Vekâletsiz İşgörmede Üstlenilen Edimin İfası Talep Dilekçesi

Kısa ve net cevap

Vekâletsiz işgörmede üstlenilen edimin ifası talep dilekçesi, başkasının hesabına vekâleti olmadan iş gören kişinin o iş dolayısıyla üstlendiği mevcut edimin iş sahibi tarafından yerine getirilmesini istemesine yöneliktir. TBK m.529/1, iş kendi menfaatine yapılmışsa iş sahibini, işgörenin gördüğü iş dolayısıyla üstlendiği edimleri ifa etmekle yükümlü tutar. Bu istem, işgörenin cebinden ödemiş olduğu masrafın geri verilmesiyle aynı değildir. Henüz ödenmemiş üçüncü kişi borcu, ödenmiş masraf gibi kaydedilmez.

Aşağıdaki örnek, işgörenin ilgili iş için kendi adına üstlendiği ve halen ifa edilmemiş belirli para edimine yöneliktir. İş, iş sahibinin menfaatine yapılmış olmalı; yükümlülüğün kaynak işlemi ve görülen işle bağlantısı gösterilmelidir. Word dosyasında tam başvuru ve üçüncü kişi edim çizelgesi bulunur. Dilekçenin iş sahibine ulaşması, üçüncü kişiyle kurulmuş sözleşmedeki borçlunun kendiliğinden değiştiğini veya alacağın sona erdiğini göstermez.

Bu talep hangi işgörme ilişkisine dayanır?

TBK m.526 vekâleti olmadan başkasının hesabına iş görmeyi, iş sahibinin menfaati ve kanundaki varsayılan irade ölçütüyle düzenler. Bu ifade kanuni değerlendirme ölçütüdür; dosyada mevcut olmayan izin veya talimatın verilmiş gibi yazılması anlamına gelmez. Başvuruda görülen işin kime ait olduğu, kim tarafından ve hangi tarihte yapıldığı açıklanır. Başvuranın iş sahibiyle mevcut sözleşme ve yetki durumu ayrıca görülür.

Noter vekâletnamesinin bulunmaması tek başına her işi vekâletsiz işgörme yapmaz. Gerçek yetki, sözleşme, görev ve taraf açıklamaları incelenir. İşgören zaten kendi sözleşmesi gereği üstlendiği işi yapmışsa o borcun sözleşmesel düzeni okunur. İş sahibinin kendisine verdiği yetkiyle hareket edilmiş işlem, sırf belge başlığında vekâletname yazmıyor diye bu ilişkiye dönüştürülmez. Talebin doğru kanuni temeli, olayın gerçek kuruluşundan belirlenir.

Başkasının hesabına görülen iş somut biçimde tarif edilir. İlgili mal, işlem veya müdahale ile iş sahibinin kimliği açıklanır. İşin yalnız başkasına fayda sağladığı genel ifadesi üçüncü kişi borcunu tanımlamaz. Hangi hizmet veya mal alımının bu iş için yapıldığı gösterilir. Sitedeki vekâletsiz işgörmenin unsurları rehberi genel çerçeveyi ele alır; bu içerik açık kalan belirli edimin ifası istemine odaklanır.

İş sahibinin menfaati ve gereken özen nasıl gösterilir?

TBK m.529/1 işin iş sahibinin menfaatine yapılmasını esas alır. İşin başlangıcındaki durum, yapılan müdahalenin konusu ve seçilen işlemin bu durumla bağlantısı belgelenir. Üçüncü kişinin fatura kesmiş olması, görülen işin menfaat koşulunu tek başına açıklamaz. Başvuru dosyasında hizmet kaydı, olay tutanağı veya ilgili teknik belge hangi işi gösteriyorsa o borç kalemine bağlanır. Genel ihtiyaç anlatımı yerine olayın gerçek özellikleri yazılır.

