Kamu Hastanesi ile Devlet Üniversitesi Sağlık Turizminde İş Birliği Yapabilir mi? | 2026
Kısa ve net cevap: Evet. 14.02.2026 tarihli Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği m.5/1 uyarınca Yönetmelik kapsamındaki sağlık kurum ve kuruluşları, uluslararası sağlık hizmetlerinin sunulması amacıyla birbirleriyle iş birliği yapabilir. Yönetmelik m.2 gereği bu özel iş birliği rejiminin tarafları Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisleri ile uluslararası sağlık turizmi yetki belgesine sahip devlet üniversiteleridir. İş birliği m.6’daki yazılı protokol sistemiyle kurulur; protokolde branşlar, tıbbi işlemler, hekimlerin çalışma biçimi, hasta kabul usulü, personel listesi, tazminat, değişiklik ve fesih şartları bulunmalıdır.
Bu düzenleme, “bir kamu hastanesi herhangi bir üniversiteyle yabancı hasta tedavisi için serbestçe anlaşabilir” anlamına gelmez. Devlet üniversitesinin sağlık turizmi yetki belgesi bulunmalı; iş birliğine konu bölümde m.5/2’deki tam zamanlı çalışma sınırlaması olmamalı; protokol Bakanlık ve üniversite tarafından yetkili kişilerce imzalanmalı; hekim ve ekipler m.7 ve m.8’e uygun belirlenmeli; protokol on beş gün içinde EKİP ve HealthTürkiye Portalı üzerinden bildirilmelidir.
Yönetmelik m.5/1 ne diyor?
Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği m.5/1, kapsamda bulunan sağlık kurum ve kuruluşlarının uluslararası sağlık hizmetlerinin sunulması amacıyla birbirleriyle iş birliği yapabileceğini düzenler. Hüküm bir yetki verir; fakat bu yetki m.2’deki kapsam, m.5/2’deki yasak, m.6’daki protokol şekli ve devam eden maddelerdeki personel, ücret ve denetim hükümleriyle birlikte uygulanır.
Dolayısıyla iş birliği, kurum yöneticilerinin tek başına sözlü mutabakatıyla kurulmuş sayılmaz. Hangi branşta, hangi tıbbi işlem için, hangi hekim ve ekiple, hangi hasta kabul yöntemiyle ve hangi mali koşullarda hizmet verileceği yazılı protokolde gösterilmelidir. Bu ayrıntılar sonradan hasta, hekim veya kurum arasında çıkabilecek görev ve sorumluluk tartışmasını azaltır.
İş birliğinin tarafları kim olabilir?
m.2’ye göre bir tarafta Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisi, diğer tarafta uluslararası sağlık turizmi yetki belgesine sahip devlet üniversitesi bulunabilir. Yönetmelik bu iki kamu kurumsal yapısı arasındaki iş birliğini düzenler. Özel hastane, özel tıp merkezi veya vakıf üniversitesi bu özel protokol rejiminin doğrudan tarafı olarak sayılmaz.
Bu noktada “devlet üniversitesi” ile üniversite hastanesinin idari yapılanması ayrıntılı incelenmelidir. Protokol, m.6/3’te belirtilen yetkili makam tarafından imzalanır. Üniversite tarafında rektör, Bakanlık tarafında Bakan; hükümde izin verilen sınırlar içinde yetki devri mümkündür. İş birliği yapılacak sağlık uygulama ve araştırma merkezinin veya birimin fiilen protokole dahil edilmesi gerekir.
Devlet üniversitesinin sağlık turizmi yetki belgesi şart mı?
Evet. Yönetmelik m.2 devlet üniversitesi bakımından uluslararası sağlık turizmi yetki belgesini açıkça şart koşar. Üniversitenin sağlık hizmeti sunabilmesi veya yabancı hasta kabul etmiş olması bu şartın yerine geçmez. Yetki belgesi, 26.04.2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik çerçevesinde değerlendirilir.
İş birliği öncesinde yetki belgesinin güncel olup olmadığı resmî listelerden kontrol edilmelidir. İnternet sitesindeki logo veya reklam metni tek başına yeterli doğrulama değildir. Uygulama adımları için sağlık turizmi yetki belgesi kontrol rehberi kullanılabilir.
Tam zamanlı çalışma sınırlaması bulunan birimde iş birliği yapılabilir mi?
Hayır. Yönetmelik m.5/2, ilgili mevzuatında tam zamanlı çalışma esasına bağlı sınırlama bulunan birim, bölüm veya merkezlerde bu Yönetmelik kapsamında iş birliği yapılamayacağını düzenler. Bu hüküm, kurumların m.5/1’deki genel iş birliği yetkisinin sınırıdır.
Bu nedenle protokol hazırlanırken yalnız kurumların kapsamda olup olmadığı değil, hizmetin fiilen sunulacağı birimin hukuki çalışma rejimi de kontrol edilmelidir. Bir üniversite genel olarak yetki belgeli olsa dahi tam zamanlı çalışma sınırlamasına tabi belirli bir merkez veya bölüm için m.5/2 engeli ortaya çıkabilir. Engel bulunan birim, protokole tıbbi hizmet alanı olarak eklenmemelidir.
