Enerji Tüketen Ürünün Kılavuzunda Verimli Kullanım Bölümü Zorunlu mu? | 5627 m.6
5627 m.6 hangi ürünleri hedefliyor?
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu bütün mallara genel bir enerji tasarrufu broşürü yükümlülüğü getirmez. Düzenleme, enerji tüketen ve ilgili mevzuat gereği Türkçe kullanım ve tanıtma kılavuzu ile satılması gereken malları hedefler. Bu nedenle ilk adım ürünün hukuki ve teknik sınıfını belirlemektir. Klima, ısıtıcı, elektrik motoru, pompa, beyaz eşya, endüstriyel ekipman veya başka bir enerji tüketen ürünün tabi olduğu özel teknik düzenlemeler ayrıca incelenir.
Kanunun amacı kullanıcıya yalnız cihazı açıp kapatmayı anlatmak değildir. Kullanıcının ürünü enerji tüketimi açısından verimli işletmesini sağlayacak uygulanabilir bilginin kılavuzda bulunması istenir. Teknik olarak verimli tasarlanmış cihaz; yanlış sıcaklık ayarı, gereksiz bekleme süresi, kirli filtre, yanlış yük oranı, uygunsuz montaj veya bakımsızlık nedeniyle gereğinden fazla enerji tüketebilir.
Aynı marka altında farklı güç ve kapasitede modeller bulunabileceği için kapsam yalnız ticari ada göre belirlenmemelidir. Uyum dosyasında model kodu, teknik özellikler, Türkçe kılavuz sürümü ve özel ürün mevzuatı birlikte izlenmelidir.
Kılavuzda “ayrı bölüm” şartı ne anlama gelir?
Kanun, enerjinin verimli kullanımına ilişkin bilgilerin kılavuz içinde ayrı bir bölümde yer almasını ister. Çeşitli sayfalara dağılmış “enerjiyi tasarruflu kullanınız” cümleleri, ayrı bölüm şartının güvenli karşılığı değildir. Kullanıcı kılavuzu açtığında enerji verimli kullanıma ilişkin başlığı kolayca bulabilmelidir.
Bölüm başlığı “Enerjinin Verimli Kullanımı”, “Enerji Tasarrufu İçin Kullanım Önerileri” veya ürünün niteliğine uygun başka açık bir ifade olabilir. Önemli olan bilginin güvenlik, garanti, montaj ve bakım başlıkları arasında kaybolmamasıdır. İçindekiler kısmında bu bölüme ayrıca yer verilmesi erişilebilirliği artırır.
Bu şart yalnız biçimsel değildir. Farklı ürünlere aynen kopyalanmış genel çevre mesajları yerine o cihazın tüketimini etkileyen ayar, kapasite, çalışma süresi, bakım, bekleme ve kapatma davranışları açıklanmalıdır.
Verimli kullanım bölümünde hangi bilgiler bulunmalı?
5627 m.6 her ürün için tek bir standart cümle listesi vermez. İçerik ürünün niteliğine göre belirlenir. Klimada uygun sıcaklık ayarı ve filtre temizliği; çamaşır makinesinde doğru yük ve program seçimi; motor veya pompada doğru boyutlandırma, yük oranı ve bakım periyodu; fırında ön ısıtma ve kapak kullanımı gibi hususlar tüketimi doğrudan etkileyebilir.
Bilgi uygulanabilir olmalıdır. “Cihazı verimli kullanınız” ifadesi kullanıcıya ne yapacağını söylemez. Teknik olarak doğrulanmış, ölçülebilir veya uygulanabilir talimatlar tercih edilmelidir. Kullanıcı hangi durumda hangi ayarı yapacağını ve bakımın enerji tüketimine etkisini anlayabilmelidir.
Sayısal tasarruf oranı yazılacaksa hangi test koşulunda ve hangi karşılaştırma noktasına göre elde edildiği teknik dosyada belgelenmelidir. Belgesiz “%50 daha az enerji” benzeri pazarlama ifadeleri kılavuzun hukuki işleviyle karıştırılmamalıdır.
Üretici ve ithalatçı sorumluluğu nasıl ayrılır?