İş sahibi işi açıkça veya örtülü yasaklamışsa mevcut açıklama görülür. TBK m.527 yasaklamanın hukuka veya ahlaka aykırı olmadığı durumda, yasağa rağmen iş görülmesine ilişkin özel sorumluluk düzeni kurar. Bu açıklama, başvuruda hiç bulunmamış gibi çıkarılmaz. İşgörenin her müdahalesi sonradan yararlı denilerek aynı hakka dönüştürülmez. İşi yapma sebebi, menfaat ve bilinen yasak kaydı birlikte değerlendirilir.

Beklenen sonucun gerçekleşmemesi TBK m.529 bakımından tek başına bütün hakları kaldırmaz. Madde, işi yaparken gereken özeni göstermiş işgören için umulan sonuç gerçekleşmese de uygulanır. Bu nedenle sonuç alınamadığı dosyada iş yapılmış ve başarı sağlanmış gibi olay yazılmaz. Gerçek sonuç açıklanır; gereken özen, mevcut işlem ve belgelerle ortaya konur. Başarısızlık ile özensizliğin aynı şey olduğu genel kabul kullanılmaz.

İş sahibinin menfaatine yapılmamış işte TBK m.530 ayrı düzen getirir. İş sahibinin zenginleştiği ölçüye bağlı yükümlülüğü m.529 dosyasına sınırsız şekilde taşınmaz. İş sahibi yapılan işi uygun bulmuşsa TBK m.531 vekâlet hükümlerinin uygulanmasını düzenler. Gerçek uygun bulma açıklaması ve kapsamı okunur. Varsa sonradan onay, ilk günden verilmiş yetki belgesi diye tarihlendirilmez. Başvurunun hukuki değerlendirmesi bu gerçek kayıtlarla yapılır.

Üstlenilen edim hangi bilgilerle tanımlanır?

Edim için önce üçüncü kişi alacaklının adı veya unvanı ve kaynak işlem gösterilir. Sözleşme, sipariş, hizmet kaydı veya başka borç belgesi numarası yazılır. İşgörenin bu işlemde hangi sıfatla yükümlülük üstlendiği açıklanır. Üçüncü kişinin yalnız iş sahibi adına düzenlediği belgeyle işgörenin kendi adına üstlendiği borç birbirinden ayrılır. Başvuru, kişinin gerçekten üstlenmediği bir edimi kendi yükümlülüğü olarak listelemez.

Para ediminde anapara tutarı, para birimi, ifa tarihi ve mevcut bakiye belirtilir. Henüz vadesi gelmemiş kalemle muaccel kalem aynı sütunda belirsiz toplam hâline getirilmez. Daha önce kısmi ödeme yapılmışsa tarih ve tutar kaydedilir. Üçüncü kişi hesabı güncellenmişse kullanılan hesabın tarihi görülür. Başlangıçtaki sözleşme bedeli, ödeme yapılmış olmasına rağmen güncel açık borç diye tekrar istenmez.

Birden çok üçüncü kişiyle işlem yapılmışsa her edim ayrı satırda yer alır. Mal teslimi, hizmet bedeli ve başka işlem bedeli tek başlık altında kaybolmaz. Görülen işle bağlantısız kişisel borçlar bu listeye eklenmez. Aynı faturanın ek çizelgede iki ayrı iş için yeniden sayılması önlenir. Dosyada hangi hizmetin hangi iş bölümü için alındığı gösterilir. Bu bağlantı, yalnız alacaklının adının bilinmesiyle tamamlanmış sayılmaz.

Alacaklı güncel hesabına itiraz etmişse itirazın hangi kalemi kapsadığı yazılır. İnceleme tamamlanmamış gider, faiz veya ceza kaydı koşulsuz borç kabulüne dönüştürülmez. Talep edilecek edimin hukuken mevcut içeriği belirlenir. İşi görmek için borç üstlenilmiş olması, üçüncü kişinin sonradan yazdığı her rakamın kanunen doğru olduğunu göstermez. Kaynak sözleşme, ifa durumuna ilişkin kayıt ve hesap birlikte okunur.

