Birden Fazla Kefil Borçtan Nasıl Sorumlu Olur? TBK 587 Birlikte Kefalet (2026)
Kısa ve net cevap: Aynı borca birden fazla kişi kefil olduğunda herkes otomatik olarak eşit ve sınırsız biçimde aynı sorumluluğu taşımaz. TBK 587; birlikte adi kefalet, birlikte müteselsil kefalet ve birbirinden bağımsız kefalet hâllerini ayrı düzenler. Birlikte kefalette her kefil kendi payı için adi kefil, diğerlerinin payı için kefile kefil gibi sorumlu olur. Müteselsil kefillerin her biri borcun tamamından sorumlu tutulabilir; ancak kanunun sağladığı paydan fazla ödeme yapmaktan kaçınma ve diğer kefillere rücu hakları vardır.
Birden fazla kefilin bulunduğu dosyalarda yalnız toplam borca bakmak yanlıştır. Her kefilin sözleşmeye ne zaman katıldığı, kefalet türü, azami limiti, Türkiye’de takip edilebilir olup olmadığı ve diğer kefillerin ödeme veya ayni güvence durumu ayrı ayrı belirlenmelidir. TBK 587, alacaklının tahsil hakkı ile kefiller arasındaki iç dengeyi birlikte kurar.
- TBK 587’nin temel sistemi
- Birlikte adi kefalet
- Birlikte müteselsil kefalet
- Paydan fazla ödemekten kaçınma
- Diğer kefilin ödeme yapması
- Kefiller arası rücu
- Başka kefil varsayımı
- Bağımsız kefalet
- İcra dosyasında hesap
- SSS
TBK 587’nin temel kuralı
TBK m.587: “Birden çok kişi, aynı borca birlikte kefil oldukları takdirde, her biri kendi payı için adi kefil gibi…”
Maddenin ilk fıkrası, birden fazla kişinin aynı borcu birlikte teminat altına almasını düzenler. “Birlikte” kavramı yalnız aynı kâğıda imza atmayı değil, aynı borcun ortak bir kefalet ilişkisi içinde teminat altına alınmasını ifade eder. Payların belirlenmesi sözleşmeye, kefalet limitlerine ve somut ilişkiye göre yapılır.
Birlikte adi kefalette sorumluluk nasıl işler?
Birlikte kefalet adi nitelikteyse her kefil kendi payı yönünden adi kefil gibi, diğer kefillerin payı bakımından ise kefile kefil gibi sorumludur. Bu yapı, kefilin diğer kefillerin payı için doğrudan ilk sırada sorumlu olmadığını gösterir. Önce kendi payı ve asıl borçla ilgili adi kefalet kuralları uygulanır.
Adi kefalet bakımından TBK 585’in önce asıl borçluya başvurma ve varsa rehin önceliği kuralları da dikkate alınır. Bu nedenle birlikte kefalet dosyasında TBK 587 tek başına okunmaz; her kefilin kefalet türü TBK 583 ve 585 ile birlikte belirlenir.
Birlikte müteselsil kefalette herkes borcun tamamından mı sorumludur?
TBK 587’ye göre borçluyla birlikte veya kendi aralarında müteselsil kefil olarak yükümlülük altına giren kefillerden her biri borcun tamamından sorumlu olur. Ancak bu dış sorumluluk kefilin mutlaka tüm borcu tek başına ödemesi gerektiği anlamına gelmez. Madde, kefile kendi payından fazlasını ödemekten kaçınabileceği önemli bir savunma tanır.
Müteselsil kefalet sıfatının geçerli olması için TBK 583 uyarınca kefilin bunu kendi el yazısıyla belirtmesi gerekir. Ayrıca her kefilin azami sorumluluk tutarı ayrı ayrı kontrol edilir.
Kefil hangi durumda payından fazlasını ödemekten kaçınabilir?
Kefil; kendisiyle birlikte daha önce veya aynı zamanda müteselsilen yükümlü bulunan ve Türkiye’de takip edilebilen bütün kefillere karşı takibe girişilmemişse kendi payından fazlasını ödemekten kaçınabilir. Bu hak, alacaklının yalnız ödeme gücü yüksek görünen bir kefilin üzerine giderek diğer takip edilebilir kefilleri tamamen dışarıda bırakmasını sınırlar.
