BDDK Kurulu Nasıl Toplanır ve Karar Alır? 5411 m.87 | 2026
Kısa ve net cevap: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.87’ye göre BDDK Kurulu, Başkanın; Başkanın bulunmadığı hâllerde yetkili başkan vekilinin yönetiminde, kanunda aranan toplantı yeter sayısıyla toplanır ve kararlarını kanuni karar yeter sayısıyla alır. Yedi üyeli Kurul bakımından temel kural en az beş üyenin toplantıda hazır bulunması ve karar için en az dört üyenin aynı yönde oy kullanmasıdır. Üyeler çekimser oy kullanamaz. Üyenin kendisini veya kanunda belirtilen yakınlarını ilgilendiren konularda toplantıya ve oylamaya katılmaması tarafsızlığın temel güvencelerindendir. m.71 gibi bazı özel maddelerde ise daha ağır karar çoğunluğu aranır.
Bankacılık Kanunu m.87 Ne Düzenliyor?
Bankacılık Kanunu m.83 BDDK Kurulunu yedi üyeli karar organı olarak kurar. m.87 ise bu yedi kişilik organın nasıl toplanacağını, gündemin nasıl oluşturulacağını, üyelerin nasıl oy kullanacağını ve kararların hangi çoğunlukla alınacağını düzenleyen temel usul maddesidir.
Bir idari kararın doğru içerikte olması tek başına yeterli değildir. Yetkili organın kanunda öngörülen usulle toplanması ve gerekli çoğunlukla karar vermesi gerekir. Bu nedenle m.87, BDDK kararlarına karşı açılan iptal davalarında şekil ve yetki denetimi bakımından doğrudan önem taşır.
BDDK Kurulu Kaç Üye ile Toplanır?
Yedi üyeli Kurul bakımından temel toplantı yeter sayısı en az beş üyedir. Beşten az üyenin katıldığı bir oturumda, kanunda açık istisna bulunmadıkça Kurulun karar organı olarak geçerli şekilde toplanması mümkün değildir.
Toplantı yeter sayısı, “kaç kişi oy kullandı?” sorusundan önce cevaplanır. Beş üye toplantıya katılmış olsa bile belirli gündem maddesinde bir üyenin çıkar çatışması nedeniyle çekilmesi hâlinde o madde bakımından yeter sayının yeniden değerlendirilmesi gerekir.
BDDK Kurulu Kaç Oyla Karar Alır?
Temel karar yeter sayısı en az dört üyenin aynı yöndeki oyudur. Bu kural, beş, altı veya yedi üyenin katıldığı toplantılarda kararın oluşabilmesi için en az dört olumlu veya aynı yönde oyun bulunmasını gerektirir.
Ancak Bankacılık Kanunu bazı ağır işlemler için özel çoğunluk öngörebilir. Örneğin m.71 kapsamındaki faaliyet izninin kaldırılması veya TMSF’ye devir kararında en az beş üyenin aynı yönde oy kullanması gerekir. Özel hüküm varsa m.87’deki genel dört oy kuralının önüne geçer.
Kurul Üyeleri Çekimser Oy Kullanabilir mi?
Hayır. Kurul üyelerinin çekimser kalmaması, düzenleyici karar organında sorumluluğun açık olmasını sağlar. Üye gündeme katılıp oy verme ehliyetine sahipse karar lehinde veya aleyhinde iradesini ortaya koymalıdır.
Çekimser oy yasağı, çıkar çatışması nedeniyle toplantıya hiç katılmama veya ilgili gündem maddesinden çekilme hâliyle karıştırılmamalıdır. Tarafsızlık sorunu bulunan üyenin oylamada “çekimser” kalması yerine kanundaki katılmama usulünü uygulaması gerekir.
Karşı Oy Kullanılabilir mi?
Evet. Çekimser kalmak yasak olsa da üye çoğunluğa karşı oy kullanabilir. Karşı oyun gerekçesinin tutanağa veya karara yansıtılması, düzenleyici işlemin hangi hukuki veya teknik tartışmalar sonucunda alındığını göstermesi bakımından önemlidir.
Karşı oy kararı geçersiz kılmaz; gerekli çoğunluk sağlanmışsa karar Kurul kararıdır. Ancak daha sonra yapılacak yargısal denetimde karşı oy gerekçesi, tartışmalı teknik veya hukuki noktanın anlaşılmasına katkı sağlayabilir.
Kurul Toplantısına Kim Başkanlık Eder?
Toplantıya kural olarak BDDK Başkanı sıfatını da taşıyan Kurul Başkanı başkanlık eder. Başkanın bulunmadığı hâllerde Bankacılık Kanunu ve kurum içi yetkilendirme düzenine göre yetkili başkan vekili toplantıyı yönetir.
Toplantıya başkanlık etmek, diğer üyelerin oy hakkını ortadan kaldırmaz. Başkan da Kurulun bir üyesi olarak oy kullanır; kararı tek başına vermez.
Kurul Gündemini Kim Belirler?
