Hız Sınırlayıcı Bulundurmama ve Kullanmama Cezası 2026: 75.000 TL | KTK 31
Hız Sınırlayıcı Zorunluluğunun Hukuki Dayanağı
Hız sınırlayıcı cihazına ilişkin temel hüküm 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 31 inci maddesidir. 7574 sayılı Kanunla 2026 yılında yeniden yazılan m.31; takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı cihazlarını aynı sistem içinde düzenlemiştir. Kanun 12 Şubat 2026 tarihinde kabul edilmiş, 27 Şubat 2026 tarihinde yayımlanmıştır.
KTK m.31/1-d, özellikleri, model yılları ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlarda hız sınırlayıcı bulundurmayı zorunlu kılar. Maddenin ortak hükmü yalnız cihazın monte edilmiş olmasını yeterli saymaz: cihazın bulundurulması, kullanılır durumda olması ve kullanılması zorunludur. Böylece cihazın sökülmesi, devre dışı bırakılması veya zorunlu olduğu halde işlevsiz tutulması yaptırım alanına girer.
Hız sınırlayıcı, sürücünün hız sınırını aşması halinde kesilen KTK m.51 cezasının yerine geçen bir sistem değildir. Cihaz zorunluluğu m.31’de, fiili hız aşımı m.51’de düzenlenir. Aynı sürüşte hem cihaz yükümlülüğü hem hız sınırı ihlal edilmişse her fiil kendi kanuni unsuruna göre değerlendirilir.
| Durum | 2026 yaptırımı |
|---|---|
| Zorunlu hız sınırlayıcı yok/çalışmıyor/kullanılmıyor | 75.000 TL |
| Uygun olmayan cihaz kullanılması | 75.000 TL |
| Yanlış veri için cihaza müdahale | 185.000 TL + 30 gün ehliyet |
| Bir yıl içindeki tekrar niteliğindeki müdahale | 370.000 TL + 90 gün ehliyet |
Hangi Araçlarda Hız Sınırlayıcı Zorunludur?
Kanun, hız sınırlayıcı takılması gereken bütün araçları tek tek marka veya model adıyla saymaz. KTK m.31/1-d; “özellikleri, model yılları ve cinsleri yönetmelikte belirtilen araçlar” ölçütünü kullanır. Bu nedenle bir aracın kapsama girip girmediği belirlenirken kanunla birlikte yürürlükteki Karayolları Trafik Yönetmeliği ve ilgili teknik düzenlemeler incelenir.
Denetimde araç sınıfı, tescil belgesi, model yılı, kullanım amacı ve teknik özellikler esas alınır. Bir aracın ticari olarak kullanılıyor olması tek başına hız sınırlayıcı zorunluluğu için yeterli kabul edilmez; ilgili araç türünün mevzuattaki teknik kapsam içine girmesi gerekir. Aynı şekilde “araç eski” denilmesi de otomatik muafiyet yaratmaz. Muafiyet veya kapsam dışılık mevzuatla belirlenir.
Bu ayrım itiraz dosyalarında önemlidir. Tutanak yalnız plaka ve ceza maddesini içeriyor, fakat aracın neden hız sınırlayıcı zorunluluğu kapsamında olduğu gösterilmiyorsa ruhsat ve teknik bilgiler üzerinden kapsam kontrolü yapılır. Özellikle araç üzerinde sınıf veya kullanım amacı değişikliği bulunan dosyalarda tescil kayıtlarının güncelliği ayrıca incelenir.
Hız Sınırlayıcı Cezası 2026’da Kaç TL?
KTK m.31’in yaptırım bölümünde birinci fıkranın (b) ve (d) bentlerine uymayan sürücülere 75.000 TL idari para cezası uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir. Hız sınırlayıcı yükümlülüğü (d) bendinde bulunduğundan temel ceza 75.000 TL’dir.
