Apartmana Engelli Rampası veya Erişilebilirlik Düzenlemesi Nasıl Yapılır? KMK 42 Güncel 2026
Kısa ve net cevap: Engelli bir kat malikinin yaşamı için proje değişikliği zorunluysa, konu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) m.42 uyarınca kat maliklerinin en geç üç ay içinde yapacağı toplantıda görüşülür ve sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır. Toplantı üç ay içinde yapılmaz veya talep çoğunlukla reddedilirse süreç sona ermez. İlgili kat maliki, bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildiren komisyon raporuna dayanarak ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre gerekli inşaat, onarım ve tesisi yaptırabilir. İlgili merciler proje değişikliği veya kroki talebini en geç altı ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.
Engelli rampası için hangi kanun maddesi uygulanır?
Kat mülkiyetinde ortak alan değişiklikleri genel olarak KMK m.19 ve yenilik-ilaveler bakımından KMK m.42 çerçevesinde değerlendirilir. Engellilerin erişilebilirlik ihtiyacı için ise KMK m.42’ye özel bir fıkra eklenmiştir. Bu hüküm, engelli kişinin yaşamı için zorunlu proje tadilinin sıradan ortak alan değişikliğinden farklı bir prosedüre tabi olduğunu açıkça düzenler.
Bu nedenle “bütün maliklerin 4/5’i kabul etmezse rampa yapılamaz” biçimindeki mutlak yaklaşım doğru değildir. KMK m.42, engelli kişinin yaşamı için zorunluluk gösteren proje tadilinde önce üç ay içinde kurul görüşmesini, ret veya toplantı yapılmaması halinde ise komisyon raporu ve tasdikli proje/kroki yolunu öngörür.
Hangi düzenlemeler KMK m.42 kapsamında değerlendirilebilir?
Kanun tek tek “rampa, platform, asansör” şeklinde sınırlı bir liste kurmaz; ölçüt, düzenlemenin engellinin yaşamı için zorunluluk göstermesidir. Binaya giriş rampası, merdiven platformu, uygun erişim düzeni, ortak alan geçişlerinin erişilebilir hale getirilmesi ve somut yapı özelliklerine göre gerekli diğer inşaat, onarım ve tesisler bu çerçevede değerlendirilebilir.
Her işlem onaylı proje, bina güvenliği ve ilgili teknik mevzuat bakımından ayrıca incelenir. Amaç yalnız bir kolaylık sağlamak değil, engelli kişinin konuta ve ortak alanlara erişimini sağlayan zorunlu uyarlamayı gerçekleştirmektir. Bu nedenle teknik ihtiyacın ve yapılacak işin kapsamının somut belgelerle ortaya konulması önem taşır.
Kat malikleri kaç ay içinde toplantı yapmak zorunda?
KMK m.42 süreyi açıkça belirler: Proje tadili, kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülür. Yönetimin talebi belirsiz bir geleceğe ertelemesi veya toplantı gündemine hiç almaması kanunda öngörülen özel mekanizmayı ortadan kaldırmaz.
Başvurunun yazılı yapılması, talebin yönetime hangi tarihte ulaştığının ispatı açısından önemlidir. Talepte yapılmak istenen erişilebilirlik düzenlemesi, mümkünse teknik çizim veya ön proje, engellilik durumunu ve düzenlemenin yaşam için gerekliliğini gösteren belgeler ile iletişim bilgileri bulunmalıdır. Böylece üç aylık sürecin başlangıcı ve toplantıda görüşülecek konu açık hale gelir.
Toplantıda hangi çoğunluk aranır?
KMK m.42 engelli erişilebilirlik tadilatında sayı ve arsa payı çoğunluğu arar. Bunun anlamı yalnız malik sayısının yarısından fazlasının kabulü değildir; hem malik sayısı hem de arsa payı bakımından kanunun aradığı çoğunluğun birlikte sağlanması gerekir.
Bu özel çoğunluk, KMK m.19’daki ortak yerlerde değişiklik için öngörülen 4/5 yazılı rıza kuralından farklıdır. Kanun engelli kişinin yaşamı için zorunlu proje tadiline ayrı bir usul getirmiştir. Bu nedenle yönetim, talebi yalnız m.19’daki 4/5 kuralını göstererek incelemeden reddetmemelidir.
