Bandrolsüz veya Sahte Bandrollü Tütün ve Alkollü Ürün Satmanın Cezası | 5607 m.3/18 (2026)
5607 m.3/18 hangi ürün ticaretini cezalandırır?
M.3/18, tütün ve alkol alanındaki kaçakçılık suçları içinde ürün merkezli temel hükümlerden biridir. Suçun konusu bandrolün kendisi değil; ambalajında gerekli resmi işaret bulunmayan veya taklit/yanıltıcı işaret taşıyan üründür. Fıkra üretimden depolamaya, taşımadan satışa ve bilinçli ticari satın almaya kadar geniş bir dağıtım zincirini kapsar.
Kanuni ceza üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezasıdır. Fıkrada bazı hareketler bakımından “ticari amaç” açıkça yazılmıştır. Bu nedenle kişisel kullanım iddiası ile ticari dolaşım arasında ayrım yapılması gerekir. Miktar, paketleme, satış listeleri, müşteri yazışmaları, depo ve nakliye organizasyonu gibi deliller ticari amacın belirlenmesinde önem taşır.
Güncel hüküm 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu üzerinden kontrol edilmelidir. Bandrol ve piyasa mevzuatının idari ayrıntıları bakımından ilgili kamu kurumlarının suç tarihindeki düzenlemeleri ayrıca uygulanır.
M.3/18 hangi ürünleri açıkça kapsar?
Kanun; tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol ve alkollü içkileri açıkça sayar. Bu ürünlerin her biri farklı teknik ve idari rejime tabi olabilir. Bu nedenle ele geçirilen ürünün gerçek kimliği doğru belirlenmeden m.3/18 uygulaması yapılamaz.
Tütün mamulü ile makaron aynı kavram değildir. Makaron, sigara üretiminde kullanılan tüp biçimli malzemedir; doldurulmuş makaron ise m.3/20’de ayrıca düzenlenen başka bir suç tipinin konusu olabilir. Yaprak sigara kâğıdı da güncel Kanunda özel olarak sayılmıştır.
Etil alkol ve metanol de birbirinden ayrılmalıdır. Kimyasal analiz ürünün etil alkol mü, metanol mü veya başka bir sıvı mı olduğunu belirleyebilir. Alkollü içki bakımından ürünün ambalajı, içerik oranı, üretici bilgisi ve bandrol/izlenebilirlik unsurları birlikte incelenir.
Ürün miktarı yüksek olsa bile ürünün kanunda sayılan kategoriye girdiği teknik olarak ortaya konulmalıdır. Sadece şişe görünümünden “alkollü içki” veya paket görünümünden “tütün mamulü” sonucu kurulmamalıdır; gerektiğinde laboratuvar ve uzman incelemesi yapılır.
Bandrolsüz ürün, taklit bandrollü ürün ve yanıltıcı işaretli ürün nasıl ayrılır?
Bandrolsüz ürün, mevzuat gereği ambalajında bulunması gereken resmi bandrol, etiket, hologram, pul, damga veya benzeri işareti taşımayan üründür. Burada işaret hiç yoktur. Ürünün işaretleme yükümlülüğüne tabi olup olmadığı suç tarihi itibarıyla belirlenmelidir.
Taklit işaret, kamu kurumunca uygulanan gerçek güvenlik işaretinin sahte biçimde benzetilmesidir. Yanıltıcı işaret ise görünümü veya içeriği itibarıyla ürünü yasal dolaşımdaymış gibi gösteren fakat gerçeği yansıtmayan işarettir. Gerçek bandrolün başka üründen sökülüp yeniden kullanılması da ürün üzerinde yanıltıcı bir yasal görünüm yaratabilir; bu eylemin kaynak davranışı m.3/17 kapsamında ayrıca değerlendirilebilir.
Bandrol üzerindeki yıpranma, baskı hatası veya ambalaj hasarı her zaman “taklit veya yanıltıcı” anlamına gelmez. İşaretin gerçekliği resmi sorgu, seri numarası, güvenlik öğeleri ve teknik karşılaştırmayla belirlenmelidir. Ceza mahkûmiyeti yalnız görsel izlenime dayandırılmamalıdır.
Bandrolün ürün için geçerli olup olmadığı da önemlidir. Gerçek bandrol yanlış ürün veya üretici üzerinde kullanılmışsa işaret fiziksel olarak gerçek olsa bile ürün yönünden yanıltıcı bir görünüm doğabilir. Tahsis ve seri kayıtları bu ayrımda belirleyicidir.
