Cezaevi Disiplin Cezasına İnfaz Hâkimliğinde Şikâyet Dilekçesi 2026 | Word Örneği

Cezaevi Disiplin Cezasına İnfaz Hâkimliğinde Şikâyet Nedir?

Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin kurum düzenine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranışları 5275 sayılı Kanun’un disiplin hükümleri çerçevesinde yaptırıma bağlanabilir. Ancak disiplin cezası verilmesi, hükümlünün savunma hakkından ve yargısal denetim güvencesinden yoksun olduğu anlamına gelmez. Kurumun en üst amiri veya disiplin kurulu tarafından verilen kararlar, şartları varsa infaz hâkimliğinin denetimine taşınabilir.

Şikâyet dilekçesinin amacı yalnız cezanın ağır olduğunu söylemek değil; disiplin soruşturmasının usule uygun yürütülüp yürütülmediğini, isnat edilen eylemin kanundaki disiplin fiiline uyup uymadığını, delillerin yeterli olup olmadığını ve verilen cezanın hukuki dayanağının bulunup bulunmadığını göstermektir. Özellikle savunma hakkının kullandırılmaması, gerekçesiz karar, yanlış fiil nitelendirmesi veya kamera/tutanak gibi belirleyici delillerin değerlendirilmemesi güçlü şikâyet başlıkları oluşturabilir.

Disiplin Cezasına Şikâyet Süresi Kaç Gündür?

Adalet Bakanlığı hükümlü rehberlerinde disiplin kurulu kararının hükümlüye derhâl tebliğ edilmesi ve disiplin cezasına karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet edilebilmesi belirtilmektedir. Genel olarak 4675 sayılı Kanun m.5 de ceza infaz kurumu işlem veya faaliyetlerinin öğrenilmesinden itibaren 15 gün, her hâlde işlem veya faaliyetin yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde şikâyet yolunu düzenler. Disiplin cezası kararında tebliğ tarihi bu nedenle ayrıca kaydedilmelidir.

Süre hesabında kararın hangi gün ve ne şekilde tebliğ edildiği önemlidir. Hükümlünün imzasını taşıyan tebliğ belgesi, kurum kayıtları veya UYAP kayıtları kontrol edilmelidir. Dilekçe ceza infaz kurumu idaresi aracılığıyla gönderilecekse teslim tarihi ve evrak kayıt numarası alınmalıdır. Süre son gününün tatil gününe denk gelmesi gibi usul meseleleri somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Savunma Alınmadan Disiplin Cezası Verilebilir mi?

5275 sayılı Kanun m.47/4 açık biçimde savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceğini düzenler. Hakkında disiplin soruşturması yapılan hükümlüye yüklenen eylemin niteliği ve sonuçları bildirilerek üç gün içinde savunmasını vermesi gerektiği, aksi hâlde savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı yazılı olarak bildirilmelidir. Savunma yazılı veya sözlü verilebilir; sözlü savunma tutanağa bağlanır.

Hükümlünün Türkçe bilmemesi veya işitme/konuşma engeli gibi durumlarda savunmanın tercüman aracılığıyla alınması gerekir. Savunma için tanınan sürenin fiilen kullanılamaması, isnadın yeterince açıklanmaması veya savunma talebinin kayda alınmaması hâllerinde usul ihlali ileri sürülebilir. Dilekçede “savunma hakkım ihlal edildi” demek yerine, savunma tebliğinin tarihi, hangi belgenin verilmediği veya üç günlük sürenin nasıl kullandırılmadığı somutlaştırılmalıdır.

Disiplin Soruşturması Hangi Sürede Tamamlanmalıdır?

Uyarma, kınama ve bazı etkinliklere katılmaktan alıkoyma cezaları dışındaki disiplin eylemlerinde soruşturmaya, eylemin öğrenilmesinden itibaren derhâl ve en geç beş gün içinde başlanır. Soruşturma kural olarak en geç 15 gün içinde tamamlanır. Eylemin ve soruşturmanın niteliği gerektiriyorsa infaz hâkiminin yazılı onayıyla bu süre yedi güne kadar uzatılabilir. Firar hâlinde özel başlangıç kuralı bulunmaktadır.

Soruşturma sonunda rapor ve ekler disiplin kuruluna sunulur. Disiplin kurulu dosyayı evrak üzerinden inceler ve en geç üç gün içinde karar verir. Kararın gerekçeli yazılması ve şikâyet mercii ile süresini açıkça göstermesi gerekir. Karar hakkında soruşturma yapılan kişiye derhâl tebliğ edilir. Bu aşamalardan birinin atlanması veya sürelerin hukuka aykırı şekilde aşılması, somut olayın özelliklerine göre şikâyet gerekçesi yapılabilir.

Disiplin Cezasının Kaldırılması İçin Hangi Gerekçeler İleri Sürülebilir?