Bu savunmanın uygulanması için diğer kefillerin gerçekten aynı zamanda veya daha önce müteselsil yükümlü olması ve Türkiye’de takip edilebilir bulunması gerekir. Sonradan kefil olan veya Türkiye’de takip edilemeyen kişi bakımından aynı sonuç çıkmaz.
Diğer kefiller kendi payını öder veya ayni güvence verirse ne olur?
TBK 587, diğer kefiller kendi paylarını ödemiş veya ayni güvence sağlamışsa kefilin paydan fazla ödeme savunmasını bu durumla da ilişkilendirir. Amaç, toplam teminat yükünün kefiller arasında dengeli biçimde paylaşılmasıdır. Hangi kefilin ne kadar ödeme yaptığı dekont, icra dosyası ve alacaklı makbuzlarıyla belirlenir.
Borcu ödeyen kefil diğer kefillere rücu edebilir mi?
Evet. Aksine anlaşma yoksa borcu ödeyen kefil, kendi paylarını daha önce ödememiş olmaları ölçüsünde diğer kefillere rücu edebilir. Üstelik bu rücu hakkı asıl borçluya rücudan önce de kullanılabilir. Böylece bir kefilin alacaklıya yaptığı yüksek ödeme nihai olarak yalnız onun üzerinde kalmaz.
Rücu hesabında toplam borç değil, kefillerin payları, azami kefalet limitleri, yapılan önceki ödemeler ve varsa özel anlaşmalar esas alınır. Ödeme yapan kefil makbuz, dekont ve takip dosyası belgelerini saklamalıdır.
“Başka kişiler de kefil olacak” varsayımı gerçekleşmezse ne olur?
TBK 587 önemli bir koruma daha getirir. Alacaklı, kefilin aynı alacak için başka kişilerin de kefil olduğunu veya olacağını varsayarak kefalet verdiğini biliyor ya da bilmesi gerekiyorsa; bu varsayım sonradan gerçekleşmez, başka kefil alacaklı tarafından borçtan kurtarılır veya kefaletinin hükümsüz olduğuna karar verilirse ilk kefil kefalet borcundan kurtulur.
Bu hükümde kefilin kararını etkileyen ortak teminat beklentisi korunur. Ancak alacaklının bu varsayımı bildiği veya bilmesi gerektiği ispatlanmalıdır. Sözleşme taslakları, e-postalar, banka yazışmaları ve imza süreci kayıtları bu noktada önem taşır.
Birbirinden bağımsız kefillerde sorumluluk nasıl olur?
Aynı borca birbirlerinden bağımsız şekilde kefil olanlardan her biri kefalet borcunun tamamından sorumlu olur. Buna karşılık borcu ödeyen kefil, aksine anlaşma yoksa diğerlerine toplam kefalet miktarındaki payı oranında rücu hakkına sahiptir. Bu durum birlikte kefaletten farklıdır; kefiller arasında baştan ortak kefalet iradesi bulunmaz.
| Kefalet türü | Dış sorumluluk | İç ilişki |
|---|---|---|
| Birlikte adi kefalet | Kendi payı için adi; diğer paylar için kefile kefil | Pay esaslı |
| Birlikte müteselsil kefalet | Her kefil borcun tamamından sorumlu | Paydan fazla ödeme savunması ve rücu |
| Bağımsız kefalet | Her kefil kefalet borcunun tamamından sorumlu | Toplam kefalet miktarındaki pay oranında rücu |
Pay nasıl hesaplanır?
Kanun tek bir matematik formülü koymaz. Önce sözleşmede özel pay belirlenip belirlenmediğine bakılır. Ardından her kefilin azami kefalet tutarı, kefalet tarihi ve birlikte yükümlülük yapısı değerlendirilir. Kefiller eşit limit ve aynı statüdeyse eşit pay hesabı gündeme gelir; farklı azami limitler varsa pay hesabı bu farklılığı yansıtmalıdır.
Örneğin alacaklının talep ettiği miktar ile her kefilin azami limiti birbirinden ayrılır. Bir kefilin 500.000 TL azami limitli, diğerinin 250.000 TL azami limitli olması durumunda iç pay hesabı yalnız kişi sayısına bölünerek kurulmaz. Sözleşme ve teminat yapısı birlikte değerlendirilir.
Bir kefilin kefaleti geçersizse diğerleri otomatik sorumlu kalır mı?
