Eczane Açmada 3.500 Kişiye Bir Eczane Kuralı Nedir? | 6197 m.5 (2026)
Eczane açmada 3.500 kişi nüfus kriteri: 6197 m.5 Net Kuralı
6197 m.5, yeni serbest eczanelerin kontrolsüz biçimde çoğalmasını önlemek ve ilaç hizmetinin coğrafi dağılımını düzenlemek amacıyla ilçe nüfusunu esas alan bir kontenjan sistemi kurar.
Kanun metni, serbest eczane sayısının ilçe sınırları içindeki nüfusa göre en az 3.500 kişiye bir eczane olacak şekilde düzenleneceğini belirtir. Kontenjanın hangi yerleşim için açıldığı ve yerleştirme dönemindeki resmî nüfus verisi bu nedenle belirleyicidir.
Bir ilçede nüfusa göre yeni eczane kontenjanı bulunmuyorsa, yeni serbest eczane açma talebi yalnız diploma ve ruhsat belgelerinin tam olmasıyla kabul edilemez. Yerleştirme hakkı da ayrıca bulunmalıdır.
3.500 Kişi Kuralı Nasıl Hesaplanır?
Hesabın temel birimi ilçe sınırlarıdır. İlçe nüfusu, kanundaki 3.500 kişi eşiğiyle değerlendirilerek toplam eczane kapasitesi belirlenir; mevcut eczaneler ve ilan edilen boş kontenjanlar yerleştirme sürecine yansır.
Nüfus hesabında başvuru sahibinin tahmini veya belediyenin gayriresmî verisi değil, yetkili makamlarca kullanılan güncel resmî nüfus verisi esas alınmalıdır. İlan edilen kontenjan ve başvuru dönemi ayrıca kontrol edilir.
3.500 kişi kuralı başvurucunun hizmet puanını belirlemez; yalnız eczane sayısının nüfusla ilişkisini kurar. Adayların kendi aralarındaki sıralaması hizmet ve yerleştirme puanı hükümlerine göre yapılır.
İstisnalar ve Sınır Durumlar
Hiç eczanesi bulunmayan yerleşim biriminde, m.5 nüfus kriterine bakılmaksızın bir eczanenin açılmasına izin verir. Bu özel hüküm, temel sağlık hizmetine erişimi korumaya yöneliktir.
Aynı ilçe içindeki eczane naklinde nüfusa göre eczane açılması kriteri uygulanmaz. Dolayısıyla aynı ilçe içinde yalnız kontenjan gerekçesiyle nakil engeli kurulamaz; diğer teknik şartlar sürer.
Doğal afet veya zorunlu sebep nedeniyle nüfus değişimlerinin olağanüstü şekilde etkilenmesi halinde kanunda ve ikincil mevzuatta özel düzenlemeler uygulanabilir; başvuru tarihindeki güncel hüküm esas alınır.
Başvuru ve İdari Süreç
- İlçenin güncel resmî nüfus ve kontenjan ilanını kontrol etmek
- Açık eczane sayısı ile ilan edilen kontenjanı karşılaştırmak
- Başvurucunun kişisel eczacılık hakkını doğrulamak
- Yerleştirme başvurusunu ilan edilen dönemde yapmak
- Hizmet ve yerleştirme puanını belgelemek
- Yerleştirme hakkı doğduktan sonra ruhsat dosyasını il sağlık müdürlüğüne sunmak
Nüfus kriteri uygulamada TİTCK ve il sağlık birimlerinin yerleştirme ilanlarıyla somutlaşır. Adayın kendiliğinden bir adres seçip ruhsat başvurusu yapması, kontenjan gerektiren durumda tek başına yeterli değildir.
Yerleştirme ilanındaki maddi hata veya nüfus hesabı itirazı varsa, ilan ve dayanak nüfus verisi yazılı olarak temin edilmeli; başvuru/itiraz süresi kaçırılmamalıdır.
Belge ve Kayıt Düzeni
Yerleştirme ilanı, resmî nüfus verisi, başvuru formu, hizmet puanı belgeleri ve yerleştirme sonucu temel kayıtlardır.
Eczacının diploma, tescil ve meslek hakkı evrakı nüfus kriterinden bağımsız olarak ayrıca bulunmalıdır.
İlanın yayın tarihi ve başvuru son günü dosyada saklanmalı; elektronik başvuru yapıldıysa sistem kayıtları indirilmelidir.
Ayrıntılı Kontrol Noktaları
1. İlçe sınırı esası
Son kontrol olarak Kanun hesabı ilçe nüfusuna bağlar; mahalle nüfusu tek başına kontenjanı belirlemez.
Başvurunun hangi ilçe kontenjanına ait olduğu açık olmalıdır. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
2. 3.500 kişi eşiği
İlk olarak Temel oran en az 3.500 kişiye bir eczanedir.
