Halka Arz Edilmeksizin Sermaye Piyasası Aracı İhracı Nasıl Yapılır? İhraç Belgesi | 6362 m.11

Halka arz edilmeksizin ihraç nedir?

Sermaye piyasası araçlarının ihracı her zaman halka arz yoluyla yapılmaz. İhraççı, ilgili SPK düzenlemesinin izin verdiği satış yöntemleriyle aracı halka açık genel çağrı yapmadan belirli yatırımcı grubuna satabilir. 6362 sayılı Kanun bu işlemleri m.11’de özel olarak düzenler.

Halka arz edilmeksizin ihraçta temel fark, kamuyu aydınlatma belgesinin niteliğidir. Halka arzda m.4 kapsamında izahname sistemi bulunurken, halka arz edilmeksizin ihraçta m.11 uyarınca ihraç belgesi hazırlanır. Her iki belge de Kurulun onay sürecine tabidir; ancak içerik, yayımlama ve satış rejimi farklıdır.

İşlemin adını “özel satış”, “kapalı tur” veya “kurumsal yatırımcı satışı” koymak tek başına m.11 rejimini oluşturmaz. Satışın gerçekten halka arz sayılmayan yöntemle, SPK’nın ilgili tebliğine uygun yürütülmesi gerekir.

İzahname yerine hangi belge hazırlanır?

Madde 11/1 açıkça ihraç belgesi hazırlanmasını zorunlu kılar. İhraç belgesi, ihraç edilecek sermaye piyasası aracının niteliği ve satış şartları hakkında bilgileri içerir. Belge, ilgili araç türüne göre Kurul düzenlemelerindeki format ve başvuru listesine uygun hazırlanır.

Pay, borçlanma aracı, kira sertifikası veya başka bir sermaye piyasası aracında uygulanacak ihraç belgesi aynı yapıda olmayabilir. Aracın hukuki niteliği, ihraç limiti, vade, getiri, teminat, yatırımcı kitlesi ve satış yöntemi ilgili özel tebliğden belirlenmelidir.

İhraç belgesi “kısa bir iç yazı” değildir. Kurul onayı gereken resmi sermaye piyasası belgesidir. Şirket yönetimi belgeyi, başvuru ve satış sürecinin hukuki dayanağı olarak ele almalıdır.

İhraç belgesinde hangi bilgiler bulunur?

Kanun temel olarak aracın niteliği ve satış şartlarını işaret eder. Ayrıntılar SPK’nın ilgili araç ve satış yöntemine ilişkin ikincil düzenlemeleriyle belirlenir. İhraç tutarı, türü, vadesi, faiz veya getiri yapısı, pay ise pay grubu ve haklar, satış yöntemi, yatırımcı kitlesi ve diğer özel şartlar belgede yer alabilir.

Bilgiler şirket organ kararları ve diğer başvuru evrakıyla uyumlu olmalıdır. Yönetim kurulu kararında 500 milyon TL nominal tutarlı borçlanma aracı kararı bulunurken ihraç belgesinde farklı tutar yazılması dosya tutarsızlığı yaratır. Benzer biçimde vade veya faiz yapısı aracı kurum satış dokümanlarıyla aynı olmalıdır.

Belge hazırlanırken yalnız nihai satış koşulları değil, varsa limit, tertip/seri, para birimi ve yatırımcı sınırlamaları da ilgili SPK formatına göre açıklanır.

SPK onayı zorunlu mu?

Evet. m.11/1, ihraç belgesinin Kurul tarafından m.6’daki esaslar çerçevesinde onaylanmasını zorunlu tutar. Bu nedenle halka arz olmaması, Kurul onayının ortadan kalktığı anlamına gelmez.

m.6’daki inceleme çerçevesi tutarlılık, anlaşılabilirlik ve Kurul standartlarına göre eksiksizlik esasına dayanır. Gerekli bilgi ve belgelerin tam sunulması başvuru takvimi açısından önemlidir. Eksik belge halinde Kurulun tamamlama süreci uygulanır.

Kurul onayı, ihraççının borcunu ödeyeceğini veya aracın yatırımcıya belirli getiri sağlayacağını garanti etmez. Onayın yatırım tavsiyesi olmadığı ilkesi halka arz dışı ihraçlarda da sermaye piyasası hukukunun genel yapısı içinde korunmalıdır.

Tahsisli satış nedir ve m.11 ile nasıl ilişkilidir?

Tahsisli satış, sermaye piyasası aracının önceden belirlenen kişi veya yatırımcı grubuna yöneltilen, halka arz sayılmayan satış yöntemlerinden biridir. Uygulanacak tanım ve koşullar SPK’nın satış tebliğinden belirlenir.

