Drone Geofence ve Remote ID Zorunluluğu 2026 | Yeni SHT-İHA Teknik Kuralları

Kısa ve net cevap: SHGM’nin 30 Temmuz 2026 tarihli yeni SHT-İHA duyurusunda coğrafi sınırlama (geofence), uzaktan tanımlama (Remote ID) ve yazılım sertifikasyonu yeni sistemin zorunlu teknik gereklilikleri olarak açıklandı. Bu yükümlülükler, uçuş izinlerinin sadeleştirilmesi karşılığında emniyet ve izlenebilirliği güçlendiren teknik katmandır. Pilot lisansının bulunması veya uçuşun yeşil bölgede yapılması, teknik gerekliliklere tabi bir İHA için geofence ve Remote ID şartını ortadan kaldırmaz.

Geofence nedir?

Geofence, insansız hava aracının belirli coğrafi sınırlara uymasını sağlayan yazılım ve konum tabanlı teknik mekanizmadır. Sistem, İHA yasak veya kısıtlı alana yaklaşırken pilota uyarı verebilir, uçuşu sınırlandırabilir veya cihazın belirlenen bölge dışına çıkmasını teknik olarak engelleyebilir. Hukuki işlevi, pilotun hava sahası kurallarına uymasını destekleyen emniyet katmanı oluşturmaktır.

Geofence haritasının güncel olması kritik önemdedir. Hava sahası kısıtlamaları değiştiğinde eski yazılım verisi hukuki güvence sağlamaz. Pilot ve işletici, üretici yazılımını ve SHGM/İHATTYS verilerini düzenli kontrol etmeli; bir önceki uçuşta kullanılan haritanın bugünkü uçuş için de geçerli olduğunu varsaymamalıdır.

Remote ID nedir?

Remote ID, uçuş yapan İHA’nın uzaktan elektronik olarak tanımlanabilmesini sağlayan sistemdir. Amaç, hava sahasında görülen bir insansız aracın kayıtlı kimliği ile operasyon bilgilerinin yetkili sistemler tarafından ilişkilendirilebilmesidir. Trafik yönetimi, emniyet denetimi ve olay sonrası inceleme açısından bu özellik önem taşır.

Remote ID yalnız cihaz seri numarasının görünmesi değildir; kullanılan teknik standarda göre kimlik ve uçuşla ilgili belirli verilerin yetkili altyapı tarafından alınabilmesini sağlar. SHGM’nin yeni sisteminde İHATTYS ile merkezi izlenebilirlik hedefinin önemli parçalarından biridir.

2026 düzenlemesi ne getirdi?

SHGM’nin 30 Temmuz 2026 duyurusu, yeni SHT-İHA ile kayıt, tescil, operasyon, pilot yetkilendirme, üretici ve ithalatçı yükümlülüklerinin bütünüyle güncellendiğini açıkladı. Duyuruda geofence, uzaktan tanımlama ve yazılım sertifikasyonu açıkça zorunlu teknik gereklilikler arasında sayıldı.

Aynı düzenleme uçuş izinlerini kolaylaştırdı; yeşil bölgelerde ayrıca izin alınmaması ve işlemlerin İHATTYS üzerinden yürütülmesi öngörüldü. Böylece daha az bürokrasi ile daha güçlü teknik izlenebilirlik birlikte tasarlandı. Bu nedenle yeni sistem yalnız “izin kolaylaştı” şeklinde okunmamalıdır.

Pilot lisansı teknik şartların yerine geçer mi?

Hayır. P0, P1 veya P2 pilot lisansı kişinin uçuş yetkisini gösterir; geofence, Remote ID ve yazılım uygunluğu ise hava aracının teknik uyumuyla ilgilidir. Yetkili pilotun teknik gerekliliklere uymayan cihazı kullanması, lisansın varlığı nedeniyle hukuka uygun hâle gelmez.

Uçuş dosyasında pilot belgesi ile İHA teknik uygunluk bilgileri ayrı kalemler olarak tutulmalıdır. Bu ayrım özellikle şirket filolarında ve dışarıdan alınan drone hizmetlerinde önemlidir. Pilotun lisans kartı tek başına işletmenin teknik uyum denetimi yaptığını göstermez.

Yeşil bölgede geofence gerekir mi?

Yeşil bölge, ayrıca uçuş izni alınmayan alanı ifade eder; teknik gereklilikleri ortadan kaldırmaz. yeşil bölgede drone uçuş izni rehberi bu ayrımı ayrıntılı açıklar. Geofence, rotanın yeşil bölge sınırında kalmasına da yardımcı olur.

