Basın Kanunu’nda Düzeltme ve Cevap Hakkı Ne Zaman Doğar? 2 Aylık Süre | 5187 m.14 (2026)

Kısa ve net cevap

5187 sayılı Basın Kanunu m.14’e göre süreli yayında kişinin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişiyle ilgili gerçeğe aykırı bir yayın yapılırsa, bundan zarar gören kişi yayım tarihinden itibaren iki ay içinde düzeltme ve cevap hakkını kullanabilir. Gönderilecek metin suç unsuru içermemeli, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamalı ve düzeltme/cevaba neden olan eseri belirtmelidir. Metin kural olarak ilgili yazıdan uzun olamaz; neden olan eser yirmi satırdan az yazı, resim veya karikatür ise cevap otuz satırı geçemez.

5187 sayılı Basın Kanunu m.14 neyi düzenler?

Basın Kanunu m.14, süreli yayın nedeniyle zarar gören kişiye hızlı ve doğrudan bir düzeltme-cevap mekanizması sağlar. Hakkın amacı yalnız tazminat elde etmek değildir; ilk yayını gören okura, zarar gören kişinin cevabını veya gerçeğe aykırı bilginin düzeltilmesini aynı yayın ortamı üzerinden ulaştırmaktır.

Kanun iki temel maddi sebep sayar: kişinin şeref ve haysiyetini ihlal edici yayın ile kişiyle ilgili gerçeğe aykırı yayın. Bu iki halden biri gerçekleştiğinde ve kişi yayından zarar gördüğünde iki aylık talep süresi içinde düzeltme ve cevap yazısı gönderilebilir.

Güncel kanun metni için Mevzuat Bilgi Sistemi ve değişiklikler için Resmî Gazete esas alınmalıdır. İnternet içeriklerinin genel kaldırılması bakımından internetten içerik kaldırma rehberimiz ayrı hukuki yolları açıklar.

Düzeltme ve cevap hakkı hangi hallerde doğar?

Şeref ve haysiyeti ihlal edici yayın

Bir yayın, kişinin toplum içindeki saygınlığını, onurunu veya kişisel değerlerini hukuka aykırı biçimde zedeliyorsa m.14 gündeme gelebilir. Her eleştiri veya olumsuz değerlendirme otomatik olarak şeref ve haysiyet ihlali değildir. Basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü, haber verme hakkı, kamu yararı, gerçeklik ve ölçülülük somut içerikle birlikte değerlendirilir.

Özellikle ağır suçlayıcı ifadelerin kesin olgu gibi sunulması, kişiye hakaret niteliğindeki nitelemeler veya haber konusu ile ilgisiz aşağılayıcı ifadeler m.14 değerlendirmesinde önem taşır. Buna karşılık kamuya mal olmuş kişinin görevine yönelik sert fakat olgusal temeli bulunan eleştiri ile hakaret aynı kategori değildir.

Kişiyle ilgili gerçeğe aykırı yayın

Yayın kişinin hakkında maddi olguyu yanlış aktarıyorsa, kişi bu yanlışlığın düzeltilmesini isteyebilir. Örneğin “hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet var” denildiği halde böyle bir karar yoksa veya şirket yöneticisine ait olmayan eylem ona atfedilmişse gerçeğe aykırılık gündeme gelir.

Gerçeğe aykırılık iddiası somut olguyla gösterilmelidir. Cevap metni “haber tamamen yalan” gibi soyut bir ifade yerine hangi cümlede hangi olgunun yanlış olduğunu ve doğru bilginin ne olduğunu açıkça belirtmelidir.

İki aylık süre ne zaman başlar?

m.14 açıkça, zarar gören kişinin düzeltme ve cevap yazısını yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndermesini öngörür. Bu süre yayın kuruluşunun hatayı kabul ettiği veya kişinin avukata başvurduğu tarihten değil, yayım tarihinden başlar.

İnternet haber sitesinde ilk yayın tarihi m.4 uyarınca görünür tutulmalıdır. Haber daha sonra güncellense bile ilk yayın tarihi ortadan kaldırılmaz. Somut olayda düzeltme talebine sebep olan ifade ilk sürümde mi yoksa sonraki güncellemede mi eklendi, ayrı değerlendirilmelidir. Bu nedenle m.10 sürüm arşivi önemlidir.

