Kesin Dönüşte Ev Eşyası Gümrük Muafiyeti
Ev eşyası: Kesin dönüşte ev eşyası için yararlanılabilecek muafiyet, süre, belge ve başvuru şartları hakkında güncel bilgiler, resmî kaynaklar ve uygulamadaki kontrol noktaları açıklanmaktadır.
Kısa cevap: kesin dönüşte ev eşyası gümrük muafiyeti, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında en az 24 ay ikamet ettikten sonra yerleşim yerini kesin olarak Türkiye’ye nakleden kişinin kullanılmış ev eşyasına uygulanır. Eşya kişiyle birlikte, gelişinden önce veya Türkiye’ye gelişinden sonraki altı ay içinde getirilir. Muafiyet aile ünitesine tanınır ve yeni/ticari eşya ile araçları kapsamaz.
Ev Eşyası Muafiyetinden Kimler Yararlanır?
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 167. maddesine göre, yurt dışında en az 24 ay ikamet edip yerleşim yerini kesin olarak Türkiye’ye taşıyan gerçek kişiler yararlanır. Türkiye’de bir yıl içinde altı aydan az geçici kalış sürekliliği bozmaz; ancak bu süreler 24 aylık yurt dışı ikamet hesabına eklenmez. Türkiye’de 45 güne kadar kalışlar yurt dışı süresinden sayılır.
Son on yılda en az beş yıl yurt dışında ikamet edenler için ayrıca 24 aylık kesintisiz ikamet şartı aranmaz. Sürekli yurt dışı görevinden dönen kamu görevlileri ve Türk vatandaşlığını kazanarak Türkiye’ye yerleşenler için de özel istisnalar vardır.
Hangi Eşyalar Muafiyet Kapsamındadır?
Muafiyet, kişinin yurt dışındaki evinde kullandığı ve normal aile ihtiyacına uygun ev eşyasını kapsar: mobilya, beyaz eşya, mutfak eşyası, kişisel elektronik ve benzeri kullanılmış mallar. Ticari miktar, stok, mesleki üretim makinesi ve araç ev eşyası sayılmaz.
| Kapsamda | Kapsam dışında |
|---|---|
| Kullanılmış mobilya | Satış için getirilen eşya |
| Kullanılmış beyaz eşya | Motorlu taşıt |
| Kişisel ve ailevi eşya | Hammadde veya ticari stok |
| Normal miktarda elektronik | Mesleki üretim tesisatı |
Eşyanın kullanılmış olduğunun fatura dışında kullanım izi, yurt dışı ikamet adresi ve taşıma listesiyle de doğrulanması mümkündür. Aynı türden çok sayıda paket ticari nitelik şüphesi doğurur.
Ev Eşyası Ne Zaman Getirilmelidir?
Eşya, kişinin beraberinde, Türkiye’ye gelişinden önce veya gelişinden sonraki altı ay içinde serbest dolaşıma giriş beyanına konu edilir. Bu süre içinde birden fazla parti halinde getirme mümkündür ve mükerrer kullanım sayılmaz. Altı aylık süre geçtikten sonra muafiyet ancak mevzuattaki mücbir sebep hükümleri varsa değerlendirilir.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
- Dış temsilcilikten alınan ikamet nakil belgesi,
- Vukuatlı nüfus kayıt örneği,
- Taşınan eşyayı tek tek gösteren ayrıntılı eşya listesi,
- Pasaport ve giriş-çıkış kayıtları,
- Nakliye belgesi, konşimento veya taşıma evrakı,
- Vekille işlemde Gümrük Kanunu m.225’e uygun temsil belgesi.
İşlem kişinin kendisi, eşi veya gümrük mevzuatına göre yetkili temsilci tarafından yürütülebilir. Eşler ayrı ayrı muafiyet kullanamaz; hak anne, baba ve 18 yaşından küçük çocuklardan oluşan aile ünitesine tanınır.
Yurt Dışında Yaşayıp Türkiye’de Konut Edinenler
Kesin dönüş yapmayan yurt dışı yerleşik kişi de Türkiye’de satın aldığı veya en az bir yıl için kiraladığı konutta kullanılmak üzere, bir konut ve aynı kişi için bir defa kullanılmış ev eşyası getirebilir. Bunun için tapu veya noter onaylı en az bir yıllık kira sözleşmesi ile eşya listesi sunulur.
