Anlaşmalı Boşanma Davası: Şartlar, Süre ve Gerekli Belgeler

Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin yalnız boşanma konusunda değil, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu üzerinde de uzlaştığı özel bir yoldur. Hızlı olabilmesi, işlemlerin otomatik olduğu anlamına gelmez: evlilik süresi, tarafların duruşmadaki kişisel beyanı, protokolün açıklığı ve hâkimin çocuk yararına ilişkin denetimi birlikte sağlanmalıdır.

Kısa cevap: Türk Medenî Kanunu (TMK) m.166/3 uyarınca evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler birlikte başvurabilir veya bir eş diğerinin davasını kabul edebilir. Hâkim iki eşi de bizzat dinler; serbest iradelerini ve düzenledikleri protokolü denetler. Uygun bulursa boşanmaya karar verebilir. “Tek celsede” karar mümkün olsa da kesin bir süre garantisi yoktur.

Anlaşmalı Boşanma Davası Şartları Nelerdir?

Temel koşullar 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.166/3’te düzenlenir. İlk koşul, evliliğin dava tarihinde en az bir yıl sürmüş olmasıdır. Süre resmî evlenme tarihinden hesaplanır; nişan, düğün veya fiilen birlikte yaşamaya başlama tarihi esas alınmaz. Anayasa Mahkemesi, bir yıllık koşulu 28 Kasım 2024 tarihli resmî basın duyurusunda açıklanan kararıyla Anayasa’ya aykırı bulmamıştır; koşul 28 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

İkinci koşul ortak iradedir. Eşler birlikte imzalanmış bir dilekçeyle başvurabilir; yahut bir eşin açtığı davayı diğeri duruşmada kabul edebilir. Sadece avukatların anlaşması veya imzalı protokol sunulması yeterli değildir. Hâkim, iradenin baskı, yanılma ya da tehdit altında oluşmadığını anlayabilmek için iki eşi bizzat dinler.

Üçüncü koşul, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında hâkimin uygun bulacağı bir düzenlemedir. Hâkim, eşlerin ve özellikle çocuğun yararını gözeterek değişiklik önerebilir. Taraflar öneriyi kabul ederse hükme bu hâliyle geçirilebilir; kabul etmezlerse anlaşmalı karar verilemez.

Kontrol	Evetse	Hayırsa
Evlilik dava tarihinde bir yılı doldurdu mu?	Diğer koşullara geçilir.	TMK m.166/3 yolu kullanılamaz.
İki eş boşanma ve sonuçlarında uzlaştı mı?	Protokol hazırlanır.	Çekişmeli yol değerlendirilir.
İki eş hâkim önünde özgür iradesini açıklayacak mı?	Esas hakkında karar verilebilir.	Anlaşmalı boşanma kurulamaz.
Çocuk düzenlemesi üstün yarara uygun mu?	Hâkim onaylayabilir.	Hâkim değişiklik önerebilir.

Anlaşmalı boşanma davası için bu dört kontrol birlikte yapılır. Bir konuda belirsizlik bulunması, tarafların hiçbir zaman uzlaşamayacağı anlamına gelmez; ancak duruşmadan önce gerçek, uygulanabilir ve birbirini tamamlayan bir metne ulaşılmalıdır. Özellikle ödeme tarihleri, çocuğun teslim düzeni ve malvarlığına ilişkin feragatler sonradan yorum gerektirmeyecek açıklıkta olmalıdır. Taraflardan biri son anda vazgeçerse imza tek başına boşanma sonucu doğurmaz.

Usul uyarısı: Bir yıl dolmadan açılan dosyanın duruşması yıl dönümünden sonraya kalsa bile başlangıçtaki şart eksikliği risk yaratır. “Şimdi açıp süreyi duruşmada tamamlamak” güvenli bir yöntem değildir. Koşullar yoksa somut olaya uygun bir boşanma sebebine dayalı çekişmeli dava düşünülmelidir.

Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Anlaşmalı boşanma davası bakımından dava dilekçesi temel başvuru evrakıdır. TMK m.166/3 yazılı ve imzalı bir protokolü açık bir şekil şartı olarak saymaz; buna karşılık mali sonuçlar ile çocukların durumundaki uzlaşmayı somutlaştıran açık bir protokol sunulması uygulamada hâkim denetimini kolaylaştıran güçlü bir yöntemdir. Dilekçede mahkeme, tarafların kimlik ve adres bilgileri, olayların özeti, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza bulunmalıdır. Bu içerik, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.119’daki genel dava dilekçesi kurallarıyla uyumlu kurulmalıdır.

• Her iki tarafın güncel ve doğru bilgilerini içeren dava dilekçesi,
• Uygulamada sunulacaksa her sayfası kontrol edilmiş ve iki eşçe imzalanmış boşanma protokolü,
• Varsa çocukların giderleri, gelirler ve ödeme planını açıklayan belgeler,
• Vekille takipte boşanma ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar için özel yetki içeren vekâletname,
• Mahkemece istenen harç ve gider avansına ilişkin ödeme kayıtları.

Nüfus aile kaydı gibi resmî veriler çoğu kez UYAP üzerinden temin edilir. Bu nedenle internetteki her listede geçen kimlik fotokopisi, ikametgâh veya nüfus kayıt örneği bütün mahkemelerde değişmez bir zorunluluk sayılmamalıdır. Mahkemenin tensip zaptı ve yerel işleyiş ayrıca kontrol edilmelidir.

Vekâletnamede özel yetki konusu önemlidir. HMK m.74’e göre vekilin boşanma davası açması ve kişiye sıkı sıkıya bağlı bazı hakları kullanması için açık yetki gerekir. Bununla birlikte özel yetki, eşin duruşmada bizzat dinlenmesi şartının yerine geçmez.

Protokolde Neler Düzenlenmelidir?

Protokol, yalnız “karşılıklı talebimiz yoktur” cümlesinden ibaret olmamalıdır. Tarafların boşanma iradesi; maddi ve manevi tazminat, yoksulluk nafakası, çocuk için iştirak nafakası, velayet, kişisel ilişki, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ayrı başlıklarda açıkça yazılmalıdır. Ödeme varsa tutar, para birimi, başlangıç tarihi, vade, banka hesabı ve artış yöntemi uygulanabilir biçimde belirtilmelidir.

Uygulamaya elverişli bir metin için envanterdeki Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği 2026 | Word İndir rehberi başlangıç kontrolü sağlar. Ancak örnek metin, somut malvarlığına, çocuğun düzenine ve tarafların gerçek iradesine uyarlanmadan imzalanmamalıdır.

Mal rejiminin tasfiyesi, ziynet, kişisel eşya, aile konutu ve araç devri gibi başlıklar ayrıca düşünülmelidir. Boşanma protokolündeki geniş bir “her türlü alacaktan feragat” ifadesi, daha sonra ileri sürülebilecek talepler yönünden ciddi uyuşmazlık yaratabilir. Bir malın devri kararlaştırılıyorsa tapu veya sicil işlemi için gerekli tarih, masraf ve iş birliği yükümlülüğü de yazılmalıdır.

Anlaşmalı boşanma davası protokolü hâkim tarafından aynen kabul edilmek zorunda değildir. Hâkim çocuk veya taraf yararı için değişiklik önerdiğinde, yeni metnin duruşma tutanağına açıkça geçirilmesi ve tarafların bunu özgürce kabul etmesi gerekir. Sözlü beyan ile yazılı protokol çelişiyorsa belirsizlik giderilmeden hüküm kurulması beklenmemelidir.

Çocuk, Velayet, Kişisel İlişki ve Nafaka

Çocukla ilgili anlaşma, ebeveynlerin serbestçe pazarlık edebileceği sıradan bir borç maddesi değildir. TMK m.182 gereğince mahkeme velayeti, diğer ebeveynle kişisel ilişkiyi ve çocuğun bakım-eğitim giderlerine katkıyı çocuğun üstün yararına göre düzenler. Çocuk yeterli olgunluktaysa görüşünün uygun yöntemle alınması da gündeme gelebilir.

