CMR Alıcının Eşyayı Reddetmesi Üzerine Talimat Talep Dilekçesi

Alıcının eşyayı reddetmesi üzerine talimat talebi ne işe yarar?

Taşıyıcı eşya ile teslim yerine ulaştığında alıcı yükü kabul etmeyi reddederse, ortaya çıkan durum yalnızca yeni bir adres bulma meselesi değildir. Taşımanın teslim aşamasında kimin talimat vereceği, hangi yükün reddedildiği ve sonradan gelen taleplerin sırası belirlenmelidir. Bu dilekçe, ret olayını göndericiye somut bilgilerle bildirir ve sonraki işlem için açık talimat ister.

Başvurunun muhatabı ile yükü teslim almayan kişinin sıfatı ayrı gösterilmelidir. Gönderici, ret yapan alıcı ve taşıyıcı farklı işlem taraflarıdır. Alıcının satıcıyla yaşadığı ticari uyuşmazlığı taşıyıcının kendi alacağına ilişkin bir anlaşmazlık gibi yazmak, olayın kapsamını değiştirir. Talepte taşıyıcının bildiği olgular ve bunların kaynağı belirtilmeli; tarafların başka sözleşmelerindeki hakları hakkında inceleme yapılmadan kesin sonuç verilmemelidir.

Bu örnek alıcının açık ret beyanı üzerine hazırlanmıştır. Alıcının adreste bulunmaması, teslim yerinin kapalı olması veya teslim saatinin henüz gelmemesi farklı olay açıklamaları gerektirir. Ret kaydı yokken sadece teslimin gerçekleşmemesinden “alıcı reddetti” sonucu çıkarılmamalıdır. Hukuki dayanak aynı teslim engeli çerçevesinde değerlendirilse bile, olay metni gerçekleşen durumu doğru göstermelidir.

Varıştan önce taşımanın senetteki şartlarla yerine getirilmesinin imkânsızlaşması m.14’ün konusudur. Buradaki m.15 talebi, eşyanın sözleşmedeki teslim yerine ulaştığı aşamaya ilişkindir. Talebin girişinde varış yeri ve zamanı bu nedenle yazılır. Yanlış yere giden aracın konumu, sözleşmedeki teslim yerine varış olarak gösterilmemelidir.

CMR m.15/1 ve m.15/2 birlikte nasıl uygulanır?

M.15/1, varış sonrasında teslimi engelleyen durum ortaya çıktığında taşıyıcının göndericiden talimat istemesini düzenler. Aynı fıkra, alıcının eşyayı reddetmesi halinde göndericinin senedin ilk nüshasını ibraz etmek zorunda olmadan tasarruf edebilmesini belirtir. Bu istisna, ilk nüshanın fiziksel olarak o anda sunulamamasıyla ilgili engeli kaldırır; her kişiyi talimat vermeye yetkili hale getirmez.

Göndericinin vereceği yeni talimat, gerçek yük ve taşıma kaydıyla ilişkilendirilmelidir. İlk nüshanın ibraz edilmemesi imkânı, temsil yetkisini doğrulama ihtiyacının yerine geçmez. Talimatı imzalayan kişi ile gönderici unvanı ayrı kontrol edilir. Geçmiş e-posta zincirinde adı geçen kişinin bu işlemde de yetkili olduğu kendiliğinden kabul edilmez.

M.15/2, alıcının ret beyanının her durumda son ve geri alınamaz işlem olmadığını gösterir. Alıcı, taşıyıcı göndericiden aksine talimat almamış olduğu sürece yeniden teslim isteyebilir. Bu nedenle ilk ret kaydı ile sonradan gelen alıcı talebi ve gönderici talimatının taşıyıcıya ulaştığı an ayrı tutulmalıdır. Olay sırasını atlayan bir dilekçe, sonraki teslim kararını yanlış temele oturtur.

Birincil düzenlemeye UNIDROIT’in CMR Sözleşmesi PDF’sinden ulaşabilirsiniz. M.15, PDF’nin altıncı sayfasındadır. Genel açıklama için CMR m.15 teslim engeli rehberi incelenebilir. Bu yazı, rehberin genel anlatımı yerine taşıyıcının ret sonrası talimat istemini örnek dilekçeyle kurar.

M.15/3 kapsamındaki farklı işlem zinciri nasıl ayırt edilir?

Alıcı m.12/3 kapsamındaki hakkını kullanarak eşyanın başka kişiye teslim edilmesini istemiş ve engel bu aşamadan sonra doğmuşsa m.15/3’teki özel düzenleme uygulanır. M.15/1 ve m.15/2, alıcı gönderici, diğer kişi alıcı gibi değerlendirilerek uygulanır. Böyle bir dosyada ilk göndericiye otomatik olarak aynı form gönderilmesi doğru muhatabı belirlemeye yetmez.