Kanunun kullandığı “bulundurulması, kullanılır durumda olması ve kullanılması” ifadesi üç ayrı kontrol alanı oluşturur. Cihaz hiç yoksa bulundurma; cihaz mevcut ancak teknik olarak işlevsizse kullanılır durumda olma; cihaz işlevsel olduğu halde bilerek devre dışı bırakılmış veya kullanılmıyorsa kullanma yükümlülüğü ihlal edilir. Somut tutanakta hangi durumun tespit edildiği belirtilmelidir.
Ayrıca m.31’in ikinci fıkrası, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcıların kullanılmasını yasaklar. Bu fıkraya aykırılık da 75.000 TL yaptırıma bağlanmıştır. Dolayısıyla yalnız “cihaz var” savunması cihazın mevzuata uygun olmadığı bir dosyada yeterli değildir.
Ceza tutarı, fiili hız aşımından bağımsızdır. Araç hız sınırını hiç aşmamış olsa dahi zorunlu hız sınırlayıcı bulunmuyorsa m.31 yönünden işlem yapılabilir. Tersine, hız sınırlayıcı cihazı mevzuata uygun çalışan bir araç m.51’deki hız sınırını aşmışsa hız ihlali ayrıca değerlendirilir.
Hız Sınırlayıcı Eksikliğinde Araç Trafikten Menedilir mi?
Evet. KTK m.31, hız sınırlayıcı cihazın mevzuata uygun durumda bulundurulmaması halinde aracın eksiklik giderilinceye kadar trafikten menedilmesini öngörür. Sabit otuz veya altmış günlük süre yerine teknik eksikliğin giderilmesi ölçütü uygulanır.
Yönetmelikte belirlenen koşullarla, eksikliğin giderilmesine yönelik süreli izin verilebilmesi mümkündür. Bu izin aracın sınırsız şekilde ticari faaliyete devam edebileceği anlamına gelmez. İdari belgenin kapsamı ve süresi neyse araç o sınırlar içinde hareket ettirilebilir.
Cihazın mevzuata uygun biçimde takılması, onarılması veya yeniden etkinleştirilmesi sonrasında gerekli kontrol yapılır. Para cezasının ödenmiş olması tek başına men tedbirini kaldırmaz. Aynı şekilde araçtaki eksikliğin giderilmesi, idari para cezasını kendiliğinden hükümsüz hale getirmez.
Her Hız Sınırlayıcı Cihaz Kullanılabilir mi?
Hayır. KTK m.31’in ikinci fıkrası, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki hız sınırlayıcıların kullanılmasını yasaklar. Bu hükmün amacı teknik standart dışı, denetlenemeyen veya güvenilirliği bulunmayan cihazların mevzuata uygun cihaz yerine kullanılmasını engellemektir.
Bu nedenle cihazın marka ve modelinin teknik mevzuata uygunluğu, montajı, varsa mühür veya sertifika bilgileri ve servis kayıtları önem taşır. Sonradan takılan cihazın yalnız elektronik olarak hız kesmesi yeterli değildir; düzenlemelerde aranan uygunluk şartlarını taşıması gerekir.
Denetimde cihazın uygun olmadığı ileri sürülüyorsa hangi teknik düzenlemeye aykırılık bulunduğu belirlenmelidir. Soyut biçimde “uygunsuz cihaz” yazılması yerine cihazın kimliği ve tespit edilen teknik eksiklik tutanak ve ekleriyle ortaya konulmalıdır.
Hız Sınırlayıcıya Müdahale Etmenin Cezası
KTK m.31/3, cihazı yanlış veri üretecek duruma getirecek müdahaleyi ve bu durumdaki cihazın kullanılmasını özel olarak yasaklar. Bu fiil temel 75.000 TL’lik cihaz yokluğu veya uygunsuzluğu ihlalinden daha ağırdır.
İlk ihlalde 185.000 TL idari para cezası uygulanır; sürücü belgesi otuz gün geri alınır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde aynı fıkra iki veya daha fazla kez ihlal edilirse her seferinde 370.000 TL idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi doksan gün geri alınır.
