Bulgaristan’da Ölüm Türkiye Nüfusuna Nasıl Tescil Edilir? 5490 m.31 | 2026

Kısa ve net cevap: Bulgaristan’da ölen Türk vatandaşının ölüm olayı, Bulgaristan’daki yetkili makamdan alınan resmî ölüm belgesinin Türk dış temsilciliğine verilmesiyle Türkiye nüfusuna tescil edilir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.31 ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün uygulama açıklamaları uyarınca dış temsilcilik ölüm olayını sistem üzerinden tescil eder; elektronik tescil yapılamıyorsa ölüm bildirim formu düzenlenerek kişinin aile kütüğünde kayıtlı olduğu nüfus müdürlüğüne, temsilciliğin olaydan haberdar olduğu tarihten itibaren on gün içinde gönderilir. Bu on günlük süre, ailenin ölümden itibaren on gün içinde mutlaka başvurmazsa hakkını kaybedeceği bir hak düşürücü süre değildir. Ölüm yıllar sonra öğrenilmiş veya bildirilmiş olsa da resmî Bulgar ölüm belgesiyle geç tescil mümkündür. Dış temsilciliğe başvuru yapılamazsa usulüne göre tasdik edilmiş ölüm belgesinin aslı ve Türkçe tercümesi Türkiye’de bulunulan yer nüfus müdürlüğüne verilebilir.

Bulgaristan’daki ölümün Türkiye’ye tescilinde 5490 m.31 neyi düzenler?

Türk vatandaşlarının doğum, evlenme, boşanma ve ölüm gibi kişisel durum olaylarının aile kütüklerine işlenmesinin temel kanunu 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’dur. Yurt dışında gerçekleşen ölüm bakımından m.31 ile ölüm olayının dış temsilcilikler ve nüfus müdürlükleri üzerinden aile kütüğüne geçirilmesi sistemi uygulanır.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün güncel uygulama açıklamasında yurt dışında bulundukları sırada ölen Türk vatandaşlarının ölüm olayının, ilgili yerel makamlardan alınan belgenin dış temsilciliğe verilmesi suretiyle bildirileceği açıkça belirtilmektedir. Dış temsilcilik ölüm bildirim formuna dayanak belgeyi işler ve sistem üzerinden tescili gerçekleştirir.

Resmî mevzuat için 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu; idari uygulama için Nüfus Mevzuatının Uygulanmasına İlişkin Açıklama kullanılabilir.

Ölüm tescili, yabancı ölüm belgesinin Türkiye’de “tanınması” için klasik anlamda MÖHUK m.58 kapsamında dava açılması gereken bir işlem değildir. Bulgar yetkili makamınca düzenlenmiş resmî ölüm belgesi mevcutsa kişisel durum olayı idari yoldan nüfusa geçirilir. Ancak ölüm bir yabancı mahkeme kararıyla tespit edilmişse yabancı mahkeme kararının Türkiye’deki etkisi ayrıca değerlendirilebilir.

5490 m.31’deki 10 günlük süre aile için başvuru süresi midir?

Hayır. Nüfus idaresinin uygulama açıklamasındaki on günlük süre, dış temsilciliğin ölüm olayından haberdar olup elektronik tescili yapamadığı durumda düzenlediği ölüm bildirim formunu Türkiye’deki ilgili nüfus müdürlüğüne gönderme süresidir. Süre, temsilciliğin ölümden haberdar olduğu tarihten itibaren işler.

Bu nedenle “Bulgaristan’da ölümden sonra 10 gün geçti, artık Türkiye nüfusuna kaydedilemez” sonucu yanlıştır. Ölüm olayının geç bildirilmesi mümkündür. Kanun ve uygulama, resmî belgeye dayanan geç ölüm bildirimlerini kabul eder.

Aile bakımından doğru hareket, Bulgaristan’daki yetkili makamdan ölüm belgesini gecikmeden almak ve dış temsilciliğe sunmaktır. Gecikme ölüm tescilini imkânsız hale getirmese de mirasçılık belgesi, banka, tapu, emeklilik, sigorta ve medeni hâl işlemlerini gereksiz yere geciktirir.