Ticari amaçla üretme, bulundurma, nakletme, satışa arz ve satış nasıl uygulanır?
Ticari amaçla üretme, m.3/18 kapsamındaki işaretsiz veya taklit/yanıltıcı işaretli ürünün ticari dolaşım için meydana getirilmesidir. Üretim tesisi, dolum hattı, paketleme sistemi, hammadde, üretim miktarı ve satış zinciri bu amacın belirlenmesinde kullanılır.
Ticari amaçla bulundurma, ürünü ticari dolaşım amacıyla fiilî hâkimiyet altında tutmaktır. Bir depoda binlerce paket bulunması ticari amaç bakımından güçlü bir olgu olabilir; ancak kimin bulundurduğu, depoya erişim, stok kaydı, kira ilişkisi ve teslim talimatı kişi bazında incelenmelidir.
Ticari amaçla nakletme, ürünün satış veya dağıtım zinciri içinde bir yerden başka yere taşınmasıdır. Sürücü veya lojistik çalışanı bakımından yalnız aracı kullanmak yeterli değildir; ürünün niteliği, yükün kaynağı, teslim adresi, taşıma belgesi ve kişisel bilgi düzeyi değerlendirilir.
Satışa arz etme, henüz satış tamamlanmadan ürünü müşteriye veya piyasaya sunmaktır. Fiziksel mağaza, depo, sosyal medya, internet ilanı, mesajlaşma grubu veya toptan satış listesi somut delillere göre satışa arz davranışını gösterebilir. Satma ise ticari devrin gerçekleşmesidir.
Aynı kişi ürünü üreterek depolayıp satabilir. Bunlar aynı suç tipinin seçimlik hareketleridir. Tek olay örgüsünde kaç ayrı suç oluştuğu fiil birliği ve içtima kurallarına göre belirlenir; her seçimlik hareket otomatik olarak ayrı mahkûmiyet yaratmaz.
Ürünü satın alan kişi ne zaman m.3/18’den sorumlu olur?
Kanun, satın alma bakımından iki şartı açıkça birlikte arar: fail ürünün bandrolsüz veya taklit/yanıltıcı işaretli olduğunu bilmeli ve satın alma ticari amaçla yapılmalıdır. Bu nedenle sıradan tüketici ile yeniden satmak veya dağıtmak üzere ürün alan kişi aynı hukuki konumda değildir.
Bilme unsuru, olağan piyasanın çok altındaki fiyat, faturasız veya kayıtsız teslim, büyük miktar, gizli teslim noktası, sahte/tekrarlı bandrol seri numaraları, mesajlaşmalar, önceki işlemler ve alıcının ticari rolü üzerinden değerlendirilebilir. Ancak düşük fiyat tek başına kesin kast karinesi değildir.
Ticari amaç; miktar, çeşit, paketleme, müşteri listesi, satış mesajları, depo veya mağaza bağlantısı, ödeme akışı ve tekrar eden alımlar üzerinden belirlenebilir. Bir kişinin bir veya birkaç ürünü kişisel tüketim amacıyla almasıyla koli veya palet düzeyinde satış organizasyonu aynı şekilde değerlendirilemez.
Ceza sorumluluğu şahsidir. Şirket adına alım yapılmış olması, şirketin bütün müdür veya ortaklarının otomatik fail olduğu anlamına gelmez. Satın alma kararını kim verdi, ürünün bandrol durumunu kim biliyordu ve ticari dağıtımı kim yönetti soruları cevaplanmalıdır.
Ürünün kaçak olarak yurda sokulduğu anlaşılırsa neden m.3/10 uygulanır?
M.3/18’in son cümlesi özel bir bağlantı kuralı içerir: fıkra konusu ürünlerin kaçak olarak yurda sokulduğu anlaşılırsa m.3/10 hükmüne istinaden cezaya hükmolunur. Bu nedenle her bandrolsüz ürün dosyası otomatik olarak kaçak ithal dosyası değildir. Yurda kaçak sokma bağlantısı ayrıca delille kurulmalıdır.