Araç, teknik uygunsuzluk giderilinceye kadar trafikten menedilir. Ehliyetin geri verilebilmesi için KTK kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şarttır. Müdahalenin bir elektronik bypass, yazılım değişikliği, sensör manipülasyonu veya başka teknik işlemle yapıldığı iddia ediliyorsa bu iddianın teknik bulguyla desteklenmesi gerekir.
Arıza ile müdahale aynı kavram değildir. Cihaz herhangi bir müdahale olmaksızın bozulmuşsa dosyanın hukuki nitelendirmesi m.31/3’teki kasıtlı müdahale hükmünden farklıdır. Servis raporu ve teknik inceleme bu ayrımın temel delilleridir.
Araç İşleteninin İki Kat Ceza Riski
KTK m.31, işletene de açık bir yükümlülük yükler. Araç işleteni, sürücü kendisi olsun veya olmasın, hız sınırlayıcının araçta bulunmasını, çalışır durumda tutulmasını ve sürücünün kurallara uymasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak ve denetim yapmak zorundadır.
Kanunun ilk dört fıkrası kapsamında sürücüye işlem yapılmış, sürücü araç işleteni değil ve işleten kendi denetim sorumluluğunu yerine getirmemişse işletene tescil plakasına göre sürücü için belirlenen miktarın iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Bu nedenle şirket veya filo araçlarında yalnız sürücünün işlem dosyası değil, işletmenin cihaz takip sistemi de önem taşır.
Periyodik bakım ve kontrol kayıtları, servis faturaları, arıza bildirimleri, sürücüye verilen yazılı talimat ve araç teslim formları işletenin tedbir-denetim yükümlülüğü bakımından delil olabilir. İşletenin sorumluluğu somut denetim yükümlülüğüne dayanır.
Hız Sınırlayıcı Cezası ile Radar/Hız Cezası Arasındaki Fark
Hız sınırlayıcı cezası KTK m.31’e, radar ve hız sınırı cezaları KTK m.51’e dayanır. M.31 araçta bulunması zorunlu teknik cihazı; m.51 sürücünün yoldaki hız sınırını aşmasını düzenler. Aynı şey değildir.
2026’da hız cezaları yerleşim yeri içi ve dışına göre hız sınırının kaç km/s aşıldığı esas alınarak 2.000 TL’den 30.000 TL’ye kadar kademelendirilmiştir. Ağır hız ihlallerinde sürücü belgesi otuz, altmış veya doksan gün geri alınabilir. Ayrıntılı tablo için Hız Sınırı Cezası 2026 rehberi incelenebilir.
Bir araçta zorunlu hız sınırlayıcı bulunmaması ile aynı anda hız sınırının aşılması mümkün olduğundan iki farklı fiil gündeme gelebilir. İdari yaptırımda her fiilin unsuru ve dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Hız Sınırlayıcı Denetiminde Hangi Deliller İncelenir?
İlk belge trafik denetim tutanağıdır. Araç sınıfı, model yılı, cihaz zorunluluğunun dayanağı, cihazın bulunup bulunmadığı ve teknik tespit açık olmalıdır. Cihazın seri numarası, montaj ve servis belgesi, muayene kaydı ile elektronik arıza kayıtları teknik uyuşmazlıklarda önem kazanır.
Cihaza müdahale iddiasında yalnız aracın belirli bir hızın üstüne çıkmış olması müdahaleyi kendiliğinden kanıtlamaz. Teknik müdahalenin ne olduğu ayrıca tespit edilmelidir. Araç telematiği, ECU kayıtları, servis raporu, mühür ve kablo bağlantıları gibi veriler dosyaya göre incelenebilir.
İşleten yönünden bakım ve denetim kayıtları önemlidir. Arıza daha önce bildirilmişse bildirimin tarihi, servise sevk ve onarım süreci kontrol edilir. Denetim tarihindeki durum ile sonradan yapılan onarım birbirinden ayrılmalıdır.
