Vasiyeti Yerine Getirme Görevini Ret Dilekçesi

Vasiyeti yerine getirme görevini ret dilekçesi, vasiyetnamede bu görev için belirlenen kişinin görevi kabul etmediğini sulh hâkimine bildirmesine yarar. Dayanak Türk Medeni Kanunu m.550 hükmüdür. Sulh hâkiminin görev bildiriminden başlayarak on beş gün içinde kabul edilmediği bildirilmezse görev kabul edilmiş sayılır. Bu nedenle yalnız mirasçılara haber vermek veya göreve fiilen başlamamak, kanundaki bildirim yükümlülüğünün yerine geçmez.

Örnek metin, görevi başlangıçta üstlenmek istemeyen kişi için hazırlanmıştır. Kabul edilmiş bir görevden sonradan ayrılmak TMK m.554 kapsamında ayrıca değerlendirilir. İndirilebilir Word dosyasında ret beyanı, bildirim ve dosya bilgilerini eşleştirme sayfası ile başvurunun kayda alınmasını takip formu bulunur. Dilekçeyi kullanmadan önce mahkemenin bildirimini ve dosyadaki önceki beyanlarınızı kontrol edin; henüz okumadığınız bir tebligatın süre doğurmadığını varsaymayın.

Görevi kabul etmeme beyanının hukuki dayanağı

TMK m.550, mirasbırakana vasiyetnameyle bir veya birden çok vasiyeti yerine getirme görevlisi atama imkânı verir. Göreve başlayacak kişinin o sırada fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Atanmış olmak ile görevi kabul etmiş olmak aynı aşama değildir. Kanun, görev bildiriminin ardından kabul etmeme iradesinin sulh hâkimine açıklanabileceği bir süre öngörür. Bu süre içinde sessiz kalmanın sonucu da açık biçimde düzenlenmiştir.

Başvuranın kendisini göreve uygun görmemesi, zaman ayıramaması veya görevi üstlenmek istememesi ret kararının arka planını açıklayabilir. Ancak m.550’de görevi kabul etmeme bildirimi için belirli bir haklı sebebin kanıtlanması şartı yazılı değildir. Dilekçenin temel unsuru uzun bir mazeret listesi değil, görevi kabul etmediğine ilişkin açık iradedir. Gerçekte bulunmayan bir hastalık, görev engeli veya aile uyuşmazlığı gerekçe olarak eklenmemelidir.

Hangi mahkemeye ve hangi dosyaya sunulur?

Kanun kabul etmeme bildiriminin sulh hâkimine yapılmasını ister. Dilekçe, görevi bildiren sulh hukuk mahkemesine ve ilgili dosya numarasıyla sunulmalıdır. Bildirimin üzerinde mahkeme adı, esas veya değişik iş numarası ve tarih bulunuyorsa bunlar aynen aktarılır. Mirasçılardan birinin açtığı başka bir dava dosyası, görev bildiriminin yapıldığı dosyayla karıştırılmaz. Aynı mirasbırakana ilişkin birden fazla işlem bulunması bu ayrımı önemli kılar.

Mahkemenin adı değişmiş veya dosya başka bir mahkemeye devredilmişse güncel dosya bilgisi doğrulanır. Sadece eski zarfın üstündeki adla işlem yapılıp belgenin doğru dosyaya ulaştığı varsayılmaz. Başlıkta mahkemenin numarası ve yer bilgisi açık yazılmalıdır. Dosya numarası bilinmiyorsa önce bildirimin eki ve mahkeme kaydı kontrol edilir; rastgele bir numara veya başka miras dosyasının numarası kullanılmaz.

On beş günlük sürede hangi tarih esas alınır?

M.550’deki süre, sulh hâkiminin görevi bildirmesine bağlanmıştır. Mirasbırakanın ölüm tarihi, vasiyetnamenin düzenlendiği tarih ve bir yakının haber verdiği gün tek başına bu bildirim tarihi yerine yazılmaz. Mahkemenin tebligat kaydı ve bildirimin içeriği birlikte incelenmelidir. Dilekçede yalnız “geçen hafta öğrendim” denilmesi yerine, tebligatın türü ve dosyada görünen tarih belirtilir. Tarihe itiraz varsa itirazın nedeni ayrıca açıklanır.

