Hatalı Ekspertiz Raporunda Ekspertiz Şirketinin Sorumluluğu ve TSE Belgesinin İptali | m.16/5
Ekspertiz işletmesi rapordaki bilgilerden sorumlu mu?
Evet. İkinci el motorlu kara taşıtı ekspertizi, yalnızca görüş niteliğinde serbest bir değerlendirme değildir. Yönetmeliğin m.16 sistemi içinde TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesi tarafından düzenlenen rapor, satış öncesindeki teknik durumun resmi ticari süreçte kullanılan kayıtlarından biridir. Bu nedenle ekspertiz işletmesi yaptığı incelemenin ve raporda yazdığı bilgilerin gerçeğe uygunluğundan sorumludur.
Raporda aracın kimliğinin yanlış yazılması, başka araca ait verilerin kullanılması, kilometrenin yanlış geçirilmesi, standart kapsamında kontrol edilmesi gereken bölümün kontrol edilmeden “sorunsuz” yazılması veya teknik bulgunun gerçeğe aykırı kaydedilmesi sorumluluk doğurabilir. Ancak her satış sonrası arıza ekspertiz şirketinin hatası değildir. Arızanın rapor tarihinde var olup olmadığı, kontrol kapsamına girip girmediği ve sonradan meydana gelip gelmediği teknik olarak belirlenmelidir.
Bu ayrım için rapor tarihi, aracın sonraki kullanım kilometresi, servis kayıtları, arızanın niteliği ve bağımsız teknik inceleme önemlidir. Ekspertiz şirketi, kontrol ettiği alanları ve tespit sınırlarını açık biçimde raporlamalıdır.
Hatalı ekspertiz raporuna hangi durumlar örnek verilebilir?
Kaporta ölçümünde boyalı veya değişen parçanın hatalı yazılması, şasi/taşıyıcı sistemdeki önemli onarımın gözden kaçırılması, motor arızasının testlerde açıkça belirlenebilir olmasına rağmen rapora yansıtılmaması, hava yastığı veya güvenlik sistemiyle ilgili belirgin sorunun yanlış kaydedilmesi somut olaya göre hatalı ekspertiz iddiası doğurabilir.
Bununla birlikte ekspertiz yönteminin tespit edemeyeceği gizli iç arıza, rapor tarihinden sonra oluşan mekanik bozukluk, kullanıcı hatası veya ekspertiz standardının kapsamı dışında kalan bir unsur için otomatik olarak rapor hatalı denemez. Teknik bilirkişi incelemesi çoğu uyuşmazlıkta belirleyici olur.
Raporda “kontrol edilemedi”, “test yapılmadı”, “erişim yok” veya benzeri açık sınırlamalar varsa bunların hukuka uygunluğu ve alıcıya yeterince açıklanıp açıklanmadığı ayrıca incelenir. Sınırlama kaydı, normalde yapılması zorunlu testin keyfi olarak atlanmasını meşrulaştırmaz.
Tüketici hatalı ekspertiz raporunda hangi haklara sahip?
Ekspertiz hizmeti tüketici işlemine konuysa 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ayıplı hizmet hükümleri gündeme gelir. Tüketici, ayıplı hizmet nedeniyle uğradığı zarara ve somut sözleşme ilişkisine göre hizmetin yeniden görülmesi, bedel indirimi, sözleşmeden dönme veya tazminat gibi hakları değerlendirebilir.
Ekspertiz raporuna güvenilerek araç satın alınmış ve rapordaki önemli hata nedeniyle araç için fazla bedel ödenmiş, onarım gideri doğmuş veya araç beklenen nitelikte çıkmamışsa zarar ile hatalı rapor arasındaki nedensellik bağının kurulması gerekir.
Tüketicinin ekspertiz şirketine başvurabilmesi, satıcı işletmeye karşı haklarını ortadan kaldırmaz. Aynı olayda galerici, ekspertiz şirketi ve hatta somut koşullara göre başka aktörlerin farklı hukuki sorumlulukları bulunabilir.
Ekspertiz raporu hatalıysa galerici sorumluluktan kurtulur mu?
