yazıldı” deniliyorsa hangi esaslı açıklamanın çıkarıldığı ve bunun dosya açısından önemi gösterilir. Yeni bir savunma düşüncesi, daha önce söylenmiş söz gibi sunulmaz. Başvuranın sonradan kurduğu ayrıntılı anlatım ile önceki oturumda gerçekten yaptığı açıklama birbirinin yerine geçirilmez.

Duruşma tutanağının sahteliği için karşılaştırma çizelgesi

Çizelge dört alanı birbirinden ayırır: kaydın dosyadaki yeri, kaydın gerçek içeriği, ileri sürülen gerçeğe aykırılık ve bu iddiayı incelemeye elverişli dayanak. Tutanaktaki cümle aktarılırken anlamını değiştiren kısaltma yapılmamalıdır. Paragrafın başı ve sonu, ilgili ara kararla bağlantısı ve gerekiyorsa önceki açıklama da korunur. Dilekçenin ekindeki çizelge, tutanağın yerine geçen yeni resmî belge değildir. Başvuranın yaptığı karşılaştırmayı mahkemeye düzenli biçimde sunan çalışma ekidir.

Birden fazla tartışmalı bölüm varsa her biri ayrı satırda işlenir. Aynı kaynağın üç farklı iddiayla ilişkisi bulunduğunda her iddia için ilgili bölüm gösterilir. Uzun bir teknik kayıt hakkında yalnızca toplam dosya süresi yazılması yeterli inceleme yönlendirmesi sağlamaz; tartışmalı işlemle ilgili zaman aralığı belirtilir. Zaman bilgisi kaynağın gerçek gösterimine dayanmalıdır. Elle hazırlanmış döküm, kaynağın aslı olarak tanıtılmaz. Dökümü hazırlayan kişinin yaptığı aktarım ile resmî kaydın kendisi ayrı ek adıyla sunulur.

Teknik kayıt ve elektronik belge nasıl incelenir?

CMK m.219/1, duruşma işlemlerinin teknik araçlarla kayda alınması hâlindeki yazılı tutanak düzenini açıkça kurar. Dosyada mahkemece oluşturulmuş teknik kayıt varsa oturum, kayıt türü ve incelenmesi istenen bölüm gösterilir. Böyle bir kaydın varlığı önceden doğrulanmadan “SEGBİS kaydı sahteliği kanıtlamaktadır” şeklinde kesin cümle kurulmaz. Kayıt dosyada mevcutsa kimliği yazılır; başka resmî birimde olduğu doğrulanmışsa ilgili birimden getirtilmesi istenir. Başvurunun kapsamı, tartışmalı işlemle ilgili bölümle sınırlandırılır.

CMK m.183/1, adliye ve duruşma sırasında sesli veya görüntülü kayıt araçlarının kullanımına ilişkin yasağı, maddede belirtilen istisnalar saklı olmak üzere düzenler. Bu rehber, salonda gizli kayıt yapılması yönünde talimat içermez. İnceleme talebi resmî olarak mevcut teknik kayıt veya hukuka uygun belge üzerinden kurulmalıdır. CMK m.206/2-a ve m.217/2’deki hukuka uygun delil kuralları, tutanakla ilgili iddia bakımından da önemlidir. Bir kaydın iddiayı desteklediği düşüncesi, elde edilme yöntemine ilişkin hukukî incelemeyi ortadan kaldırmaz.

Elektronik belgede ileri sürülen sorun imza, sürüm veya içerik farkıysa her biri ayrı açıklanır. Daha önce alınmış nüsha ve dosyadaki güncel nüsha karşılaştırılırken tarih, evrak kimliği ve farklı bölüm gösterilir. İki farklı görüntünün aynı oturuma ait olduğu doğrulanmalıdır. Bir nüshadaki ekran ölçeği ya da satır düzeni farkı, içerik değişikliği gibi sunulmaz. Teknik inceleme isteniyorsa uzmanlık gerektiren sorunun ne olduğu yazılır; örneğin belirli nüshaların aynı belgeyi gösterip göstermediği ile içeriğin değiştirilip değiştirilmediği ayrı sorulardır.

Duruşma tutanağının sahteliği iddiası dilekçe örneği

Aşağıdaki örnek sanık veya müdafi başvurusu içindir. Köşeli alanlar gerçek dosya bilgileriyle doldurulur. Özellikle 2 ve 3 numaralı açıklamalar, mevcut iddia ve dayanakla tamamlanmadan kullanılmamalıdır. Somut sahtelik iddiası bulunmayan dosyada metne sırf başlık uygun göründüğü için suç isnadı eklenmez. Word belgesinde aynı dilekçe ile tutanak karşılaştırma eki bulunur.

