Futbolcu Bir Sezonda Kaç Kulübe Tescil Edilebilir? Üçüncü Kulüp Şartı | TFF m.11
Kısa ve net cevap
TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı m.11’e göre futbolcu kural olarak bir sezonda en fazla iki kulüp adına tescil edilebilir. Ancak futbolcu bu iki kulüpten birinde resmî müsabakaya hiç çıkmamışsa, ilgili transfer ve tescil dönemi içinde üçüncü bir kulübe tescil için özel imkân doğar. Bu nedenle “futbolcu iki kulüpte tescil oldu, üçüncü kulüp kesin yasak” sonucu her durumda doğru değildir; önce ikinci veya önceki kulüplerde resmî maç oynayıp oynamadığı kontrol edilmelidir.
Buradaki kural eş zamanlı tescil yasağından farklıdır. Futbolcu aynı anda yalnız bir kulüp adına aktif tescil taşıyabilir; fakat sezon içinde ardışık olarak kulüp değiştirmesi mümkündür. m.11, bir sezon içinde kaç farklı kulübe tescil yapılabileceğini ve üçüncü tescilin hangi şartla mümkün olacağını düzenler. Kulüp transferden önce yalnız mevcut kulübü değil, oyuncunun sezon başından itibaren bütün tescil ve resmî maç geçmişini incelemelidir.
Bir sezonda kaç kulüp tescili yapılabilir?
5894 sayılı TFF Kanunu m.3 ve PFS Transfer Talimatı m.11, futbolcu tescil sistemini düzenler. Temel sistem futbolcunun bir sezonda en fazla iki kulüp adına tescil edilmesidir. Bu sınır, oyuncunun sürekli kulüp değiştirerek müsabaka bütünlüğünü ve transfer sistemini aşmasını önler.
Tescil sayısı ile resmî maç sayısı farklı kavramlardır. Futbolcu bir kulübe tescil edilmiş fakat hiç resmî maça çıkmamış olabilir. m.11 bu duruma özel istisna tanır ve belirli koşullarda üçüncü kulüp tesciline izin verir. Bu yüzden yalnız FYS’de görünen kulüp sayısı değil, maç katılımı da incelenmelidir.
Futbolcunun aynı kulüple sözleşme yenilemesi, tescil hareketinin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir. Kulüpler “yeni sözleşme imzalandı, yeni kulüp tescili sayılır” veya tersine “aynı kulüpte olduğundan hiç etkisi yok” şeklinde kayıt incelemesi yapmadan sonuç çıkarmamalıdır.
Tescil sayısında sezon hangi tarihler arasında değerlendirilir?
TFF Talimatındaki sezon tanımı ve TFF’nin ilgili sezon takvimi esas alınır. Profesyonel futbolda sezon 1 Temmuz–30 Haziran dönemiyle bağlantılıdır; transfer ve tescil dönemleri ise TFF tarafından sezon içinde ayrıca ilan edilir. Tescil sayısı bu sezon çerçevesinde değerlendirilir.
Takvim yılı ile futbol sezonu aynı değildir. Ocak ayında yapılan transfer, yeni takvim yılı başlamış olsa bile aynı futbol sezonunun ikinci transfer döneminde gerçekleşir. Bu nedenle “yıl değişti, kulüp sayısı sıfırlandı” yaklaşımı yanlış olabilir.
Yeni kulüp, futbolcunun 1 Temmuzdan itibaren hangi kulüplere tescil edildiğini ve hangi tarihlerde resmî müsabakaya katıldığını TFF kayıtlarından çıkarmalıdır. Sezon başındaki kısa süreli tescil dahi hesapta önem taşıyabilir.
İki kulübe tescil edilen futbolcu her iki kulüpte oynayabilir mi?
Bir futbolcunun sezon içinde ardışık şekilde iki kulübe tescili kural olarak mümkündür. Ancak aynı anda iki kulüp adına aktif lisans taşıyamaz. İlk kulüpteki tescil ilişkisinin transfer veya başka geçerli işlemle yeni kulüp tesciline uygun hâle gelmesi gerekir.