5627 m.6 üretici ve ithalatçıları açıkça sayar. Türkiye’de üretilen üründe üretici, yabancı ülkede üretilip Türkiye’de piyasaya arz edilen üründe ithalatçı kendi mevzuat sorumluluğunu takip etmelidir. “Yurt dışındaki üretici kılavuzu böyle gönderdi” savunması, ithalatçının Türkiye’de geçerli zorunlu Türkçe içeriği kontrol etme yükümlülüğünü kaldırmaz.
İthalatçı yalnız kelime kelime çeviri yapmakla yetinmemelidir. Yabancı kılavuzda bulunmayan fakat Türkiye mevzuatı gereği zorunlu olan enerji verimli kullanım bölümü Türkçe kılavuza eklenmelidir. Sıcaklık, güç, süre ve bakım aralığı gibi teknik değerler üreticinin onaylı teknik dosyasıyla karşılaştırılmalıdır.
Özel markalı veya fason üretimde hangi tüzel kişinin üretici ya da ithalatçı sıfatını taşıdığı sözleşmede açıkça belirlenmelidir. Kılavuzun ajans tarafından hazırlanması kanuni sorumluluğu kendiliğinden ajansa devretmez.
Enerji etiketi bu bölümün yerine geçer mi?
Hayır. Enerji etiketi ile kullanım kılavuzundaki verimli kullanım bölümü farklı işlevlere sahiptir. Enerji etiketi, ürün grubuna göre enerji sınıfı ve standart test sonuçları gibi karşılaştırılabilir bilgiler sunabilir. Kılavuzdaki bölüm ise cihazın günlük kullanımda nasıl daha verimli işletileceğini anlatır.
Bir ürünün enerji etiketi doğru olduğu halde kılavuzunda ayrı verimli kullanım bölümü bulunmayabilir. Etiket bakımından uyum sağlanmış olması kılavuz eksikliğini kapatmaz. Tersi durumda da kılavuzun doğru olması, enerji etiketi zorunlu üründe etiket yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Üretici ve ithalatçıların ürün başına mevzuat matrisi tutması bu nedenle önemlidir. Enerji etiketi, eko-tasarım, ürün güvenliği, Türkçe kılavuz, garanti ve 5627 m.6 yükümlülüğü ayrı satırlarda izlenmelidir.
Dijital kılavuz kullanılabilir mi?
Kılavuzun yalnız basılı mı yoksa dijital olarak da sunulup sunulamayacağı ürün grubunun güncel teknik ve tüketici mevzuatına göre belirlenir. 5627 m.6 esas olarak içeriği düzenler: Türkçe kılavuzla satılması gereken enerji tüketen malın verimli kullanım bilgisini ayrı bölümde bulundurması gerekir. Sunum biçimi için özel ürün düzenlemesi ayrıca kontrol edilir.
Dijital kılavuz kullanılıyorsa QR kod veya bağlantının doğru modele yönlenmesi, erişilebilir kalması ve sürüm kontrolünün yapılması gerekir. İnternet sitesindeki PDF sonradan güncellendiğinde eski ürünün hangi kılavuz sürümüyle piyasaya arz edildiği kaybolmamalıdır. Her sürüm tarih ve model koduyla arşivlenmelidir.
Mobil uygulamadaki yardım ekranı yararlı olabilir; ancak özel mevzuat fiziksel veya belirli formatta kılavuz öngörüyorsa uygulama tek başına onun yerine geçmez.
Eksik kılavuzla ürün piyasaya çıktıysa ne yapılmalı?
Önce kapsam belirlenmelidir. Hangi model, seri ve üretim partisinde eksiklik bulunduğu; ürünlerin hangi tarihlerde piyasaya arz edildiği; fiziksel ve dijital kılavuz sürümlerinin hangileri olduğu tespit edilir. Eksiklik bütün ürün ailesinde mi yoksa tek baskıda mı, buna göre düzeltici faaliyet planlanır.
Yeni kılavuz hazırlanırken verimli kullanım bölümü teknik mühendislik ekibi tarafından doğrulanmalı ve hukuk/uyum birimi zorunlu içeriği kontrol etmelidir. Mevcut stoktaki ürünlere güncel kılavuz eklenmesi, satıcı kanalına yeni dosya gönderilmesi veya dijital bağlantının güncellenmesi ürünün özel mevzuatına göre belirlenebilir.