Ölüm tarihi mirasın açılma anı bakımından da belirleyicidir. Türk Medenî Kanunu m.575 uyarınca miras, mirasbırakanın ölümüyle açılır. Dolayısıyla nüfus kaydındaki ölüm tarihinin Bulgar resmî belgesiyle doğru ve eksiksiz işlenmesi yalnız idari değil, malvarlığı sonuçları bakımından da önemlidir.

Bulgaristan’dan hangi ölüm belgeleri hazırlanmalıdır?

Temel belge Bulgaristan’daki yetkili yerel makam tarafından düzenlenen resmî ölüm belgesidir. Belgenin ölen kişinin adı-soyadı, doğum tarihi veya kimliği, ölüm tarihi ve ölüm yerini açıkça göstermesi gerekir. Belgedeki kimlik verileri Türk nüfus kaydıyla eşleştirilebilir nitelikte olmalıdır.

Ölen kişinin Türk kimlik kartı veya pasaportu mevcutsa başvuru dosyasına eklenmesi işlemi kolaylaştırır. Nüfus İdaresinin uygulama açıklamasında, dış temsilciliğin elektronik tescil yapamaması halinde düzenlediği ölüm bildirim formuna ölenin kimlik kartını ekleyerek nüfus müdürlüğüne gönderdiği belirtilmektedir.

Bulgar belgesindeki ad-soyad Türk kaydından farklıysa bu farklılığın kaynağı açıklanmalıdır. Çifte vatandaşlarda Bulgaristan’da kullanılan isim, Türk nüfusundaki isimden transliterasyon, evlilik veya sonradan ad değişikliği nedeniyle farklı olabilir. Aynı kişiye ait olduğunun pasaport, doğum kaydı, vatandaşlık belgesi veya başka resmî belgelerle gösterilmesi gerekir.

Ölen kişinin Bulgar vatandaşlığının yanında Türk vatandaşlığı da bulunuyorsa Bulgaristan–Türkiye çifte vatandaşlık rehberimiz iki ülke kayıtlarının neden uyumlu tutulması gerektiğini açıklar. Doğum kaydında da benzer belge eşleştirmesi için Bulgaristan doğum tescili rehberimize bakılabilir.

Bulgaristan’daki Türk dış temsilciliğinden ölüm tescili nasıl yapılır?

Yurt dışında ölüm tescilinin temel yolu, Bulgaristan yerel makamından alınmış ölüm belgesinin yetkili Türk dış temsilciliğine sunulmasıdır. Dış temsilcilik, belgeyi ölüm bildirimine dayanak yapar ve nüfus sisteminde tescili gerçekleştirir.

Nüfus İdaresinin açıklamasına göre bildirim yalnız şahsen yapılmak zorunda değildir. Ölüm olayına ilişkin bildirim dilekçe ile en yakın dış temsilciliğe posta yoluyla da yapılabilir. Posta bildiriminde ölüm olayının aile kütüklerine tescili talep edilmeli; ölüm olayına ilişkin resmî belgenin aslı ile Türkçeye tercüme edilmiş örneği ve bildirimde bulunan kişinin kimlik bilgilerini içeren belgeler eklenmelidir.

Dış temsilcilik elektronik sistem üzerinden tescili gerçekleştiremezse bir ölüm bildirim formu düzenler. Form ile ölenin kimlik belgesi, kişinin aile kütüğünde kayıtlı olduğu nüfus müdürlüğüne gönderilir. Bu gönderim, temsilciliğin ölüm olayından haberdar olduğu tarihten itibaren on gün içinde yapılmalıdır.

Bu sistem, Bulgaristan’da yaşayan mirasçıların her ölüm olayı için Türkiye’ye gelmesini zorunlu kılmaz. Resmî belge zinciri doğru kurulduğunda dış temsilcilik üzerinden işlem yürütülebilir.