Kişisel ilişki maddesi; hafta sonu, bayram, yarıyıl ve yaz tatili, teslim saati ve yeri, ulaşım masrafı ile özel günleri öngörülebilir biçimde göstermelidir. “Baba istediğinde görecektir” gibi belirsiz ifadeler yeni uyuşmazlık üretir. Çocuk nafakasında mevcut okul, sağlık, barınma ve bakım giderleri ile ebeveynlerin ödeme gücü göz önünde tutulmalıdır.

Yoksulluk nafakasının şartları ile güncel hukuki durum ayrı bir inceleme gerektirir. Konunun ayrıntıları için envanterdeki Yoksulluk Nafakası 2026 | AYM Kararı ve Yeni Dönem yazısı incelenebilir. Protokolde nafaka istenmiyorsa bunun kapsamı bilinçli kurulmalı; çocuk adına iştirak nafakasından vazgeçmenin çocuğun gelecekteki korunmasını ortadan kaldırmadığı unutulmamalıdır.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Görevli mahkeme, 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Kanunu m.4 kapsamında aile mahkemesidir. Aile mahkemesi kurulmamış yerde belirlenen asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Yetki konusunda TMK m.168, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi ile davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer mahkemesini gösterir. Bu kural kesin yetki niteliğinde değildir; usulüne uygun ve süresinde bir yetki itirazı yoksa mahkeme yargılamaya devam edebilir. Yine de dava planı başlangıçta gerçek yerleşim yeri bilgileri ve TMK m.168 ölçütlerine göre yapılmalıdır.

Mahkeme seçimi, harç ve UYAP başvurusu hakkında genel yol haritası için Mersin Boşanma Avukatı ile Süreç Nasıl Yürütülür? başlıklı mevcut içerikle bağlantı kurulabilir. Yabancılık unsuru varsa Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ve uygulanacak hukuk ayrıca incelenir.

Dava Süreci Adım Adım Nasıl İlerler?

Anlaşmalı boşanma davası hazırlığında önce evlilik tarihi, çocuklar, gelirler, malvarlığı ve bütün talepler birlikte listelenir. Sonra protokol ile dava dilekçesi birbiriyle çelişmeyecek şekilde düzenlenir. Başvuru görevli ve yetkili mahkemeye yapılır; mahkeme dosyayı kaydeder, eksik giderleri ve duruşma gününü içeren tensip işlemlerini yürütür.

1. Bir yıllık koşul ve yetkili mahkeme kontrol edilir.
2. Boşanma, çocuk ve mali sonuçlar başlık başlık kararlaştırılır.
3. Dilekçe sunulur; uygulamada uzlaşmayı açıklayan imzalı protokol ile harç ve giderler tamamlanır.
4. Duruşma günü iki eş de geçerli kimliğiyle hazır bulunur.
5. Hâkim tarafları ayrı ayrı veya birlikte dinler, protokolü denetler.
6. Uygunluk sağlanırsa hüküm kurulur; gerekçeli karar yazılır ve tebliğ edilir.
7. Kanun yolu aşaması tamamlanınca kesinleşme kaydı ve nüfus bildirimi izlenir.

Duruşmada taraflardan biri boşanmak istemediğini, protokolü serbest iradeyle imzalamadığını veya önemli bir maddeyi kabul etmediğini söylerse anlaşmalı hüküm kurulamaz. Dosyanın çekişmeli sürdürülmesi isteniyorsa iddiaların somutlaştırılması, talep ve delillerin usul süresinde sunulması gerekir. Karşı taraftan bir çekişmeli dava dilekçesi gelmişse Boşanma Davası Tebligatı Geldi: Ne Yapmalıyım? rehberindeki iki haftalık cevap süresi özellikle dikkate alınmalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Kanunda “şu kadar günde biter” şeklinde bir sonuç süresi yoktur. Başvurudan sonra duruşma günü mahkemenin iş yüküne göre belirlenir. Evrak eksiksiz, iki taraf hazır ve protokol açık ise uyuşmazlık çoğu kez tek duruşmada karara bağlanabilir. Bununla birlikte tek duruşma, aynı gün kesinleşme demek değildir.