İş birliği protokolünde neler bulunmalı?
m.6/2 protokolün asgari içeriğini sayar. Taraf kurumlar ve temsilcilerin bilgileri; hizmet verilecek branşlar ve tıbbi işlemler; hekimlerin çalışma biçimi ve çağrı usulü; yabancı hastanın başvuru ve kabul yöntemi; varsa hizmet veren kurumun payı; uygun olmayan, geç veya hiç ifadan doğacak tazminat hükümleri; protokol değişikliği ve fesih şartları; hizmet verecek sağlık personeli listesi ve muvafakat belgeleri protokol sisteminin temel unsurlarıdır.
Bu unsurlar “sonradan eklenir” düşüncesiyle boş bırakılamaz. Çünkü hekim ve ekiplerin hangi kapsamda çalışacağı, yabancı hastanın hangi kuruma başvuracağı ve mali sorumlulukların nasıl yürütüleceği protokolün temel fonksiyonudur. Belirsiz bir protokol, hem idari uyum hem hasta uyuşmazlığı bakımından risk yaratır.
Protokolü kim imzalar?
Yönetmelik m.6/3, protokolün Bakanlık tarafında Sağlık Bakanı, üniversite tarafında rektör tarafından imzalanmasını düzenler. Hükümde belirtilen sınırlar içinde yetki devri yapılabilir. Yetki devrinin kapsamı ve şekli ayrıca kontrol edilmelidir; yetkisiz kişinin imzaladığı bir metin, usul bakımından sorun doğurabilir.
İmza tamamlandıktan sonra m.6/4 uyarınca protokol ve değişiklikleri on beş gün içinde EKİP ve HealthTürkiye Portalı üzerinden Bakanlığa bildirilir. Bu süre, iş birliğinin kayıtlı ve denetlenebilir yürütülmesi açısından önemlidir. Bildirim yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği kurum içi uyum denetiminde ayrıca kontrol edilmelidir.
Protokol ne kadar süreli olabilir?
m.6/5’e göre protokol en fazla üç yıl süreli düzenlenebilir. Mücbir sebep dışında taraflardan biri protokolü sona erdirmek isterse en az bir ay önceden yazılı bildirim yapmalıdır. Süre sonunda taraflar yenilememe bildiriminde bulunmazsa protokol aynı şartlarla bir yıl uzar.
En önemli hasta koruma hükmü de aynı fıkradadır: Protokol feshedilse veya yenilenmese dahi devam eden hastaların tedavileri tamamlanır. Bu nedenle kurumlar arası sözleşme ilişkisinin sona ermesi, devam eden yabancı hastanın tıbben gerekli sürecinin ortasında bırakılmasını haklı kılmaz.
Hangi hekimler ve ekipler çalışabilir?
m.7/1 uyarınca hizmet verecek sağlık personeli, muvafakatleri alınarak liste halinde belirlenir. Listede bulunmayan hekim bu iş birliği modeli kapsamında hizmet veremez. Hekim birden fazla protokolde çalışabilir; ancak m.7/4 uyarınca eğitim, araştırma ve esas kurumundaki görevlerini aksatmaması gerekir.
m.8 hekim tarafından çalışma ekibi kurulmasına izin verir. Ekip, hizmet veren kuruluştaki uygun sağlık personelinden oluşur ve ilgili muvafakat süreçleri tamamlanır. Hekim ekibin tıbbi sorumlusudur. Ekip üyelerinin mesleki yeterliliği ve kamu hizmetinden yasaklı olup olmadığı hizmet alan kuruluşça kontrol edilir; uygun bulunan bilgiler EKİP üzerinden Bakanlığa bildirilir.
Yabancı hasta açısından iş birliği ne değiştirir?
Hasta bakımından kurumlar arası protokol, tıbbi sorumluluğu ortadan kaldırmaz. m.9 yabancı hastaya hizmet alan kuruluşa, hizmet verecek sağlık personeline veya sözleşmeli uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşuna başvuru imkânı verir. Aracı kuruluş kullanılması zorunlu değildir.
m.10/1 teşhis, tedavi, ameliyat ve girişimsel işlemleri hizmet verecek sağlık personelinin asli yetki ve sorumluluğuna bağlar. m.10/2 ameliyat sonrası takip, kontrol, bakım ve destek hizmetlerinde hekim ile hizmet alan sağlık kuruluşunun sorumluluğunu düzenler. m.10/4 ise tedaviye yönelik aydınlatmadan hekim ile hizmet alan sağlık kuruluşunu sorumlu tutar.
Bu nedenle hasta, “işlemi üniversite hocası yaptı, hastanenin hiçbir sorumluluğu yok” veya “hasta Bakanlık hastanesindeydi, üniversite hekiminin sorumluluğu yok” şeklindeki kategorik açıklamalarla yetinmemelidir. Protokol, tıbbi kayıtlar ve fiili hizmet dağılımı birlikte incelenir.