Aşağıdaki örnek bu özel zincirin gerçekleşmediği, ilk alıcının doğrudan teslimi reddettiği olay için hazırlanmıştır. Önceki yönlendirme talimatları dosyada varsa m.15/3 kontrolü yapılmalıdır. Taşıyıcı, eski senet ile yeni talimatların bağlantısını görmeden ret bildirimini tamamlamamalıdır. Dilekçenin muhatabı, yalnız ticari faturanın ilk düzenlendiği kişinin adına göre seçilmez.

Ret kaydı hangi bilgileri içermeli?

Ret beyanını yapan kişinin adı, görev veya temsil sıfatı, beyanın zamanı ve hangi yükü kapsadığı belirlenmelidir. Yazılı bir ret belgesi varsa gerçek tarih ve referansı gösterilir. Sürücünün doğrudan duyduğu ifade, sürücü olay kaydı olarak tanımlanmalıdır. Böyle bir kayıt, alıcının imzaladığı ret tutanağı varmış gibi sunulmamalıdır. Bilginin kaynağını ayırmak, dilekçenin güvenilirliğini artırır.

Bütün eşya mı yoksa yükün belirli kısmı mı reddedildiği açıklanmalıdır. Kısmi bir kabul gerçekleşmişse kabul edilen ve reddedilen paketler ayrı listelenmelidir. “Yük reddedildi” şeklindeki genel ifade, gerçekten teslim edilen parçaları görünmez hale getirmemelidir. Paket işaretleri ve sayıları, taşıma senedi ve yükleme listesiyle karşılaştırılmalıdır. Reddedilen yükün kapsamı bu gerçek kayıtlar üzerinden belirlenir.

Alıcının açıkladığı ret gerekçesi, alıcının beyanı olarak aktarılmalıdır. Taşıyıcı henüz ürün niteliğini incelememişken “eşya kesin ayıplıdır” sonucunu kendi tespiti gibi yazmamalıdır. Görünür fiziksel durum veya ölçüm varsa ayrı kayıtla gösterilir. Ticari kalite uyuşmazlığı ile taşıma sırasında meydana gelen hasar, olayın incelenmesi tamamlanmadan tek başlık altında kesinleştirilmez.

Varış ve teslim denemesi kayıtları ret beyanıyla ilişkilendirilmelidir. Araç takip konumu, kapı giriş kaydı veya teslim randevusu farklı bilgi kaynaklarıdır. Sadece randevu belgesi aracın gerçekten o yere vardığını göstermeyebilir. Başvurucu, kullandığı kaydın neyi gösterdiğini doğru tanımlamalıdır. Bu hazırlık, olayı varsayımsal anlatımlardan çıkarıp denetlenebilir bilgilerle kurar.

Talimat isteminde seçenekler nasıl bildirilir?

Taşıyıcının doğruladığı işlem olanakları ayrı çizelgede gösterilebilir. Bu çizelge, her önerinin uygulanabilirliğini, yükün korunmasına etkisini ve gerçek maliyet dayanağını açıklar. Henüz teyit edilmemiş teslim veya muhafaza yeri kesinleşmiş seçenek gibi yazılmaz. Bir tesisten fiyat alınması, o tesisin ilgili yükü kabul etmeyi kesin olarak üstlendiği anlamına gelmez.

Mevcut yükün korunma durumu da başvuruya eklenmelidir. Gerçek ölçüm kaydı olmayan sıcaklık değeri, gözlenmeyen hasar veya doğrulanmayan güvenlik bilgisi üretilmez. Yükün özel şartları senet veya gerçek talimat kaydı üzerinden bildirilir. Göndericiye verilen bilgi, sonraki işlemin kararını etkilediği için yalnızca maliyetle sınırlı tutulmamalıdır.

Yanıt ihtiyacının aciliyeti varsa bunun somut gerekçesi açıklanmalıdır. M.15 sabit bir cevap günü veya saati belirlemez. İşletmenin bildirdiği operasyon zamanı, kanuni süre şeklinde yazılmamalıdır. Aynı şekilde cevap gelmemesi bütün önerilerin kabulü veya yükün ücretsiz olarak sahiplenilmesi sonucunu yaratıyormuş gibi anlatılamaz. Sonraki işlemler ilgili hükümlere göre ayrıca değerlendirilir.