Duruşma tutanağının sahteliği dilekçesini Word olarak indir

Başvuru hangi dosyaya sunulur ve neyi değiştirmez?

Devam eden ceza davasındaki bu inceleme istemi, tartışmalı tutanağın bulunduğu mahkeme dosyasına sunulur. Başlıkta başka soruşturma veya dava numarası kullanılmaz. Müdafi başvurusu hazırlanıyorsa dosyadaki temsil sıfatı belirtilir. Dilekçenin sonundaki imza, başvuru sahibinin gerçek sıfatına uygun olmalıdır. Bir elektronik evrakın gönderildiğini gösteren işlem kaydı korunur; yalnızca bilgisayarda taslak oluşturmak, dosyaya başvuru yapılmış olduğunu göstermez. Sunulan eklerin açılabilir ve ilgili tutanakla bağlantılı olup olmadığı ayrıca kontrol edilir.

CMK m.222/1, bu dilekçe için ayrı bir otomatik beraat veya tahliye sonucu düzenlemez. Başvurunun yapılmasıyla yargılamanın kendiliğinden durduğu da ileri sürülemez. Ayrı bir hüküm verilmişse hükme karşı başvuru, kendi kanun yolu kuralları ve gerçek tebliğ bilgileri üzerinden hazırlanmalıdır. Tutanak incelemesi isteminin verilmesi, mevcut kanun yolu süresinin durduğu kabulüne dayanak yapılmamalıdır. Bu örnek istinaf veya temyiz dilekçesinin yerine kullanılmaz; farklı başvuruların dosya ve merci bilgileri ayrı tutulur.

Mahkemenin tutanak hakkında verdiği karar incelenirken kabul edilen işlem ile iddianın esası ayrılır. Kaydın getirtilmesine karar verilmesi, sahtecilik iddiasının kanıtlandığı anlamına gelmez. Teknik inceleme yapılması da belirli bir kişinin suçluluğunu önceden göstermez. Başvuran sonraki açıklamasını gelen gerçek kayıt ve karar kapsamına göre kurar. Mahkeme talebi reddetmişse gerekçe doğru aktarılır; verilmemiş bir kararı verilmiş gibi gösteren yeni dilekçe hazırlanmaz. Kararın hangi isteme cevap verdiği dosya üzerinden takip edilir.

İnceleme sonrası tutanak ve dayanak kontrolü

Getirtilen kaydın doğru oturuma ait olduğu önce kimlik bilgileriyle kontrol edilir. Sonra ilgili bölüm ve zaman aralığı incelenir. Dilekçede gösterilen kaynak ile dosyaya gelen belgenin aynı olmadığı anlaşılırsa fark açıkça belirtilir. Eksik kaydın bulunmayan bölümü hakkında kesin içerik açıklaması yapılmaz. Teknik rapor düzenlenmişse raporun soruya verdiği cevap, dayandığı nüsha ve inceleme sınırı okunur. Raporun cevaplamadığı hukukî mesele, uzman tarafından çözülmüş gibi sunulmaz. İnceleme sonucundaki yeni bilgi, önceki iddia ile ilişkilendirilerek açıklanır.

Duruşma tutanağının sahteliği iddiası hakkındaki açıklama da tutanak düzeni bakımından izlenmelidir. CMK m.221/1-g ve h kapsamındaki istem ve karar kayıtları kontrol edilir. Kabul, ret veya kayıt getirtilmesi kararı hangi bölümle ilgilidir, dosyada belirtilmelidir. Eski tutanak nüshası ile inceleme sonrasında düzenlenmiş evrak birbirinden ayrı saklanır; başvuran kendi arşivindeki eski belgeyi yeni belgeyle karıştırmamalıdır. Karşılaştırma ekinde kaynak adları sabit tutulur. Böylece sonraki değerlendirmede iddia, delil ve karar arasındaki bağlantı görülebilir.

Başvuruyu belirsizleştiren hatalar

En sık hata, tutanak paragrafını göstermeden bütün duruşmanın yanlış kaydedildiğini söylemektir. İkinci hata, mahkemenin hukukî değerlendirmesine itirazı sahtecilik iddiası gibi yazmaktır. Üçüncü hata, dosyada varlığı doğrulanmamış teknik kaydı kesin delil olarak sunmaktır. Dördüncü hata, yeni hazırlanmış beyanı önceki oturumdaki sözün aynısı gibi tanıtmaktır. Beşinci hata, herhangi bir kişiye ilişkin kast veya suçluluk sonucunu inceleme yapılmadan kesinleştirmektir. Dilekçe bu sorunları, belge kimliği, belirli kayıt, somut iddia, gerçek dayanak ve istenen inceleme alanlarını ayırarak önler.