Kanun süreyi on beş gün olarak düzenlemiştir; bunu on beş iş günü şeklinde yeniden yazmak doğru değildir. Son gün hesabı yapılırken bildirimin hukuken hangi tarihte gerçekleştiği ve uygulanacak süre kuralları kontrol edilir. Dosyadaki tebliğ kaydı görülmeden kesin son gün verilmemelidir. Başvurunun hazırlanması, imzalanması ve mahkemeye iletilmesi farklı aşamalardır; yalnız bilgisayarda tarih atılmış bir dosya oluşturmak kabul etmeme bildiriminin yapıldığını göstermez.

Elektronik tebligat ile bilgilendirme mesajını ayırın

Elektronik tebligatta 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a uyarınca, tebligat elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. PTT’nin resmî açıklaması da bu kuralı belirtir. Bu nedenle SMS’in görüldüğü gün, e-postanın açıldığı gün veya UETS belgesinin indirildiği gün otomatik olarak aynı tebliğ tarihi kabul edilmez. Ulaşma ve tebliğ kayıtları birlikte saklanmalıdır.

UETS’ye giriş yapılmaması veya bilgilendirme mesajının gözden kaçırılması, tebligatın hiçbir sonuç doğurmadığı anlamına gelmez. Diğer taraftan sıradan bir e-posta eki de kendiliğinden UETS tebligatı değildir. Hangi kanalın kullanıldığı belirlenmeden beş günlük kural uygulanmaz. Ret dosyasına uygun tebligat kaydı eklenmeli; teknik ekran görüntüsüyle resmî delil kaydının niteliği birbirine karıştırılmamalıdır. Şifre ve erişim kodları dilekçe ekine konulmaz.

Ret, görevden ayrılma ve görevden alınma farklıdır

Başlangıçtaki kabul etmeme TMK m.550 kapsamındadır. Görev kabul edildikten sonra sulh hâkimine beyanla ayrılma ise m.554’te düzenlenmiştir; aynı madde görevin uygunsuz bir zamanda bırakılamayacağını belirtir. Önceden kabul beyanı verilmiş veya kabul sonucu doğmuş bir dosyada yalnız başlığa “ret” yazmak bu durumu geriye dönük olarak değiştirmez. Önce dosyadaki görevlilik aşaması belirlenmelidir.

Görevden alınma ise m.555’teki denetim sistemi içinde yer alır. Yetersizlik, kötüye kullanma veya ağır ihmal nedeniyle görevin sona erdirilmesi, kişinin başlangıçta görevi üstlenmemesinden farklıdır. Bu yazıdaki örnek başka bir görevlinin azlini isteyen şikâyet dilekçesi değildir. Bir kişinin kendi ret beyanıyla diğer görevlilerin yetkisi hakkında karar verilmesi veya onların kusurlu olduğunun tespiti istenmez.

Dilekçeye başlamadan önce önceki işlemleri listeleyin

Mahkemeye daha önce kabul yazısı sunulup sunulmadığı, görevlilik belgesi alınıp alınmadığı ve görevli sıfatıyla hangi işlemlerin yapıldığı kontrol edilir. Bankaya, tapuya veya üçüncü kişilere gönderilen yazılar varsa bunlar tarih sırasıyla görülmelidir. Başvuran yaptığı işlemleri saklayarak hiç harekete geçmemiş gibi anlatım kurmamalıdır. Önceki faaliyetlerin hukuki etkisi tartışmalıysa gerçek olay açıklanır; yalnız dilekçenin adıyla sonuç belirlenmeye çalışılmaz.

Mirasçı sıfatıyla yapılmış kişisel bir işlem ile vasiyeti yerine getirme görevlisi sıfatıyla yürütülen tereke işlemi aynı değildir. Belgede hangi sıfatla imza atıldığı önemlidir. Başvuranın elinde anahtar, evrak veya başka tereke eşyası bulunması hâlinde bunlar da ayrıca kaydedilir. Kabul etmeme beyanı, mevcut eşyanın yok sayılması veya kime ait olduğu bilinmeden dağıtılması için gerekçe oluşturmaz. Teslim düzeni mahkemeye açıklanır.