Bulgaristan’daki ölüm doğrudan Türkiye’de nüfus müdürlüğüne bildirilebilir mi?

Evet. Nüfus İdaresinin uygulamasına göre yurt dışında Türk vatandaşının ölümü herhangi bir nedenle dış temsilciliğe bildirilememişse, yabancı makamlarca verilen usulüne göre onaylanmış ve tasdik edilmiş ölüm belgesinin aslı ile Türkçe tercümesi Türkiye’de bulunulan yer nüfus müdürlüğüne verilebilir.

Nüfus müdürlüğü bu belgeye dayanarak ölüm bildirim formu düzenler ve ölüm olayını aile kütüklerine tescil eder. Bu yol özellikle aile Bulgaristan’dan dönmüşse, ölüm çok önce gerçekleşmişse veya temsilcilik aşaması tamamlanmamışsa önemlidir.

Başvurunun mutlaka ölen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu ilçe nüfus müdürlüğüne yapılması gerektiği yönünde mutlak bir kural yoktur; uygulama açıklaması yurt içinde bulunulan yer nüfus müdürlüğüne belge verilmesini kabul etmektedir. İdare sistem üzerinden ilgili aile kütüğüne tescili sağlar.

Bulgaristan’da düzenlenmiş belgenin aslı, tercüme ve tasdik zinciri baştan doğru hazırlanmalıdır. Eksik veya yalnız fotokopi belgeyle işlem talep edilmesi gereksiz yazışma ve ret riskini artırır.

Bulgaristan ölüm belgesinde apostil ve Türkçe tercüme gerekir mi?

Türkiye ve Bulgaristan 5 Ekim 1961 tarihli Apostil Sözleşmesine taraftır. Sözleşme kapsamındaki Bulgar kamu belgelerinde apostil, klasik diplomatik tasdik zincirinin yerine kullanılabilir. Ancak iki ülke arasında belirli medeni hâl belgelerine ilişkin özel anlaşma veya çok dilli belge rejimi varsa somut belgenin türü buna göre ayrıca kontrol edilmelidir.

Nüfus İdaresinin Türkiye’den doğrudan başvuru yoluna ilişkin açıklaması yabancı ölüm belgesinin usulüne göre onaylanmış ve tasdik edilmiş aslını ve Türkçeye tercüme edilmiş örneğini arar. Bu nedenle yalnız Bulgarca bir belgeyi tercümesiz nüfus müdürlüğüne sunmak yeterli kabul edilmemelidir.

Apostil belgenin içeriğini doğrulayan bir “ölümün kesin ispatı” kararı değildir; imza, sıfat ve mühür bakımından belgenin resmî kaynağını tasdik eder. Ölen kişinin kimliğinde çelişki varsa apostil bu kimlik uyuşmazlığını çözmez.

Apostil Sözleşmesinin güncel taraflık durumu HCCH resmî tablosundan kontrol edilebilir.

Bulgar vatandaşı eş ölürse Türk eşin nüfus kaydı nasıl düzeltilir?

Ölen kişi Türk vatandaşı olmayıp Bulgar vatandaşı eş ise durum farklıdır. Nüfus İdaresinin uygulama açıklamasında yabancı uyruklu eşin ölümü halinde, yurt dışında dış temsilciliğe veya yurt içinde nüfus müdürlüğüne usulüne göre onaylanmış ve tasdik edilmiş resmî ölüm belgesinin sunulmasıyla Türk vatandaşı eşin kaydına ölüm olayına ilişkin açıklama yapılacağı ve medeni halinin “dul” olarak düzeltileceği belirtilmektedir.

Bu işlem, yabancı eşin Türk vatandaşları gibi aile kütüğünde ayrı bir vatandaş kaydı oluşturulması anlamına gelmez. Ama Türk eşin medeni hâlinin gerçek duruma uyumlu hale getirilmesi gerekir.