İlgili duruşma ve delil başvuruları

Tutanakta kaydedilen tanık sözü ile önceki ifade arasındaki çelişki başka bir usul konusudur; tanığın önceki ifadesinin okunması dilekçesi CMK m.212 kapsamını açıklar. Sanığın önceki açıklamalarında kaynak ve müdafi kaydı için CMK 213 önceki ifade talebi incelenebilir. Yeni dayanağın geç bildirimi söz konusuysa geç bildirilen delil dilekçesi farklı kabul koşullarını ele alır. Tutanak ve mevcut dayanakların dosya üzerinden incelenmesi için büroyla iletişim kurulabilir.

Sık sorulan sorular

1. Duruşma tutanağının sahteliği hangi maddeye dayanır?

CMK m.222/1, duruşmanın yapılışı yönünden tutanağın ispat gücünü ve tutanağa karşı sahtecilik iddiasını düzenler. Tutanak düzeni için m.219–221 birlikte okunur.

2. Mahkemenin kararına katılmamak sahtecilik iddiası mıdır?

Kararın hukukî değerlendirmesine itiraz ile tutanaktaki işlem kaydının gerçeğe aykırı olduğu iddiası ayrıdır. Dilekçe hangi kayda yöneldiğini açıkça göstermelidir.

3. İsimde harf hatası için bu örnek aynen kullanılır mı?

Basit yazım hatası somut düzeltme istemiyle açıklanır. Böyle bir hata, ek dayanak bulunmadan bilinçli sahtecilik olarak sunulmamalıdır.

4. Belgenin elektronik imzalı olması incelemeyi engeller mi?

İmzanın doğrulanması ile tutanakta anlatılan işlemin gerçeğe uygunluğu farklı inceleme alanlarıdır. İddianın hangi alana ilişkin olduğu belirtilmelidir.

5. Teknik kayıt mutlaka varmış gibi yazılır mı?

Hayır. Mevcut kayıt gösterilir; başka resmî birimde bulunduğu doğrulanmışsa yer ve kimlik bilgisi yazılır. Dosyada olmayan kayıt uydurulmaz.

6. Duruşmada gizli ses kaydı yapılması önerilir mi?

CMK m.183/1 kayıt araçlarının kullanımını düzenler. Başvuru, hukuka uygun ve mevcut kaynaklara dayanmalıdır; bu örnek gizli kayıt yapılması için kullanılmaz.

7. Başvuru otomatik tahliye veya beraat sağlar mı?

CMK m.222/1 böyle bir sonuç düzenlemez. İddianın incelenmesi istemi, esas hüküm ve tutukluluk değerlendirmesinden ayrı tutulur.

8. Dilekçe verilmesi kanun yolu süresini durdurur mu?

Bu inceleme dilekçesinin verilmesine dayanarak kanun yolu süresinin durduğu kabul edilmemelidir. İlgili hükme karşı başvuru kendi kuralları üzerinden yürütülür.

9. Karşılaştırma çizelgesi hangi bilgileri içerir?

Oturum ve tutanak konumu, tartışmalı kayıt, gerçeğe aykırılık iddiası, mevcut dayanak ve istenen inceleme ayrı alanlarda gösterilir.

10. Word örneği hangi dosya için hazırlanmıştır?

Devam eden ceza kovuşturmasında sanık veya müdafi tarafından aynı dosyaya sunulan belirli tutanak inceleme istemi içindir. Genel suç duyurusu veya istinaf dilekçesi yerine kullanılmaz.

Resmî kaynaklar ve hukukî inceleme çerçevesi

Bu metindeki tutanak kuralları Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat sistemindeki CMK m.219–222 üzerinden kontrol edilmiştir. Mevzuat Bilgi Sistemi 5271 sayılı Kanun güncel kanun kaynağıdır. TBMM ilk kabul metni kanunun başlangıç kaydını gösterir; sonraki değişiklikler için güncel metin esas alınır. Hazırlama ve mevzuat kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. Somut başvuru, tutanağın gerçek nüshası ve iddianın mevcut dayanakları üzerinden hazırlanmalıdır.

Tutanak ve kayıtların dosya üzerinden incelenmesi

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi Mersin’dedir. Görüşme için esas numarası, ilgili oturum tutanağı, karşılaştırılan nüshalar ve mevcut resmî kayıtların bilgileri hazırlanmalıdır. Ofis adresi: İhsaniye, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, Akdeniz/Mersin.