Şirket tahsisli satış yapacağını belirlediğinde hedef yatırımcıların kimliği, satış tutarı, varsa pay sahipliği etkisi, fiyatlama ve şirket organ kararları birlikte incelenmelidir. Halka açık ortaklıklarda pay ihracı yoluyla tahsisli sermaye artırımı yapılacaksa kayıtlı sermaye, yeni pay alma hakları, ilişkili taraf ve özel durum açıklamaları gibi başka sermaye piyasası hükümleri de gündeme gelebilir.

Tahsisli satışın m.11 kapsamında olması, şirketler hukukundaki sermaye artırımı veya yönetim kurulu/genel kurul kararlarını ortadan kaldırmaz.

Nitelikli yatırımcıya satış nasıl değerlendirilir?

Nitelikli yatırımcı kavramı ve satış şartları SPK’nın ilgili düzenlemelerinde belirlenir. Belirli sermaye piyasası araçlarının yalnız nitelikli yatırımcılara satılması, halka arz edilmeksizin ihraç rejiminin yaygın kullanım alanlarından biridir.

Satış öncesinde yatırımcının ilgili tarihte nitelikli yatırımcı statüsünü taşıyıp taşımadığı usulüne uygun kontrol edilmelidir. “Profesyonel görünüyor” veya “şirket sahibi” gibi gayriresmi değerlendirme yeterli değildir. İlgili mevzuat ve kayıt sistemi esas alınır.

Satış sonrası devir veya ikincil piyasa kısıtlamaları varsa yatırımcıya ve aracı kuruma doğru şekilde uygulanmalıdır. Birincil satışın nitelikli yatırımcıya yapılması, her durumda sınırsız ikincil satış serbestisi yaratmaz.

İhraç belgesi kamuya açıklanır mı?

Madde 11/2, Kurula ihraç belgesinin onaylanmasına ve gerekli gördüğü hâllerde kamuya duyurulmasına ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi verir. Bu yapı, izahname ile ihraç belgesi arasındaki kamuyu aydınlatma farklarından biridir.

Belgenin hangi kanalda ve hangi kapsamda duyurulacağı ilgili SPK düzenlemesinden kontrol edilmelidir. Şirket, “halka arz yok, hiçbir açıklama yapılmaz” şeklinde genel bir kabul kullanmamalıdır.

Halka açık ortaklığın özel durum açıklaması yükümlülüğü gibi ayrı kamuyu aydınlatma kuralları da ihraç belgesinden bağımsız olarak uygulanabilir.

İhraç belgesindeki yanlış bilgi kimin sorumluluğundadır?

Madde 11/3, ihraç belgesinde yer alan bilgilerin yanlış, yanıltıcı ve eksik olmasından kaynaklanan sorumluluk hakkında m.32’nin uygulanacağını açıkça düzenler. Bu nedenle izahname için m.10’daki özel zincir ile ihraç belgesi için m.32 bağlantısı birbirine karıştırılmamalıdır.

İhraççı ve belgeyi imzalayan/sorumluluk üstlenen kişiler, ilgili m.32 düzenlemesi çerçevesinde değerlendirilir. Yatırımcının zarar iddiasında hatalı bilgi, zarar, illiyet ve sorumlu kişinin konumu somutlaştırılır.

SPK onayının belgedeki bilgilerin maddi doğruluğunu garanti etmediği hususu yine önemini korur.

Halka arz dışı ihraçta şirket organ kararları

İhraç edilecek araç türüne göre genel kurul veya yönetim kurulu yetkisi, esas sözleşme ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri ayrıca incelenir. Borçlanma aracı ihracında yetki ve limit; pay ihracında sermaye sistemi ve yeni pay alma hakları; diğer araçlarda özel kanuni düzenlemeler önem taşır.

Sermaye piyasası mevzuatı onayı, şirket organ kararındaki hukuki sakatlığı kendiliğinden gidermez. Başvuru öncesinde yetkili organın doğru usulle karar aldığı ve kararın başvuru içeriğiyle uyumlu olduğu doğrulanmalıdır.

Halka açık ortaklıklarda özel durum açıklaması gereken kararlar ayrıca KAP’ta duyurulur.

Aracı kurumun rolü nedir?

İhraç türüne göre yetkili yatırım kuruluşu satışın aracılığını, yatırımcı kabulünü, tahsilat ve kayıt süreçlerini yürütür. Hangi faaliyette hangi yetkinin gerektiği 6362 m.37 ve ilgili yatırım hizmetleri tebliğinden belirlenir.

Aracı kurum ihraç belgesi, satış belgeleri ve müşteri iletişiminin tutarlı olmasını sağlamalı; yalnız izin verilen yatırımcı grubuna satış yapılması gereken işlemlerde sistemsel kontroller kurmalıdır.