Sulh hukuk mahkemesine sunulacak ret beyanı

Aşağıdaki metin, görevin kabul edilmediğini süresinde bildirme amacıyla düzenlenmiştir. Bildirim tarihini kesin kayıtla doldurun. Mirasbırakanın adı ile başvuranın adı farklı alanlarda yer almalıdır. Kullanılmayan ekleri silin. Daha önce görev kabul edilmişse veya süre durumu tartışmalıysa bu örneği değişiklik yapmadan kullanmak yerine dosyanın gerçek aşamasına uygun beyan hazırlanmalıdır.

Vasiyeti yerine getirme görevini ret dilekçesini Word olarak indir. İlk sayfa mahkemeye sunulacak beyan, ikinci sayfa bildirim ve önceki işlemlerin kontrolü, üçüncü sayfa evrak teslim takibidir. Kişisel hazırlık notlarını mahkemeye sunulan nüshadan ayırın; yalnız ilgili ekleri gönderin.

Ret cümlesi neden açık ve koşulsuz olmalıdır?

“Görevi değerlendireceğim”, “şimdilik zamanım yok” veya “mirasçılar anlaşırsa ilgileneceğim” gibi ifadeler görevin kabul edilmediğini açık biçimde bildirmez. Başvuran reddetmek istiyorsa iradesini doğrudan açıklamalıdır. Uzun açıklamalar içinde birbiriyle çelişen kabul ve ret cümleleri bulunmamalıdır. Kanuni bildirimin amacı, sulh hâkiminin kişinin görevi üstlenip üstlenmediğini dosyadan anlayabilmesidir. Belirsiz geleceğe yönelik temenniler ret beyanının yerini tutmaz.

Görevin yalnız bazı parçalarını kabul edip bazılarını reddetmek isteniyorsa bu talep genel ret örneğiyle karıştırılmamalıdır. Vasiyetnamenin görevi nasıl tanımladığı ve birden çok görevli bulunup bulunmadığı incelenir. Başvuran kendi hazırladığı iş bölümüyle mirasbırakanın düzenlediği görevi tek taraflı olarak yeniden yazamaz. Tam kabul etmeme beyanının içine ayrıca tereke hesabını yönetmeye devam edeceğini söyleyen bir cümle eklenmesi de metni çelişkili hâle getirir.

Başvurunun kayda alınmasını nasıl takip edersiniz?

Sunulan imzalı dilekçenin bir kopyası saklanır. Mahkemeye verildiğini gösteren evrak tarihi, kayıt numarası veya elektronik işlem kaydı ayrı tutulur. Dosyaya yanlış belge yüklenmişse yalnız doğru dosyanın bilgisayarda bulunmasına güvenilmez; mahkemeye ulaşan nüsha kontrol edilir. Ekte tebliğ kaydı yerine başka mirasbırakana ait belge bulunması gibi hatalar fark edildiğinde doğru kayıt açıklama ile tamamlanır. İlk teslim bilgisi korunur.

Telefonla kalemden bilgi almak başvurunun durumunu öğrenmeye yardımcı olabilir; fakat telefon görüşmesi kabul etmeme beyanının dosyaya alınmasının yerine geçirilmez. Mirasçılara veya vasiyetnameyi düzenleyen noterliğe gönderilen mesaj da m.550’de belirtilen sulh hâkimine bildirimle aynı işlem değildir. Başvuru tamamlandıktan sonra dosyada hangi evrakın göründüğü kontrol edilir. Yeni bildirim gelirse önceki ret nedeniyle artık hiçbir yazının okunmasına gerek olmadığı düşünülmemelidir.

Birden fazla görevli atanmışsa ret neyi değiştirir?

TMK m.551, birden fazla görevlinin bulunduğu durumda temel olarak birlikte yürütmeyi düzenler; tasarruf veya işin niteliğinden çıkan farklı durum saklıdır. Görevlilerden biri kabul etmezse, edemezse veya görevi sona ererse mirasbırakanın tasarrufundan aksi anlaşılmadıkça diğerleri devam eder. Bu nedenle bir kişinin ret dilekçesi bütün görevlilerin görevini kendiliğinden sona erdiren ortak bir karar gibi yazılmamalıdır.