Kat malikleri talebi reddederse düzenleme yapılamaz mı?
Hayır. KMK m.42’nin en önemli yönü budur. Talep sayı ve arsa payı çoğunluğuyla kabul edilmezse engelli kat malikinin başvuru imkânı devam eder. Kanun, ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildiren komisyon raporuna dayanılarak, ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılmasını düzenler.
Dolayısıyla kurulun ret kararı tek başına erişilebilirlik düzenlemesini kesin biçimde engellemez. Bundan sonraki aşamada kanunda belirtilen teknik ve idari prosedür işletilir. Yapılacak iş, komisyon raporu ile tasdikli proje veya krokinin sınırları içinde kalmalıdır.
Üç ay içinde toplantı hiç yapılmazsa ne olur?
Kanun toplantının üç ay içinde yapılamaması ihtimalini de açıkça düzenlemiştir. Bu durumda da ilgili kat maliki komisyon raporu ve ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya kroki sürecine geçebilir. Yönetimin toplantı yapmaması, engelli kişinin kanuni erişilebilirlik yolunu bloke eden bir veto mekanizması değildir.
Bu sebeple başvurunun tarihini kanıtlayan yazılı kayıtlar özellikle önemlidir. Yönetim kayıtlarına alınmış dilekçe, noter ihtarı, iadeli taahhütlü gönderi veya teslim tutanağı süreç tarihinin ortaya konulmasına yardımcı olur.
Komisyon raporu neyi tespit eder?
KMK m.42’deki ana ölçüt, yapılacak inşaat, onarım veya tesisin bina güvenliğini tehlikeye sokmamasıdır. Kanun bu konuda komisyon raporuna atıf yapar. Komisyonun teşkili ve çalışma usulleri ayrıca ilgili yönetmelikle düzenlenir.
Raporun işlevi, erişilebilirlik ihtiyacını bina güvenliği ile bağdaştırmaktır. Ortak taşıyıcı sisteme zarar verecek, tahliye yolunu tehlikeye düşürecek veya teknik mevzuata aykırı bir uygulama doğrudan yapılamaz. Tasdikli proje veya kroki de bu teknik denetimin parçasıdır.
İlgili idare proje talebini ne kadar sürede sonuçlandırmalı?
KMK m.42 açık bir üst süre koyar: İlgili merciler tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır. Bu süre, engellilik nedeniyle gerekli düzenlemenin idari aşamada belirsiz süre bekletilmesini önlemek amacı taşır.
Başvurunun eksiksiz hazırlanması, proje ve teknik belgelerin yetkili kişilerce düzenlenmesi işlemin sağlıklı yürütülmesi için önemlidir. İdarenin hangi belgeyi istediği, yapının niteliğine ve uygulanacak teknik mevzuata göre belirlenir.
Rampa yapılması için belediyeden izin gerekir mi?
Kat malikleri arasındaki onay veya KMK m.42 süreci, imar ve yapı mevzuatındaki idari zorunlulukları ortadan kaldırmaz. Yapılacak müdahalenin niteliğine göre belediye veya ilgili idare nezdinde proje tadili, onay, ruhsat veya başka teknik işlemler gerekebilir. KMK m.42 zaten tasdikli proje değişikliği veya kroki kavramını açıkça kullanmaktadır.
Bu nedenle önce “apartman kabul etti, iş bitti” yaklaşımıyla uygulamaya başlanmamalıdır. Kat mülkiyeti prosedürü ile idari-teknik prosedür birlikte tamamlanmalıdır.
Engelli rampası ortak alana yapılırsa KMK m.19 engel olur mu?
KMK m.19 ortak alan müdahalelerinde genel kuralı, KMK m.42 ise engellilerin yaşamı için zorunluluk gösteren proje tadilinde özel prosedürü düzenler. Özel hüküm kapsamında önce üç ay içinde sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karar alınması öngörülmüş; kabul edilmezse veya toplantı yapılmazsa komisyon raporu ve tasdikli proje/kroki ile devam edilecek yol ayrıca gösterilmiştir.