Fiilin kanuni disiplin eylemine uymaması

Disiplin cezası, hükümlünün somut eylemi ile 5275 sayılı Kanun’daki disiplin normu arasında bağ kurulmasını gerektirir. Tutanakta yazılı davranış, uygulanan disiplin maddesinin unsurlarını oluşturmuyorsa yanlış nitelendirme ileri sürülebilir. Fiilin tarihi, yeri, kim tarafından görüldüğü ve hangi delille sabit olduğu tek tek incelenmelidir.

Yetersiz veya çelişkili delil

Tek bir soyut tutanak, dosyadaki diğer objektif verilerle çelişiyorsa bu çelişki açıklanmalıdır. Kamera kaydı, vardiya çizelgesi, kurum kayıtları, tanık beyanları, sağlık raporları veya eşya teslim tutanakları talep edilebilir. Şikâyet dilekçesinde hangi delilin neden sonucu değiştireceği belirtilmelidir.

Savunma hakkının ihlali

İsnat açıkça bildirilmeden, üç günlük savunma imkânı tanınmadan veya savunmada gösterilen deliller değerlendirilmeden karar verilmişse adil usul yönünden sorun oluşabilir. Kararın yalnız “savunma inandırıcı görülmedi” gibi soyut bir cümleyle yetinmesi de gerekçe denetimi açısından tartışılabilir.

Ölçülülük ve yanlış ceza türü

Kanunda fiil için öngörülen disiplin cezası ile uygulanan yaptırım karşılaştırılmalıdır. Daha ağır bir disiplin maddesine dayanılmışsa bunun unsurları oluşup oluşmadığı incelenir. Aynı olay nedeniyle mükerrer değerlendirme yapılıp yapılmadığı ve önceki disiplin kayıtlarının kanuna uygun biçimde dikkate alınıp alınmadığı da kontrol edilebilir.

Disiplin Cezası Neden Önemlidir?

Disiplin cezası yalnız kurum içindeki geçici bir yaptırım değildir. Cezanın infazı, kaldırılma süresi ve iyi hâl değerlendirmeleri hükümlünün infaz sürecinde sonuç doğurabilir. Adalet Bakanlığı rehberlerinde disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işlemlerinin yapılmayacağı belirtilmektedir. Bu nedenle hukuka aykırı olduğu düşünülen disiplin kararına süresi içinde başvurulması önemlidir.

Kınama, etkinlikten alıkoyma, çalışma hakkından yoksun bırakma, haberleşme veya ziyaret kısıtlaması ve hücre cezası gibi yaptırımların kaldırılma süreleri farklıdır. Somut kararın türü belirlenmeden sonuçları hakkında genel varsayım yapılmamalıdır.

Cezaevi Disiplin Cezasına Şikâyet Word Örneği

Aşağıdaki örnek, infaz hâkimliğine sunulacak profesyonel şikâyet dilekçesi için hazırlanmıştır. Karar tarihi, tebliğ tarihi, disiplin maddesi, olay tutanağı ve savunma bilgileri gerçek dosyaya göre değiştirilmelidir.

Dilekçeye Hangi Belgeler Eklenmelidir?

• Disiplin kurulu veya kurum amiri kararının örneği
• Kararın tebliğ belgesi
• Olay ve tespit tutanakları
• Savunma istem yazısı ve savunma metni/tutanağı
• Kamera kayıtlarının tarih-saat bilgisi
• Varsa sağlık raporu, görev çizelgesi veya tanık bilgileri
• Disiplin soruşturması raporu ve eklerinin celbi talebi

Gönderim Öncesi Kontrol Listesi

• Tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük süre dolmuş mu?
• Kararda şikâyet mercii ve süresi gösterilmiş mi?
• Savunma için üç günlük süre tanınmış mı?
• Soruşturma süresi ve varsa uzatma onayı uygun mu?
• Fiilin uygulanan disiplin maddesindeki unsurları gerçekten oluşmuş mu?
• Lehe kamera, tanık veya kayıtlar toplanmış mı?
• Karar somut gerekçe içeriyor mu?
• Talep açıkça kararın kaldırılmasına yöneltilmiş mi?

İnfaz Hâkimliği Kararına Karşı İtiraz

İnfaz hâkimliğinin disiplin cezasına ilişkin şikâyet hakkında vereceği karara karşı, tebliğden itibaren bir hafta içinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilir. Uygulamada itiraz ağır ceza mahkemesince incelenir. İtiraz dilekçesinde yalnız ilk şikâyet aynen tekrarlanmamalı; infaz hâkimliği kararının hangi hukuki veya delil değerlendirmesinde hata yaptığı gösterilmelidir.

Şikâyet veya itirazın yapılmış olması her durumda disiplin işlemini kendiliğinden durdurmaz. Somut işlem bakımından durdurma koşulları ve telafisi güç sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Şikâyet Dilekçesinde Delil Stratejisi Nasıl Kurulmalıdır?