Dilekçede sadece beyan sahibinin görevi kabul etmediği belirtilir. Diğer görevlinin de reddettiği ileri sürülüyorsa onun kendi beyanı ve dosya kaydı ayrı olmalıdır. Başvuran başka bir kişinin iradesini tahmin ederek onun adına ret açıklaması yapmaz. Vasiyetname yedek kişi veya özel devam düzeni içeriyorsa ilgili bölüm dosyada gösterilir; başvuran dilediği arkadaşını kendi yerine atadığını ilan edemez. Görevin devamına ilişkin işlem yetkili dosyada yürütülür.

Bu ret mirasın veya vasiyet alacağının reddi değildir

Vasiyeti yerine getirme görevliliği bir görev sıfatıdır. Mirasçılık veya belirli mal vasiyeti alacaklılığı ise farklı haklara ilişkindir. Aynı kişi hem mirasçı hem görevli olarak belirlenmiş olabilir. Bu metindeki beyan yalnız görev sıfatının kabul edilmemesini açıklar; kendisine bırakılan maldan vazgeçme ya da mirasın reddi anlamında genişletilmemelidir. Farklı iradeler tek cümlede belirsiz biçimde birleştirilmez.

Görevi reddetmek, vasiyetnamenin geçersizliğine karar verilmesini istemek de değildir. Vasiyetnamenin iptali, tenkis, mirasın reddi veya başka bir miras talebi varsa bunların şartları, muhatabı ve süreleri ayrıca ele alınır. Görevlilik bildirimine cevap verilmiş olması bu diğer başvuruları yapmış sayılmayı sağlamaz. Dosyada hangi sıfatla hangi iradenin açıklandığı net tutulmalı; ret sözcüğünün farklı hukuk kurumlarındaki anlamları birbirine karıştırılmamalıdır.

Yurt dışında yaşayan kişi için dosya hazırlığı

Yurt dışında bulunmak tek başına m.550’deki süreyi ortadan kaldırmaz. Görevi bildiren evrakın hangi yolla ve ne zaman tebliğ edildiği belirlenir. Yabancı ülkede düzenlenen temsil veya kimlik belgelerinin Türkiye’deki dosyada kullanılma koşulları, belgenin türüne ve ilgili kurallara göre değerlendirilir. Her yabancı belgeye aynı tasdik işleminin uygulanacağını söylemek doğru değildir. Belge hazırlığı tamamlanana kadar sürelerin kendiliğinden durduğu kabul edilmemelidir.

Başvuruyu vekil sunacaksa vekâlet ilişkisi ve dosya bilgileri zamanında tamamlanır. Bir yakına yalnız taranmış dilekçe göndermek, onun her türlü yargısal temsil yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez. Sunulan belgenin imza ve iletim şartları seçilen resmî başvuru kanalına göre yerine getirilmelidir. Dosyadaki tebligata elverişli adres güncel tutulur; yabancı ülke adresinin yanlış yazılması sonraki bildirimlerin izlenmesini güçleştirir.

Bildirimde kişi veya vasiyetname karışıklığı varsa

Bildirimde aynı adı taşıyan başka bir kişiyle karışıklık bulunduğu düşünülüyorsa kimlik ve dosya bilgileri karşılaştırılır. Yanlış kişiye gönderildiği ileri sürülen yazı sessizce kaldırılmaz; mahkemeye somut fark bildirilir. Vasiyetnamede adı geçen kişi ile tebligatın muhatabı arasındaki ilişki açıklanmalıdır. Başvuran gerçekten görevli olmadığını ileri sürüyorsa, kendisini tartışmasız atanmış kabul eden hazır ret metnini gerekçesiz imzalamamalıdır. İddianın doğru hukuki çerçevede dosyaya sunulması için bildirimin tamamı görülmelidir.

Aynı mirasbırakanın birden fazla vasiyetnamesi bulunması da belge kimliğini önemli kılar. Görevlendirme hangi tarihli tasarrufa dayanıyorsa dilekçede o tasarruf gösterilir. Sonradan düzenlenmiş bir belgenin varlığı biliniyor ancak içeriği görülmemişse önceki görevlendirmenin kesin olarak ortadan kalktığı ileri sürülmez. Eldeki belgenin adı ve kaynağı açıklanarak dosyanın hangi kayıtla ilişkilendirildiği belirtilir. Mahkemenin bildirimiyle çelişen bir bilgi varsa çelişki saklanmadan ortaya konulur.