Bu nedenle engelli erişilebilirliği talebi, sıradan bir ortak alan tadilatıyla aynı çoğunluk mantığına indirgenmemelidir. Genel ortak alan tadilat kuralları için KMK 19 ve 4/5 yazılı rıza rehberi ayrıca incelenebilir.
Masrafları kim karşılar?
KMK m.42’nin erişilebilirlik fıkrası esas olarak proje tadilinin hangi prosedürle yapılacağını düzenler. Masrafın kime ve hangi oranda ait olduğu, yapılacak işin ortak yerin bakım/yenilemesi niteliği, yönetim planı, kurul kararı ve ilgili diğer kanun hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Bu nedenle çoğunluk prosedürü ile gider paylaşımını aynı hukuki sorun olarak görmek doğru değildir.
Ortak giderlerin genel paylaşım sistemi KMK m.20’de düzenlenmiştir. Ancak her erişilebilirlik uygulamasında otomatik olarak aynı gider dağılımı çıkacağı varsayılmamalı; işin niteliği ve alınan karar açıkça incelenmelidir.
Kiracı engelliyse başvuru yapılabilir mi?
KMK m.42’nin özel hükmü “ilgili kat malikinin talebi” ifadesini kullanır. Bu nedenle kiracının erişilebilirlik ihtiyacında malikle birlikte hareket edilmesi, talebin malik tarafından yönetime ve ilgili mercilere sunulması hukuki prosedür açısından önemlidir. Kiracılık ilişkisi ayrıca Türk Borçlar Kanunu bakımından değerlendirilir.
Malik, erişilebilirlik düzenlemesinin ortak alana ilişkin kısmında kat mülkiyeti sürecini takip eder. Bağımsız bölüm içindeki değişiklikler bakımından ise kira sözleşmesi, esaslı değişikliklerin niteliği ve malikin rızası ayrıca önem taşır.
Başvuruda hangi belgeler hazırlanmalıdır?
- Yönetime hitaben tarihli yazılı talep,
- Engellilik durumunu gösteren resmi belge veya sağlık kurulu belgesi,
- Düzenlemenin yaşam için gerekliliğini ortaya koyan açıklama,
- Varsa mimar/mühendis ön çalışması ve teknik çizim,
- Mevcut mimari proje ve ortak alanı gösteren belgeler,
- Kat malikleri toplantı çağrısı ve karar tutanağı,
- Ret veya toplantı yapılmaması halinde komisyon raporu için gerekli evrak,
- İlgili idarenin istediği tasdikli proje/kroki ve diğer teknik belgeler.
Sitemizde başvuru için ayrıca apartmana engelli rampası yapılması dilekçesi ve Word örneği bulunmaktadır. Dilekçe örneği, somut yapının teknik özelliklerine göre uyarlanmalıdır.
Yönetim talebi gündeme almazsa ne yapılır?
Öncelikle talebin yönetime ulaştığı tarih ispatlanmalıdır. KMK m.42 üç aylık toplantı süresi verdiğinden, yazılı başvuru önemlidir. Yönetim toplantı yapmazsa kanunun ikinci aşaması işletilebilir. Ayrıca yöneticinin kanundan doğan görevlerini yerine getirmemesi ayrı bir yönetim uyuşmazlığı oluşturabilir.
Kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda KMK m.33 kapsamındaki hâkimin müdahalesi hükümleri, somut talebin niteliğine göre gündeme gelebilir. Ancak erişilebilirlik tadilatının özel prosedürü doğrudan m.42’den başlatılmalıdır.
Uygulamada en sık yapılan hatalar
- Engelli erişilebilirlik talebini sıradan tadilat sayıp doğrudan 4/5 şartı aramak.
- Üç aylık toplantı süresini dikkate almamak.
- Ret kararından sonra kanuni prosedürün bittiğini sanmak.
- Komisyon raporu ve tasdikli proje/kroki aşamasını atlamak.
- Kat mülkiyeti onayını belediye/proje onayının yerine geçirmek.
- Yapılan imalatı tasdikli proje veya krokinin dışına çıkarmak.
- Masraf paylaşımı ile tadilata izin prosedürünü birbirine karıştırmak.