Pilot başlangıç noktasını yeşil alanda seçmiş olsa bile uçuş rotası kısıtlı alana taşabilir. Bu nedenle yalnız kalkış koordinatı değil bütün rota ve dönüş planı kontrol edilmelidir. Rüzgâr veya bağlantı sorunu nedeniyle oluşabilecek sapma da planlamada dikkate alınmalıdır.

Remote ID hangi amaçla kullanılır?

Uzaktan tanımlama, yetkili makamın hava sahasındaki İHA’yı kayıt sistemiyle eşleştirebilmesini sağlar. Kayıtsız veya kimliği belirsiz uçuşların tespiti, olay sonrası inceleme ve hava trafik güvenliği açısından bu özellik önemlidir. İHATTYS’nin merkezi trafik yönetimi amacıyla da uyumludur.

Ticari operatör için Remote ID yalnız mevzuat yükümlülüğü değil, uçuşun kim tarafından ve hangi araçla yapıldığını ispatlayan teknik delil niteliği de taşıyabilir. Kaza veya şikâyette kimlik ve log kayıtlarının korunması önem kazanır.

Yazılım sertifikasyonu neden önemlidir?

İnsansız hava aracının emniyet özellikleri büyük ölçüde yazılımla çalışır. Geofence, uçuş kontrolü, kimlik yayını ve otomatik emniyet prosedürleri yazılımın güvenilirliğine bağlıdır. SHGM’nin yazılım sertifikasyonunu zorunlu teknik gereklilikler arasında sayması bu nedenle önemlidir.

Yetkisiz yazılım değişikliği veya güvenlik sınırlamasını devre dışı bırakan modifikasyon cihazın mevzuata uygunluğunu etkileyebilir. İşletmeler bakım ve yazılım değişikliği kayıtlarını saklamalı; ticari filoda kişisel kullanıcıların kontrolsüz firmware değiştirmesini önlemelidir.

Cihaz yazılımı güncellenmezse ne olur?

Eski yazılım, güncel hava sahası sınırlarını veya teknik güvenlik gerekliliklerini içermeyebilir. Pilot, uçuş öncesi cihaz üreticisinin zorunlu güncellemelerini ve SHGM’nin teknik duyurularını kontrol etmelidir. Güncellemenin yapılmamış olması pilotun diğer yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

Kurumsal filolarda yazılım sürümü envanteri tutulmalı, farklı cihazların farklı sürümlerde kontrolsüz çalışması önlenmelidir. Güncelleme sonrasında temel sistemlerin doğru çalıştığı doğrulanmalı ve bakım kaydına işlenmelidir.

İthalatçı ve üreticinin rolü nedir?

Yeni SHT-İHA üretici ve ithalatçı yükümlülüklerini de güncelledi. Pazara sunulan sistemlerin teknik gerekliliklere uygunluğu yalnız son kullanıcıya bırakılamaz. Üretici ve ithalatçının uygunluk, yazılım ve teknik dokümantasyon sorumlulukları güncel Talimata göre değerlendirilir.

Alıcı özellikle ticari kullanım için cihaz satın alırken Remote ID, geofence ve yazılım desteğinin yeni rejime uyumunu yazılı olarak teyit etmelidir. Ürün sayfasındaki pazarlama açıklaması tek başına hukuki uygunluk belgesi değildir. Fatura ve teknik dokümanlar birlikte saklanmalıdır.

İşletici hangi kontrolleri yapmalı?

İşletici, filodaki her İHA için kayıt veya tescil, teknik sürüm, Remote ID kimliği, bakım ve yazılım güncelleme kaydı tutmalıdır. Pilot ataması yapılırken cihazın operasyonla uyumu da kontrol edilmelidir. Bu görev yalnız pilota bırakılmamalıdır.

Bir şirketin dış hizmet sağlayıcı kullanması hâlinde sözleşmede cihazın SHT-İHA teknik gereklerine uygun olduğuna ilişkin açık taahhüt, belge sunma ve ihlal hâlinde sorumluluk hükümleri yer alabilir. Uçuş öncesi belge sunulması ödeme şartına da bağlanabilir.

Pilot uçuş öncesi neyi doğrulamalı?

Pilot lisans seviyesi, İHA kayıt bilgisi, Remote ID durumu, geofence haritası, yazılım sürümü, batarya ve temel uçuş sistemleri kontrol edilmelidir. İHATTYS’deki uçuş bölgesi ve geçici kısıtlamalar ayrıca incelenir.