İş bağlantısı çizelgesi nasıl hazırlanır?

Çizelgenin ilk bölümünde üçüncü kişiyle kurulmuş kaynak işlem, ikinci bölümünde görülen işin ilgili parçası tanımlanır. Borç belgesindeki genel hizmet adı ile başvuruda anlatılan müdahale aynı kayıt üzerinden eşleştirilir. Belge birden fazla iş veya kişisel işlem içeriyorsa ilgili bölüm ayrılır. İş sahibine yöneltilecek talep, onun hesabına yapılan işle bağlantılı edimi göstermelidir. Kaynak işlemdeki her kalem sırf tek faturada bulunduğu için aynı işin edimi diye alınmaz.

Üçüncü kişinin alacağının toplamı ile iş sahibinden istenen edim kapsamı ayrı sütunda görülür. İş bağlantısıyla ayrılan bölüm, üçüncü kişiye karşı kalan bütün sözleşme borcunun aynı ölçüde azaldığı anlamına gelmez. İç istemin kapsamı ve dış ilişkideki gerçek bakiye farklı kayıtlardır. Bu iki tutarın farklı olduğu dosyada hesap açıklaması eklenir. İşgörenin üçüncü kişiye karşı yükümlülüğü, yalnız kendi hazırladığı çizelgedeki indirimle değiştirilmiş sayılmaz.

Hizmetin gerçekten hangi aşamada alındığı mevcut teslim veya çalışma belgesiyle gösterilir. Teklif alınması, sipariş verilmesi, hizmetin yapılması ve bedelin ödenmesi ayrı olaylardır. Çizelgede henüz teklif aşamasında bulunan kayıt, kesinleşmiş ve ifa zamanı gelmiş borç gibi yazılmaz. Kaynak işlem bir koşula bağlıysa o koşulun gerçek durumu görülür. Yapılmamış hizmetin tamamlandığı, yalnız faturadaki açıklamadan bağımsız kesin olgu olarak ileri sürülmez.

Alacaklı ile iş sahibi aynı unvanla farklı sıfatlarda görünüyorsa kimlikler ve işlemler tekrar kontrol edilir. Tüzel kişi adına yapılan işlem, yöneticinin kişisel edimi veya malvarlığına ait işmiş gibi birleştirilmez. Başvuran da kendi gerçek sözleşme sıfatını korur. Sonuçta çizelge; belirli işe bağlı mevcut yükümlülüğün kim karşısında, hangi kaynaktan ve hangi kapsamda bulunduğunu açıklar. İş sahibinden istenecek ifa, bu tutarlı ilişki dizisine dayanır.

Ödenmiş masraf ve devam eden borç neden ayrı tutulur?

Ödenmiş masraf, işgörenin fiilen yaptığı harcamadır. Üstlenilen edim ise üçüncü kişiye karşı mevcut yükümlülüktür. Aynı hizmet bedelinin ödenmiş bölümü masraf kaydına, açık bölümü edim çizelgesine işlenir. Bir tutarın tamamı hem geri ödenecek gider hem ifa edilecek borç olarak iki kez talep edilmez. Ödemenin gerçekleşip gerçekleşmediği gerçek dekont, tahsil belgesi ve güncel hesapla belirlenir.

Sitedeki vekâletsiz işgörmede masraf ödeme dilekçesi ödenmiş zorunlu ve yararlı masrafı konu alır. Bu yeni örnekteki temel talep, iş için üstlenilmiş mevcut edimin iş sahibince ifasıdır. Başvuruya ödenmiş kalem de eklenmesi gerekiyorsa ayrı miktar ve talep başlığı hazırlanır. İki işlemin kanuni bağlantısı, aynı para tutarını mükerrer isteme sebebi olmaz.