İhraççı ile aracı kurum arasındaki sözleşmede görev, ücret, satış yöntemi, bilgi paylaşımı, müşteri kayıtları ve mevzuat uyumu açıkça düzenlenmelidir.

İhraç sürecinin adımları

İlk adım araç ve satış yönteminin hukuki sınıflandırılmasıdır. Halka arz mı, tahsisli satış mı, nitelikli yatırımcıya satış mı yapılacağı belirlenir. İkinci adım şirket organ yetkisi ve ihraç limitinin kontrolüdür. Üçüncü adım ilgili SPK tebliğine göre başvuru ve ihraç belgesinin hazırlanmasıdır.

Kurul onayı sonrasında satış, MKK kaydı, varsa Borsa işlemleri ve kamuyu aydınlatma yükümlülükleri yürütülür. Satış tamamlanınca sonuç bildirimleri ve kayıtların saklanması yapılır.

Her adımda rakam ve tarihler aynı ana işlem tablosundan yönetilmelidir. İhraç belgesi, yönetim kararı, MKK kaydı ve satış raporlarında farklı tutar veya vade bulunmamalıdır.

Halka arz dışı ihraç reklamla halka arza dönüşebilir mi?

Halka arzın kanuni tanımı, sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan yapılan genel çağrıyı ve bu çağrı devamındaki satışı içerir. Bu nedenle halka arz edilmeksizin yapılması planlanan bir satışın kamuya açık ve genel yatırımcı çağrısıyla pazarlanması hukuki niteliği etkileyebilir.

Tahsisli veya nitelikli yatırımcı satışı, hedef kitle dışına açık sosyal medya kampanyasıyla “herkes katılabilir” şeklinde duyurulmamalıdır. Pazarlama yöntemi satış rejimiyle uyumlu olmalıdır.

Yatırımcı erişim listesi, toplantı davetleri ve dijital iletişim kayıtları gerektiğinde satışın halka arz niteliğinde olmadığının ispatında önem taşıyabilir.

Yabancı para veya yurt dışı ihraçlarda m.11 uygulanır mı?

İhraççının yurt içinde veya yurt dışında sermaye piyasası aracı ihraç etmesi halinde uygulanacak Kurul düzenlemeleri araç, satış yeri ve yatırımcı kitlesine göre farklılaşabilir. Yurt dışı ihraçta da 6362 sayılı Kanun ve ilgili tebliğdeki Kurul onayı/ihraç belgesi sistemi kontrol edilmelidir.

Yabancı hukuk dokümantasyonu kullanılması Türk sermaye piyasası mevzuatı yükümlülüklerini kendiliğinden kaldırmaz. Kurul başvurusu, ihraç limiti, MKK bildirimi ve diğer özel yükümlülükler ayrı kontrol edilir.

Belge ve kayıt düzeni

İhraç belgesinin onaylı sürümü, Kurul başvuru yazıları, şirket organ kararları, aracı kurum sözleşmesi, yatırımcı listeleri, nitelikli yatırımcı kontrolleri, satış sonuçları ve MKK kayıtları birlikte saklanmalıdır.

Belge değişikliği veya yeni tertip ihracı varsa sürüm ve tarih yönetimi yapılmalıdır. Eski ihraç belgesi yeni satışta yanlışlıkla kullanılmamalıdır.

Halka arz olmaması nedeniyle kayıt kalitesinin düşürülmesi doğru değildir; aksine sınırlı yatırımcı kitlesi ve devir kısıtlamaları nedeniyle yatırımcı statüsünün ispatı daha kritik olabilir.

Mersin’de özel sermaye piyasası finansmanı

Mersin merkezli şirketler banka kredisine alternatif olarak borçlanma aracı veya diğer sermaye piyasası araçlarıyla kurumsal yatırımcılardan finansman sağlamayı değerlendirebilir. Halka arz edilmeksizin ihraç planında şirketin finansal ihtiyacı, ihraç limiti, araç türü, yatırımcı kitlesi ve teminat yapısı birlikte belirlenmelidir.

Şirketin Mersin’de bulunması SPK onay rejimini değiştirmez. Yerel şirket kayıtları ve yetki kararları ulusal sermaye piyasası başvuru dosyasıyla tam uyumlu olmalıdır.

İlgili içerikler

• Halka Arzda İzahname Zorunluluğu
• SPK İzahname Onay Süresi
• Yanlış İzahname Bilgisinden Sorumluluk

Resmî kaynaklar

• Sermaye Piyasası Kurulu
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• Merkezi Kayıt Kuruluşu

Sık Sorulan Sorular