Yabancı eşle evlilik daha önce Türk nüfusuna hiç işlenmemişse önce evliliğin varlığının ve tarihinin kayıt altına alınması gerekebilir. Bulgaristan’da yapılmış evliliklerin tescili için 5490 m.24 Bulgaristan evlilik tescili rehberimiz kullanılabilir.

Eşin ölümü sonrasında Türk vatandaşının soyadı, aile kütüğündeki yeri ve yeniden evlenme gibi konular Türk nüfus ve aile hukuku kurallarına göre ayrıca değerlendirilir.

Bulgaristan’daki ölümün Türkiye nüfusuna tescili miras işlemlerini nasıl etkiler?

Ölüm tescili, mirasçılık belgesinin düzenlenmesi ve tereke işlemlerinin sağlıklı yürütülmesi açısından temel adımdır. Miras, ölüm anında açılır; ancak nüfus sisteminde kişi sağ görünmeye devam ederse noter, mahkeme, banka ve tapu işlemlerinde ek belge ve açıklama gereksinimi doğar.

Türkiye’deki taşınmaz veya banka varlıkları bakımından mirasçılar, ölümün tescilinden sonra Türk hukukunda gerekli mirasçılık belgesini alarak işlem yapar. Bulgaristan’da düzenlenmiş mirasçılık belgesi veya Bulgar medeni hâl kaydı, Türkiye’deki her malvarlığı işlemini otomatik olarak sonuçlandıran bir belge değildir.

Mirasçılardan biri Bulgaristan’da yaşıyorsa mirasın reddi bakımından üç aylık süre ve yetkili sulh mahkemesi ayrıca önemlidir. Bu konuda yurt dışındaki mirasçının mirası reddetmesi rehberimiz incelenebilir.

Mirasçının Bulgaristan’da bulunması, Türkiye’deki tereke işlemlerinin durması anlamına gelmez. Vekâletname, tebligat, mirasçılık belgesi ve tapu işlemleri ayrı ayrı planlanmalıdır.

Ölüm yıllar önce olmuşsa veya Bulgar ölüm belgesi bulunamıyorsa ne yapılır?

Ölümün eski tarihli olması tek başına tescile engel değildir. Nüfus İdaresinin açıklamasında süresinden sonra bildirilen ölüm olaylarının, resmî sağlık kurumu veya diğer resmî belgelere dayanması halinde kabul edildiği belirtilmektedir. Bulgaristan’dan güncel ve doğrulanabilir ölüm belgesi temin edilerek tescil yapılabilir.

Hiç resmî belge temin edilemiyorsa durum daha farklıdır. Yurt dışında ölüme ilişkin yabancı mahkeme kararı varsa bu kararın Türkiye’deki etkisi ayrıca değerlendirilir. Nüfus İdaresinin açıklamasında yurt dışında kişinin ölümüne ilişkin mahkeme kararlarının Türk mahkemelerince tanınması ve tenfizi halinde işleme alınacağı belirtilmektedir.

Ölüm tarihi bilinmiyor, kişi uzun süredir kayıp ve gerçekten ölüp ölmediği kesin değilse “ölüm tescili” ile “gaiplik” birbirine karıştırılmamalıdır. Gaiplik Türk Medenî Kanunu’nda ayrı şartlara bağlı mahkeme kararıdır.

Belge bulunamaması halinde varsayımsal tarih yazdırmaya çalışmak doğru değildir. Ölüm tarihi mirasın açılması, evlilik durumu, sosyal güvenlik ve başka hukuki sonuçlarda belirleyici olduğu için resmî tespit yolu kullanılmalıdır.

Ölüm tescili yapıldıktan sonra hangi kayıtlar kontrol edilmelidir?

Öncelikle vukuatlı nüfus kayıt örneğinde ölüm tarihi ve ölüm yerinin doğru işlendiği kontrol edilmelidir. İsim, doğum tarihi veya vatandaşlık bilgilerinde Bulgar belgesinden kaynaklanan farklılık varsa tescil sonrasında da kayıt düzeltme ihtiyacı doğabilir.