Yalnız web sitesine yeni PDF yüklemek, dağıtım zincirindeki bütün ürünlerin düzeltildiğini ispatlamaz. Bayi ve satıcılara hangi tarihte hangi sürümün gönderildiği kayıt altına alınmalıdır.
Kılavuz ile teknik dosya arasında tutarlılık nasıl sağlanır?
Kılavuzda önerilen enerji ayarları ürünün test ve tasarım verileriyle uyumlu olmalıdır. Teknik dosyada nominal güç, çalışma modları, bekleme tüketimi, test koşulları ve bakım etkileri bulunuyorsa kılavuz bu değerlerle çelişmemelidir. Pazarlama metni sonradan eklenirken mühendislik verisinin dışına çıkılmamalıdır.
Ürün yazılımı güncellemesi enerji tüketimini veya çalışma modlarını değiştiriyorsa kılavuz da gözden geçirilmelidir. Yeni bir “eco” modu eklenmiş veya varsayılan ayar değişmişse dijital kılavuz ve yeni baskılar buna uyarlanmalı; sürüm tarihi değişiklik kaydına yazılmalıdır.
İç onay akışında teknik sorumlu, mevzuat/uyum sorumlusu ve Türkçe dil kontrolü ayrı adımlar olabilir. Böylece yanlış çeviri, gerçek dışı tasarruf iddiası ve zorunlu bölümün unutulması aynı kontrolde yakalanır.
Online satış sayfası kılavuzun yerine geçer mi?
Hayır. Online mağaza veya pazar yeri ürün sayfasında enerji tasarruflu kullanım açıklaması bulunması yararlı olabilir; ancak satış sayfası, 5627 m.6’nın kullanım ve tanıtma kılavuzunda ayrı bölüm bulunmasına ilişkin şartını kendiliğinden ikame etmez. Satış sayfası satış öncesi bilgilendirme aracıdır; kılavuz ise ürünle bağlantılı teknik dokümantasyondur.
E-ticaret sisteminde kılavuz PDF’sine erişim veriliyorsa bağlantının doğru modele yönlenmesi gerekir. Benzer isimli modeller farklı güç tüketimine veya bakım periyoduna sahip olabilir. Ürün kodu ile kılavuz dosyasının eşleştirilmesi yanlış belge gösterme riskini azaltır.
Pazar yeri metnindeki enerji iddiası ile kılavuzdaki bilgi çelişmemelidir. Pazarlama içeriği teknik dosya ve kılavuzdan beslenmelidir.
B2B ve kamu alımlarında kılavuz nasıl kontrol edilir?
Enerji tüketen ürünler yalnız perakende tüketiciye satılmaz; fabrikalara, otellere, hastanelere, okullara ve kamu idarelerine toplu olarak tedarik edilebilir. Profesyonel kullanıcıya satış yapılması, ürün Türkçe kılavuzla satılmak zorundaysa 5627 m.6’daki verimli kullanım bölümünü ortadan kaldırmaz.
Satın alma veya ihale şartnamesinde Türkçe kullanım ve tanıtma kılavuzu ile enerji verimli kullanım bölümünün teslim edileceği açık kabul kriteri olarak yazılabilir. Teslim sırasında yalnız ürün adedi değil modelle eşleşen kılavuz sürümü de kontrol edilmelidir.
Eksik kılavuz tespit edilirse kabul kaydına yazılmalı ve tedarikçiden düzeltme istenmelidir. Devreye alma eğitiminde verimli çalışma ayarlarının kullanıcı personele anlatılması, kılavuzdaki bilginin sahada uygulanmasını güçlendirir.
Tüketici yüksek enerji tüketiminden şikâyet ederse hangi kayıtlar önemlidir?
Yüksek tüketim şikâyetinde yalnız garanti arızasına bakılmamalıdır. Ürünün modeli, kurulum biçimi, çalışma ayarı, kullanım süresi ve kılavuzda verilen verimli kullanım talimatları birlikte incelenmelidir. Gerçek tüketim iddiası mümkünse güvenilir sayaç veya ölçümle somutlaştırılmalıdır.
Şirket, müşteriye hangi kılavuz sürümünün verildiğini gösterebilmelidir. Kılavuz sonradan değişmişse şikâyet tarihinden önceki sürüm önem taşır. Çağrı merkezi veya servis formunda kullanıcıya hangi ayarların önerildiği ve teknik arıza bulunup bulunmadığı kayıt altına alınmalıdır.