Süre uzatma isteğini ret beyanı yerine kullanmayın

Görevi incelemek için daha fazla zamana ihtiyaç duyulması, kabul etmeme iradesinin açıklanmasından farklıdır. Dosya örneği istemek, avukatla görüşme planlamak veya mahkemeye ek süre talebi sunmak, kendi başına görevi reddetmek anlamına gelmez. Böyle bir istemin m.550’deki süreyi otomatik durdurduğunu varsaymak doğru değildir. Görevi üstlenmeyecek kişi kararını açıkça bildirmeli; başka taleplerinin ret cümlesini belirsizleştirmesine izin vermemelidir. Mahkemeye verilen her belgenin amacı ve teslim tarihi ayrı kaydedilmelidir.

Sık sorulan sorular

Hiç cevap vermemek görevi reddetmek sayılır mı?

Hayır. TMK m.550 tam tersine, sulh hâkiminin bildiriminden itibaren on beş gün içinde kabul edilmediği bildirilmezse görevin kabul edilmiş sayılacağını düzenler. Bu nedenle göreve başlamamak, mirasçılarla görüşmemek veya dosyayı takip etmemek güvenilir bir ret yöntemi değildir. Kabul etmeme iradesi muhatabına açıkça iletilmelidir.

Ret için bütün mirasçıların onayı gerekir mi?

M.550, görevlendirilen kişinin kabul etmeme bildirimini sulh hâkimine yapmasını düzenler; bütün mirasçıların ortak onayını ret şartı olarak öngörmez. Mirasçılara bilgi verilmesi ile kanuni muhataba bildirim farklıdır. Aile içinde ret konusunda anlaşılmış olması, mahkemeye süresinde beyan sunma işleminin yerine geçmez.

Dilekçede sağlık raporu bulunması zorunlu mu?

Başlangıçtaki görevi kabul etmeme bildirimi için m.550’de genel bir sağlık raporu zorunluluğu yoktur. Sağlık durumuna ilişkin gereksiz ayrıntılar bu nedenle otomatik olarak eklenmez. Somut dosyada ehliyet, temsil veya başka bir hukuki durum ayrıca tartışılıyorsa o meseleye ilişkin belgeler kendi amacıyla değerlendirilir. Ret beyanı uydurma mazeretlerle desteklenmemelidir.

On beş gün geçtikten sonra aynı metni vermek yeterli mi?

Süre içinde kabul etmeme bildirilmemişse m.550’deki kabul sonucu gündeme gelir. Sonradan ayrılma bakımından m.554 ve uygunsuz zamanda bırakma yasağı ayrıca değerlendirilmelidir. Geç sunulan dilekçeye eski tarih yazmak veya gerçekleşmemiş bir teslimi ileri sürmek çözüm değildir. Gerçek bildirim ve işlem tarihleri üzerinden dosyanın mevcut durumu açıklanmalıdır.

Kaynaklar ve imzadan önce son kontrol

Atanma ve kabul etmeme sistemi için resmî Türk Medeni Kanunu metnindeki m.550; birden fazla görevli için m.551; sonradan ayrılma için m.554; denetim ve sorumluluk için m.555–556 esas alınır. Elektronik tebliğ tarihi konusunda PTT’nin UETS açıklamasındaki 7201 m.7/a kuralı dikkate alınmalıdır. Dilekçenin tarih, dosya ve ek bilgileri bu kayıtlarla uyumlu olmalıdır.

Görevin kapsamını öğrenmek için vasiyeti yerine getirme görevlisinin yetkileri rehberine; sınır aşan dosyalarda yurt dışındaki görevlinin işlemleri rehberine bakılabilir. Ret metninde görevi kabul etmediğiniz açık olmalı, yanlış mahkeme veya dosya numarası bulunmamalı ve mahkemeye iletilen imzalı nüshanın teslim kaydı saklanmalıdır. Hazırlık formunda yazan kişisel notlar ret iradesinin yerine geçmez.