Gece Uçuş Yetkisi Nasıl Alınır? 5 Saat, 6 Ay ve 5 Solo İniş | FCL.810
Gece uçuş yetkisi, PPL sahibinin lisansında zaten var kabul edilen otomatik bir imtiyaz değildir. Gündüz VFR uçuşta yeterli olmak, gece görsel şartlarda uçuş için gereken eğitim unsurlarının tamamlandığı anlamına gelmez. SHT-FCL FCL.810, gece uçuşunun eğitim içeriğini ve asgari sürelerini ayrıntılı şekilde belirler.
Bu düzenleme özellikle uçuş okullarında “birkaç gece meydan turu yapınca night rating alınır” şeklindeki eksik anlatımı önler. Kursun teorik eğitim, toplam gece süresi, çift kumanda, seyrüsefer ve solo kalkış-iniş bileşenlerinin tamamı ayrı ayrı karşılanmalıdır.
Hukuki Dayanak: SHT-FCL FCL.810
FCL.810(a)(1), uçak, TMG veya hava gemilerinde LAPL/PPL imtiyazlarını gece VFR koşullarında kullanmak isteyen adayın bir DTO veya ATO’da eğitim kursu tamamlamasını zorunlu kılar. Kurs, teorik bilgi eğitimi ile belirlenmiş gece uçuş uygulamalarından oluşur.
Bu hüküm gece yetkisini lisansın genel imtiyazından ayırır. PPL(A) sahibi pilot gece uçuş eğitimi ve gerekli yetki tamamlanmadan sırf PPL lisansına dayanarak gece VFR PIC imtiyazını kullanamaz.
Gece Uçuş Eğitimi En Fazla 6 Ay İçinde Tamamlanmalıdır
FCL.810(a)(1), kursun en fazla altı aylık bir süre içinde tamamlanmasını öngörür. Bu süre, adayın eğitim unsurlarını uzun aralıklara yayarak gece uçuş becerilerinin sürekliliğini kaybetmesini önler. Eğitim başlangıcı ve tamamlanma tarihi ATO/DTO kayıtlarında açıkça bulunmalıdır.
Altı aylık süre içinde hava şartları, uçak bakımı veya okul planlaması nedeniyle eğitim tamamlanamıyorsa mevzuata uyum sorunu doğar. Eğitim kuruluşu night training planını mevsimsel gece saatlerini ve hava koşullarını dikkate alarak gerçekçi biçimde düzenlemelidir.
En Az 5 Saat Gece Uçuş Süresi
Kursun uygulamalı kısmında ilgili hava aracı kategorisinde en az beş saat gece uçuşu gerekir. Bu beş saat, yalnız uçakta geçirilen toplam süre değildir; alt bileşenleri mevzuat tarafından belirlenmiştir. En az üç saat çift kumanda, en az bir saatlik belirli mesafede seyrüsefer ve beş solo kalkış/iniş gereklilikleri beş saatlik yapının içinde tamamlanmalıdır.
Eğitim kuruluşu her uçuşu gece süresi olarak doğru kaydetmeli ve logbook ile eğitim formunda ayrıntıyı göstermelidir. Gündüz başlayan ve gece biten bir uçuşta hangi sürenin gece olarak yazıldığı operasyonel kayıtlarla tutarlı olmalıdır.
En Az 3 Saat Çift Kumanda Gece Eğitimi
Beş saatlik gece uçuşunun en az üç saati çift kumanda eğitim uçuşu olmalıdır. Bu süre, adayın gece görsel referansları, meydan aydınlatması, gece kalkış/iniş tekniği, yönelim, acil durumlar ve gece seyrüseferi gibi konularda eğitmenle birlikte yeterlilik geliştirmesini sağlar.
Çift kumanda süresi solo uçuşla ikame edilemez. Aday gece uçuşta kendisini rahat hissetse dahi mevzuatın üç saatlik eğitmenli uçuş alt sınırı tamamlanmalıdır. Eğitmenin FI yetkisi ve gece eğitimi verme imtiyazı ayrıca geçerli olmalıdır.
En Az 50 km (27 NM) Gece Seyrüsefer Uçuşu
Çift kumanda eğitiminin en az bir saati, en az 50 kilometre (27 NM) uzunluğunda seyrüsefer uçuşu olmalıdır. Bu şart gece eğitiminin yalnız meydan turu ve lokal uçuşla tamamlanmasını engeller. Pilot, gece rota takibi, meydan/şehir ışıklarının yorumlanması, navigasyon, haberleşme ve alternatif planlama becerilerini seyrüsefer ortamında uygular.
Kayıtlarda uçuş süresi kadar rota ve mesafe de görülebilmelidir. Bir saatlik uçuşun 50 km şartını karşılayıp karşılamadığı yalnız süreye bakılarak anlaşılamaz; uçuş planı ve logbook rotası bunu desteklemelidir.