Hayır. Satıcı işletme “ekspertiz böyle yazdı, benim sorumluluğum yok” diyerek kendi yükümlülüklerinden otomatik olarak kurtulamaz. Galerici aracın bildiği veya bilmesi gereken ayıpları açıklamak, ilan ve taşıt tanıtım kartındaki bilgileri doğru tutmak ve tüketiciyi yanıltmamak zorundadır.
Örneğin işletme aracın daha önce ağır hasarlı olduğunu kendi alış dosyasından biliyor fakat ekspertiz raporunda bu durum yanlışlıkla görünmüyorsa, satıcının susması dürüst bilgi verme yükümlülüğüyle bağdaşmaz. Ekspertiz hatası satıcının kendi bilgisi ve davranışı bakımından bağımsız değerlendirilir.
Ayıplı araçta satıcıya karşı seçimlik haklar için ayıplı ikinci el araç satışında alıcının hakları ve iade/bedel indirimi rehberlerimiz incelenebilir.
Ekspertiz işletmesinin TSE hizmet yeterlilik belgesi neden önemlidir?
Yönetmelik m.16/1 zorunlu ekspertizin TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip işletme tarafından yapılmasını şart koşar. Bu belge işletmenin ilgili hizmet standardını sağlaması için temel yetkilendirme unsurudur. TSE belgesi geçersiz, askıda veya kapsam dışı işletmenin düzenlediği rapor zorunlu ekspertiz şartını karşılamayabilir.
Ekspertiz işletmesi, cihaz kalibrasyonu, personel niteliği, kontrol süreçleri, raporlama ve hizmet standardına ilişkin yükümlülüklerini sürdürmelidir. Hizmet yeterlilik belgesinin alınmış olması sınırsız ve denetimsiz faaliyet hakkı vermez.
Yönetmelik, ciddi veya tekrarlanan aykırılıklarda hizmet yeterlilik belgesi bakımından yaptırım mekanizması kurar. Bu nedenle ekspertiz işletmesi rapor doğruluğunu yalnızca müşteri memnuniyeti değil, faaliyet yetkisinin korunması bakımından da ele almalıdır.
Aynı takvim yılında tekrarlanan aykırılık neden ağır sonuç doğurur?
m.16/5’in yaptırım sistemi, Bakanlığın tespit ve uyarıları sonrasında aynı takvim yılı içinde tekrar eden aykırılıkları ağırlaştırılmış sonuçlara bağlar. TSE hizmet yeterlilik belgesinin iptali ve işletme sahibi/temsilcileri bakımından belirli süre yeni ekspertiz faaliyetine ilişkin sınırlamalar gündeme gelebilir.
Bu nedenle ekspertiz işletmesi her Bakanlık veya TSE tespitini kök neden analiziyle ele almalıdır. Yanlış şasi eşleştirmesi, cihaz kalibrasyon eksikliği, rapor alanlarının boş bırakılması veya teknik testin standart dışı yapılması gibi hata tekrarları sistemsel önlemle giderilmelidir.
Yaptırımın uygulanabilmesi için somut tespitin hangi maddeye, hangi rapora ve hangi tekrar durumuna dayandığı incelenmelidir. İdari işlem hukuka aykırıysa işletmenin idari başvuru ve yargı yolları saklıdır.
Hatalı ekspertiz raporu nasıl ispatlanır?
İlk delil satış öncesi orijinal ekspertiz raporudur. Bunun yanında aracın satıştan kısa süre sonra başka TSE belgeli işletmede veya yetkili serviste yapılan kontrolü, arıza tespit kayıtları, fotoğraf/video, OBD kayıtları, servis geçmişi, hasar kayıtları ve bilirkişi incelemesi önem taşır.
İddia edilen ayıbın rapor tarihinde mevcut olduğunun gösterilmesi gerekir. Örneğin motor arızası satıştan bir yıl ve on binlerce kilometre sonra ortaya çıkmışsa ekspertiz günü mevcut olup olmadığı ayrıca teknik olarak kanıtlanmalıdır. Buna karşılık kaporta üzerindeki eski kaynak/onarım gibi sonradan oluşması mümkün olmayan bulgular daha doğrudan ilişki kurabilir.
Raporun üç nüsha ve beş yıllık saklama sistemi bu nedenle önemlidir. Arşiv yükümlülüğünün ayrıntıları için ekspertiz raporu nüsha ve saklama rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Ekspertiz şirketine karşı hangi başvuru yolları kullanılabilir?
