Karar ve Hükümde Hâkim İmzası Eksikliğinin Giderilmesi Dilekçesi | CMK 232/4-5 Word

Kısa cevap: Ceza mahkemesinin karar veya hükmü, CMK m.232/4 uyarınca karara katılan hâkimler tarafından imzalanmalıdır. Hüküm sonucu açıklandıktan sonra gerekçeli karar imzalanmadan hâkim ölür veya başka bir nedenle imzalayamaz hâle gelirse CMK m.232/5’teki özel usul uygulanır; dosyaya sonradan bakan kişi, ilk karara katılmış gibi sıradan bir imza atamaz. Tarafa verilen hüküm nüshası ve özetinin de CMK m.232/7 uyarınca mahkeme başkanı veya hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanıp mühürlenmesi gerekir. Aşağıdaki dilekçe; belirli kararın, heyet kaydının, UYAP imza bilgilerinin ve tebliğ edilen nüshanın birlikte incelenmesini, gerçek eksikliğin kanundaki usulle ve iz bırakacak biçimde giderilmesini istemek içindir. Eksiklik her dosyada otomatik beraat, hükümsüzlük veya bozma sonucu doğurur şeklinde bir garanti vermez.

Karar veya hükümde imza denetimi neden ayrı bir ihtiyaçtır?

Duruşma tutanağı, kısa karar, gerekçeli karar, hüküm nüshası ve UYAP’tan indirilen örnek aynı belge değildir. Her birinin düzenlenme zamanı, görevlileri ve kanuni işlevi farklıdır. Duruşma tutanağındaki başkan veya hâkim ile zabıt kâtibi imzası CMK m.219’da; karar ve hükme katılan hâkimlerin imzası CMK m.232/4’te; hâkimin sonradan imza edememesi CMK m.232/5’te; hüküm nüshası ve özetindeki imza-mühür ise CMK m.232/7’de düzenlenir. Başvuru yapılırken hangi evrakta hangi unsurun eksik olduğu tek tek belirlenmelidir.

Örneğin UYAP’tan indirilen gerekçeli kararın sonunda iki hâkimin elektronik imzası görünürken karar başlığında üç kişilik heyet yazılı olabilir. Bu görüntü tek başına üçüncü hâkimin hiç imzalamadığını kanıtlamaz; evrakın imza paneli, sertifika bilgileri, sürüm geçmişi ve karar oturumundaki heyet kaydı incelenmelidir. Buna karşılık gerçek imza eksikliği doğrulanırsa, belgenin üzerine açıklamasız biçimde yeni bir imza eklemek de kanunun istediği denetlenebilirliği sağlamaz. İmza atamama hâli varsa neden ve uygulanan usul belgenin üzerinde görünür olmalıdır.

Bu dilekçe, mahkemenin hüküm sonucunu değiştirmesini veya yeni bir esas kararı kurmasını istemez. Talep; kararın gerçek oluşumuna katılan kişiler, imza verileri, varsa imza engeli ve taraflara verilen nüsha bakımından kanuni biçim şartının araştırılmasıdır. Bir hukuki değerlendirme, delil tartışması veya ceza hesabı sorunu varsa bunlar ayrıca uygun kanun yolunda ileri sürülür.

Güncel CMK 232/3-5 ve 232/7 ne düzenler?

Adalet Bakanlığı UYAP’ta yayımlanan güncel Ceza Muhakemesi Kanunu m.232/3, hükmün gerekçesi ile varsa karşı oy gerekçesi bütünüyle tutanağa geçirilmemişse bunların hükmün açıklanmasından itibaren en geç on beş gün içinde dava dosyasına konulmasını ister. Bu kural, karşı oyun yalnız “katılmıyorum” sözüyle bırakılmamasını; karşı görüşün nedeninin de dosyada yer almasını gerektirir. Süre hükmün içeriğini üretmek için değil, açıklanan sonucun gerekçesini ve varsa karşı görüşü yazılı kayda bağlamak içindir.