Her kefaletin geçerliliği TBK 583 ve 584 dahil kendi şartları üzerinden incelenir. Ancak birlikte kefilin başka kefillerin de geçerli biçimde bulunacağı varsayımına dayandığı alacaklı tarafından biliniyorsa, TBK 587’nin özel kurtulma hükmü gündeme gelir. Bu nedenle bir kefaletin hükümsüzlüğü yalnız o kişiyi değil, belirli şartlarda diğer kefilin borcunu da etkileyebilir.
İcra takibinde hangi kayıtlar istenir?
- Tüm kefalet belgeleri ve imza tarihleri.
- Her kefilin el yazılı azami limiti.
- Müteselsil ifade ve TBK 583 şekil kontrolü.
- Alacaklının hangi kefillere takip başlattığı.
- Diğer kefillerin Türkiye’de takip edilebilir olup olmadığı.
- Yapılan kısmi ödemeler ve ayni güvenceler.
- Asıl borçlunun güncel borç bakiyesi.
- Varsa kefiller arası özel paylaşım anlaşması.
- Rehin, ipotek ve diğer teminatlar.
- Ödeme yapan kefilin rücu belgeleri.
Kefillerden biri tüm borcu öderse alacaklıya karşı dosya biter mi?
Alacak tamamen ödenmişse alacaklının asıl alacağı sona erer. Ancak ödeme yapan kefilin iç ilişkide asıl borçluya TBK 596 ve diğer kefillere TBK 587 uyarınca rücu hakları doğar. Bu yüzden alacaklıya ödeme, uyuşmazlığın her zaman tamamen sona erdiği anlamına gelmez; taraflar arasındaki rücu aşaması başlayabilir.
Kefiller arasında rücu için önce borçluya gitmek gerekir mi?
TBK 587 açıkça, birlikte müteselsil kefalette diğer kefillere rücu hakkının borçluya rücudan önce de kullanılabileceğini düzenler. Ödeme yapan kefilin önce asıl borçlu hakkında sonuçsuz takip yapması zorunlu değildir.
İlgili rehberler
Sık Sorulan Sorular
İki kefil varsa borç yarı yarıya mı bölünür?
Her zaman değil. Kefalet türü, azami limitler ve sözleşmedeki pay düzenlemesi incelenir.
Müteselsil iki kefilden birine tüm borç için gidilir mi?
Her biri borcun tamamından sorumlu olabilir; ancak TBK 587’deki paydan fazla ödeme savunması ve diğer kefillere takip şartı incelenir.
Diğer kefil yurt dışındaysa ne olur?
Paydan fazla ödeme savunmasında kanun Türkiye’de takip edilebilen kefilleri esas alır.
Bir kefil ödeme yaptıysa diğerinin borcu azalır mı?
Alacaklının toplam alacağı yapılan ödeme kadar azalır; kefiller arasındaki iç pay ve rücu ayrıca hesaplanır.
Borcu ödeyen kefil diğer kefile dava açabilir mi?
TBK 587 şartlarıyla diğer kefile rücu edebilir.
Önce asıl borçluya rücu zorunlu mu?
Birlikte müteselsil kefalette diğer kefillere rücu, borçluya rücudan önce de kullanılabilir.
Başka kefil hiç imzalamazsa ilk kefil kurtulur mu?
Alacaklı ilk kefilin diğer kişilerin de kefil olacağı varsayımıyla imza verdiğini biliyor veya bilmesi gerekiyorsa TBK 587’deki kurtulma hükmü uygulanabilir.
Alacaklı bir kefili serbest bırakırsa diğer kefil etkilenir mi?
TBK 587’deki varsayım şartları varsa diğer kefilin de borçtan kurtulması sonucu doğabilir.
Bağımsız kefiller birbirine rücu eder mi?
Evet; aksine anlaşma yoksa toplam kefalet miktarındaki pay oranında rücu mümkündür.
Her kefilin eş rızası ayrı mı kontrol edilir?
Evet. TBK 584 koşulları her gerçek kişi kefil bakımından ayrı değerlendirilir.
Hukuki Dayanak ve Resmî Kaynak
Temel dayanak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.587’dir. Bağlantılı olarak m.583, m.585-586 ve rücu için m.596 uygulanır. Güncel metin Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilir.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Mersin Barosu Sicil No:3472.
İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No:5507.
Son güncelleme: 11 Eylül 2026.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin. Telefon: +90 552 224 43 66. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’deki tek fiziksel ofisten yönetilir.
Genel hukuki bilgilendirmedir. Somut dosyada bütün kefalet belgeleri, limitler, takipler, ödemeler ve teminatlar birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