Kurulun sağlıklı çalışması için gündem önceden oluşturulur ve üyelerin karar vereceği konular hazırlanır. Başkanın gündemi oluşturma ve toplantıyı yönetme işlevi, Kurulun kolektif karar yapısını ortadan kaldırmaz.
Gündemin zamanında bildirilmesi özellikle teknik bankacılık dosyalarında önemlidir. Üyelerin yüzlerce sayfalık denetim raporu, mali tablo veya hukuki görüşü karar anında ilk kez görmesi sağlıklı kurumsal karar alma ilkesiyle bağdaşmaz.
Gündem Dışı Konuda Karar Alınabilir mi?
Acil ve beklenmesi sakıncalı durumların nasıl ele alınacağı kanun ve Kurul çalışma usulleri çerçevesinde değerlendirilir. Gündem dışı önerinin toplantıya eklenmesi, üyelerin yeterli bilgiye erişimi ve karar yeter sayısı şartlarını ortadan kaldırmaz.
Özellikle bankanın mali yapısını hızla etkileyen likidite krizi gibi durumlarda Kurulun süratle karar vermesi gerekebilir. Ancak aciliyet, yetki ve karar yeter sayısı şartlarının uygulanmaması için gerekçe değildir.
Üye Kendisiyle İlgili Dosyada Oy Kullanabilir mi?
Hayır. Düzenleyici kararların tarafsızlığı gereği üyenin kendisini veya kanunda belirtilen yakınlarını ilgilendiren işlerde toplantıya ve oylamaya katılmaması gerekir. Bu kural m.86’daki çıkar çatışması yasaklarını toplantı düzeyinde tamamlar.
Üyenin dosyayla yalnız sosyal tanışıklık değil somut kişisel, ailevi veya ekonomik menfaat bağlantısı bulunması özellikle önemlidir. Çekilmenin tutanakta açıkça gösterilmesi, kararın daha sonra denetlenebilmesini sağlar.
Bir Üye Çekilince Karar Yeter Sayısı Nasıl Hesaplanır?
İlgili üyenin o gündem maddesine katılmaması, geriye kalan üyelerin hem toplantı hem karar yeter sayısını karşılamasını gerektirir. Eğer katılamayan üye nedeniyle gerekli asgari sayı sağlanamıyorsa, o konuda karar alınması ertelenebilir veya kanundaki özel mekanizma uygulanır.
“Üye çıkar çatışması nedeniyle katılmadı, bu yüzden üç oy yeterli” şeklinde bir yaklaşım genel olarak doğru değildir. Kanundaki yeter sayılar tarafsızlık nedeniyle otomatik olarak aşağı düşmez.
Özel Çoğunluk Gerektiren Kararlar Hangileridir?
Bankacılık Kanunu’nun bazı maddeleri genel m.87 kuralından daha yüksek çoğunluk arar. En belirgin örnek m.71’dir: bankanın faaliyet izninin kaldırılması veya kredi kuruluşunun TMSF’ye devri için en az beş Kurul üyesinin aynı yöndeki oyu gerekir.
Bu nedenle her BDDK kararında yalnız “dört oy var mı?” sorusu sorulmamalıdır. Kararın dayandığı özel maddede daha yüksek çoğunluk, özel toplantı usulü veya nitelikli karar şartı bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Toplantı Tutanakları Neden Önemlidir?
Tutanaklar toplantıya kimlerin katıldığını, hangi üyelerin çekildiğini, gündemin ne olduğunu ve oylama sonucunu gösterir. İdari yargı denetiminde kararın usule uygun alınıp alınmadığı çoğu zaman bu kayıtlardan anlaşılır.
Tutanak, banka ve müşteri sırrı içerebileceği için her durumda kamuya açık belge değildir. m.73 sır saklama hükümleri ve bilgi edinme istisnaları birlikte uygulanır.
Kurul Kararı Uzaktan veya Elektronik Toplantıyla Alınabilir mi?
Toplantının fiziksel veya elektronik yöntemle yapılabilmesi, işlem tarihindeki Bankacılık Kanunu, BDDK iç düzenlemeleri ve genel kamu idaresi mevzuatına göre değerlendirilmelidir. Esas olan üyelerin eşzamanlı katılımının, kimliklerinin, oylarının ve karar tutanağının güvenilir biçimde tespit edilebilmesidir.
Teknik yöntem değişse bile toplantı yeter sayısı, çıkar çatışması ve karar çoğunluğu kuralları değişmez.
Karar Tarihi Neden Önemlidir?
Kurul kararı bakımından yetkili üye listesi, mevzuat metni ve uygulanacak oranlar karar tarihine göre belirlenir. Bir üyenin dört yıllık görev süresinin karar tarihinden önce dolmuş olması, yetki incelemesinde kritik olabilir.
Ayrıca dava süresi karar tarihinden değil çoğu durumda tebliğ veya özel hüküm varsa Resmî Gazete yayımından başlar. Karar tarihi ile dava süresi başlangıcı birbirine karıştırılmamalıdır.
Kurul Kararının Gerekçesi Nasıl Oluşur?
