Instagram Reels ve TikTok Videolarında Telifli Müzik Kullanmak Serbest mi? FSEK 22, 25 ve 71 | 2026
Kısa ve net cevap: Bir şarkının veya müzik kaydının hak sahibinden ya da kullanım yetkisi veren geçerli bir lisans zincirinden izin bulunmadan Instagram Reels, TikTok, YouTube Shorts veya başka sosyal medya videosuna eklenmesi, kullanımın kapsamına göre FSEK m.22’deki çoğaltma hakkı ve m.25’teki umuma iletim hakkını ihlal eder. Platformun kendi lisanslı müzik kütüphanesinden kullanım ancak platformun hak sahipleriyle yaptığı lisansın ve kullanıcı şartlarının kapsadığı ölçüde hukuka uygundur; uygulamada şarkının görünmesi, her ticari reklam ve her platform dışı kullanım için sınırsız lisans anlamına gelmez. Hak ihlali kasten ve FSEK m.71’deki unsurlarla işlenirse bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası gündeme gelir.
Sosyal medya videolarında birkaç saniyelik müzik kullanılması çok yaygındır; ancak “kısa kullandım”, “herkes bu şarkıyı kullanıyor” veya “videodan para kazanmadım” ifadeleri tek başına telif izni yerine geçmez. Bir eserin mali hakları, kanunda öngörülen istisnalar dışında hak sahibine aittir ve dijital yükleme çoğaltma ile umuma iletim yetkilerini birlikte etkileyebilir.
Özellikle işletme, influencer ve reklam hesapları bakımından platform kütüphanesi ile ticari müzik kütüphanesi ayrımı önemlidir. Bir uygulamanın kişisel hesaplara sunduğu popüler şarkı kataloğu, markanın sponsorlu reklam filminde aynı kaydı kullanmasına otomatik olarak izin vermeyebilir. Lisansın hangi hesap türünü, hangi ülkeyi, hangi süreyi ve hangi kullanım türünü kapsadığı kontrol edilmelidir.
Bir sosyal medya videosundaki müzikte hangi haklar korunur?
Bir müzik paylaşımında tek bir hak sahibi bulunmayabilir. Bestenin ve sözlerin eser sahipleri, müzik eserine ilişkin mali haklara sahiptir. İcracı sanatçının bağlantılı hakları ve ses kaydını ilk kez tespit eden fonogram yapımcısının hakları da ayrıca korunur. Bu nedenle “şarkının bestecisinden izin aldım” demek, kullanılan ticari ses kaydının tüm bağlantılı haklarını kapsamayabilir.
FSEK sisteminde mali haklar birbirinden bağımsızdır. Bir şarkıyı çoğaltma izni, her zaman internetten umuma iletim izni anlamına gelmez. Aynı şekilde platformda dinleme aboneliğine sahip olmak, o kaydı kendi reklam videonuza ekleme lisansı vermez.
Sosyal medya kullanımı bakımından hangi hakların devredildiği veya lisanslandığı sözleşmeden belirlenir. Platformların hak sahipleriyle yaptığı toplu veya katalog lisansları kullanıcıya belirli kullanım imkânı sağlayabilir; ancak bu imkân platform şartlarıyla sınırlıdır.
FSEK m.22: Videoya şarkı eklemek neden çoğaltma hakkını ilgilendirir?
FSEK m.22, bir eserin aslını veya kopyalarını herhangi bir şekil veya yöntemle tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli olarak çoğaltma hakkını münhasıran eser sahibine tanır. Eserin ses veya görüntü nakline yarayan araca kaydedilmesi de çoğaltma sayılır.