Tüketici ekspertiz işletmesine yazılı ayıp ve zarar bildirimi yapabilir; uyuşmazlık tutarına göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesine başvurabilir. Araç satışı ve ekspertiz hizmeti birlikte değerlendirildiğinde doğru tarafların belirlenmesi önemlidir.
Ticaret Bakanlığı/Ticaret İl Müdürlüğüne Yönetmelik ihlali nedeniyle idari şikâyet yapılabilir. TSE hizmet yeterlilik belgesine ilişkin teknik/standart uyuşmazlıklarında TSE süreçleri de gündeme gelebilir.
Zarar talebinde onarım faturaları, değer kaybı, araç kullanım mahrumiyeti veya diğer kalemlerin hatalı ekspertizle nedensellik bağı belgelenmelidir. Her zarar otomatik olarak ekspertiz şirketine yüklenmez.
Ekspertiz işletmesi hatalı rapor riskini nasıl azaltır?
Her araç kabulünde plaka ve şasi numarası çift kontrol edilmeli; rapor yazılımına otomatik veri aktarımı varsa manuel doğrulama yapılmalıdır. Cihazların kalibrasyonu, personel yetkileri ve test prosedürleri kayıt altına alınmalıdır.
Kontrol edilemeyen alanlar raporda açıkça belirtilmeli ve neden kontrol edilemediği yazılmalıdır. Standart kapsamındaki zorunlu testlerin “zaman yok” veya “müşteri istemedi” gerekçesiyle atlanmasına izin verilmemelidir.
Rapor yayımlanmadan önce kalite kontrol adımı bulunmalı; özellikle kilometre, motor/şanzıman tespiti, şasi ve kaporta bulguları ikinci göz tarafından doğrulanmalıdır. Güncel Yönetmelik ve resmi düzenleme için Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret Mevzuatı esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Ekspertiz şirketi yanlış rapordan sorumlu mu?
Evet. Raporun gerçeğe uygunluğundan ve sunduğu ayıplı hizmetten somut koşullara göre sorumludur.
Her sonradan çıkan arıza ekspertiz hatası mıdır?
Hayır. Arızanın rapor tarihinde mevcut olması ve kontrol kapsamına girip tespit edilebilir nitelikte bulunması gerekir.
Galerici ekspertiz raporuna dayanarak sorumluluktan kurtulur mu?
Hayır. Satıcının kendi ayıp ve doğru bilgi verme yükümlülükleri ayrıca devam eder.
Ekspertiz TSE belgeli olmak zorunda mı?
Zorunlu m.16 raporunu düzenleyen işletmenin TSE hizmet yeterlilik belgesi olmalıdır.
Hatalı raporda tüketici hakem heyetine gidilebilir mi?
Tüketici işlemi ve güncel parasal sınırlar uygunsa evet; aksi halde tüketici mahkemesi gündeme gelebilir.
İkinci ekspertiz raporu delil olur mu?
Evet; özellikle satıştan kısa süre sonra düzenlenmişse önemli delildir, ancak uyuşmazlıkta bilirkişi incelemesi gerekebilir.
TSE belgesi iptal edilebilir mi?
Yönetmelikte Bakanlık tespiti ve tekrar şartlarına bağlı olarak hizmet yeterlilik belgesinin iptaline kadar giden yaptırım mekanizması vardır.
Rapor kaç yıl saklanır?
Ekspertiz işletmesi ve satıcı işletme kendi nüshalarını en az beş yıl saklar.
Şasi numarası yanlış yazılmış rapor geçerli mi?
Araç kimliğiyle eşleşmeyen rapor ciddi kayıt hatasıdır; satıştan önce düzeltilmeli veya yeni doğru rapor düzenlenmelidir.
Resmî mevzuat nereden kontrol edilir?
Ticaret Bakanlığı Sektörel Ticaret Mevzuatı sayfası ve Resmî Gazete’den.
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik m.16/5 ve m.31; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun. Güncellik tarihi: 18 Eylül 2026.
Ekspertiz raporu teknik güven belgesidir; araç kimliği, kilometre ve teknik bulguların doğruluğu sağlanmalı, aykırılık tekrarı TSE hizmet yeterlilik belgesi bakımından ağır sonuç doğurabileceği için kalite kontrol kayıt altına alınmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