Süre hesabı kritik olduğundan talep son güne bırakılmamalıdır. Gönderim ve teslim tarihinin ispatı için noter, kayıtlı elektronik tebligat veya kanunen geçerli teslim yöntemleri kullanılabilir. Hangi yöntemin somut yayın kuruluşuna uygun olduğu önceden belirlenmelidir.

Düzeltme ve cevap talebini kim yapabilir?

Kanun, ilgili yayından zarar gören kişiyi hak sahibi olarak düzenler. Yayında adı açıkça yazılan gerçek kişi, şirket veya diğer kişi kendi hukuki menfaati ihlal edilmişse talepte bulunabilir. Bir kişinin başkası adına, yetkisi olmadan tekzip göndermesi yeterli değildir; temsil varsa vekâlet veya yasal temsil dayanağı açık olmalıdır.

Tüzel kişiler bakımından yetkili organ veya vekil üzerinden talep yapılır. Şirket unvanı, MERSİS/ticaret sicili ve imza yetkisi gibi bilgiler doğru kullanılmalıdır. Talep edilen düzeltme şirketin kendi hukuki menfaatine ilişkin olmalı; şirket yöneticisinin kişisel şeref ve haysiyetine ilişkin ihlal varsa bu kişi ayrıca kendi adına hak sahibi olabilir.

Hak sahibi talep süresi içinde ölürse m.14 mirasçılar bakımından ayrıca özel hüküm içerir. Bu durum serinin ayrı yazısında ele alınmaktadır.

Düzeltme ve cevap metninin zorunlu şartları

m.14, düzeltme ve cevap yazısının içerik bakımından üç önemli koşulunu gösterir. Birincisi, metin suç unsuru içermemelidir. İkincisi, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamalıdır. Üçüncüsü, düzeltme ve cevaba neden olan eser açıkça belirtilmelidir.

Bu nedenle ilk haberde hakaret edildiğini düşünen kişinin cevap metninde bu kez yayıncıya hakaret etmesi m.14 sistemine uygun değildir. Cevap hakkı karşı saldırı aracı değil, ihlal edilen veya yanlış aktarılan bilginin düzeltilmesi ve kişinin görüşünün okuyucuya ulaşması için kullanılan özel mekanizmadır.

Metnin hangi habere ilişkin olduğu başlık, tarih ve URL ile açıkça yazılmalıdır. Özellikle aynı kişi hakkında aynı hafta birden fazla haber yayımlanmışsa “hakkımdaki haber” ifadesi yeterli açıklık sağlamaz. İnternet haber sitesi için kalıcı URL’nin talebe eklenmesi uygulamada uyuşmazlığı azaltır.

Düzeltme ve cevap metni ne kadar uzun olabilir?

Kanun, cevap metnini ilk yayına göre sınırlar. Genel kural, düzeltme ve cevabın ilgili yazıdan uzun olamamasıdır. Böylece cevap hakkı ilk yayının hacmini aşan yeni bir yayın alanına dönüştürülmez.

İlk eser yirmi satırdan az yazı, resim veya karikatür ise düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez. Kısa bir haber veya görsele yüzlerce satırlık metin gönderilmesi bu nedenle kanuni sınırla bağdaşmaz.

İnternet yayınında “satır” ölçüsü ekran genişliğine göre değişebildiği için metin hazırlanırken asıl haberin metin hacmi ve kanunun amacı dikkate alınmalıdır. Tartışmalı alan bırakmamak için cevap, yanlış olguyu düzeltecek kadar kısa, açık ve doğrudan tutulmalıdır.

Düzeltme ve cevap yazısı nasıl gönderilmeli?

m.14 hakkının kullanılmasında en kritik meselelerden biri talebin sorumlu müdüre süresinde ulaştığının ispatıdır. Yayın kuruluşunun m.4 künye ve m.7 beyannamesinde sorumlu müdür ile elektronik tebligat/iletişim bilgileri doğru olmalıdır. Talep sahibi güncel muhatabı kontrol etmelidir.

Gönderimde metnin tam hali, hangi yayına ilişkin olduğu, hak sahibinin kimliği ve teslim tarihi açıkça belgelenmelidir. Noter ihtarı veya güvenilir elektronik tebligat sistemi bu amaçla kullanılabilir. Sadece sosyal medya doğrudan mesajı veya kaydı tutulmayan telefon görüşmesi, teslim ve metin içeriğini ispatta zayıf kalabilir.