Dördüncü fıkra, “karar ve hükümler” bakımından açık bir imza kuralı kurar: belge, bunlara katılan hâkimler tarafından imzalanır. İmza yalnız şekli bir süs değildir. Kararın hangi yargı mensuplarının katılımıyla oluştuğunu ve yazılı metnin açıklanan iradeyi yansıttığını doğrulayan unsurlardan biridir. Fakat ekranda ad-soyad satırı bulunması her zaman güvenli elektronik imzanın mevcut olduğunu göstermez; UYAP doğrulama verisi ayrıca incelenir.

Beşinci fıkra, hüküm sonucu açıklandıktan sonra gerekçeli karar imzalanmadan hâkimin ölmesi veya herhangi bir sebeple kararı imzalayamayacak hâle gelmesi durumunu özel olarak düzenler. Tek hâkimli mahkemede yeni hâkim, açıklanan hükme uygun gerekçeli kararı bizzat yazarak imzalar. Toplu mahkemede ise hüküm diğer hâkimlerce imzalanır; başkan veya en kıdemli hâkim, imza edemeyen hâkimin neden imza atamadığını hükmün altına yazar ve imzalar. Bu istisna, katılmayan bir hâkimin geçmişteki heyet üyesiymiş gibi imza atmasına izin vermez.

Yedinci fıkra hükümlerin nüshaları ve özetlerini düzenler. Bu belgeler mahkeme başkanı veya hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanır ve mühürlenir. Hükmün aslına katılan bütün hâkimlerin imzası ile taraflara verilen nüshadaki başkan/hâkim-kâtip imza ve mühür düzeni birbirine karıştırılmamalıdır. Dilekçede “bütün nüshayı heyetin tamamı yeniden imzalasın” gibi kanun metniyle uyuşmayan bir istem kurulmaz.

TBMM’de yayımlanan 5271 sayılı Kanunun kabul metni tarihsel karşılaştırma sağlar. Güncel m.232/5, 24 Kasım 2016 tarihli değişiklikle bugünkü ayrıntılı şeklini almıştır. Bu nedenle eski karar veya makalelerdeki metin güncel dosyaya aynen taşınmamalıdır. Başvuru tarihinde yürürlükteki UYAP metni esas alınmalıdır.

Hangi belgeler birlikte incelenmelidir?

İmza eksikliği iddiası yalnız kararın son sayfasına ait ekran görüntüsüne dayandırılmamalıdır. Önce kararın tam ve doğrulanabilir nüshası indirilir. Belgenin dosya adı, evrak numarası, oluşturma ve imza tarihleri, doğrulama kodu, elektronik imza paneli ve varsa sertifika sahipleri kaydedilir. Ardından hükmün açıklandığı oturumun duruşma tutanağı ile heyet listesi karşılaştırılır. Mahkeme başkanı, üyeler ve zabıt kâtibinin adları; gerekçeli karar başlığı, kısa karar tutanağı ve görevlendirme kayıtlarında aynı mı diye kontrol edilir.

• Hükmün açıklandığı duruşma tutanağı ve kısa karar.
• Gerekçeli kararın tam UDF/PDF veya doğrulanabilir elektronik nüshası.
• UYAP evrak numarası, sürüm ve işlem geçmişi.
• Elektronik imza paneli, sertifika sahibi ve imza zamanı kayıtları.
• Karar başlığındaki başkan ve üye adları.
• Oturum heyetini gösteren gerçek görevlendirme veya celse kaydı.
• Varsa karşı oy yazısı ve bu yazıdaki imza.
• İmza edememe hâline ilişkin dosyaya geçirilmiş neden.
• Tarafa tebliğ edilen hüküm nüshası veya özetinin imza ve mühür kısmı.
• Tebliğ mazbatası veya elektronik tebligat kaydı.

Tarafın elindeki PDF yalnız görüntüleme katmanında bazı imzaları göstermeyebilir. Bu nedenle “imza yoktur” denmeden önce doğrulama ekranı ve evrakın özgün elektronik biçimi araştırılır. Görüntüleme sorunu varsa bunun tespiti istenir; gerçek eksiklik varsa kimin imzasının bulunmadığı ve hangi fıkranın uygulanacağı somutlaştırılır. Belgenin tamamı yerine kırpılmış bir ekran görüntüsü sunmak, sayfa sayısını, evrak kimliğini ve sonradan oluşan sürümleri denetlemeyi güçleştirir.