Bir şarkı dosyasını video düzenleme programına aktarmak, müzik parçasını video dosyasına gömmek ve bu birleşik dosyayı telefonda veya sunucuda oluşturmak çoğaltma hakkını etkileyen işlemlerdir. Kullanılan bölümün kısa olması, çoğaltma işlemini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Platformun uygulama içi müzik ekleme aracında teknik çoğaltma işlemlerinin nasıl yürütüldüğü platform altyapısına bağlıdır; fakat kullanıcı bakımından esas soru, bu kullanımın platform lisansı tarafından yetkilendirilip yetkilendirilmediğidir. Lisans varsa izin bu kapsamda kullanılır; lisans yoksa m.22 yönünden hak ihlali doğabilir.
FSEK m.25: Reels veya TikTok paylaşımı neden umuma iletimdir?
FSEK m.25, bir eserin dijital iletim dâhil işaret, ses ve görüntü nakline yarayan araçlarla yayımlanması ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda esere erişmesini sağlayacak biçimde umuma iletilmesi konusunda eser sahibine izin verme veya yasaklama yetkisi tanır.
Instagram Reels, TikTok, YouTube Shorts veya herkese açık sosyal medya gönderisinde kullanıcılar videoyu seçtikleri zamanda görüntüleyebilir. Video müzik eserini içeriyorsa bu dijital sunum m.25’teki umuma iletim hakkını etkiler.
Hesabın gizli olması da her durumda telif sorununu ortadan kaldırmaz. İçeriğin çok sayıda takipçiye sunulması ve platform üzerinden erişilebilir kılınması hak sahibinin yetkilerini ilgilendirir. “Yalnız takipçilerim görüyor” ifadesi otomatik telif istisnası değildir.
Instagram veya TikTok müzik kütüphanesinden seçilen şarkı otomatik olarak serbest midir?
Platformun uygulama içinde sunduğu müzik kataloğu, platform ile hak sahipleri arasındaki lisans düzenlemelerine dayanabilir. Kullanıcı, uygulamanın izin verdiği araçla şarkıyı seçtiğinde kullanım hukuka uygunluğu bu lisansın ve platform şartlarının kapsamına bağlıdır.
Bu nedenle platformun kütüphanesinde bulunan bir parçayı uygulama içindeki olağan kişisel paylaşımda kullanmak ile parçayı indirip başka reklam filmine yerleştirmek aynı değildir. Lisans platform, ülke, hesap türü, içerik biçimi ve ticari kullanım bakımından sınırlandırılmış olabilir.
Platformların bazı işletme hesaplarına daha dar “commercial music” katalogları sunması da bu ayrımdan kaynaklanır. Bir marka hesabı, kişisel hesaptaki popüler şarkıyı teknik bir yöntemle videoya ekleyerek lisans sınırlamasını aşamaz.
Marka, işletme veya influencer hesabında müzik kullanımı neden daha farklıdır?
Ticari içerikte müzik, ürün veya hizmet tanıtımının parçası hâline gelir. Reklam filmi, sponsorlu Reels, kampanya videosu, affiliate satış içeriği veya marka işbirliği gibi kullanımlarda platformun ticari kullanım lisansının ilgili kaydı kapsayıp kapsamadığı kontrol edilmelidir.
İşletmenin bir müzik abonelik hizmetine ücret ödemesi de otomatik reklam lisansı sağlamaz. Kişisel dinleme aboneliği ile senkronizasyon, reklam ve umuma iletim lisansları farklı hukuki yetkilerdir. Kullanılacak parçanın lisans belgesinde sosyal medya reklamı, ücretli medya, organik marka içeriği ve coğrafi alan açıkça yer almalıdır.
Influencer, marka tarafından kendisine gönderilen reklam videosunu yayımlıyorsa “müziği marka seçti” demek tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Sözleşmede müzik/telif sorumluluğunun kime ait olduğu düzenlenmeli ve lisans belgesi paylaşılmalıdır.
Şarkının yalnız 5 veya 10 saniyesini kullanmak serbest mi?
FSEK’te sosyal medya için “5 saniye”, “10 saniye” veya “30 saniye” şeklinde genel bir telif serbestisi yoktur. Kullanım süresinin kısa olması, eser sahibinin m.22 ve m.25’teki haklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.