Kaçak ithal bağlantısında gümrük beyannamesi, sınır geçiş kaydı, konteyner veya araç hareketi, kargo/posta belgesi, menşe, yabancı piyasa ambalajı, ithalatçı kaydı, fatura ve tedarik zinciri incelenebilir. Ürünün üzerinde Türkçe bandrol bulunmaması, tek başına ürünün yurt dışından kaçak sokulduğunu kesin olarak göstermez; kayıt dışı yerli üretim ihtimali de teknik ve ticari delillerle değerlendirilmelidir.
M.3/10, önceki fıkralara göre verilecek cezaların suç konusu akaryakıt, tütün, tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı, etil alkol, metanol veya alkollü içki olduğunda yarısından iki katına kadar artırılmasını ve sonuç hapis cezasının üç yıldan az olamamasını düzenler. Ayrıntılı açıklama için m.3/10 ceza artırımı rehberimiz incelenebilir.
Bandrol sorgusu, ürün analizi ve ticari kayıtlar nasıl delillendirilir?
İlk delil grubu fiziki üründür. Ambalaj, bandrol veya etiket, seri numarası, ürün kodu, üretici bilgisi, parti numarası, miktar ve ayırt edici özellikler elkoyma tutanağında yer almalıdır. Çok sayıda ürün varsa sayım ve örnekleme yöntemi denetlenebilir biçimde kayıt altına alınmalıdır.
İkinci grup bandrol doğrulamasıdır. Seri numarası kamu kurumu veri tabanında sorgulanır; tahsis edilen işletme ve ürünle ele geçirilen ürün karşılaştırılır. Aynı seri numarasının çok sayıda pakette tekrarlanması, geçersiz seri veya başka ürüne tahsisli işaret önemli teknik olgulardır. Ancak nihai “taklit/yanıltıcı” tespiti uzman ve resmi kayıtlarla desteklenmelidir.
Üçüncü grup ürün analizidir. Alkollü içki, etil alkol veya metanolde kimyasal içerik; tütün mamulünde ürün yapısı ve gerektiğinde teknik özellik; makaron ve yaprak sigara kâğıdında ürün türü belirlenir. İnsan sağlığı açısından riskli içerik tespit edilirse m.4/7’deki toplum sağlığını tehdit eden eşya ağırlaştırması ayrıca gündeme gelebilir; bunun için somut bilimsel tespit gerekir.
Dördüncü grup ticari zincirdir. Fatura, irsaliye, banka ve POS kayıtları, stok programı, depo giriş-çıkışı, müşteri listesi, mesajlaşma, kargo ve taşıma belgeleri ürünün ticari amaçla üretildiğini, bulundurulduğunu veya satıldığını gösterebilir. Deliller hukuka uygun elde edilmelidir.
5607 m.20 uyarınca kaçakçılık tutanağında olayın yeri ve tarihi, deliller, eşyanın tür, kapsam, miktar ve nitelikleri, nerede ve nasıl elkonulduğu ve ilgili kişilerin bilgileri bulunmalıdır. Tutanaktaki ürünlerin sonradan incelenen ürünlerle aynı olduğu mühür ve teslim zinciriyle korunmalıdır.
M.3/18; sahte bandrol, gerçek bandrolün kötüye kullanılması ve doldurulmuş makaron suçlarından nasıl ayrılır?
M.3/16, sahte bandrol ve benzeri işaretin kendisinin üretilmesi, ülkeye sokulması ve bilerek dolaşımını düzenler. M.3/17, gerçek/yasal bandrolün amacı dışında dağıtılması, hileyle temini, değiştirilmesi veya yeniden kullanılmasını cezalandırır.
M.3/18 ise bandrol veya işaret sorununu taşıyan ürünün ticari üretim ve dolaşımını cezalandırır. Bu nedenle sahte bandrol matbaasında ele geçirilen kullanılmamış bandroller m.3/16’nın; aynı bandrollerin yapıştırıldığı sigara paketlerinin ticari satışa sunulması ise m.3/18’in maddi alanına girebilir. İçtima ve fail rolleri somut olaya göre belirlenir.
M.3/20, tütün mamulü sayılmayan ancak tütünle doldurulmuş makaron veya yaprak sigara kâğıdının ticari satışa arz, satış, bulundurma ve naklini ayrıca düzenler. Doldurulmuş makaron dosyasında m.3/20 özel hükmünün şartları ayrıca incelenmelidir.
Eşya değeri, iştirak, elkoyma ve tasfiye nasıl uygulanır?