CMK 219 duruşma tutanağı imzasından farkı nedir?

CMK 219 ceza duruşma tutanağında imza eksikliği dilekçesi, belirli bir celse tutanağının başkan veya hâkim ile zabıt kâtibi tarafından imzalanmasına odaklanır. CMK m.232/4-5 başvurusu ise karar veya hükmün, kararın oluşumuna katılan hâkimlerce imzalanıp imzalanmadığını ve imza atamama hâlinde özel usulün uygulanıp uygulanmadığını inceler. Aynı dosyada iki sorun birlikte bulunabilir; ancak maddi olay ve istemler ayrı yazılmalıdır.

Celse tutanağında kâtip imzası eksik ama gerekçeli karar usulüne uygun imzalanmış olabilir. Tersi de mümkündür: celse tutanağı tamken gerekçeli kararın heyet imzalarından biri eksik olabilir. Tarafa gönderilen hüküm nüshasında mühür veya kâtip imzası bulunmaması da hükmün aslındaki hâkim imzasından farklı bir denetimdir. Tek bir “belge imzasızdır” cümlesi bu ayrımları görünmez kılar.

Karşı oy ve gerekçesi nasıl kontrol edilir?

Toplu mahkemede oy birliği bulunmadığı anlaşılıyorsa, karşı oyun varlığı ve gerekçesi dosyada açıkça görülmelidir. CMK m.232/3, varsa karşı oy gerekçesini hüküm gerekçesiyle birlikte veya kanundaki süre içinde dosyaya bağlar. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun resmî UYAP karar kaydı, mahkeme kararlarının karşı oy dâhil gerekçeli yazılması gerektiğini ve kararın denetlenebilir bölümlerini açıklar. Bu kaynak, her karşı oyun çoğunluk sonucunu değiştirdiği anlamına gelmez; karşı görüşün gerekçesinin kayda geçirilmesi gereğini gösterir.

Karar başlığında “oy çokluğuyla” denildiği hâlde karşı oy gerekçesi bulunmuyorsa, eksik bölümün dosyaya konulup konulmadığı araştırılır. Karşı oy sahibi hâkimin çoğunluk gerekçesini imzalayıp ayrıca karşı oy yazması, imza kayıtları üzerinden incelenir. Taraf, hâkimin hangi yönde oy vermesi gerektiğini söylemez; yalnız kayıtlar arasındaki görünür uyuşmazlığın açıklanmasını ve kanuni gerekçenin dosyada bulunmasını ister.

İmza edememe hâli nasıl somutlaştırılır?

CMK m.232/5’in uygulanabilmesi için önce hüküm sonucunun tefhim edilmiş olması, ardından gerekçeli karar imzalanmadan hâkimin ölmesi veya imzalayamayacak hâle gelmesi gerekir. “Hâkim değişti” veya “dosyaya yeni hâkim baktı” bilgisi tek başına yeterli değildir. Değişikliğin zamanı, önceki hâkimin karara katılımı, hüküm sonucunun açıklanma tarihi ve imza engelinin varlığı dosya kayıtlarından anlaşılmalıdır.

Tek hâkimli mahkemede yeni hâkim yalnız önceki metne imza eklemekle yetinmez; kanun, tefhim edilen hükme uygun gerekçeli kararı bizzat yazıp imzalamasını öngörür. Toplu mahkemede diğer hâkimler hükmü imzalar; imza edememe nedenini başkan veya en kıdemli hâkim hükmün altına yazarak imzalar. Dilekçenin talebi bu yasal zincirin araştırılmasıdır. Gerçek ölüm, hastalık, görevden ayrılma veya başka engel bilinmiyorsa varsayımsal neden yazılmaz.

İmza engeli yokken katılan hâkimin imzasının eksik kalması ile m.232/5 kapsamındaki imkânsızlık farklıdır. İlk durumda gerçek eksiklik ve tamamlama işlemi araştırılır; ikinci durumda özel ikame usulü uygulanır. Hangi durumun var olduğu belirlenmeden “yeni hâkim imzalasın” şeklinde sonuç istenmemelidir.