Alıcının eşyayı reddetmesi üzerine talimat talep dilekçesi örneği

Formu gerçek taşıma ve ret bilgileriyle tamamlayın. Bir bilgi doğrulanmamışsa kesin olgu şeklinde yazmayın. Örneğin muhatabı göndericidir; m.15/3 kapsamındaki özel yönlendirme zinciri varsa muhatap ve olay açıklaması yeniden hazırlanmalıdır. Ek listesine yalnız gerçekten bulunan kayıtlar alınmalıdır.

Alıcı yeniden teslim isterse zaman sırası nasıl kontrol edilir?

İlk ret beyanından sonra gelen her mesaj önceki beyanın yanına kendi zamanı ile eklenmelidir. M.15/2 bakımından belirleyici unsur, taşıyıcının göndericiden aksine talimat alıp almadığıdır. Göndericinin kendi sisteminde hazırladığı fakat taşıyıcıya henüz ulaşmamış talimat ile taşıyıcının gerçekten aldığı talimat aynı aşama değildir. Kullanılan kayıtlar bu ayrımı göstermelidir.

Alıcının yeniden teslim talebi de gerçek muhatap ve yükle ilişkilendirilmelidir. Başka bir çalışanın genel bilgi sorusu, açık teslim istemi gibi yazılmaz. Talep taşıyıcıya ulaştığında gönderenin kimliği, kapsamı ve zaman bilgisi kaydedilmelidir. Önceki ret kaydı silinmez; sonraki gelişmeyle birlikte tutulur. Böylece ilk olayın ardından hangi işlem hakkının kullanıldığı anlaşılır.

Taşıyıcı, göndericiden gelen cevabın gerçekten aksine talimat niteliği taşıyıp taşımadığını da açıklığa kavuşturmalıdır. “Bilgi aldık” veya “dosyayı inceliyoruz” mesajı, içerik değerlendirmesi yapılmadan kesin bir yeni teslim talimatı olarak tanımlanmaz. Belirsiz cevap için açıklama istenir. Uygulanan işlem, cevabın gerçek içeriği ile yetki bağlantısına dayanmalıdır.

Farklı sistemlerdeki saat kayıtları kendi kaynaklarıyla korunmalıdır. Yerel saat ile başka ülkedeki sistemin saati doğrudan eşitlenmemelidir. Çizelge hazırlanırken saat dilimi açıklaması yapılabilir; orijinal elektronik kayıtların yerine sonradan oluşturulmuş özet geçirilmemelidir. Özet çizelge, gerçek ret, alıcı istemi ve gönderici talimatı arasındaki sırayı denetlenebilir hale getirir.

Muhafaza, boşaltma ve giderler için m.16 neden ayrı incelenir?

M.15, teslim engeli ve talimat mekanizmasını kurar. M.16/2, m.15’teki durumlarda taşıyıcının tasarruf hakkı sahibinin hesabına eşyayı derhal boşaltabilmesini ve taşımanın bu boşaltmayla sona ermesini düzenler. Bu nedenle talimat istemi yazısına “her koşulda cevap gelene kadar hiçbir işlem yapılamaz” şeklinde bir kural eklenmemelidir. Yükün sonraki muhafazası kendi düzenlemesine tabidir.

M.16/1, talimat isteme ve uygulama giderlerini düzenlerken taşıyıcının kendi kusurlu hareket veya ihmalinden kaynaklanan giderleri istisna tutar. Ret bildirimi, bütün bekleme ve diğer masrafların koşulsuz olarak göndericiye ait olduğu sonucunu oluşturmaz. Her giderin kaynağı, gerçek tutarı ve işlem bağlantısı ayrıca gösterilmelidir. Henüz alınmış teklif, gerçekleşen ödeme gibi tanımlanmaz.

Boşaltma, muhafaza ve satış çerçevesini CMR m.16 talimat giderleri ve muhafaza rehberinden inceleyebilirsiniz. Bu dilekçe satış bildirimi veya yeni bir teslim talimatı değildir. Talebin kapsamını genişletip farklı işlemleri tek bir genel yetki cümlesi altında toplamak, dosyada hangi kararın ne zaman alındığını belirsizleştirir.

Ret dosyası hangi kayıtlarla tamamlanır?

Dosyada senedin son hali, teslim denemesi, ret beyanı, taşıyıcının talimat istemi, göndericinin cevabı ve alıcının sonradan yaptığı talepler birlikte bulunmalıdır. Reddedilen paketlerin listesi ilgili senet kaydıyla karşılaştırılmalıdır. Fotoğraf kullanılmışsa fotoğrafın hangi yükü ve zamanı gösterdiği açıklanmalıdır. Genel bir depo görüntüsü tek başına belirli paketin tesliminin reddedildiğini göstermez.