Uluslararası sağlık hizmetinin ücreti nasıl belirlenir?
m.12/1 iş birliği kapsamındaki uluslararası sağlık hizmeti ücretini Sağlık Bakanlığınca belirlenen kamu sağlık hizmetleri tarifesine bağlar. Tarifede bulunmayan hizmet m.12/4 gereği Bakanlığa bildirilir ve Bakanlık onayından sonra fiyatlandırılır. İlaç ve tıbbi malzeme m.12/2 uyarınca hizmet alan sağlık kuruluşu tarafından temin edilir.
m.12/5’e göre ön ödeme alınabilir; sosyal güvencesi olmayan hastadan belirlenen tedavi bedelinin en az yüzde altmışı oranında ön ödeme alınır. Tedavi sırasında ek masraf ortaya çıkarsa m.12/6 uyarınca fark tutarı hasta ve ilgili taraflara bildirilir. Ücret ve fatura uyuşmazlığında sağlık turizmi ücret-fatura rehberi ayrıca incelenebilir.
Denetim ve veri bildirimi
m.11, hizmet alan sağlık kuruluşunun iş birliği kapsamında sunulan hizmetleri kendi görev, yetki ve sorumluluğu çerçevesinde gözetip denetlemesini zorunlu kılar. Kamu görevlisi personelin disiplin fiilleri hizmet veren kuruluşa; tıbbi deontolojiye aykırı davranışlar ilgili il sağlık müdürlüğüne bildirilir.
m.14’e göre uluslararası sağlık hizmetine ilişkin veriler her ay SİNA platformu üzerinden Bakanlığa bildirilir. Bu kayıt sistemi, iş birliği modelinin izlenebilirliği açısından önemlidir. Ayrıca m.15 iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini hizmet alan sağlık kuruluşunun yürütmesini öngörür.
İş birliği dosyasında hangi belgeler kontrol edilmeli?
Kurumlar arası iş birliği incelenirken şu belgeler birlikte ele alınmalıdır: tarafların sağlık turizmi yetkileri; protokol ve ekleri; imza yetkileri; m.5/2 yönünden bölümün çalışma rejimi; branş ve tıbbi işlem listesi; hekim ve ekip listeleri; muvafakat belgeleri; EKİP/HealthTürkiye bildirim kayıtları; yabancı hasta başvuru ve kabul belgesi; tedavi planı; aydınlatma ve onam; kamu tarifesi; ön ödeme ve fatura; ek masraf bildirimleri; ameliyat/anestezi kayıtları; epikriz; takip ve kontrol notları.
Hasta kendi tıbbi kayıtlarını ve fatura belgelerini talep edebilir. Yurt dışında bulunan hastanın belge edinme süreci için tıbbi dosya, epikriz ve fatura rehberi kullanılabilir.
Resmî kaynaklar
Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği
Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik
Sık Sorulan Sorular
Kamu hastanesi ile devlet üniversitesi sağlık turizminde iş birliği yapabilir mi?
Evet. m.5/1 kapsam içindeki kurumların iş birliğine izin verir.
Her devlet üniversitesi taraf olabilir mi?
Hayır. m.2 uyarınca uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi gerekir.
Özel hastane bu Yönetmelik kapsamında taraf olabilir mi?
m.2 özel hastaneyi bu özel kamu iş birliği rejiminin tarafı olarak saymaz.
Her bölümde iş birliği yapılabilir mi?
Hayır. m.5/2’de tam zamanlı çalışma sınırlaması bulunan birim, bölüm ve merkezler için açık yasak vardır.
Protokol zorunlu mu?
Evet. İş birliğinin esasları m.6’daki protokolle belirlenir.
Protokol kaç yıl olabilir?
En fazla üç yıl.
Protokol Bakanlığa bildirilir mi?
Evet. m.6/4 uyarınca imzadan itibaren on beş gün içinde EKİP ve HealthTürkiye Portalı üzerinden bildirilir.
Protokol sona erince devam eden hasta ne olur?
m.6/5 devam eden hastaların tedavisinin tamamlanmasını zorunlu kılar.
Hasta aracı kuruluş kullanmak zorunda mı?
Hayır. m.9 doğrudan sağlık kuruluşuna veya sağlık personeline başvuruya izin verir.
Tedavi ücretinde hangi tarife uygulanır?
m.12/1 uyarınca Sağlık Bakanlığınca belirlenen kamu sağlık hizmetleri tarifesi esas alınır.
Türkiye geneli dosya takibi
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin/Akdeniz’dedir. Kamu hastanesi ile devlet üniversitesi arasındaki sağlık turizmi iş birliği dosyalarında yetki belgesi, protokol, personel listesi, hasta kabulü, ücret ve tıbbi kayıtlar birlikte incelenir. Türkiye genelindeki dosyalar İstanbul ve Mersin ofislerinden yönetilebilir.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
