Ceza soruşturması, kovuşturma, suç tipleri, yaptırım ve savunma süreçlerine ilişkin güncel rehberler. İlgili merkezler: Ceza Muhakemesi, Bilişim ve Ceza Hukuku, UYAP Rehberi ve Mersin Hukuk Rehberi.
CMK 123’e göre delil olarak yararlı veya müsadere konusu malvarlığı değerleri muhafaza altına alınır; kişi rızasıyla teslim etmezse kanuni şartlarla el koyma uygulanabilir.
CMK 121’e göre arama sonunda istem üzerine belge verilir; el konulan veya muhafaza edilen eşyanın tam listesi düzenlenir ve eşya ayırt edilebilir biçimde işaretlenir/mühürlenir.
CMK 118’e göre konut, işyeri ve diğer kapalı yerlerde gece araması kural olarak yasaktır; suçüstü, gecikmesinde sakınca ve firar eden/tutuklu-hükümlünün yakalanması istisnadır.
CMK 116’ya göre şüpheli/sanığın yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe varsa arama yapılabilir; soyut ihtimal yeterli değildir.
CMK 111’e göre adli kontrolün kaldırılması veya değiştirilmesi istenebilir; savcı görüşü sonrası hâkim/mahkeme beş gün içinde karar verebilir ve karara itiraz edilebilir.
CMK 109’a göre tutuklama nedenleri bulunan dosyada tutuklama yerine adli kontrol uygulanabilir. Yurt dışı yasağı, imza, konutu terk etmeme ve diğer yükümlülükler somut ve ölçülü olmalıdır.
CMK 101’e göre tutuklama istemi ve kararında somut gerekçe gerekir; adli kontrolün neden yetersiz olduğu açıklanmalı ve tutuklama sorgusunda müdafi yardımı sağlanmalıdır.
CMK 95’e göre yakalama, gözaltı ve uzatma halinde bir yakına veya belirlenen kişiye gecikmeksizin haber verilir; yabancı kişi yazılı karşı çıkmazsa konsolosluğa bildirim yapılır.
Nezarethane; yakalanan veya gözaltına alınan kişinin geçici olarak tutulduğu kolluk alanıdır. CMK 92 denetimi, gözaltı süresi, haklar ve Nezarethaneye Alınanlar Defteri açıklanmıştır.
CMK 91/5’e göre yakalama, gözaltı ve uzatma kararına sulh ceza hâkiminde itiraz edilebilir; hâkim evrak üzerinde derhâl ve en geç 24 saat içinde karar verir.
Ceza muhakemesinde sanık avukatı müdafi, mağdur/katılan avukatı vekildir. Görevleri, CMK maddeleri, baro görevlendirmesi ve yetkileri farklıdır.
CMK 239/2’ye göre çocuk, sağır ve dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede akıl hastası mağdur/suçtan zarar görene vekili yoksa istem aranmadan vekil atanır.