Disiplin dosyalarında en güçlü yaklaşım, olayın taraf anlatımı ile kurumun objektif kayıtlarını karşılaştırmaktır. Olayın gerçekleştiği koridor, koğuş, atölye veya ortak alan kamera ile izleniyorsa kayıtların silinme ihtimali dikkate alınarak dilekçede tarih ve saat aralığı açıkça belirtilmeli, kayıtların muhafazası ve celbi istenmelidir. Personel tutanağına karşı yalnız “doğru değildir” denilmesi yerine, tutanakta yer alan saat, yer, kişi ve eylem bilgileri diğer belgelerle karşılaştırılmalıdır.

Tanık gösterilecekse tanığın hangi olguyu gördüğü açıklanmalıdır. “Koğuştaki herkes şahittir” biçimindeki genel ifade yerine, olay anında aynı yerde bulunan kişinin adı ve bilinen bilgileri yazılabilir. Sağlık raporu, eşya teslim tutanağı, telefon veya ziyaret kaydı gibi belgeler olayın oluş biçimini etkiliyorsa bunların dosyaya getirtilmesi istenmelidir. İnfaz hâkimliği denetiminin etkili olabilmesi için delil talebi, kararın hangi yönünü çürüteceğiyle birlikte kurulmalıdır.

Hücre cezası gibi ağır yaptırımlarda, eylemin kanuni tipe gerçekten uyup uymadığı daha da önemlidir. Aynı davranışın daha hafif bir disiplin fiili kapsamında kalması mümkünse uygulanacak yaptırımın doğru nitelendirilmediği ileri sürülebilir. Ayrıca aynı maddi olay nedeniyle birden fazla disiplin yaptırımı uygulanıp uygulanmadığı ve önceki cezanın tekerrür bakımından hukuken dikkate alınabilecek durumda olup olmadığı dosyadan kontrol edilmelidir.

Tebligat ve Evrak Kaydı Neden Önemlidir?

Disiplin kararının tebliğ edildiği gün şikâyet süresinin başlangıcı bakımından kritik olduğundan, tebliğ belgesinin bir örneği mümkünse dilekçeye eklenmelidir. Kurum aracılığıyla verilen şikâyet dilekçesinde teslim tarihi, evrak kayıt numarası ve dilekçenin hangi makama gönderilmek üzere alındığı kayda geçirilmelidir. Hükümlü başka kuruma nakledilmişse disiplin dosyasının hangi kurumda bulunduğu ve tebligatın nerede yapıldığı da açıklanmalıdır.

Dilekçenin ekleri numaralandırılmalı ve metinde “Ek-1 Disiplin Kararı”, “Ek-2 Tebliğ Belgesi” gibi açık atıflar yapılmalıdır. Böylece infaz hâkimliği, süre ve delil denetimini hızlı biçimde gerçekleştirebilir.

Sık Yapılan Hatalar

15 günlük süreyi kaçırmak: Tebliğ belgesi alınmalı ve başvuru teslim tarihi kayıt altına alınmalıdır. Sürenin son gününe bırakmadan başvuru yapılması, evrak iletimindeki gecikme riskini de azaltır. Tebliğ ve teslim belgeleri mutlaka saklanmalıdır.

Olayı yalnız anlatıp hukuki hata göstermemek: Hangi disiplin maddesinin neden uygulanamayacağı açıklanmalıdır.

Kamera kaydını somutlaştırmamak: Kayıt tarihi, saat aralığı ve yer belirtilerek celp talebi kurulmalıdır.

Savunma usulünü incelememek: Üç günlük süre, isnadın bildirilmesi ve savunmanın kararda değerlendirilip değerlendirilmediği kontrol edilmelidir.

Disiplin cezasının sonuçlarını küçümsemek: Kesinleşen disiplin cezası iyi hâl ve koşullu salıverilme sürecinde önemli sonuçlar doğurabilir.

Talebi belirsiz bırakmak: Şikâyet dilekçesinin sonuç bölümünde hangi disiplin kararının, hangi tarih ve numarayla kaldırılmasının istendiği açıkça yazılmalıdır. Yalnız “gereğinin yapılması” biçimindeki genel talepler yerine, kararın kaldırılması, belirli delillerin celbi ve hukuka aykırı disiplin kaydının sonuçlarının giderilmesi ayrı ayrı gösterilebilir. Bu açıklık, hâkimliğin uyuşmazlığın sınırını ve istenen hukuki sonucu doğru belirlemesine yardımcı olur. Kurum içi başvuru veya başka bir yazışma yapılmışsa bunların tarih ve sonuçları da kronolojik biçimde belirtilmeli, aynı uyuşmazlığın hangi aşamalardan geçtiği anlaşılır hâle getirilmelidir.

Resmî Kaynak ve Güncellik

Bu içerik 2026 itibarıyla 5275 sayılı Kanun’un disiplin soruşturması hükümleri ile 4675 sayılı Kanundaki infaz hâkimliği denetimi esas alınarak hazırlanmıştır. Somut disiplin eylemi bakımından 5275 sayılı Kanun’un ilgili ceza maddesi ayrıca kontrol edilmelidir.

Adalet Bakanlığı – Hükümlü Rehberi