Hız Sınırlayıcı Cezasına İtirazda Kontrol Listesi
İlk soru aracın gerçekten hız sınırlayıcı zorunluluğu kapsamına girip girmediğidir. İkinci soru, tespit edilen fiilin cihaz yokluğu, işlevsizlik, kullanmama, uygun olmayan cihaz veya manipülasyon türlerinden hangisi olduğudur. Üçüncü soru, teknik tespitin belge ve kayıtlarla desteklenip desteklenmediğidir.
İdari para cezasına karşı genel başvuru 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27 nci maddesi çerçevesinde yapılır. Tebliğ/tefhim tarihi ve tutanağın ekleri korunmalıdır. Genel başvuru örneği için trafik ve radar cezasına itiraz dilekçesi; ödeme yönünden erken ödeme indirimi rehberi kullanılabilir.
İtirazın “cihaz vardı” gibi tek cümlelik iddiaya bırakılmaması gerekir. Ruhsat, teknik uygunluk belgesi, servis kaydı, fotoğraf, denetim tutanağı ve varsa elektronik cihaz raporu birlikte sunulmalıdır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
KTK m.31 Türkiye genelinde aynı şekilde uygulanır. Mersin Limanı ve çevresinde ağır yük ve ticari taşımacılığın yoğun olması, hız sınırlayıcı ve takograf denetimlerinin pratik önemini artırır; ancak Mersin için ayrı ceza tutarı yoktur.
Mersin’deki bir işlemde aracın taşıma faaliyeti, ruhsat sınıfı, model yılı ve teknik dosyası ile trafik tutanağı birlikte incelenir. Türkiye’nin başka bir ilinde düzenlenen dosya da aynı KTK hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Hız sınırlayıcı bulundurmama cezası 2026’da kaç TL?
KTK m.31 uyarınca 75.000 TL idari para cezasıdır.
Cihaz araçta var ama çalışmıyorsa ceza uygulanır mı?
Evet. Kanun cihazın kullanılır durumda olmasını da zorunlu tutar.
Hız sınırlayıcı eksikliğinde araç menedilir mi?
Evet. Eksiklik giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Her elektronik hız kesici mevzuata uygun mudur?
Hayır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki cihazların kullanılması yasaktır.
Cihaza müdahale cezası ne kadar?
İlk ihlalde 185.000 TL ve otuz gün sürücü belgesi geri alma uygulanır.
Manipülasyon tekrarlanırsa ne olur?
Bir yıllık tekrar şartları oluştuğunda 370.000 TL ve doksan gün sürücü belgesi geri alma uygulanır.
İşletene ayrıca ceza verilebilir mi?
Evet. Sürücü işleten değilse ve işleten tedbir-denetim görevini ihlal etmişse kanundaki iki kat ceza gündeme gelir.
Radar cezası ile hız sınırlayıcı cezası aynı mı?
Hayır. Radar/hız cezası KTK m.51, cihaz zorunluluğu KTK m.31 kapsamındadır.
Para cezası ödenince araç hemen teslim edilir mi?
Hayır. Teknik eksikliğin de giderilmesi gerekir.
Hız sınırlayıcı cezasına itiraz edilir mi?
Evet. Araç kapsamı, teknik tespit, doğru fiil nitelendirmesi ve usul yargısal denetime tabidir.
Resmî Kaynaklar
7574 sayılı Kanunun TBMM resmî metni ve güncel KTK m.31 esas alınmıştır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hukuki inceleme tarihi: 11 Eylül 2026.
İnceleyen: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu, Sicil No: 3472. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
İçerik KTK m.31 ve 7574 sayılı Kanun esas alınarak hazırlanmıştır. Somut işlemde araç sınıfı, model yılı, teknik mevzuat, cihazın durumu ve denetim tutanağı birlikte incelenmelidir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