Futbolcunun her iki kulüpte resmî maç oynaması sonraki üçüncü kulüp planını etkiler. Özellikle iki kulüp de aynı ligdeyse m.11’in üçüncü kulüpte oynama şartı daha dar uygulanır. Bu nedenle sezonun ilk iki tescili yapılırken bile sonraki transfer olasılığı düşünülmelidir.
Bir kulüpte yalnız antrenman veya hazırlık maçı yapılması ile TFF resmî müsabakasında oynama aynı değildir. Üçüncü kulüp istisnasında Talimatın kullandığı resmî müsabaka ölçütü esas alınmalıdır.
Üçüncü kulübe tescil hangi şartla mümkündür?
m.11, futbolcunun sezon içinde tescil edildiği kulüplerden birinde resmî müsabakaya katılmamış olması hâlinde transfer ve tescil dönemleri içinde üçüncü kulübe tesciline imkân tanır. Bu istisna, iki kulüpte de resmî maç oynayan futbolcu için genel bir üçüncü kulüp serbestisi değildir.
Örneğin futbolcu sezon başında A kulübüne tescil edilmiş fakat hiçbir resmî maça çıkmadan B kulübüne transfer edilmişse ve diğer koşullar da uygunsa üçüncü kulüp tescili gündeme gelebilir. Buna karşılık A ve B kulüplerinde resmî müsabakaya katılmış futbolcuda üçüncü kulüp bakımından aynı lig/farklı lig ayrımı ayrıca önem kazanır.
Üçüncü tescilin yalnız transfer dönemi içinde yapılabilmesi esastır. Futbolcunun “önceki kulüpte oynamadım” şartını sağlaması, transfer dönemi dışındaki genel tescil yasağını ortadan kaldırmaz. m.5/2 gibi ayrı özel istisnalar bulunmadıkça dönem kuralı uygulanır.
“Resmî müsabakaya çıkmamış olmak” nasıl tespit edilir?
Esas kayıt TFF’nin resmî müsabaka ve futbolcu katılım kayıtlarıdır. Kulübün sosyal medya paylaşımı, hazırlık maçı kadrosu veya antrenman listesi resmî müsabaka katılımının yerine geçmez. Futbolcunun maç kadrosunda bulunması ile oyuna girip resmî müsabakada oynaması da somut TFF kaydına göre ayrıştırılmalıdır.
Oyuncunun farklı organizasyonlarda, örneğin lig ve Türkiye Kupasında katılımı da resmî müsabaka kavramı bakımından gözden geçirilmelidir. Kulüp yalnız lig istatistiğine bakıp kupada oynanan maçı gözden kaçırmamalıdır.
Uluslararası kulüp organizasyonlarında oynanan resmî maçlar varsa UEFA/FIFA kayıtları da önem taşır. Futbolcunun sezon içi bütün organize resmî maç geçmişi transfer due diligence dosyasına eklenmelidir.
Geçici transfer tescil sayısını etkiler mi?
Evet. Geçici transfer de futbolcunun başka kulüp adına tescil hareketidir ve m.15 ile m.11 birlikte değerlendirilir. Futbolcunun asıl kulübüne dönüşü ve aynı sezon içinde yeni bir geçici transfer yapılması bakımından Talimatın tescil sayısına ilişkin özel hükümleri dikkate alınmalıdır.
Kiralık oyuncunun asıl kulüple sözleşmesi devam ettiği için “kulüp değiştirmedi” denilmesi doğru değildir. Müsabaka tescili geçici transfer kulübüne geçer. Bu kayıt, sezon içindeki kulüp sayısının ve üçüncü tescil uygunluğunun hesabında yer alır.
Kulüpler geçici transfer anlaşmasını yalnız sportif kiralama sözleşmesi olarak görmemeli; tescil takvimini, m.15’teki asgari/azami süreleri ve sezon içindeki diğer transfer hareketlerini birlikte kontrol etmelidir.