Kontrolün yazılı veya dijital checklist ile yapılması hem emniyet hem de ispat açısından yararlıdır. Olay sonrası “kontrol ettim” beyanından daha güçlü olan, tarih ve saatli kayıtla kontrolün gösterilmesidir.

Geofence aşılırsa hangi kayıtlar oluşur?

Cihazın teknik yapısına göre uçuş logları koordinat, irtifa, hız, uyarı ve pilot komutlarını kaydedebilir. Kısıtlı alana giriş iddiasında bu veriler kritik olabilir. Remote ID ve İHATTYS kayıtları da olayın zaman ve konumunun belirlenmesine yardımcı olur.

İhlal veya kaza sonrasında uçuş logları silinmemeli, cihaz üzerinde veri değişikliğine yol açacak müdahaleler sınırlanmalıdır. Gerekirse teknik bilirkişi incelemesi yapılabilir. Logların dışa aktarılma zamanı ve bütünlüğü de kayıt altına alınmalıdır.

Remote ID kapatılabilir mi?

Teknik olarak bazı sistemlerde ayar veya müdahale imkânı bulunması, hukuken kapatmanın serbest olduğu anlamına gelmez. Mevzuatın zorunlu tuttuğu durumda Remote ID’nin devre dışı bırakılması uyumsuzluk oluşturur. Pilot ve işletici uçuşu gerekli tanımlama aktifken yapmalıdır.

Arıza nedeniyle Remote ID çalışmıyorsa uçuşa devam edilip edilemeyeceği Talimat ve cihaz prosedürlerine göre belirlenmelidir. Arızayı saklamak yerine kayıt altına almak, uçuşu durdurmak gerekiyorsa durdurmak ve gerekli bakımı yapmak gerekir.

Kişisel veri boyutu var mı?

Remote ID ve İHATTYS kapsamında pilot kimliği, konum ve telemetri gibi veriler işlenebilir. SHGM’nin İHATTYS Pilot gizlilik politikasında TCKN, ad-soyad, telefon, pilot konumu, uçuş telemetrisi ve cihaz verilerinin işlendiği açıklanmaktadır. Bu verilerin işlenmesi kamu otoritesinin mevzuat görevi çerçevesinde değerlendirilir.

Özel şirketler bu verilere erişiyorsa kendi KVKK rollerini ayrıca belirlemelidir. Operasyon kaydının gereğinden uzun veya farklı amaçla saklanması ayrı veri koruma sorunu doğurabilir. Erişim yetkisi görevle sınırlı tutulmalıdır.

İHATTYS ile bağlantı nedir?

İHATTYS, kayıt, izin, yetkilendirme, kısıtlı bölge ve İHA koridoru verilerinin yayımlandığı merkezi platform olarak tasarlanmıştır. Geofence ve Remote ID teknikleri bu merkezî trafik yönetiminin sahadaki tamamlayıcı araçlarıdır.

Pilot ve işletici üçüncü taraf uygulamadaki harita yerine resmî sistem verisini esas almalıdır. Sistem kayıtları özellikle denetim ve olay incelemesinde belirleyici olabilir. Uçuşa yakın zamanda alınmış resmi ekran kaydı dosyada tutulabilir.

Eski cihazlar 2027’ye kadar ne yapmalı?

SHGM mevcut belge ve lisans sahipleri için 31 Temmuz 2027’ye kadar geçiş süresi açıkladı. Teknik cihaz uyumunun kapsamı da yeni Talimat ve uygulama duyurularına göre izlenmelidir. “Geçiş var” denilerek teknik hazırlığın son tarihe bırakılması risklidir.

Özellikle ticari filolar hangi cihazın güncelleme ile uyumlu hâle geleceğini ve hangisinin donanım değişikliği gerektirdiğini erkenden belirlemelidir. Yeni satın almalar doğrudan 2026 rejimine uygun yapılmalıdır.

Ticari sözleşmelerde ne düzenlenmeli?

Drone hizmet sözleşmesinde pilot lisans seviyesi, cihaz kayıt durumu, teknik uygunluk, Remote ID ve geofence, veri güvenliği, sigorta ve üçüncü kişi zararları açıkça düzenlenebilir. Hizmet alan şirket belge talep hakkını sözleşmeye koymalıdır.

Görüntüleme faaliyeti varsa kişisel veri ve fikri haklar da ayrı başlıkta ele alınmalıdır. Havacılık mevzuatına uyum tek başına görüntü verisini sınırsız kullanma hakkı vermez. Verinin kimde kalacağı ve ne zaman silineceği belirlenmelidir.

İdari denetimde hangi kayıtlar önemlidir?