İşgörenin kendi uğradığı zarar da üçüncü kişinin alacağından ayrıdır. TBK m.529/1 hâkimin takdir edeceği zararın giderilmesini ayrıca düzenler. Henüz belirlenmemiş zarar, alacaklı faturası gibi açık edim listesine eklenmez. Zarar olayı, dayanak ve miktar kendi incelemesine tabidir. Bu örneğin üçüncü kişi edim tablosu, masraf, zarar ve başka kişisel taleplerin tümünü birleştiren genel borç dökümü değildir.

Üstlenilen edimin ifası tam dilekçe örneği

Örnek iş sahibine gönderilecek doğrudan istemdir. İşgörenin kendi adına üstlenmiş olduğu belirli para edimi için kullanılır. Kaynak işlem, iş bağlantısı ve halen açık tutarı gerçek belgelerle doldurun. Üçüncü kişinin alacağı daha önce ödenmişse o kalem açık edim diye metinde bırakılmaz. Varsa iş sahibinin sonradan uygun bulması, temsil ilişkisi veya önceki ödeme taahhüdü ayrı belgeyle gösterilir.

Üstlenilen edimin ifası dilekçesini ve borç çizelgesini Word olarak indir. Her üçüncü kişi borcu için ayrı satır kullanın.

İş sahibinin yükümlülüğü üçüncü kişinin haklarını değiştirir mi?

İş sahibinden edimin ifasını istemekle üçüncü kişiyle mevcut sözleşmedeki borçluyu değiştirmek farklı işlemlerdir. TBK m.196 borçlunun yerine yenisinin geçmesini ve kurtarılmasını, borcu üstlenenle alacaklı arasındaki sözleşmeye bağlar. Bu dilekçe sadece iş sahibine yöneliktir. Onun başvuruyu alması veya ödeme yapacağını bildirmesi, ilgili üçüncü kişinin aynı kapsamda borçlu değişimini kabul ettiği kayıt olarak yazılmaz.

İlgili edimin üçüncü kişi tarafından yerine getirilebilmesi de kendi ifa düzenine tabidir. TBK m.83, alacaklının şahsen ifada menfaati bulunmadıkça şahsen ifa zorunluluğu olmadığını düzenler. Sitedeki borcun üçüncü kişi tarafından ödenmesi rehberi bu ayrımı açıklar. İş sahibinin hangi borç için hangi alacaklıya ödeme yaptığı belirli olmalıdır. İlgisiz başka hesaba gönderim, bu edimin ifası diye kaydedilmez.

İfa sözünden sonra mevcut borcun hangi ölçüde karşılandığı kontrol edilir. Gerçek ödeme, alacaklı hesabına işlenmesi ve varsa kalan bölüm ayrı belgelenir. İşgörenin üçüncü kişiye karşı bütün yükümlülüklerden kurtulduğu, sonuç görülmeden açıklanmaz. Yalnız iş sahibinin bütçesinde para ayırmasıyla alacaklının tatmin edildiği kabul edilmez. Başvuru, ifa sonucunu açıklayan belgelerin paylaşılmasını ister; iç hazırlık kaydını tamamlanmış ifa yerine koymaz.

Cevap ve ifa belgeleri nasıl karşılaştırılır?

İş sahibinin cevabı görülen iş ve açık edim üzerinden okunur. Bir masraf kaleminin kabulü, listedeki başka üçüncü kişi borcunun da ifa edildiğini göstermez. Cevapta kapsam daraltılmışsa hangi edim ve tutarın tartışıldığı belirtilir. İşin menfaatine ilişkin itiraz ile borcun miktarına ilişkin itiraz ayrı başlıklardır. Farklı meseleleri tek genel ret cümlesine dönüştürmek yerine ilgili belge ve açıklama korunur.