Süreyi; yanlış mahkemeye başvuru, eksik harç, hatalı adres, tarafın gelmemesi, protokolde belirsizlik, çocuk için sosyal inceleme ihtiyacı, gerekçeli kararın yazım zamanı ve tebligat gecikmesi uzatabilir. Mahkemenin takvimi görülmeden “7 günde kesin boşanma” gibi vaatlere güvenilmemelidir.

Anlaşmalı boşanma davası için sağlıklı takvim; dosyanın açıldığı gün, tensip işlemleri, duruşma, gerekçeli karar, iki tarafa tebligat ve kesinleşme aşamalarını ayrı gösterir. Tarafların aynı gün adliyede bulunabilmesi yalnız duruşma aşamasını hızlandırır. Mahkeme kaleminin işlemleri veya tebligat tamamlanmadan nüfus kaydında değişiklik beklenmemeli; her aşamanın UYAP kaydı ve belge tarihi kontrol edilmelidir.

Kesin süre uyarısı: İlk derece hükmüne karşı istinaf süresi HMK m.345 gereğince gerekçeli kararın usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır. Süre, kararın duruşmada sözlü açıklanmasıyla başlamaz. Tebligatın elektronik veya fiziki yapılmasına göre tebliğ tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Karar, İstinaf ve Kesinleşme

Anlaşmalı boşanma davası sonunda verilen karar, duruşmada açıklandığı anda kişisel durum yönünden uygulanmış sayılmaz. HMK m.350/2 uyarınca kişiler hukukuna ve aile hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden yerine getirilemez. Dolayısıyla taraflar, karar kesinleşmeden medeni hâllerini “boşanmış” kabul ederek yeni bir evlilik işlemi yapamaz.

İstinaftan feragat konusunda HMK m.349 önemlidir: karar taraflara tebliğ edilmeden kanun yolundan geçerli biçimde feragat edilemez. Bu nedenle duruşma tutanağına önceden yazılan genel “istinaftan feragat” ifadesinin dosyayı aynı gün kesinleştireceği varsayılmamalıdır. Tebliğden sonra usulüne uygun feragat veya iki haftalık sürenin kullanılmadan dolması gibi yollar dosyanın durumuna göre değerlendirilir.

Kesinleşme, mahkeme kalemince tebligat ve kanun yolu kayıtları kontrol edilerek dosyaya işlenir. Ayrıntılı ayrım için Kesinleşme Şerhi Nedir, Nasıl Alınır? yazısına bakılabilir. Kesinleşen boşanma kararı nüfus sistemine bildirilir; bildirim ve kayıt safahatı dosyadan izlenmelidir.

Türkiye Genelinde Dosya Takibi ve Mersin Ofisi

Anlaşmalı boşanma davası dosyaları, görev ve yetki kuralları saklı kalmak üzere Türkiye’nin farklı il ve ilçelerinde incelenip takip edilebilir. Gerekli vekâlet ve yetkilendirme kurulduğunda UYAP üzerinden sunulabilen evrak, tebligat, ara karar, gerekçeli karar ve kanun yolu kayıtları izlenebilir; fizikî işlem veya yerinde temsil gerektiren aşamalar ayrıca planlanır.

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fiziksel ofisi yalnız Mersin’dedir; başka şehirlerde şubesi veya yerel ofisi bulunduğu ileri sürülmemektedir. Türkiye genelinde dosya takibi ifadesi, her şehirde ofis bulunduğu anlamına gelmez. Ayrıca TMK m.166/3’teki kişisel dinlenme şartı nedeniyle eşlerin duruşmaya katılımı baştan planlanmalıdır.

Hukuki bilgilendirme notu: Bu içerik 28 Ağustos 2026 tarihinde yürürlükte bulunan resmî mevzuat esas alınarak genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş, sonuç garantisi veya somut dosyaya ilişkin süre hesabı değildir. İmzadan önce protokol, tebligat, çocuk düzeni, mali talepler, görev ve yetki dosya özelinde incelenmelidir.

Anlaşmalı Boşanma Hakkında Sık Sorulan Sorular