Denetimde pilot lisansı, araç kayıt veya tescil bilgisi, uçuş bildirimi veya izin kaydı, teknik uygunluk, bakım ve yazılım kayıtları önem taşıyabilir. Uçuş logu ve Remote ID kaydı olayın gerçekleşme biçimini gösterir.

İdari yaptırım uygulanırsa işlem dayanağı, tebliğ tarihi, ihlal edilen hüküm ve deliller birlikte incelenmelidir. Dava veya itiraz süresi ilgili mevzuata göre kaçırılmadan hesaplanmalıdır. Delil talepleri ilk aşamada somutlaştırılmalıdır.

Teknik arıza sorumluluğu nasıl değerlendirilir?

Geofence veya Remote ID arızasında sorumluluk; arızanın nedeni, pilotun bunu bilip bilmediği, bakım geçmişi, üretici güncellemesi ve uçuşa devam kararı üzerinden değerlendirilir. Beklenmeyen teknik hata ile bilinen arızaya rağmen uçuş aynı hukuki durumda değildir.

Ürün kaynaklı sistematik hata varsa üretici veya ithalatçı sorumluluğu da gündeme gelebilir. Ticari ilişkide garanti ve ayıp hükümleri ayrıca incelenir. Arıza bildirimi ve servis kayıtları bu ayrımın yapılmasında önemlidir.

Uyum yol haritası

Önce filodaki tüm cihazların teknik envanteri çıkarılmalıdır. Her cihaz için Remote ID, geofence, yazılım sürümü, kayıt veya tescil ve bakım durumu işaretlenir. Pilotların P0, P1 ve P2 yetkileriyle cihazlar eşleştirilir.

İkinci aşamada 31 Temmuz 2027 geçiş tarihine kadar yapılacak yazılım, donanım veya belge işlemleri takvimlendirilir. Her uçuş öncesinde güncel İHATTYS kontrolü ve teknik checklist zorunlu şirket prosedürü hâline getirilebilir.

Sık sorulan sorular

1. Geofence 2026’da zorunlu mu?

SHGM 30 Temmuz 2026 duyurusunda geofence’i yeni SHT-İHA’nın zorunlu teknik gerekliliklerinden biri olarak açıkladı.

2. Remote ID nedir?

İHA’nın uçuş sırasında uzaktan elektronik olarak tanımlanmasını sağlayan teknik sistemdir.

3. Yeşil bölgede Remote ID gerekmez mi?

Yeşil bölge uçuş izni kolaylığıdır; teknik uygunluk yükümlülüğünü kaldırmaz.

4. P1 lisansı varsa geofence gerekmez mi?

Hayır. Pilot lisansı ile cihazın teknik gereklilikleri ayrı yükümlülüklerdir.

5. Eski drone’lar hemen yasaklandı mı?

Yeni düzenleme için geçiş süreci vardır; somut cihazın teknik uyumu yeni Talimat ve SHGM uygulama duyurularına göre kontrol edilmelidir.

6. Remote ID verisi kişisel veri içerir mi?

Pilot kimliği, konum veya uçuş telemetrisi kişisel veri niteliği taşıyabilir; İHATTYS politikası bu tür verilerin işlendiğini açıklamaktadır.

7. Geofence’i yazılımla kapatmak serbest mi?

Mevzuatın zorunlu tuttuğu teknik emniyet özelliğini devre dışı bırakmak uyumsuzluk doğurabilir.

8. Teknik arıza olursa uçuşa devam edilir mi?

Arızanın niteliği ve güncel SHT-İHA prosedürü belirleyicidir; zorunlu emniyet özelliği çalışmıyorsa operasyonun devamı ayrıca değerlendirilmelidir.

9. İHATTYS ne işe yarar?

İHA trafiğinin merkezi izlenmesi, kayıt, izin, yetkilendirme ve hava sahası verilerinin yönetimi için kurulan platformdur.

10. Şirketler hangi belgeleri saklamalı?

Pilot yetkisi, İHA kaydı, bakım ve yazılım, Remote ID, uçuş bildirimi ve log kayıtları birlikte tutulmalıdır.

Resmî kaynaklar

• SHGM — Yeni SHT-İHA Duyurusu
• SHGM — SHT-İHA Mevzuat Kaydı
• İHATTYS

Bu içerik 22 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki 30 Temmuz 2026 SHT-İHA düzeni ve SHGM’nin resmî açıklamaları esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Avukat Halil BAKIRCI — Mersin Barosu Sicil No: 3472
Hukuki kontrol: Av. Emirhan Keskin
(E-İMZALIDIR)