5607 m.3/23, suç konusu eşyanın değerinin fahiş olması hâlinde cezanın yarısından bir katına kadar artırılmasını; değerin hafif olması hâlinde cezanın yarısına kadar, pek hafif olması hâlinde ise üçte birine kadar indirilmesini düzenler. Miktar ile değer aynı değildir; ürünün gümrüklenmiş değeri dosyada hesaplanmalıdır.
Suç örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse m.4/1 uyarınca ceza iki kat artırılır. Üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi m.4/2 uyarınca yarı artırım; kamu görevi veya meslek/sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılması m.4/4 kapsamında ayrıca yarı artırım sonucu doğurabilir.
Arama ve elkoyma 5607 m.9 ile CMK hükümlerine göre yürütülür. Elkonulan eşyanın muhafazası m.11’e tabidir. Özellikle bandrolsüz tütün ve alkol ürünleri bakımından m.11/5’te numune ve gerekli tespitler yapıldıktan sonra imha edilmesine yönelik özel hükümler bulunur.
Müsadere m.13 ve TCK hükümlerine göre; tasfiye m.16 ve ürün türüne göre özel hükümler çerçevesinde yürütülür. Elkonulan eşyanın ayrıntılı fotoğraf, numune ve seri bilgilerinin imha öncesinde korunması yargılama hakkı bakımından önemlidir.
Etkin pişmanlık uygulanabilir mi?
5607 m.5’in şartları oluşursa m.3/18 bakımından etkin pişmanlık değerlendirilebilir. Resmî makamlarca haber alınmadan önce fiilin, diğer faillerin ve eşyanın saklandığı yerin bildirilmesi ve bilginin yakalama veya elkoymayı sağlaması m.5/1’in sonuçlarını doğurabilir.
M.5/2’deki ödeme esaslı indirim m.3/7 hariç m.3 suçları için düzenlenmiştir. Soruşturma evresi sona erinceye kadar gümrüklenmiş değerin iki katının Devlet Hazinesine ödenmesi hâlinde ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödeme hâlinde üçte bir oranında indirilir. M.5/3, tekrar suç işleyenler ile örgüt faaliyeti çerçevesinde suç işleyenler yönünden bu ödeme hükmünü dışlar.
Sık Sorulan Sorular
1. Bandrolsüz sigara satmanın cezası nedir?
M.3/18’in şartları varsa üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adlî para cezasıdır.
2. Bandrolsüz alkollü içki bulundurmak suç mudur?
Ticari amaçla bulundurma ve diğer kanuni unsurlar varsa m.3/18 uygulanır.
3. Taklit hologram taşıyan ürün de kapsama girer mi?
Evet. Taklit veya yanıltıcı bandrol, etiket, hologram, pul, damga ve benzeri işaret taşıyan ürünler fıkrada kapsanır.
4. Kişisel kullanım için alınan ürün m.3/18 midir?
Satın alma bakımından Kanun bilme ve ticari amaç şartını arar. Kişisel kullanım ile ticari amaç somut olayda ayrılmalıdır.
5. Ürünün kaçak ithal olduğu anlaşılırsa hangi madde uygulanır?
M.3/18’in son cümlesi, kaçak olarak yurda sokulduğu anlaşılan ürünlerde m.3/10’a göre ceza verilmesini düzenler.
6. Sahte bandrolün kendisini üretmek m.3/18 midir?
Hayır. Sahte bandrol materyalinin üretimi ve dolaşımı m.3/16’da düzenlenir.
7. Gerçek bandrolü başka üründe yeniden kullanmak hangi maddedir?
Bandrolü çıkarıp yeniden kullanmak veya kullandırmak m.3/17 kapsamında düzenlenmiştir.
8. Ürünün değeri cezayı etkiler mi?
Evet. M.3/23 şartları oluşursa değer nedeniyle artırım veya indirim uygulanır.
9. Bandrolsüz ürünler imha edilir mi?
5607 m.11/5’te sayılan ürünler bakımından numune ve gerekli tespitler yapıldıktan sonra özel imha sistemi uygulanır.
10. Etkin pişmanlık mümkün müdür?
5607 m.5’in şartları gerçekleşirse mümkündür.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
- 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
- Sahte Bandrol Üretme Cezası
- Yasal Bandrolü Amacı Dışında Kullanma
- Tütün ve Alkol Kaçakçılığında Ceza Artırımı
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin
Tütün, alkol, bandrol ve kaçakçılık soruşturmalarında hukuki temsil.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