Bu ikinci yol kesin dönüş muafiyetinden farklıdır. Temel şart yurt dışında yerleşikliktir; uyruk esas alınmaz. Türkiye’ye son girişten geriye doğru en az 24 aylık yerleşiklik ve Bakanlığın süre hesabı uygulanır.
Muafiyetin Reddi ve İtiraz
Gümrük idaresi eşyanın kullanılmış ev eşyası olmadığını, süre şartının aşılmış olduğunu veya yerleşim naklinin kanıtlanmadığını tespit ederse vergileri tahakkuk ettirir. Karar yazılı alınmalı; 4458 sayılı Kanun’daki idari itiraz süresi içinde üst makama başvurulmalıdır. Gümrük cezası ve itiraz konusunda gümrük cezası rehberi, adres işlemleri için yurt dışı adres bildirimi incelenebilir. Genel destek sayfası buradadır.
Kesin Dönüş ile Türkiye’de Konut Edinme Yolu Arasındaki Fark
| Ölçüt | Kesin dönüş | Türkiye’de konut edinme/kiralama |
|---|---|---|
| Yerleşim | Yerleşim yeri Türkiye’ye nakledilir | Yurt dışı yerleşiklik devam eder |
| Temel belge | İkamet nakil belgesi | Tapu veya en az bir yıllık kira sözleşmesi |
| Kullanım | Aile ünitesinin ev eşyası | Belirlenen tek konutta kullanılacak eşya |
| Tekrarlanma | Yerleşim nakline bağlı hak | Aynı kişi ve konut için bir defa |
Bu iki yol aynı başvuruda birbirinin yerine kullanılamaz. Kişi yurt dışındaki yerleşimini sona erdirmişse ikamet nakli belgeleriyle kesin dönüş rejimine; yerleşimini sürdürüp Türkiye’de konut edinmişse tapu veya kira belgesiyle ikinci rejime başvurur. Yanlış hukuki sebep seçilmesi, gerekli belgenin sunulamaması nedeniyle muafiyetin reddine yol açar.
Nakliye ve Eşya Listesi Nasıl Hazırlanır?
Eşya listesinde “ev eşyası” şeklinde toplu ifade kullanılmaz. Her kalem cins, adet, marka/model varsa seri numarası ve paket numarasıyla yazılır. Nakliyecinin koli listesi, konşimento ve gümrük beyanındaki bilgiler aynı olmalıdır. Birden fazla parti halinde taşıma yapılacaksa bütün partileri kapsayan ana liste hazırlanır ve her sevkiyatta getirilen kalemler işaretlenir.
Örnek: İkametini Hollanda’dan Türkiye’ye nakleden kişinin 24 aylık şartı sağladığı ve 1 Eylül’de Türkiye’ye giriş yaptığı kabul edildiğinde, kullanılmış eşyası kanuni altı aylık pencere içinde beyana bağlanır. Nakliye gecikmesi süreyi kendiliğinden uzatmaz. Mücbir sebep ileri sürülecekse taşıyıcı yazısı, liman kaydı, sağlık belgesi veya olayı kanıtlayan resmî evrak sunulur.
Muafiyeti Riske Atan Başlıca Hatalar
- Yeni ve ambalajlı ürünleri kullanılmış eşya listesine yazmak,
- Aynı tür üründen aile ihtiyacını aşan sayıda getirmek,
- Altı aylık süre dolduktan sonra yalnız nakliyeci gecikmesine dayanmak,
- Eşlerin aynı aile ünitesi için ayrı muafiyet başvurusu yapması,
- Araç, ticari makine veya satış stokunu ev eşyası olarak göstermek,
- Vekâletnamede gümrük işlemlerini kapsayan temsil yetkisini göstermemek.
Gümrük idaresinin ret veya vergi tahakkuku kararı sözlü açıklamayla bırakılmamalıdır. Tebliğ edilen karar, gerekçe ve hesap cetveli alınarak kanuni idari itiraz yolu süresinde kullanılmalıdır.
Muafiyet Başvuru Kontrol Listesi
- Giriş-çıkış dökümüyle 24 aylık yurt dışı yerleşiklik şartını hesaplayın.
- Kesin dönüşte ikamet nakil belgesini; konut yolunda tapu veya en az bir yıllık kira sözleşmesini alın.
- Kullanılmış eşyanın ayrıntılı ana listesini ve sevkiyatlara göre koli dökümünü hazırlayın.