Yayın kuruluşu da gelen talepler için merkezi kayıt sistemi kurmalıdır. Talep hukuk birimine ulaştığı anda teslim tarihi, ilgili URL, son yayın tarihi ve m.14 süresi otomatik işaretlenmelidir.

İnternet haber sitesinde m.14’ün temel uygulaması

İnternet haber sitelerinde sorumlu müdür, geçerli düzeltme ve cevap yazısını hiçbir düzeltme ve ekleme yapmadan, yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde yayımlamak zorundadır. Yayın, ilgili haberin yer aldığı sayfa ve sütunlarda, URL bağlantısı sağlanarak, aynı puntolarla ve aynı şekilde yapılır.

Bu bir günlük süre, bu yazının konusu olan iki aylık hak kullanma süresinden farklıdır. İki ay hak sahibinin talebi gönderme süresidir; bir gün ise internet haber sitesinin aldığı geçerli cevabı yayımlama süresidir. Bu iki süre karıştırılmamalıdır.

İnternet haber sitesindeki bir günlük yayın yeri, URL ve biçim kuralları serinin bir sonraki yazısında ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.

Düzeltme-cevap, tazminat ve içerik kaldırma aynı şey mi?

Hayır. m.14 düzeltme ve cevap hakkıdır. m.13 maddi ve manevi tazminat sorumluluğunu düzenler. 5651 sayılı Kanun ve diğer mevzuat uyarınca içerik çıkarma veya erişim engelleme ise ayrı hukuki mekanizmalardır. Aynı olayda birden fazla yol birlikte gündeme gelebilir.

Örneğin gerçeğe aykırı haber yayımlanan kişi iki aylık sürede cevap metni gönderebilir; ayrıca kişilik hakkı ihlali nedeniyle içerik kaldırma veya manevi tazminat talep edebilir. Bir yolun kullanılması diğerini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Her talebin süre, görev ve usul şartları ayrı kontrol edilmelidir.

İnternet haber sitesindeki tazminat sorumluluğu için 5187 m.13 rehberimiz incelenebilir.

Yayın kuruluşu talebi aldığında ne yapmalı?

1. Teslim tarihini ve saatini kaydedin.
2. Metnin hangi yayına ilişkin olduğunu doğrulayın.
3. İki aylık hak kullanma süresini kontrol edin.
4. Metinde suç unsuru veya üçüncü kişi hakkı ihlali bulunup bulunmadığını değerlendirin.
5. Uzunluk sınırını kontrol edin.
6. Metni editoryal olarak yeniden yazmayın veya ekleme yapmayın.
7. İnternet sitesi için bir günlük yayın son tarihini hesaplayın.
8. İlgili sayfa, URL ve biçim şartlarını hazırlayın.
9. Yayın yapıldıktan sonra ekran görüntüsü ve teknik kayıtları saklayın.
10. Talep reddedilecekse olası sulh ceza hâkimliği başvurusuna ilişkin dosyayı hazırlayın.

Talep sahibi için başvuru kontrol listesi

• Yayım tarihi kesin mi?
• İki aylık süre dolmadı mı?
• Hangi cümlenin şeref/haysiyet ihlali veya gerçeğe aykırılık oluşturduğu açık mı?
• İlgili haberin başlığı, tarihi ve URL’si yazıldı mı?
• Cevap metni suç unsuru içermiyor mu?
• Üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine saldırı var mı?
• Metin ilgili yazıdan uzun mu?
• İlk eser 20 satırdan azsa cevap 30 satırı geçiyor mu?
• Sorumlu müdür doğru muhatap olarak belirlendi mi?
• Teslim tarihini ve metnin içeriğini ispatlayacak yöntem seçildi mi?

SEO ve GEO bakımından düzeltme metninin yayınlanması

Bir internet haber sitesinin m.14 gereği cevap metni yayımlaması, ilk haberi gizlice silip yeni metinle değiştirmek şeklinde yapılmamalıdır. İlk yayın ve güncelleme tarihleri korunmalı, cevap metni kanunun öngördüğü bağlantı ve görünürlük yapısıyla sunulmalıdır. Böylece arama motorları ve yapay zekâ sistemleri haberin sonradan hukuki cevap/düzeltme aldığını anlayabilir.