Gece 5 Yalnız Kalkış ve 5 Tam Duruşlu İniş
FCL.810, adayın gece şartlarında beş yalnız kalkış ve beş yalnız tam duruşlu iniş yapmasını şart koşar. “Tam duruşlu iniş” ifadesi önemlidir; touch-and-go işlemleri bu özel gerekliliğin yerine geçmez. Her kalkış ve iniş öğrencinin solo gece operasyonunu fiilen yönetebilmesini gösterir.
Solo gece uçuşuna geçmeden önce eğitmen öğrencinin yeterliliğini ve meydan/hava koşullarını değerlendirmelidir. Bu uçuşlar eğitim kuruluşunun gözetim prosedürü içinde yapılır ve her bir kalkış/iniş kaydı dosyada açıkça gösterilir.
Temel Aletli Uçuş Eğitimi Neden Önce Tamamlanır?
FCL.210.A, PPL eğitiminin bir parçası olarak gece uçuş eğitimi yapılacaksa gece eğitimine başlamadan önce temel aletli uçuş eğitiminin tamamlanmasını ister. FCL.810(a)(2) de LAPL adayları açısından temel alet eğitimi bağlantısını düzenler. Gece uçuşunda görsel referansların zayıflaması ve istemsiz alet şartlarına girme riski bu eğitimin önemini artırır.
Temel alet eğitiminin tamamlanması IR sahibi olmak anlamına gelmez. IR, IFR operasyonları için ayrı ve çok daha kapsamlı bir yetkidir. Night rating ile IR birbirinin yerine geçmez.
Gece Yetkisi Olan Pilot Her Zaman Gece Yolcu Taşıyabilir mi?
Hayır. Gece uçuş yetkisinin bulunması ile FCL.060 son dönem tecrübesi ayrı şartlardır. Gece PIC olarak yolcu/ticari uçuş yapacak pilotun son 90 gün içinde aynı tip/sınıfta veya ilgili FFS’de gece şartlarında en az bir kalkış, yaklaşma ve iniş yapmış olması veya IR sahibi olması gerekir.
Dolayısıyla yıllar önce night rating almış pilotun, güncel gece tecrübesi kontrol edilmeden yolcu taşıma görevi verilmesi doğru değildir. Lisans yetkisi ve operasyonel recency birlikte doğrulanmalıdır.
Gece Uçuş Eğitimi Nasıl Belgelendirilir?
ATO/DTO dosyasında teorik eğitim, toplam gece süresi, çift kumanda saatleri, 50 km seyrüsefer ve solo kalkış-inişler ayrı gösterilmelidir. Pilotun FCL.050 uçuş kayıtları bu verilerle uyumlu olmalıdır. Kursun başlangıç ve bitiş tarihi de altı aylık süre bakımından saklanmalıdır.
Yetkinin lisansa veya ilgili kayıt sistemine işlenmesine yönelik SHGM işlemleri tamamlanmadan aday, eğitim bitmiş olsa bile gece imtiyazını kullanmamalıdır. Eğitim tamamlama ile lisans kaydı aynı işlem değildir.
Gece Uçuş Yetkisi Kontrol Listesi
- DTO/ATO’da kurs.
- Kurs en fazla 6 ay içinde tamamlanmalı.
- Teorik bilgi eğitimi.
- En az 5 saat gece uçuşu.
- En az 3 saat çift kumanda.
- En az 1 saat ve 50 km/27 NM gece seyrüsefer.
- 5 yalnız kalkış.
- 5 yalnız tam duruşlu iniş.
- Gerekli temel alet eğitimini önceden tamamlama.
Sık Sorulan Sorular
Night rating için kaç saat gerekir?
En az 5 saat gece uçuşu.
Kaç saat eğitmenle uçulur?
En az 3 saat çift kumanda.
Seyrüsefer şartı var mı?
Evet. Çift kumandanın en az 1 saati, en az 50 km (27 NM) seyrüsefer olmalıdır.
Kaç solo kalkış ve iniş gerekir?
5 yalnız kalkış ve 5 yalnız tam duruşlu iniş.
Touch-and-go tam duruşlu iniş yerine geçer mi?
Hayır. Hüküm açıkça tam duruşlu iniş arar.
Kurs kaç ay içinde bitmeli?
En fazla 6 ay.
PPL sahibi olmak gece uçuşa otomatik izin verir mi?
Hayır. FCL.810 gece yetkisi şartları tamamlanmalıdır.
Gece yolcu taşımada 90 gün şartı var mı?
Evet. FCL.060 gece PIC için özel son dönem tecrübesi öngörür.
İlgili İçerikler ve Resmî Kaynaklar
- PPL(A) 45 Saat Uçuş Eğitimi
- Pilotun Uçuşta Taşıması Gereken Belgeler
- Sivil Havacılık Hukuku
- SHGM – SHT-FCL Rev.01
İçerik yürürlükteki SHT-FCL Rev.01 ve bağlantılı SHGM düzenlemeleri esas alınarak hazırlanmıştır. Yazar: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil No: 3472. İnceleyen: Av. Emirhan Keskin – Mersin Barosu Sicil No: 5507. Son mevzuat kontrolü: 3 Ekim 2026.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