Ödeme yapılmışsa işlem açıklaması, tarih, tutar ve alacaklı kayıtları aynı satırda eşleştirilir. Kısmi ifa varsa kalan miktar gösterilir. Daha sonra işgörenin kendisi de ödeme yapmışsa aynı borcun iki kez karşılanıp karşılanmadığı güncel kayıtla incelenir. Eski çizelgedeki açık tutar değişmemiş gibi kullanılmaz. Her gerçekleşmiş işlem sonraki talebin kapsamını etkilediği ölçüde listeye işlenir; önceki gönderilmiş nüsha kendi tarihçesiyle saklanır.

TBK m.529 bu doğrudan başvuru için herkese uygulanan sabit yedi veya otuz günlük cevap süresi belirlemez. Edimin kendi ifa tarihi, kaynak sözleşmedeki vade ve ilgili başvuru kayıtları ayrı okunur. Dilekçede önerilen işlem günü kanundaki kesin süre diye sunulmaz. Üçüncü kişiden takip veya dava belgesi gelmişse o belgenin başvuru düzeni ayrıca korunur. İş sahibine yöneltilen bu istem, üçüncü kişinin işlemine cevap verilmiş sayılmaz.

Sık sorulan sorular

Üstlenilen edimin ifası istemi hangi maddeye dayanır?

TBK m.529/1 iş sahibinin menfaatine yapılan işte, işgörenin o iş dolayısıyla üstlendiği edimleri ifa etme yükümlülüğünü düzenler.

Bu dilekçe ödenmiş masrafın geri verilmesi için mi?

Örnek halen açık belirli para edimine yöneliktir. Ödenmiş masraf ayrı talep ve kayıtla gösterilir.

Noter vekâletnamesi yoksa her iş bu kapsama girer mi?

Gerçek sözleşme ve yetki ilişkisi incelenir. Yalnız belgenin başlığı veya bulunmaması bütün hukuki ilişkiyi belirlemez.

Üstlendiğim bütün kişisel borçları listeleyebilir miyim?

İstem görülen iş dolayısıyla üstlenilmiş edimlere ilişkindir. İşle bağlantısız kişisel borçlar bu listeye eklenmez.

Beklenen sonuç gerçekleşmezse bütün istemler biter mi?

Gereken özeni göstermiş işgören için TBK m.529 umulan sonuç gerçekleşmese de uygulanır. Diğer kanuni koşullar da belgelenir.

İş sahibinin başvuruyu alması üçüncü kişi borcunu sona erdirir mi?

Başvurunun alınması tamamlanmış ifa değildir. Gerçek ödeme ve alacaklı kaydı ayrı görülür.

İş sahibi artık borçlu oldu diyebilir miyim?

Üçüncü kişiyle borçlu değişimi TBK m.196’nın ayrı sözleşme düzenine tabidir. İş sahibine talep yöneltilmesi bu işlemin kendisi değildir.

İş sahibinin menfaatine olmayan işte aynı kapsam mı vardır?

TBK m.530 ayrı ve zenginleşme ölçüsüne bağlı düzen içerir. M.529’daki koşullar belgesiz gerçekleşmiş sayılmaz.

Kısmi ödeme açık edim çizelgesine işlenir mi?

Evet. Ödenmiş bölüm ve kalan tutar ayrılır. Aynı miktar hem masraf hem devam eden edim diye iki kez sayılmaz.

Kanun bu dilekçeye otuz günlük cevap süresi koyar mı?

TBK m.529 böyle genel süre belirlemez. Edimin gerçek ifa tarihi ve sonraki usul işlemleri ayrı takip edilir.

Resmî kaynaklar ve dosya incelemesi

Doğrudan dayanak TBK m.529/1; ilişkinin kapsamı ve ayrımlar m.526–527 ile m.530–531; üçüncü kişinin ifası ve borçlu değişimi m.83 ve m.196 hükümleridir. Bakanlığın 6098 sayılı Kanun metni ve TBMM kanun kaydı incelenmiştir. Madde kontrol tarihi 30 Eylül 2026’dır. İş, menfaat ve açık edim kayıtları birlikte değerlendirilir.