Futbolcu aynı ligde iki kulüpte oynadıysa üçüncü kulübe gidebilir mi?
TFF m.11, aynı ligde iki farklı kulüp adına resmî müsabakaya katılan futbolcu bakımından üçüncü kulüp tescili ve müsabakaya katılımını daha özel kurala bağlar. Bu durumda üçüncü kulüp transferinin farklı ligde olması şartı gündeme gelir. Amaç aynı sezon içinde aynı ligde üç farklı kulüp adına oynanmasını önlemektir.
Bu nedenle futbolcu iki kulüpte de resmî maç oynamışsa yeni kulüp yalnız “üçüncü tescil mümkün mü?” sorusunu değil “hangi ligde tescil ve oynama mümkün?” sorusunu da sormalıdır. Lig seviyesi ve organizasyon kimliği TFF statülerinden doğrulanmalıdır.
Bu kural bir sonraki yazımızda ayrı arama niyetiyle ayrıntılı ele alınmaktadır; üçüncü kulüp transferinde aynı lig/farklı lig ayrımı transfer öncesinde yazılı raporlanmalıdır.
Yurt dışındaki kulüp tescilleri sayıya dahil olur mu?
Uluslararası transferlerde FIFA RSTP’nin sezon içi kayıt kuralları ve TFF m.11 birlikte uygulanır. Futbolcunun yabancı federasyondaki kulüp tescili, yeni TFF tescili yapılırken FIFA ID ve TMS üzerinden görülür. Yurt dışındaki kayıt geçmişi yok sayılarak Türkiye’de yeni sezon sayımı yapılamaz.
FIFA üyesi federasyonların sezon tarihleri farklı olabileceği için uluslararası transferde hangi federasyonun sezon/takvim kuralının somut olaya uygulandığı ayrıca değerlendirilmelidir. TMS işlemi ve ITC talebi bu kayıtların federasyonlar arasında aktarılmasını sağlar.
Yeni kulüp futbolcunun yalnız Türkiye’deki geçmişini değil, aynı sezonun uluslararası tescil hareketlerini de incelemelidir. FIFA ID bu nedenle temel kayıttır.
Üçüncü kulüple sözleşme imzalamak tescil hakkı doğurur mu?
Hayır. Profesyonel sözleşme taraflar arasında borç ilişkisi kurar; tescil hakkı ise TFF/FIFA kurallarının karşılanmasına bağlıdır. Futbolcu sezon içi üçüncü kulüp şartlarını karşılamıyorsa imzalanan sözleşme sportif tescili otomatik sağlamaz.
Yeni kulüp sözleşme öncesinde tescil uygunluğunu doğrulamalıdır. Aksi hâlde futbolcuya ücret, peşinat veya diğer mali hak borcu doğarken oyuncu resmî müsabakalarda kullanılamayabilir. Bu durum ciddi mali uyuşmazlık yaratır.
Mevcut sözleşmesi süren futbolcuyla görüşme yapılacaksa m.19/6’daki mevcut kulübün yazılı izni kuralı da ayrıca incelenmelidir. Üçüncü kulüp tesciline teknik olarak izin bulunması, sözleşmeli futbolcuyla izinsiz görüşmeyi meşru hâle getirmez.
Üçüncü kulüp transferi için hangi kayıtlar kontrol edilmelidir?
- Futbolcunun FIFA ID ve TFF kimliği doğrulanır.
- İlgili futbol sezonu başlangıç tarihi belirlenir.
- Sezon içinde tescil edildiği tüm kulüpler listelenir.
- Her kulüpteki tescil başlangıç ve bitiş tarihleri çıkarılır.
- Her kulüpte resmî müsabaka oynayıp oynamadığı TFF kayıtlarından kontrol edilir.
- Lig ve kupa maçları birlikte incelenir.
- Geçici transferler ayrı satırda gösterilir.
- İki kulüpte aynı ligde oynama durumu tespit edilir.
- Üçüncü kulübün hangi ligde olduğu belirlenir.