Ticari gerekçe bakımından başka belgeler inceleniyorsa bunların taşıma olayına etkisi açıkça ayrılmalıdır. Satım sözleşmesinin sona erip ermediği, taşıyıcının yükü kime vereceğini belirleyen tek kayıt değildir. Taşıyıcı, kendi CMR teslim ve talimat düzenini doğru yürütmelidir. Başvuru hazırlığında birbiriyle ilişkili sözleşmelerin farklı tarafları ve işlem amaçları korunmalıdır.

İmzalı ret kaydının okunabilir son nüshası saklanmalı, belgedeki ek veya düzeltmelerin kime ait olduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Sadece mesajın küçük bir ekran görüntüsünü tutmak, göndereni ve önceki konuşma bağlamını görünmez hale getirebilir. Mesajın gerçek kaynağı ve bütün ilgili metni korunmalıdır. Başvurucu kendi özetini hazırlarken alıcının sözlerini genişletmemeli; belirtilmeyen bir gerekçeyi sonradan ret açıklamasına eklememelidir. Dosyadaki tanık veya görevli anlatımı, yazılı alıcı beyanından farklı kaynak olarak tutulmalıdır.

Sık sorulan sorular

Alıcı yükü reddederse taşıyıcı kimden talimat ister?

M.15/1 uyarınca göndericiden talimat istenir. M.15/3 kapsamındaki özel yönlendirme zinciri varsa muhatap bu özel düzenlemeye göre ayrıca belirlenmelidir.

Gönderici ilk CMR nüshasını sunmak zorunda mı?

Alıcının eşyayı reddettiği durumda m.15/1 ilk nüshayı ibraz etmeden tasarruf edebilme istisnasını düzenler. Bu, talimat verenin temsil yetkisini gereksiz hale getirmez.

Alıcı reddettiği eşyayı daha sonra isteyebilir mi?

M.15/2 uyarınca taşıyıcı göndericiden aksine talimat almamışsa yeniden teslim isteyebilir. İstem ve talimatların taşıyıcıya ulaştığı zamanlar ayrı kaydedilmelidir.

Alıcının adreste bulunmaması ret sayılır mı?

Açık ret kaydı yokken böyle yazılmamalıdır. Teslim engelinin gerçek nedeni belirtilmelidir. Bu örnek alıcının ret beyanına yönelik hazırlanmıştır.

Bir bölüm kabul edilmişse bütün yük reddedilmiş yazılır mı?

Hayır. Kabul edilen ve reddedilen paketler gerçek kayıtlarla ayrılmalıdır. Talimat istemi hangi yükün halen taşıyıcıda bulunduğunu açıkça göstermelidir.

Alıcının söylediği ayıp gerekçesi kesin tespit midir?

Alıcının beyanı kendi kaynağıyla aktarılır. Taşıyıcı inceleme yapmadan bu açıklamayı kendi kesin ürün tespiti gibi yazmamalıdır. Gözlem ve ölçüm kayıtları ayrıca gösterilir.

Kanunda yedi günlük cevap süresi var mı?

M.15 bu talep için sabit cevap süresi belirlemez. Operasyon zaman ihtiyacı gerçek gerekçesiyle açıklanabilir; kanuni süre olarak sunulmamalıdır.

Taşıyıcı mutlaka cevap bekleyerek yükü araçta mı tutar?

M.16’nın boşaltma ve muhafaza düzenlemeleri ayrıca uygulanır. M.16/2, ilgili durumlarda derhal boşaltma imkânını düzenler. Mutlak bekleme kuralı yazılmamalıdır.

Ret olayı bütün masrafları göndericiye yükler mi?

Giderler kendi hüküm ve dayanaklarıyla değerlendirilir. M.16/1’de taşıyıcının kendi kusurlu hareket veya ihmalinden kaynaklanan giderler istisnadır. Otomatik toplam borç iddiası kurulmaz.

Mersin dışındaki dosyalar için çalışma yapılabilir mi?

Türkiye genelindeki ve uluslararası taşıma dosyaları Mersin’deki ofis üzerinden incelenir. Ret, varış ve talimat kayıtları her dosyada gerçek belgelerle değerlendirilir.

Mersin’de CMR ret ve talimat dosyası hazırlığı

Ret bildiriminin doğruluğu, hangi yükün kim tarafından reddedildiği ve sonraki talimatların sırasıyla belirlenir. Hukuki hazırlık için Bakırcı ve Keskin Hukuk Bürosu iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Fiziksel ofis Mersin’dedir; Türkiye genelindeki dosyaların değerlendirmesi bu ofisten yürütülür.