Başvuru makamı, zamanlama ve kanun yolu ilişkisi

Karar veya hüküm imzasındaki eksiklik ilk derece dosyasında fark edilmişse dilekçe, dosyanın bulunduğu ceza mahkemesine gerçek esas ve karar numarasıyla sunulur. Dosya bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay incelemesindeyse evrakın bulunduğu yer, başvurunun amacı ve sürenin korunması ayrıca değerlendirilir. Mahkemeden özgün evrakın, elektronik imza verilerinin ve sürüm geçmişinin korunması; heyet ve imza bilgilerinin karşılaştırılması; sonucunun gerekçeli bir kararla kayda geçirilmesi istenir.

CMK m.232, bu araştırma dilekçesi için ayrı bir gün veya hafta süresi koymaz. Bununla birlikte hükme karşı istinaf veya temyiz süresi işlerken yalnız imza inceleme dilekçesi verilmesi kanun yolu süresini kendiliğinden durdurmaz. Karar, tebliğ ve öğrenme tarihleri ayrı kaydedilir; uygulanabilir kanun yolu ayrıca zamanında kullanılır. Yeni yayımlanan CMK 232/6 hüküm fıkrası ve kanun yolu bildirimi dilekçesi, süre-mercii-şekil bildirimini ele alır; burada ise kararın imza yapısı incelenir.

İmza eksikliğinin kanun yolu sonucuna etkisi somut dosyada değerlendirilir. Eksikliğin giderilmiş olması, kararın içeriğine yönelik tüm itirazları ortadan kaldırmaz. Benzer biçimde tek başına bir görüntüleme sorunu da hükmü otomatik geçersiz kılmaz. karara çıkmış dosyanın sonucunu öğrenme rehberi, kısa karar, gerekçeli karar ve tebligat kayıtlarının nereden kontrol edileceğini açıklar.

Karar ve hükümde hâkim imzası eksikliği dilekçe örneği

CMK 232/4-5 karar ve hükümde hâkim imzası eksikliği dilekçesini Word olarak indir

Başvurudan sonra nasıl takip yapılır?

Dilekçenin UYAP evrak numarası veya teslim alındısı saklanır. Mahkeme kaleminden inceleme sonucunda yeni bir evrak ya da sürüm oluşturulup oluşturulmadığı kontrol edilir. İmza panelindeki sertifika sahipleri ve zaman damgaları yeniden okunur; yalnız PDF alt bilgisindeki ad satırına bakılmaz. Mahkeme bir imza engeli saptamışsa CMK m.232/5’e göre nedenin hükmün altında görünür olup olmadığı incelenir.

Yeni nüsha taraf erişimine açılmışsa önceki nüsha da karşılaştırma için korunur. Değişiklik yalnız imza veya mühür unsuruna mı ilişkindir, yoksa metin de değişmiş midir diye belge özeti ve sayfa içeriği karşılaştırılır. Hüküm sonucu, gerekçe, sanık, suç, ceza veya kanun yolu bölümünde fark varsa bu ayrı bir konu olarak gecikmeden değerlendirilir. CMK 230/4 diğer karar ve hükümlerde gerekçe gösterilmesi dilekçesi ile CMK 230/1-b delillerin tartışılması dilekçesi, içerik ve gerekçe sorunlarını ayrı başlıklarda ele alır.

Sık yapılan somut hatalar

• CMK 232/4 yerine yanlışlıkla güncel metinde bulunmayan “232/8 imza kuralı”na dayanmak.
• Duruşma tutanağı ile gerekçeli kararı aynı belge sanmak.
• Tam evrakı ve elektronik imza panelini incelemeden kırpılmış görüntüyle imza yokluğu ileri sürmek.
• Karara katılmayan yeni hâkimin geçmiş tarihli imza atmasını istemek.
• CMK 232/5’teki tek hâkimli ve toplu mahkeme usullerini birbirine karıştırmak.
• İmza edememe nedenini dosya kaydı olmadan varsaymak.
• Oy çokluğu yazılı olduğu hâlde karşı oy gerekçesini araştırmamak.
• Hükmün aslındaki heyet imzaları ile tarafa verilen nüshadaki başkan/hâkim-kâtip imza ve mührü karıştırmak.
• Önceki sürümün silinmesini veya geçmiş tarihli görünüm yaratılmasını istemek.
• İmza inceleme dilekçesinin istinaf veya temyiz süresini durdurduğunu varsaymak.
• Her imza eksikliğinin otomatik beraat, düşme veya kesin bozma doğurduğunu yazmak.