- Transfer ve tescil döneminin açık olduğu doğrulanır.
- Uluslararası geçmiş varsa TMS/ITC kayıtları incelenir.
- Sözleşme ancak tescil uygunluğu raporu sonrasında imzalanır.
Yanlış üçüncü tescilin kulüp açısından sonuçları
Tescil şartları karşılanmıyorsa başvuru reddedilebilir veya futbolcuya lisans çıkarılamayabilir. Kulübün buna rağmen oyuncuyu resmî müsabakada kullanması müsabaka ve disiplin kuralları bakımından ayrıca sonuç doğurur. Bu nedenle son transfer gününde yalnız sözleşme yetiştirmeye odaklanmak doğru değildir.
İkinci risk maliyettir. Tescil edilemeyen futbolcuya karşı imzalanmış profesyonel sözleşmeden doğan ücret ve diğer borçlar gündeme gelebilir. Sözleşmeye “tescil olmazsa hiçbir hakkı yoktur” şeklinde Talimata aykırı veya belirsiz koşul koymak güvenli çözüm değildir.
Üçüncü risk mevcut kulüple sözleşme ihlali ve m.30 kapsamındaki sportif yaptırımlardır. Futbolcu önceki sözleşmesini haksız feshetmişse yeni kulübün ihlale teşvik ettiği iddiası ortaya çıkabilir. Tescil uygunluğu ile sözleşme sona erme hukuku birlikte incelenmelidir.
Mersin ve Türkiye genelinde uygulama
Bir sezonda kulüp tescil sayısı TFF’nin ulusal kuralıdır. Futbolcunun Mersin, İstanbul, Ankara veya başka şehirdeki kulüpler arasında transfer olması sonucu değiştirmez. Esas olan sezon içindeki federasyon tescil ve resmî müsabaka kayıtlarıdır.
Mersin’deki kulüpler özellikle ara transfer döneminde başka liglerden veya yurt dışından oyuncu alırken sezon başından itibaren tüm FIFA ID tescil hareketlerini çıkarmalıdır. Son kulübün “oynamadı” beyanı yerine resmî kayıt kullanılmalıdır.
Site içi ilgili rehberler
- Bir futbolcunun aynı anda iki kulüpte lisansı olabilir mi?
- FIFA ID ve TFF tescili
- Spor hukuku genel rehberi
- Spor kulübü transfer giderleri
- Hukuki iletişim
Resmî kaynaklar
- 5894 sayılı TFF Kanunu
- TFF Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatı
- FIFA Legal Portal – RSTP
Sık Sorulan Sorular
Futbolcu bir sezonda kaç kulübe tescil edilebilir?
Kural olarak en fazla iki kulüp adına tescil edilir; m.11’deki şartlar gerçekleşirse üçüncü kulüp tescili mümkündür.
Üçüncü kulüp için temel şart nedir?
Futbolcunun sezon içinde tescilli bulunduğu önceki kulüplerden birinde resmî müsabakaya çıkmamış olması, transfer dönemi ve diğer m.11 şartları bakımından önemlidir.
Hazırlık maçı resmî müsabaka sayılır mı?
Talimat resmî müsabaka ölçütünü kullanır. Hazırlık maçları TFF resmî müsabaka kaydıyla aynı değildir.
Kupa maçı oynanmışsa dikkate alınır mı?
Resmî organizasyondaki müsabaka katılımı incelenmelidir; yalnız lig istatistiğine bakılması yeterli değildir.
Kiralık transfer kulüp sayısına girer mi?
Evet. Geçici transfer bir tescil hareketidir ve m.11 ile m.15 birlikte değerlendirilir.
Aynı ligde iki kulüpte oynayan futbolcu üçüncü kulübe gidebilir mi?
m.11 bu durumda üçüncü kulübün farklı ligde olmasıyla bağlantılı özel kural öngörür. Somut lig ve tescil geçmişi kontrol edilmelidir.
Yurt dışındaki tescil hesaba katılır mı?