Kurul, BDDK hizmet birimlerinin hazırladığı denetim raporları, hukuki görüşler, finansal analizler ve tarafların sunduğu bilgi-belgeler üzerinden karar verir. Kararın sebep unsuru bu dosya içeriğiyle uyumlu olmalıdır.
Örneğin sermaye yetersizliği gerekçesiyle m.68 düzeltici önlem isteniyorsa, ilgili sermaye hesabının ve düzenleyici eşiğin dosyada açık biçimde gösterilmesi gerekir.
Kurul Kararlarında Usul Kontrol Listesi
- Karar tarihinde Kurulun güncel üye listesini tespit edin.
- Toplantıda en az beş üyenin hazır bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Genel kararda en az dört aynı yönde oyun bulunup bulunmadığını doğrulayın.
- Özel madde daha yüksek çoğunluk istiyor mu ayrıca inceleyin.
- Çıkar çatışması nedeniyle çekilen üyeleri tutanaktan tespit edin.
- Çekimser oy kullanılmadığını ve karşı oyların doğru kaydedildiğini kontrol edin.
- Gündemin ve karar konusunun üyelerin önüne usulüne uygun geldiğini inceleyin.
- Kararın hukuki ve maddi gerekçesinin dosyayla uyumlu olduğunu doğrulayın.
Usul Hatası Kararı İptal Ettirebilir mi?
Kurul kararındaki usul veya şekil hatasının iptal sonucuna yol açıp açmayacağı hatanın niteliğine göre değerlendirilir. Karar yeter sayısının bulunmaması veya yetkisiz kişinin oya katılması gibi temel eksiklikler ciddi hukuka aykırılık oluşturabilir.
Buna karşılık işlemin sonucunu etkilemeyen tali usul eksikliklerinin etkisi somut olayda idari yargı ilkelerine göre incelenir. Mahkeme yalnız sonuca değil, karar sürecinin hukuken geçerli olup olmadığına da bakar.
Kurul Kararına Karşı Dava Açarken m.87 Nasıl Kullanılır?
Bir banka veya ilgilinin BDDK kararına karşı açacağı davada maddi itirazın yanında usul itirazı da yapılabilir. Karar tutanağı, üye listesi, çekilme durumu ve özel çoğunluk şartı dosyada talep edilerek incelenir.
Yargı yolu Bankacılık Kanunu m.105’te ayrıca düzenlenmiştir. Dava dilekçesinde m.87’ye aykırılık iddiası soyut bırakılmamalı; hangi yeter sayının neden sağlanmadığı somutlaştırılmalıdır.
Resmî Kaynaklar
Sık Sorulan Sorular
BDDK Kurulu en az kaç kişiyle toplanır?
Yedi üyeli Kurul için genel toplantı yeter sayısı en az beş üyedir.
Karar için kaç oy gerekir?
Genel kural en az dört üyenin aynı yönde oyudur; özel maddelerde daha yüksek çoğunluk aranabilir.
Kurul üyesi çekimser oy kullanabilir mi?
Hayır. Çekimser oy kullanılamaz; üye lehinde veya aleyhinde oy verir, çıkar çatışması varsa toplantıya katılmama kuralı uygulanır.
Faaliyet izni kaldırılırken dört oy yeterli mi?
Hayır. m.71 özel olarak en az beş üyenin aynı yöndeki oyunu arar.
Başkan yoksa toplantı yapılamaz mı?
Kanun ve kurum içi yetkilendirme çerçevesinde yetkili başkan vekili toplantıyı yönetebilir.
Çıkar çatışması olan üye oylamaya katılabilir mi?
Hayır. Kendisini veya kanunda belirtilen yakınlarını ilgilendiren konularda katılmama ve çekilme kuralları uygulanır.
Karşı oy kullanmak mümkün mü?
Evet. Üye çoğunluğa karşı oy verebilir; çekimser kalamaz.
Bir üye çekilirse karar için üç oy yeterli olur mu?
Hayır. Kanuni yeter sayılar sırf çekilme nedeniyle kendiliğinden düşmez.
Toplantı usulü hatalıysa dava açılabilir mi?
Evet. m.105 çerçevesindeki iptal davasında m.87’ye aykırılık somut usul hukuka aykırılığı olarak ileri sürülebilir.
Her Kurul kararı Resmî Gazete’de yayımlanır mı?
Hayır. Yayım veya tebliğ şekli karar türüne ve özel kanun hükmüne göre belirlenir.
Sonuç
Bankacılık Kanunu m.87, BDDK’nın kolektif karar mekanizmasını somutlaştırır. Kurulun genel olarak en az beş üyeyle toplanması, en az dört aynı yönde oyla karar alması ve üyelerin çekimser kalamaması karar sorumluluğunu açık hâle getirir. Çıkar çatışması bulunan üyenin toplantıya katılmaması, özel çoğunluk gerektiren m.71 gibi maddelerin ayrıca uygulanması ve toplantı tutanaklarının denetlenebilir olması hukuki geçerliliğin temel unsurlarıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