Sık sorulan sorular

1. Gerekçeli kararı kimler imzalar?

CMK m.232/4 uyarınca karar ve hükümler, bunlara katılan hâkimler tarafından imzalanır. Gerçek heyet, karar oturumu ve UYAP imza kayıtları birlikte kontrol edilir.

2. Zabıt kâtibi gerekçeli kararın aslını heyetle birlikte mi imzalar?

CMK m.232/4 hâkimlerin karar ve hüküm imzasını düzenler. Hüküm nüshası ve özetinde ise m.232/7 uyarınca mahkeme başkanı veya hâkim ile zabıt kâtibi imzası ve mühür aranır. Belge türü belirlenmeden genelleme yapılmamalıdır.

3. Hâkim hükmü imzalayamıyorsa ne olur?

Hüküm tefhim edilmiş, fakat gerekçeli karar imzalanmadan hâkim ölmüş veya imzalayamaz hâle gelmişse CMK m.232/5 uygulanır. Tek hâkimli ve toplu mahkeme için farklı usuller vardır.

4. Yeni hâkim yalnız eski kararın altına imza atabilir mi?

Tek hâkimli mahkemede kanun, yeni hâkimin tefhim edilen hükme uygun gerekçeli kararı bizzat yazıp imzalamasını öngörür. Katılmadığı karara sıradan bir imza eklemesi yeterli değildir.

5. Toplu mahkemede bir üye imzalayamıyorsa karar imzasız mı kalır?

Diğer hâkimler hükmü imzalar. Başkan veya en kıdemli hâkim, imza edemeyen hâkimin nedenini hükmün altına yazar ve imzalar. Gerçek engel ve sıfat dosyada doğrulanmalıdır.

6. Karşı oy gerekçesi için süre var mıdır?

Hüküm gerekçesi ve varsa karşı oy gerekçesi tümüyle tutanağa geçirilmemişse CMK m.232/3 uyarınca hükmün açıklanmasından itibaren en geç on beş gün içinde dosyaya konulur.

7. UYAP PDF’de adın yazması elektronik imza bulunduğunu kanıtlar mı?

Tek başına kanıtlamaz. Elektronik imza paneli, sertifika sahibi, zaman damgası, doğrulama sonucu ve evrak sürümü incelenmelidir.

8. Mühür eksikliği hâkim imzası eksikliğiyle aynı mıdır?

Hayır. Hükmün aslına katılan hâkimlerin imzası m.232/4; hüküm nüshası ve özetindeki imza-mühür düzeni m.232/7 kapsamındadır. İstemler ayrı kurulmalıdır.

9. Bu dilekçe kanun yolu süresini durdurur mu?

Hayır. İstinaf, temyiz veya başka süreli başvuruların süresi ayrıca izlenmeli ve uygun başvuru zamanında yapılmalıdır.

10. İmza eksikliği hükmü otomatik olarak geçersiz kılar mı?

Her dosyada otomatik sonuç bulunduğu söylenemez. Gerçek eksiklik, uygulanabilir istisna, giderilme biçimi ve savunma hakkı ile kanun yolu denetimine etkisi somut dosyada değerlendirilir.

Yazar ve kapsam

Bu içerik, ceza mahkemesi karar ve hükümlerinde hâkim imzası, imza engeli, karşı oy gerekçesi ile hüküm nüshasındaki imza-mühür denetimine yönelik genel bir örnektir. Gerçek kısa karar, heyet kaydı, UYAP elektronik imza verisi, gerekçeli karar ve tebligat incelenmeden kullanılmamalıdır. Başvurunun kabulü, belirli bir kanun yolu veya yargılama sonucu, trafik ya da sıralama garantisi vermez.