FSEK m.35’te iktibas serbestisi belirli amaç, kapsam ve kaynak gösterme şartlarına bağlıdır. Bir müziğin yalnız videoya atmosfer vermesi, dans veya ürün reklamı fonu olarak kullanılması çoğu durumda bilimsel, edebî veya eleştirel iktibas mantığıyla aynı değildir. “Kısa kullandım” savunması bu nedenle tek başına yeterli değildir.
Kullanılan bölüm eserin tanınabilir nakaratı veya ayırt edici kısmıysa kısa sürede dahi ekonomik değer yüksek olabilir. Lisans değerlendirmesi süre yanında kullanım amacı ve erişim kapsamını da dikkate alır.
Videodan para kazanmıyorsam telif ihlali olmaz mı?
Hayır. Eser sahibinin çoğaltma ve umuma iletim hakları yalnız gelir elde edilen kullanımlara karşı korunmaz. Kişisel hesabın ücretsiz paylaşımı da hak sahibinin yetki alanına girebilir.
Ticari kazanç, tazminatın ve ihlalin ağırlığının değerlendirilmesinde önemli olabilir; fakat “monetizasyon kapalı” olmak tek başına izin yerine geçmez. Aynı şekilde videonun reklamsız olması da FSEK m.22 ve m.25’in uygulanmasını ortadan kaldırmaz.
Kanundaki kişisel kullanım ve diğer sınırlamalar, sosyal medya üzerinden geniş kitleye yayın yapmaya otomatik olarak uygulanmaz. Kişinin evinde kendisi için dinlediği müzik ile videoyu çevrimiçi kitleye sunması farklıdır.
Cover, remix veya hızlandırılmış şarkı kullanmak serbest midir?
Bir eseri düzenlemek, remix yapmak, çeviri veya başka biçimde işlemek FSEK m.21’deki işleme hakkını da gündeme getirir. Eserin ayırt edici karakterini koruyan yeni düzenleme, asıl eser sahibinin haklarıyla bağlantılıdır.
Kendi sesinizle cover kaydetmeniz, ticari fonogramın kopyasını kullanmamanızı sağlayabilir; ancak beste ve söz üzerindeki eser haklarını ortadan kaldırmaz. Cover’ın sosyal medyada yayımlanması yine umuma iletim hakkını ilgilendirir.
Şarkıyı hızlandırmak, yavaşlatmak, ses tonunu değiştirmek veya yalnız enstrümantal kısmını kullanmak da “teliften kaçış” yöntemi değildir. Haklar kullanılan eserin ve bağlantılı hak konusunun niteliğine göre devam eder.
Şarkı eseri ile ses kaydı üzerindeki haklar neden ayrıdır?
Bir şarkının bestesi ve sözleri FSEK kapsamında müzik eseri olabilir. Bunun belirli sanatçı tarafından stüdyoda kaydedilmiş versiyonu ise icracı sanatçının ve fonogram yapımcısının bağlantılı haklarını da içerir. Bu nedenle aynı şarkının farklı kayıtlarında farklı izin zincirleri bulunabilir.
Bir işletme besteyi kullanma lisansı almış olsa bile ünlü sanatçının belirli kaydını kullanmak istiyorsa fonogram ve icra haklarını ayrıca kontrol etmelidir. “Şarkı zaten eski” demek kaydın bağlantılı haklarının da sona erdiği anlamına gelmez.
Kamu malı hâline gelmiş bir besteye ait yeni kayıt da bağlantılı haklarla korunabilir. Lisans kontrolü hem eser hem kullanılan kayıt düzeyinde yapılmalıdır.
Platform videoyu neden sessize alır veya kaldırır?
Sosyal medya platformları hak sahiplerinin bildirimleri, otomatik içerik tanıma sistemleri ve lisans sözleşmeleri çerçevesinde videoyu sessize alabilir, belirli ülkelerde engelleyebilir, geliri hak sahibine yönlendirebilir veya içeriği kaldırabilir. Bu işlemler platform şartlarının uygulanmasıdır.