Yüksek tüketim yanlış kullanım ayarından kaynaklanıyorsa doğru yöntem açıkça anlatılır; ürünün teknik performansı beyan edilen değerlerden sapıyorsa teknik servis ve ürün mevzuatı süreçleri ayrıca yürütülür.
Satın alma ve kabul dosyasında hangi belgeler bulunmalı?
Kurumsal alıcı yalnız cihazın faturasını ve garanti belgesini saklamakla yetinmemelidir. Türkçe kullanım ve tanıtma kılavuzu, enerji verimli kullanım bölümünün bulunduğu sürüm, ürünün model/seri bilgisi ve teslim tarihi aynı kabul dosyasında tutulmalıdır. Çok sayıda cihaz içeren projelerde kılavuz sürümünün hangi model grubuna ait olduğu teslim listesine yazılabilir.
Montajı yüklenici yapıyorsa devreye alma ayarlarının üreticinin verimli kullanım talimatlarıyla uyumlu olduğu kontrol edilmelidir. Fabrika varsayılanının sahada değiştirilmesi gerekiyorsa yapılan ayar ve gerekçesi servis formunda yer almalıdır. Böylece daha sonra ortaya çıkan yüksek tüketimin yanlış ürün seçimi, montaj, ayar veya kullanıcı davranışından hangisiyle ilgili olduğu ayrıştırılabilir.
Bu belge düzeni yalnız uyuşmazlık için değil enerji yönetimi bakımından da yararlıdır. İşletme yıllar sonra cihaz parkını yenilerken hangi ekipmanın hangi verimlilik ayarlarıyla kullanıldığını ve bakım talimatını doğrudan dosyadan görebilir.
Denetimde hangi belgeler gösterilir?
Denetim veya piyasa gözetimi durumunda ürünle birlikte verilen kılavuzun piyasaya arz tarihindeki sürümü temel belgedir. Şirket yalnız güncel PDF’yi değil geçmiş sürümleri de saklamalıdır. Model veya seri listesi, baskı tarihi, dağıtım kaydı ve dijital dosyanın sürüm numarası belge zincirini tamamlar.
Enerji verimliliği bölümünde sayısal performans iddiası varsa test raporu veya teknik hesap dosyası hazır tutulmalıdır. İthal üründe orijinal yabancı dil kılavuzu ve Türkçe uyarlama birlikte saklanırsa hangi bilginin çeviri, hangisinin Türkiye mevzuatı gereği ekleme olduğu görülebilir.
Eksiklik daha önce tespit edilip düzeltildiyse düzeltici faaliyet kaydı, stok güncellemesi ve bayi bildirimleri de arşivlenmelidir. Uyum bugünkü kılavuzla değil, piyasaya arz tarihindeki belgeyle ispatlanır.
Sık yapılan hatalar nelerdir?
İlk hata enerji etiketi bulunduğu için kılavuz bölümüne gerek olmadığını düşünmektir. İkinci hata bütün ürünlere aynı tasarruf tavsiyelerini eklemektir. Üçüncü hata yabancı dil kılavuzunu teknik doğrulama yapmadan otomatik çeviriyle Türkçeye aktarmaktır.
Dördüncü hata yalnız en yeni kılavuzu saklayıp eski sürümleri silmektir. Beşinci hata QR kodla sunulan dijital kılavuz bağlantısını model üretimden kalktıktan sonra kapatmaktır. Altıncı hata teknik dayanağı olmayan enerji tasarrufu yüzdeleri yazmaktır.
Bu hataları önlemek için piyasaya arzdan önce tek sayfalık “kılavuz uyum onayı” kullanılabilir. Formda model, kılavuz sürümü, enerji verimli kullanım bölümünün sayfa numarası, teknik onay veren kişi, çeviri kontrolü ve dağıtım tarihi bulunmalıdır.
2026 uygulama kontrol listesi
- Ürünün Türkçe kullanım ve tanıtma kılavuzu zorunluluğuna tabi olup olmadığını belirleyin.
- Kılavuzda enerji verimli kullanıma ayrılmış bağımsız bölüm bulunduğunu kontrol edin.