- Başvuruyu sözlü yaparak tarih ve içerik ispatını güçleştirmek.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
KMK m.42 Türkiye genelinde geçerlidir. Mersin’deki apartman ve sitelerde de engelli bireyin yaşamı için zorunlu proje değişiklikleri aynı üç aylık kurul, sayı ve arsa payı çoğunluğu, ret/toplantısızlık halinde komisyon raporu ve tasdikli proje sistemiyle yürütülür.
Mersin’de somut yapının ruhsat ve projesi, erişim kotları, merdiven genişliği, ortak alan mülkiyeti ve taşıyıcı sistem gibi teknik unsurlar ayrıca incelenmelidir. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, kat mülkiyeti dosyalarını Mersin’deki fiziksel ofisinden Türkiye genelinde takip etmektedir.
Sık sorulan sorular
Engelli rampası için bütün maliklerin onayı gerekir mi?
Hayır. KMK m.42 özel olarak sayı ve arsa payı çoğunluğuyla karar verilmesini düzenler.
Toplantı kaç ay içinde yapılmalı?
Talep en geç üç ay içinde yapılacak kat malikleri toplantısında görüşülmelidir.
Talep reddedilirse işlem tamamen biter mi?
Hayır. Komisyon raporu ve ilgili mercilerden alınacak tasdikli proje değişikliği veya kroki yolu devam eder.
Toplantı hiç yapılmazsa ne olur?
Üç ay içinde toplantı yapılmaması da kanundaki ikinci aşamaya geçilmesini engellemez.
İdare proje talebini kaç ayda sonuçlandırmalıdır?
KMK m.42’ye göre ilgili merciler tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır.
Rampa bina güvenliğini etkileyebilir mi?
Uygulamanın bina güvenliğini tehlikeye sokmaması gerekir; ret veya toplantısızlık halinde kanun komisyon raporunu açıkça arar.
Belediye işlemi ayrıca gerekir mi?
Yapılacak müdahalenin niteliğine göre ilgili idarenin proje ve ruhsat işlemleri ayrıca tamamlanır.
Yönetim “4/5 yok” diyerek doğrudan reddedebilir mi?
Engellinin yaşamı için zorunlu proje tadilinde özel hüküm KMK m.42’dir; bu hüküm sayı ve arsa payı çoğunluğu ve devamındaki özel prosedürü düzenler.
Kiracı için rampa talebi yapılabilir mi?
Kanundaki özel prosedür ilgili kat malikinin talebi üzerinden yürür; engelli kiracı bakımından malik ile birlikte hareket edilmelidir.
Hazır dilekçe örneği var mı?
Evet. Sitede apartmana engelli rampası yapılması için ayrı Word dilekçe örneği bulunmaktadır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 11 Eylül 2026 itibarıyla 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.42’nin yürürlükteki metni esas alınarak hazırlanmıştır. Engelli erişilebilirlik düzenlemesinde üç ayrı konu birbirinden ayrılmalıdır: kat malikleri arasındaki karar prosedürü, bina güvenliği ve teknik proje denetimi, masrafın hukuki paylaşımı. Kanun, engellinin yaşamı için zorunlu proje tadilini sıradan ortak alan değişikliğinden farklı ve açık süreli bir prosedüre bağlamıştır.
Hukukçu incelemesi: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu, Sicil 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Sonuç
Apartmana engelli rampası veya başka bir zorunlu erişilebilirlik düzenlemesi yapılması talebi KMK m.42’ye göre yürütülür. Kat malikleri en geç üç ay içinde toplanır ve sayı ile arsa payı çoğunluğuyla karar verir. Toplantı yapılmaz veya talep reddedilirse, bina güvenliğini tehlikeye sokmadığını belirleyen komisyon raporu ve ilgili mercilerden alınan tasdikli proje/krokiyle işlem devam eder. İlgili merciler başvuruyu en geç altı ayda sonuçlandırır. Bu özel yol, erişilebilirlik hakkının sıradan ortak alan değişikliği çoğunluklarına sıkıştırılmasını önler.
Resmî dayanak: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m.42; 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile eklenen özel erişilebilirlik hükmü. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı – Kat Mülkiyeti Kanunu.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