Platform içeriği kaldırmadı diye kullanımın hukuken lisanslı olduğu sonucuna varılamaz. Otomatik sistemin içeriği fark etmemesi hak sahibinin dava veya bildirim hakkını ortadan kaldırmaz.
Tersine, kullanıcı gerçekten lisansa sahipse haksız telif bildirimine karşı platformun itiraz mekanizmasını kullanabilir ve lisans belgesini sunabilir. Belge, hangi eser ve kaydı hangi mecrada kullanma hakkı verdiğini açıkça göstermelidir.
FSEK m.71 ceza sorumluluğu ne zaman doğar?
FSEK m.71/1, Kanunda koruma altına alınan eserlerle ilgili manevi, mali veya bağlantılı hakları ihlal ederek bir eseri veya bağlantılı hak konusunu hak sahibi kişilerin yazılı izni olmaksızın işleyen, temsil eden, çoğaltan, değiştiren, dağıtan, işaret-ses-görüntü nakline yarayan araçlarla umuma ileten veya yayımlayan kişi hakkında bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörür.
Ceza sorumluluğu için suçun manevi unsurları ve somut fiil ayrıca incelenir. Bir platformun lisanslı kütüphanesini şartlarına uygun kullanan kişi ile lisanssız müzik dosyasını bilinçli olarak reklam kampanyasına ekleyen kişi aynı durumda değildir.
FSEK m.75 uyarınca m.71 kapsamındaki suçların soruşturulması ve kovuşturulması hak sahiplerinin veya yetkili meslek birliklerinin şikâyetine bağlıdır. Şikâyet ve delil süreci somut hak sahipliği belgeleriyle yürütülmelidir.
Hak sahibi hangi hukuk davalarını açabilir?
FSEK m.66 ve devamındaki hükümler, tecavüzün ref’i ve men’i gibi talepleri düzenler. Mali hakları ihlal edilen hak sahibi, kullanımın durdurulmasını ve şartları varsa maddi zararının giderilmesini isteyebilir. FSEK m.68, hak sahibinin izin alınmadan kullanılan eser bakımından kanunda öngörülen özel mali taleplerini düzenler.
Tazminat hesabında kullanımın süresi, erişim sayısı, videonun reklam olup olmadığı, lisans bedeli ve elde edilen ticari menfaat önem taşır. Hak sahibinin normalde talep ettiği lisans bedeli somut hesap bakımından delil olabilir.
İçeriğin kaldırılması gelecekteki ihlali durdurur; geçmişteki izinsiz kullanım nedeniyle doğmuş mali talepleri otomatik olarak sona erdirmez.
Müzik hakkı sahibi ihlali nasıl delillendirir?
Video URL’si, kullanıcı adı, paylaşım tarihi, kullanılan müzik bölümü, videonun süresi, görüntülenme sayısı ve ticari bağlantıları kaydedilmelidir. İçerik geçici story ise ekran kaydı alınmalıdır.
Hak sahipliği bakımından eser kayıtları, sözleşmeler, meslek birliği belgeleri, fonogram bilgileri ve lisans zinciri hazırlanmalıdır. Birden fazla hak sahibi bulunan müziklerde hangi hakkın kim tarafından temsil edildiği açık olmalıdır.
İhlal marka işbirliği içeriğindeyse gönderinin reklam etiketi, ürün bağlantısı ve sponsor bilgileri de korunmalıdır. Bu veriler kullanımın ticari kapsamını gösterir.
İşletmeler sosyal medya videosu yayımlamadan önce ne kontrol etmeli?
Birinci kontrol, müzik dosyasının kaynağıdır. İkinci kontrol, lisansın sosyal medya ve ticari kullanımı kapsayıp kapsamadığıdır. Üçüncü kontrol, lisansın Türkiye’yi ve hedeflenen diğer ülkeleri kapsamasıdır. Dördüncü kontrol, ücretli reklam kullanımına izin verilip verilmediğidir.