Ölen kişi çifte vatandaşsa Bulgaristan’daki ölüm kaydı ile Türk nüfus kaydındaki kimliğin aynı kişiye ait olduğunu gösterecek belge zinciri saklanmalıdır. Özellikle Bulgaristan’daki taşınmaz, banka veya şirket varlıklarında Türk mirasçıların aynı kişiyi ispatlaması gerekebilir.

Mirasçılık belgesi, banka hesapları, tapu intikali, araç devri, şirket payı, sigorta ve sosyal güvenlik başvuruları ölüm tescilinden ayrı işlemlerdir. Nüfus tescili bu işlemler için gerekli temel kişisel durum kaydını sağlar; malvarlığı devrini kendiliğinden gerçekleştirmez.

Ölen kişinin eşi veya çocuklarının Türk nüfus kayıtlarında da medeni hâl ve soybağı bilgilerinin doğru görünmesi, sonraki miras ve vatandaşlık işlemlerinde belge uyuşmazlığını önler.

Sık Sorulan Sorular

Bulgaristan’da ölen Türk vatandaşının ölümü Türkiye’ye nasıl bildirilir?

Bulgaristan’daki yetkili makamdan alınan resmî ölüm belgesi Türk dış temsilciliğine sunulur; temsilcilik ölüm olayını aile kütüğüne tescil eder.

Ölümü 10 gün içinde bildirmezsek tescil hakkı kaybolur mu?

Hayır. On günlük süre esas olarak dış temsilciliğin elektronik tescil yapamadığı durumda düzenlediği formu ilgili nüfus müdürlüğüne gönderme süresidir. Geç ölüm tescili resmî belgeyle mümkündür.

Bulgaristan ölüm belgesiyle Türkiye’de nüfus müdürlüğüne doğrudan başvurabilir miyim?

Dış temsilciliğe bildirim yapılamamışsa usulüne göre tasdik edilmiş ölüm belgesinin aslı ve Türkçe tercümesi Türkiye’de bulunulan yer nüfus müdürlüğüne verilebilir.

Bulgar ölüm belgesine apostil gerekir mi?

Belgenin türü ve uygulanabilir özel anlaşmalar kontrol edilir. Türkiye ve Bulgaristan Apostil Sözleşmesine taraftır; Sözleşme kapsamındaki kamu belgelerinde apostil kullanılabilir.

Türkçe tercüme gerekir mi?

Türkiye’de nüfus müdürlüğüne sunulan yabancı ölüm belgesi için usulüne uygun Türkçe tercüme gerekir.

Bulgar vatandaşı eş ölürse Türk eşin medeni hali nasıl değişir?

Usulüne uygun ölüm belgesi sunulduğunda Türk eşin nüfus kaydına ölüm olayı açıklaması işlenir ve medeni hali “dul” olarak düzeltilir.

Ölüm yıllar önce olduysa yine tescil edilebilir mi?

Evet. Eski tarih tek başına engel değildir; resmî Bulgar ölüm belgesi veya kabul edilebilir diğer resmî dayanakla geç tescil yapılabilir.

Bulgaristan’daki ölüm tescili mirasçılık belgesi yerine geçer mi?

Hayır. Ölüm tescili kişisel durum kaydını düzeltir; mirasçılık belgesi ve tereke işlemleri ayrıca yapılır.

Bulgar ölüm belgesi bulunamazsa ne olur?

Resmî belge temini araştırılır. Yabancı mahkeme ölüm tespiti kararı varsa Türkiye’de tanınması gerekebilir; belge yokken varsayımsal ölüm tarihiyle kayıt oluşturulmaz.

Çifte vatandaşın Bulgar ve Türk kayıtlarındaki isimleri farklıysa tescil yapılabilir mi?

Aynı kişi olduğunun resmî belgelerle kurulması gerekir. Transliteration, evlilik veya isim değişikliği kaynaklı farklar belge zinciriyle açıklanmalıdır.