- Nakliyeyi, Türkiye’ye gelişten önce veya gelişten sonraki altı aylık kanuni pencereye yerleştirin.
- Temsilci kullanılıyorsa gümrük işlemlerini açıkça kapsayan yetki belgesini düzenleyin.
- Beyanname, tahakkuk ve teslim evrakının onaylı örneklerini işlem sonunda saklayın.
Başvuru yapılmadan önce iki muafiyet yolundan hangisine dayanıldığı dosya kapağında açıkça belirtilmelidir. Bu seçim, ibraz edilecek belgenin ikamet nakil belgesi mi yoksa tapu/kira sözleşmesi mi olduğunu belirler.
Yerleşim Yerinin Türkiye’ye Nakli Nasıl İspatlanır?
Ev eşyası muafiyetinin hukuki temeli, kişinin geçici seyahatini değil olağan yerleşim yerini Türkiye’ye nakletmesidir. En az 24 ay yurt dışında ikamet; yabancı ülke oturum kayıtları, belediye adres belgesi, çalışma ve sosyal güvenlik kayıtları, kira sözleşmesi, vergi belgesi ve giriş-çıkış hareketleriyle ispatlanır. Yalnız yabancı ülke pasaportu veya bir akrabaya ait adres beyanı yerleşiklik için yeterli değildir.
Kesin dönüş iradesi Türkiye’deki adres kaydı, iş veya emeklilik durumu, konut kullanımı ve yabancı ülkedeki yerleşimin sona erdirilmesiyle birlikte değerlendirilir. Tatil için Türkiye’ye gelen ve yabancı ülkedeki düzenini sürdüren kişi, eşyasını muafiyet kapsamında ithal ederek kesin dönüş hakkını tüketmez. Gümrük idaresine sunulan beyan gerçeğe uygun olmalıdır.
Kullanılmış Ev Eşyası ile Ticari Eşya Ayrımı
Muafiyet, bir hanenin olağan kullanımındaki mobilya, beyaz eşya, mutfak gereci, kişisel elektronik, tekstil ve benzeri kullanılmış eşya içindir. Aynı türden çok sayıda ambalajlı ürün, satış stokları, mesleki üretim makinesi, alkol ve tütün, sarf malzemesi ile motorlu taşıt ev eşyası sayılmaz. Bir eşyanın konutta kullanılması tek başına yeterli değildir; miktar ve niteliğin aile ihtiyacıyla uyumlu olması gerekir.
| Eşya grubu | Muafiyet değerlendirmesi | Dosyada gösterilecek husus |
|---|---|---|
| Mobilya ve beyaz eşya | Kullanılmış ve aile ihtiyacıyla uyumluysa kapsamda | Adet, marka, kullanım durumu |
| Kişisel bilgisayar ve televizyon | Hane kullanım miktarı esas | Model ve seri numarası |
| Mesleki makine ve ticari stok | Ev eşyası muafiyeti dışında | Ayrı ithalat rejimi |
| Otomobil ve motosiklet | Ev eşyası sayılmaz | Taşıt mevzuatı |
| Yeni, kutulu çoklu ürün | Ticari nitelik incelemesi doğurur | Fatura ve kullanım amacı |
Eşya listesinde “muhtelif ev eşyası” şeklindeki toplu ifade kullanılmaz. Her kalem Türkçe adı, adedi, markası, modeli ve belirleyici özelliğiyle yazılır. Elektronik cihazların seri numarası, değerli eşyanın ayırt edici bilgisi ve koli numarası listeye eklenir. Bu yöntem hem gümrük kontrolünü hızlandırır hem kayıp ve hasar uyuşmazlığında nakliyeciye karşı delil oluşturur.
Altı Aylık Süre ve Parça Parça Getirme
Eşya, hak sahibinin Türkiye’ye kesin dönüşünden önce getirildiğinde kişinin de altı ay içinde Türkiye’ye gelmesi gerekir. Kişiyle birlikte veya gelişinden sonraki altı ay içinde getirilen eşya da süre şartını karşılar. Süre hak düşürücü nitelikte uygulandığından taşıma şirketinin gecikmesi, belgenin geç hazırlanması veya depodaki bekleme kendiliğinden ek süre vermez.