Bu oran mevzuatın açık sayısal kriteridir; varsayımsal oran kullanılamaz. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
3. Mevcut eczane sayısı
İkinci olarak Kontenjan yalnız nüfus değil mevcut eczane sayısıyla birlikte anlam kazanır.
İlan edilen boşluk resmi listeden doğrulanmalıdır. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
4. Yerleştirme dönemi
Bunun yanında Yeni eczane açılışı yerleştirme ilanı ve başvuru takvimine bağlıdır.
Takvim dışı başvuru hak doğurmaz. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
5. Eczanesiz yer istisnası
Ayrıca Hiç eczane olmayan yerleşim için bir eczaneye nüfus aranmadan izin verilebilir.
İstisnanın şartı gerçekten eczane bulunmamasıdır. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
6. Aynı ilçe nakli
Uygulamada Aynı ilçe içindeki nakilde nüfus kriteri uygulanmaz.
Naklin aynı ilçe sınırında kaldığı adres kayıtlarıyla doğrulanır. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
7. Hizmet puanı
Özellikle Kontenjan açıldıktan sonra aday sıralamasında hizmet puanı ayrıca rol oynar.
Nüfus kriteri ile aday puanı birbirine karıştırılmamalıdır. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
8. Ruhsat aşaması
Sonraki aşamada Yerleştirme hakkı ruhsatın tüm diğer koşullarını otomatik karşılamaz.
İl sağlık müdürlüğü ruhsat belgelerini ayrıca inceler. Bu unsur ayrı belge ve tarih üzerinden doğrulanmalıdır; başka bir şartın sağlanmış olması bu kontrolü gereksiz kılmaz.
Sık Yapılan Hatalar
En sık hata, 3.500 kişi oranını mahalle bazında uygulamaktır; kanun ilçe sınırlarını esas alır.
İkinci hata, aynı ilçe içindeki nakli yeni eczane açılışı gibi nüfus kriterine bağlamaktır. M.5 açık istisna getirir.
Üçüncü hata, kontenjan kazanılınca ruhsatın otomatik verileceğini sanmaktır. Kişisel ve teknik ruhsat şartları ayrıca sağlanmalıdır.
Denetim ve Hukuki Sonuç
Kontenjan bulunmayan ilçede yeni eczane ruhsatı talebi reddedilebilir. Ret gerekçesinde nüfus ve kontenjan hesabının dayanağı gösterilmelidir.
Yanlış nüfus veya eczane sayısına dayanan yerleştirme işlemi kesin ve icrai hale geldiğinde idari yargı denetimine açıktır.
Gerçeğe aykırı belge veya puan bildirimi varsa yalnız yerleştirme sonucu değil, belgenin niteliğine göre başka idari ve cezai sonuçlar da doğabilir.
İtiraz ve Dava Yolu
Yerleştirme veya ruhsat başvurusunun kesin reddine karşı, özel bir süre öngörülmemişse İYUK m.7 uyarınca 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
İYUK m.11 kapsamında idari başvuru yapılacaksa dava süresine etkisi başvuru ve tebliğ tarihleri üzerinden hesaplanmalıdır.
Kontenjanın başka adaya verilmesi gibi telafisi güç sonuçlarda İYUK m.27 şartları varsa yürütmenin durdurulması istenebilir.
Uyuşmazlıkta İspat
Resmî nüfus verisi, yerleştirme ilanı ve mevcut eczane listesi temel delillerdir.
Adayın elektronik başvuru kaydı, hizmet puanı ve sonuç listesi sıralama uyuşmazlığında önem taşır.
Ret kararı ve tebliğ belgesi dava süresinin başlangıcını gösterir.
Mersin ve Türkiye Geneli Uygulama
Mersin’in Akdeniz, Mezitli, Yenişehir, Toroslar ve diğer ilçelerinde kontenjan her ilçe bakımından kendi nüfusu ve mevcut eczane sayısı üzerinden değerlendirilir; Mersin geneli tek havuz kabul edilmez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin’deki tek fiziksel ofisten Türkiye genelindeki eczane ruhsatı, mesleki statü ve idari işlem uyuşmazlıklarını görev ve yetki kurallarına göre takip eder.
Resmî Kaynaklar ve İlgili Rehberler
- Mevzuat Bilgi Sistemi
- Sağlık Bakanlığı – 6197 sayılı Kanun
- Eczane Ruhsatı Nasıl Alınır?
- Eczane Açmak İçin Eczacı Olmak Şart mı?
- Türkiye’de Eczacılık Yapma Şartları
Eczane açmada 3.500 kişi nüfus kriteri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Eczane açmak için kaç kişi gerekir?
Kural olarak ilçe sınırlarında en az 3.500 kişiye bir eczane esası uygulanır.
Hesap mahalleye göre mi yapılır?
Hayır. 6197 m.5 ilçe sınırları içindeki nüfusu esas alır.
Eczanesiz yerde nüfus şartı var mı?