- Ayar ve bakım bilgilerinin ürünün gerçek teknik özellikleriyle uyumunu doğrulayın.
- Sayısal enerji tasarrufu iddialarını test veya teknik dosyayla belgelendirin.
- Üretici ve ithalatçı rolünü tedarik zincirinde açık belirleyin.
- Enerji etiketi ve eko-tasarım yükümlülüklerini ayrı kontrol edin.
- Dijital kılavuzda doğru model/sürüm eşleşmesini koruyun.
- Piyasaya arz edilen her seri için geçerli Türkçe kılavuzu saklayın.
- Dağıtıcı ve satıcı kanalına güncel kılavuzun ulaştığını belgeleyin.
- Mevzuat veya ürün yazılımı değiştiğinde kılavuzu yeniden gözden geçirin.
Resmî kaynaklar ve site içi bağlantılar
- 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Mevzuat
- 5627 sayılı Kanun kimleri kapsar?
- EVD şirketi yetki belgesi
- Geçmiş tüketim bilgisinin internette gösterilmesi
Sık sorulan sorular
Verimli kullanım bölümü ayrı başlık mı olmalı?
Evet. 5627 m.6 verimli kullanıma ilişkin bilgilerin ayrı bir bölümde bulunmasını öngörür.
Enerji etiketi varsa ayrıca bu bölüm gerekir mi?
Evet. Etiket ve kullanım kılavuzu farklı yükümlülüklerdir.
İthal ürünlerde kim sorumlu?
Kanun üretici ve ithalatçıyı sayar; ithalatçı Türkçe kılavuzun zorunlu içeriğini kontrol etmelidir.
Bir cümlelik tasarruf uyarısı yeterli mi?
Hayır. Ayrı bölüm ve ürünün gerçek kullanımına özgü uygulanabilir bilgi gerekir.
Dijital kılavuz kullanılabilir mi?
Sunum biçiminin yeterliliği ürünün özel mevzuatına göre ayrıca değerlendirilir.
Bakım önerileri bu bölüme girebilir mi?
Enerji tüketimini etkiliyorsa evet.
Tasarruf yüzdesi yazılabilir mi?
Evet; teknik olarak doğrulanıp test veya hesapla belgelenmelidir.
Eski kılavuz sürümleri saklanmalı mı?
Evet. Piyasaya arz tarihindeki içeriğin ispatı için sürüm arşivi tutulmalıdır.
Online ürün sayfası kılavuzun yerine geçer mi?
Hayır. Satış sayfası kılavuzdaki ayrı bölüm şartını ikame etmez.
Bu yazıda varsayımsal yargı kararı var mı?
Hayır. İçerik 5627 sayılı Kanun ve resmî enerji mevzuatına dayanır.
Temel dayanak 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu m.6/1-c-3’tür. Son hukuki kaynak kontrolü: 18 Eylül 2026. Doğrulanmamış Yargıtay kararı kullanılmamıştır.
Kılavuz değişiklik yönetimi nasıl yapılmalı?
Ürün kılavuzu bir kez hazırlanıp ürün ömrü boyunca değişmeden kalan belge olarak görülmemelidir. Teknik tasarım, ürün yazılımı, bakım prosedürü veya mevzuat değiştiğinde enerji verimli kullanım bölümünün etkilenip etkilenmediği ayrıca kontrol edilmelidir. Değişiklik talebinde eski sürüm numarası, yeni sürüm numarası, değişikliğin gerekçesi, etkilenen modeller ve yürürlük tarihi yazılı olmalıdır. Böylece piyasadaki ürünün hangi talimatla satıldığı sonradan tereddütsüz belirlenebilir.
Yeni sürüm yayımlandığında üretim, depo, bayi, e-ticaret ve teknik servis kanallarında eski dosyanın kullanımının durdurulması gerekir. Fiziksel kılavuz stokları ile dijital PDF aynı sürümü göstermelidir. Eski sürüm tamamen silinmemeli; denetim ve uyuşmazlık halinde piyasaya arz tarihindeki içeriğin ispatı için arşivde tutulmalıdır. Bu sürüm yönetimi, 5627 m.6 kapsamındaki ayrı enerji verimliliği bölümünün fiilen ve sürekli biçimde korunmasını sağlar.
Mersin Barosu Sicil No: 3472 — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