Birden fazla sevkiyat yapılması halinde ilk beyannameden itibaren bütün parti listeleri aynı muafiyet dosyasına bağlanır. İlk partide kullanılmayan eşya hakkı ikinci partide belgeyle takip edilir. Aynı eşyanın iki listede gösterilmesi veya ilk beyannamenin saklanmaması mükerrer muafiyet şüphesi doğurur.
Eşya Türkiye’ye ulaştığında süresi içinde gümrükçe onaylanmış işlem veya rejime tabi tutulur. Liman veya geçici depolama alanına gelmiş olması tek başına ithalatın tamamlandığını göstermez. Konşimento, taşıma senedi, antrepo kaydı ve gümrük beyannamesindeki tarihler birlikte kontrol edilir.
Vekâlet, Nakliyeci ve Gümrük Müşaviri
Hak sahibi işlemi doğrudan takip eder veya Gümrük Kanunu’nun temsil hükümlerine uygun yetki verir. Genel ifadeli vekâletname yerine ev eşyasının ithali, beyanname, teslim, vergi ve itiraz işlemlerini açıkça kapsayan yetki düzenlenir. Yurt dışında verilen vekâletnamenin apostil veya konsolosluk onayı ile Türkçe tercüme şartı belgenin düzenlendiği ülkeye göre tamamlanır.
Nakliye şirketinin taşıma sözleşmesi gümrükte temsil yetkisi yerine geçmez. Şirket yalnız taşıyıcıysa hak sahibi adına beyan veremez. Doğrudan temsilci veya dolaylı temsilci sıfatı belgede açıkça belirlenir. Beyannamedeki yanlış eşya listesi “nakliyeci hazırladı” denilerek hak sahibinin sorumluluğunu kaldırmaz.
Muafiyet Reddi Halinde Delil ve İtiraz
Gümrük idaresi 24 aylık yerleşiklik, kesin dönüş, altı aylık süre, kullanılmış eşya niteliği veya aile ünitesi şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse muafiyeti reddeder. Ret gerekçesi yazılı karar ve tebliğ belgesiyle alınır. Hangi eşyanın neden kapsam dışında tutulduğu tek tek gösterilmelidir; bütün sevkiyatın genel bir ifadeyle reddedilmesi dosya üzerinden denetlenir.
İtirazda yabancı ülke ikamet dökümü, Türkiye giriş-çıkış belgesi, kesin dönüş kaydı, ayrıntılı eşya listesi, nakliye tarihi ve önceki beyannameler sunulur. Gümrük vergileri ihtirazi kayıtla ödenmişse ödeme belgesi de dosyaya eklenir. İtiraz ve dava süreleri kararın tebliğiyle başladığından e-posta bildirimi, posta tebligatı ve elektronik kayıt tarihleri saklanır.
Muafiyet kararı kesinleşmeden eşyanın satılması, devredilmesi veya ticari kullanıma verilmesi yeni gümrük yükümlülüğü ve ceza sonucu doğurur. Eşya, muafiyetin amacı olan kişisel hane kullanımında tutulur; sonradan devir düşünülüyorsa gümrük idaresinden yazılı işlem alınır.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışında kaç yıl yaşamak gerekir?
Kural olarak en az 24 ay yurt dışı ikamet gerekir.
Eşya yeni olabilir mi?
Kesin dönüş muafiyeti kullanılmış ev eşyasına yöneliktir; yeni eşya genel ithalat ve yolcu muafiyeti kurallarına tabidir.
Araba ev eşyası sayılır mı?
Hayır. Motorlu taşıt için ayrı ithalat rejimi uygulanır.
Eşler iki ayrı hak kullanabilir mi?
Hayır. Muafiyet aile ünitesine tanınır.
Eşya kaç ay içinde gelmeli?
Kişinin gelişinden önce, beraberinde veya gelişinden sonraki altı ay içinde getirilmelidir.
Parça parça getirilebilir mi?
Evet. Altı aylık süre içinde birden fazla parti mümkündür.
Vekil gümrük işlemi yapabilir mi?
Evet. Gümrük Kanunu m.225’e uygun temsil yetkisi gerekir.
Türkiye’de ev alan gurbetçi yararlanabilir mi?
Yurt dışı yerleşiklik ve diğer şartlarla, bir konut için bir defa ayrı muafiyet yolu vardır.
Resmî Kaynaklar
Bu içerik, 4 Eylül 2026 tarihinde erişilebilen resmî kaynaklara göre genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut işlemde güncel kurum kaydı ve belge şartları ayrıca doğrulanmalıdır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.