Hiç eczanesi olmayan yerleşim biriminde bir eczane için nüfus kriteri aranmaz.
Aynı ilçe içinde nakilde 3.500 şartı var mı?
Hayır. M.5 aynı ilçe içindeki nakilde nüfus kriterini uygulamaz.
Kontenjanı kim ilan eder?
Yerleştirme sistemi sağlık idaresi ve TİTCK uygulaması üzerinden yürütülür.
Kontenjan kazanmak ruhsatı garanti eder mi?
Hayır. Diğer kişisel ve teknik ruhsat şartları ayrıca aranır.
Nüfus verisine itiraz edilebilir mi?
Dayanak veride maddi veya hukuki hata varsa idari başvuru ve kesin işlem sonrası yargı yolu değerlendirilebilir.
Hizmet puanı nüfus hesabına dahil mi?
Hayır. Hizmet puanı aday sıralamasına ilişkindir.
Ret kararına karşı dava süresi nedir?
Özel süre yoksa genel olarak 60 gündür.
Güncel kontenjan nereden takip edilir?
TİTCK ve ilgili il sağlık müdürlüğünün resmî duyuruları kontrol edilmelidir.
Dosya notu: İlçe sınırı esası bakımından Kanun hesabı ilçe nüfusuna bağlar; mahalle nüfusu tek başına kontenjanı belirlemez. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Başvurunun hangi ilçe kontenjanına ait olduğu açık olmalıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: 3.500 kişi eşiği bakımından Temel oran en az 3.500 kişiye bir eczanedir. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Bu oran mevzuatın açık sayısal kriteridir; varsayımsal oran kullanılamaz. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Mevcut eczane sayısı bakımından Kontenjan yalnız nüfus değil mevcut eczane sayısıyla birlikte anlam kazanır. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. İlan edilen boşluk resmi listeden doğrulanmalıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Yerleştirme dönemi bakımından Yeni eczane açılışı yerleştirme ilanı ve başvuru takvimine bağlıdır. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Takvim dışı başvuru hak doğurmaz. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Eczanesiz yer istisnası bakımından Hiç eczane olmayan yerleşim için bir eczaneye nüfus aranmadan izin verilebilir. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. İstisnanın şartı gerçekten eczane bulunmamasıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Aynı ilçe nakli bakımından Aynı ilçe içindeki nakilde nüfus kriteri uygulanmaz. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Naklin aynı ilçe sınırında kaldığı adres kayıtlarıyla doğrulanır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Hizmet puanı bakımından Kontenjan açıldıktan sonra aday sıralamasında hizmet puanı ayrıca rol oynar. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Nüfus kriteri ile aday puanı birbirine karıştırılmamalıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Ruhsat aşaması bakımından Yerleştirme hakkı ruhsatın tüm diğer koşullarını otomatik karşılamaz. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. İl sağlık müdürlüğü ruhsat belgelerini ayrıca inceler. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: İlçe sınırı esası bakımından Kanun hesabı ilçe nüfusuna bağlar; mahalle nüfusu tek başına kontenjanı belirlemez. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Başvurunun hangi ilçe kontenjanına ait olduğu açık olmalıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: 3.500 kişi eşiği bakımından Temel oran en az 3.500 kişiye bir eczanedir. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Bu oran mevzuatın açık sayısal kriteridir; varsayımsal oran kullanılamaz. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Mevcut eczane sayısı bakımından Kontenjan yalnız nüfus değil mevcut eczane sayısıyla birlikte anlam kazanır. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. İlan edilen boşluk resmi listeden doğrulanmalıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Yerleştirme dönemi bakımından Yeni eczane açılışı yerleştirme ilanı ve başvuru takvimine bağlıdır. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Takvim dışı başvuru hak doğurmaz. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Eczanesiz yer istisnası bakımından Hiç eczane olmayan yerleşim için bir eczaneye nüfus aranmadan izin verilebilir. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. İstisnanın şartı gerçekten eczane bulunmamasıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Aynı ilçe nakli bakımından Aynı ilçe içindeki nakilde nüfus kriteri uygulanmaz. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Naklin aynı ilçe sınırında kaldığı adres kayıtlarıyla doğrulanır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Hizmet puanı bakımından Kontenjan açıldıktan sonra aday sıralamasında hizmet puanı ayrıca rol oynar. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. Nüfus kriteri ile aday puanı birbirine karıştırılmamalıdır. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Dosya notu: Ruhsat aşaması bakımından Yerleştirme hakkı ruhsatın tüm diğer koşullarını otomatik karşılamaz. Kontenjan ilanı yayımlandığında aynı dönemdeki mevzuat ve resmî nüfus verisi birlikte arşivlenmelidir. İl sağlık müdürlüğü ruhsat belgelerini ayrıca inceler. Başvuru veya dava dosyasında işlemin tarihi, tebliğ kaydı ve dayanak belge birlikte saklanmalıdır; şartların biri diğerinin yerine geçmez.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