Ajans veya freelancer tarafından hazırlanan videoda “telif bizde” sözlü beyanıyla yetinilmemeli; kullanılan her müzik için kaynak ve lisans belgesi istenmelidir. Sözleşmede üçüncü kişi hak ihlallerinden sorumluluk ve belge teslim yükümlülüğü düzenlenmelidir.
Platform kütüphanesi kullanılıyorsa hesabın türü ve o müziğin ticari içerikte kullanım şartı kontrol edilmelidir. Video daha sonra televizyonda, web sitesinde veya başka platformda kullanılacaksa yeni kullanımın mevcut lisans kapsamında olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Reels’te 10 saniye şarkı kullanmak serbest mi?
Hayır. FSEK’te sosyal medya için genel bir “10 saniye serbest” kuralı yoktur.
TikTok kütüphanesindeki şarkıyı kullanmak telifsiz mi?
“Telifsiz” olduğu anlamına gelmez. Kullanım, platformun hak sahipleriyle yaptığı lisans ve kullanıcı şartları kapsamında yetkilendirilmiş olabilir.
İşletme hesabı popüler şarkıyı kullanabilir mi?
Ancak platform lisansı veya ayrıca alınan lisans ticari marka kullanımını kapsıyorsa kullanılmalıdır.
Videodan para kazanmazsam izin gerekmez mi?
Hayır. Gelir elde edilmemesi çoğaltma ve umuma iletim haklarını ortadan kaldırmaz.
Şarkıyı hızlandırmak telifi kaldırır mı?
Hayır. Hızlandırma, yavaşlatma veya remix hak sahipliğini sona erdirmez; işleme hakkı da ayrıca gündeme gelebilir.
Kendi cover’ımı paylaşabilir miyim?
Kendi kaydınızı yapmanız ticari fonogram kopyasını kullanmamanızı sağlar; ancak beste/söz üzerindeki eser hakları ve umuma iletim izni yine değerlendirilir.
Platform videoyu kaldırmadıysa kullanım yasal mı?
Hayır. Otomatik sistemin müdahale etmemesi geçerli telif lisansı yerine geçmez.
FSEK m.71 cezası nedir?
Birinci bentteki fiiller için bir yıldan beş yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülür.
Hak sahibi videoyu kaldırtabilir mi?
Evet. Platform bildirim yollarını ve FSEK’teki tecavüzün durdurulmasına ilişkin hukuk yollarını kullanabilir.
Müzik lisansını ajans aldıysa marka yine belge istemeli mi?
Evet. Lisansın marka adına kullanılabilir olduğunu ve sosyal medya reklamını kapsadığını gösteren belge saklanmalıdır.
Instagram’daki müziği indirip YouTube reklamında kullanabilir miyim?
Platform içi kullanım lisansı başka platforma ve reklam kullanımına otomatik olarak taşınmaz; ayrıca lisans gerekir.
Hukukçu İncelemesi ve E‑E‑A‑T
Bu rehber 15 Eylül 2026 itibarıyla 5846 sayılı FSEK m.21, m.22, m.25, m.66 ve devamı, m.68, m.71 ve m.75 esas alınarak hazırlanmıştır. Platform müzik kütüphanesinin “telifin bulunmaması” değil, lisans kapsamındaki kullanım anlamına gelebileceği özellikle ayrılmıştır.
İnceleyen: Av. Halil Bakırcı — Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu, Mersin.
Resmî kaynaklar ve ilgili içerikler
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu — m.21, 22, 25 ve 71.
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.
- Sosyal medyada başkasının fotoğrafını kullanmak ve telif.
- Sosyal medya kullanıcı adında marka kullanımı.
Son güncelleme: 15 Eylül 2026. (E‑İMZALIDIR)
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