Evet. FIFA ID ve uluslararası tescil kayıtları sezon içi hareketlerin belirlenmesinde dikkate alınır.
Üçüncü kulüple sözleşme imzalanması tescili garanti eder mi?
Hayır. Tescil, TFF/FIFA statü şartlarının tamamlanmasına bağlıdır.
Transfer dönemi dışında üçüncü tescil yapılabilir mi?
Üçüncü tescil istisnası transfer dönemleri içinde uygulanır; başka özel bir Talimat istisnası yoksa transfer dönemi dışına genel serbestlik sağlamaz.
Hangi kayıt esas alınır?
TFF/FYS resmî tescil ve müsabaka kayıtları ile uluslararası durumda FIFA/TMS kayıtları esas alınır.
Sonuç
Bir sezonda futbolcu tescilinde temel sınır iki kulüptür; ancak m.11, önceki kulüplerden birinde resmî müsabakaya çıkmamış futbolcu için üçüncü tescile özel imkân tanır. Bu kuralın doğru uygulanması için sezon, kulüp tescilleri, resmî maçlar, geçici transferler, aynı ligde oynama ve transfer dönemi tek kronolojik tabloda değerlendirilmelidir. Yeni kulüp sözleşmeyi imzalamadan önce bu tescil uygunluğunu yazılı olarak doğrulamalıdır.
Üçüncü kulüp öncesinde resmî maç kayıtları nasıl doğrulanmalıdır?
Üçüncü tescil planında futbolcunun önceki kulüplerde gerçekten resmî müsabakaya katılıp katılmadığı kulüp beyanıyla değil, TFF müsabaka kayıtlarıyla belirlenmelidir. Lig, Türkiye Kupası ve oyuncunun statüsüne göre diğer resmî organizasyonlar ayrı ayrı taranmalı; yalnız istatistik sitesindeki toplam maç sayısına dayanılmamalıdır. Futbolcunun maç kadrosunda bulunması ile sahaya girerek resmî müsabakada oynaması da federasyon kayıtlarından ayrıştırılmalıdır.
Sezon içinde geçici transfer yapılmışsa kiralık kulüpteki resmî maç geçmişi de hesaba eklenir. Uluslararası tescil varsa yabancı federasyon ve FIFA kayıtları incelenir. Yeni kulüp, üçüncü tescile izin veren şartın gerçekten oluştuğunu sözleşmeden önce yazılı rapor hâline getirmelidir.
Üçüncü tescil mümkün olsa bile hangi ek engeller devam eder?
m.11’deki üçüncü kulüp imkânı transfer yasağını, transfer dönemini, mevcut sözleşmenin geçerli sona erme şartlarını veya uluslararası transfer kurallarını ortadan kaldırmaz. Yeni kulüp transfer yasağı altındaysa m.14’teki sınırlamalar uygulanır; futbolcunun önceki sözleşmesi devam ediyorsa m.19/6 ve m.27-30 hükümleri ayrıca incelenir.
Bu nedenle üçüncü kulüp uygunluğu tek başına “transfer yapılabilir” raporu değildir. Tescil sayısı, resmî maç geçmişi, transfer dönemi, sözleşme statüsü, kulübün transfer yasağı ve uluslararası oyuncuda ITC aynı kontrol formunda birlikte doğrulanmalıdır. Bu yaklaşım, son transfer günü imzalanan ancak lisans çıkarılamayan sözleşmelerin önüne geçer.
Net kontrol: Üçüncü kulüp sözleşmesinden önce futbolcunun sezon içindeki her tescil ve resmî maç hareketi tarih sırasıyla FYS kayıtlarından çıkarılmalı; uygunluk bu kronoloji üzerinden yazılı olarak onaylanmalıdır.
Bu raporda transfer döneminin açık olduğu ve kulübün tescil engeli bulunmadığı da ayrıca doğrulanmalıdır.
Kontrol belgesi kulüp dosyasında saklanmalıdır ve işlem sonunda güncellenmelidir.
Kesin.
Yazar: Av. Halil Bakırcı – Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