Yayıncı, yapılandırılmış veride ilk haberin “datePublished” alanını yeniden yazmamalı; gerekiyorsa gerçek “dateModified” alanını kullanmalıdır. Cevap metni ayrı sayfadaysa ilk haberden açık bağlantı verilmesi hem m.14 URL bağlantısı mantığı hem kullanıcı şeffaflığı bakımından önemlidir.

Sonuç

5187 sayılı Basın Kanunu m.14, şeref ve haysiyeti ihlal edilen veya hakkında gerçeğe aykırı yayın yapılan kişiye iki ay içinde düzeltme ve cevap hakkı tanır. Metin suç unsuru taşımamalı, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamalı, ilgili eseri belirtmeli ve kanuni uzunluk sınırlarına uymalıdır. İnternet haber sitesinde sorumlu müdür geçerli metni en geç bir gün içinde, ilgili yayınla bağlantılı ve aynı görünürlükte yayımlamak zorundadır. Tazminat, içerik kaldırma ve cevap hakkı birbirinden ayrı hukuki mekanizmalardır.

Düzeltme ve cevap metninde hangi ifadelerden kaçınılmalı?

m.14 hakkını kullanan kişi, ilk yayına cevap verirken yeni bir kişilik hakkı ihlali yaratmamalıdır. Cevap metni doğrudan yanlış olgunun düzeltilmesine veya kişinin kendi açıklamasına odaklanmalıdır. Yayıncıya, yazara ya da üçüncü kişiye yönelik hakaret; doğrulanmamış suç isnadı veya özel hayatın gereksiz ifşası metnin kanuni şartlarını tartışmalı hale getirir.

Metin hazırlanırken “hangi cümle yanlış?”, “doğru olgu nedir?”, “bunu hangi belge doğruluyor?” soruları sırasıyla cevaplanmalıdır. Böylece tekzip, yeni bir polemik yazısı yerine kanunun amaçladığı kısa ve somut düzeltme işlevini görür.

Aynı haber farklı platformlarda yayımlanmışsa

Aynı içerik basılı gazete, internet haber sitesi ve sosyal medya hesabında ayrı ayrı yayımlanmış olabilir. 5187 m.14, süreli yayın ve internet haber sitesi bakımından kendi usulünü düzenler. Basılı ve internet sürümlerinin yayın tarihleri ve görünürlükleri farklıysa her bir yayın bakımından süre ve yerine getirme şekli ayrıca değerlendirilmelidir.

İnternet haber sitesindeki m.14 talebinin kabul edilmesi, aynı metnin farklı sosyal medya platformlarında hangi yöntemle düzeltileceği sorusunu otomatik çözmez. Platform içeriğinin hukuki niteliğine göre genel kişilik hakkı ve platform mevzuatı ayrıca değerlendirilir.

Talep reddedildiğinde delil dosyası nasıl hazırlanmalı?

Sorumlu müdür talebin iki aylık süre dışında olduğunu, metnin suç unsuru içerdiğini, üçüncü kişi hakkını ihlal ettiğini veya uzunluk sınırına uymadığını düşünüyorsa kararın dayanağını somut kayıtlarla belgelendirmelidir. İlk yayının arşiv sürümü, yayın tarihi, gelen metnin tam hali ve teslim zamanı tek dosyada tutulmalıdır.

Hak sahibi sulh ceza hâkimliğine başvurduğunda uyuşmazlık hızlı sürelerde karara bağlanır. Bu nedenle yayın kuruluşunun o aşamada eski e-postaları aramak yerine başvuru dosyasını talep gelir gelmez oluşturması gerekir.

Yayıncı metni kendiliğinden kısaltabilir veya düzeltebilir mi?

İnternet haber sitesinde geçerli düzeltme ve cevap yazısı m.14 uyarınca hiçbir düzeltme ve ekleme yapılmadan yayımlanır. Yayın kuruluşu metni daha akıcı hale getirme, başlığını değiştirme veya kendi açıklamasını metnin içine ekleme yetkisine sahip değildir. Kanuni şartlara aykırılık bulunduğu düşünülüyorsa bu ayrı hukuki prosedür içinde değerlendirilmelidir.

Yayıncı kendi açıklamasını yapmak isterse bunu cevap metninin parçasıymış gibi göstermemeli; editoryal içeriği ayrı alanda ve cevap hakkının görünürlüğünü azaltmayacak biçimde yönetmelidir.