Kurumlar Arası Naklen Atama ve Muvafakat Şartları | 657 m.74 (2026)
657 m.74 kurumlar arası naklen atamayı kurumların muvafakati, kadro ve derece şartlarına bağlar.
Kurumlar arası naklen atama nedir?
Kurumlar arası naklen atama, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi bir kurumda görev yapan memurun memuriyet statüsü korunarak başka bir 657 kurumundaki kadroya geçirilmesidir. Bu yöntem istifa edip yeniden memuriyete girme yolundan farklıdır. Personelin kamu görevlisi statüsü kesintisiz devam eder; özlük dosyası ve hizmet kayıtları yeni kuruma devredilir.
657 m.74, naklin kurumların muvafakatiyle yapılacağını açıkça düzenler. Geçmek isteyen memurun talebi ve kabul edecek kurumun atama iradesi tek başına yeterli değildir; mevcut kurumun da muvafakati gerekir. Bu nedenle nakil süreci en az iki idarenin koordinasyonunu içerir.
Naklen atama bir “becayiş” değildir. Becayiş m.73’te aynı kurumun farklı yerlerdeki aynı sınıf memurlarının karşılıklı yer değiştirmesidir. m.74’te ise personel bir kurumdan başka kuruma geçer ve karşılığında diğer kurumdan bir personelin gelmesi zorunlu değildir.
Muvafakat nedir ve kim verir?
Muvafakat, memurun mevcut kurumunun başka kuruma naklen atanmasına onay vermesidir. Uygulamada personeli almak isteyen kurum, mevcut kuruma resmi yazı göndererek muvafakat ister. Mevcut kurum personel ihtiyacı, hizmet gerekleri, personelin görev durumu ve kamu yararı çerçevesinde talebi değerlendirir.
Muvafakat yetkisi kurumun atama ve personel mevzuatında belirlenen makam tarafından kullanılır. Birim amirinin sözlü “gidebilirsin” demesi veya insan kaynakları personelinin olumlu görüşü tek başına resmi muvafakat değildir. Kurumlar arası yazışma ve yetkili makamın kararı gereklidir.
Kanun “kurumların muvafakati” ifadesini kullandığı için mevcut kurumun olumlu iradesi naklen atamanın temel koşuludur. Ancak bu yetki sınırsız değildir. Muvafakat verilmemesi kamu yararı ve hizmet gereklerine dayanmalı; özellikle mazeret, kariyer hakkı ve personel ihtiyacı arasında ölçülü değerlendirme yapılmalıdır.
Nakil kazanılmış hak derecesi üzerinden nasıl yapılır?
m.74’e göre memur, kazanılmış hak derecesi üzerinden başka kurumdaki uygun kadroya nakledilebilir. Kazanılmış hak aylık derece ve kademesi, personelin hizmet süresi, öğrenimi ve 657’deki intibak hükümlerine göre oluşan özlük hakkıdır. Hedef kurum bu kaydı hizmet cetveli üzerinden kontrol eder.
Kanun ayrıca m.68 esasları çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle nakle de imkân verir. Bu durumda hedef kadronun derecesi, memurun hizmet süresi ve m.68’deki şartlar birlikte değerlendirilir. Üst derece kadroya atama söz konusuysa 68/A veya koşulları varsa 68/B hükümleri gündeme gelebilir.
Kadro derecesi ile kazanılmış hak aylık derecesi aynı olmak zorunda değildir. Özellikle 68/B atamalarında memur daha üst dereceli kadroya atanırken kazanılmış hak aylığı kendi normal seyrinde ilerleyebilir. Nakil dosyasında bu iki bilginin ayrı gösterilmesi gerekir.
Memur naklen atamayla hizmet sınıfını değiştirebilir mi?
657 m.74, memurun bulunduğu sınıftan veya öğrenim durumu itibarıyla girebileceği sınıftan bir kadroya nakline imkân verir. Bu nedenle nakil mutlaka aynı hizmet sınıfında yapılmak zorunda değildir. Ancak memurun hedef sınıf için gerekli öğrenim ve mesleki nitelikleri taşıması gerekir.
Örneğin teknik hizmetler veya sağlık hizmetleri gibi mesleki eğitime dayanan sınıflara geçişte ilgili diploma ve gerekiyorsa mesleki yetki şartı aranır. Yalnız “boş kadro var” gerekçesiyle öğrenim itibarıyla girilemeyecek sınıfa nakil yapılamaz.
Görevde yükselme veya unvan değişikliğine tabi kadrolarda ayrıca ilgili yönetmelik hükümleri uygulanır. Naklen atama, sınavla atanması gereken bir unvana sınavsız geçiş aracı olarak kullanılamaz. Hedef kadronun özel atama rejimi m.74 ile birlikte değerlendirilmelidir.
Kazanılmış hak derecesinden daha alt dereceli kadroya nakil mümkün müdür?
Evet, ancak m.74 iki açık şart getirir. Birincisi, atanılacak kadro derecesi ile memurun kazanılmış hak derecesi arasındaki fark üç dereceden fazla olmamalıdır. İkincisi, böyle bir atama memurun isteğine bağlıdır. İdare memuru rızası dışında m.74’e dayanarak üç dereceye kadar aşağı bir kadroya nakledemez.
“Üç derece” hesabında kadro derecesi ile kazanılmış hak aylık derecesi karşılaştırılır. Örneğin kazanılmış hak aylığı 3. derece olan personelin m.74 kapsamındaki alt derece atamasında Kanunun sınırı gözetilir. Somut örnekte ayrıca hedef kadronun sınıf, unvan ve öğrenim şartları kontrol edilmelidir.
Memurun alt dereceli kadroyu istemesinin nedeni şehir değişikliği, aile birliği veya farklı kariyer tercihi olabilir. İstek yazılı olmalı ve personel dosyasında bulunmalıdır. Sonradan “rızam yoktu” uyuşmazlığını önlemek için atama iradesi açık şekilde belgelenmelidir.
Aday memur kurumlar arası naklen atanabilir mi?
Hayır. 657 m.54, adaylık süresi içinde aday memurun başka kurumlara naklinin yapılamayacağını açıkça düzenler. Bu özel yasak, m.74’ün genel nakil hükmüne göre öncelikle uygulanır. Aday memur bir yıllık asgari süreyi doldurmuş olsa bile asli memurluğa atanma onayı gerçekleşmeden başka kuruma m.74 yoluyla nakledilemez.
Adaylığın sona ermesi için m.58 uyarınca eğitimde başarı, disiplin amiri teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı gerekir. Asli memurluğa geçiş onayından sonra m.54’teki özel nakil yasağı sona erer ve m.74 şartları değerlendirilebilir.
Başka bir kurumun sınavını kazanmak veya merkezi yerleştirmeyle farklı kadroya hak kazanmak, mevcut aday memurluğun kendiliğinden “nakle” dönüşmesi anlamına gelmez. Yeni atamanın hukuki türü ve mevcut memuriyetten ayrılış biçimi ayrıca incelenmelidir.
Kurum muvafakat vermeyebilir mi?
Evet. m.74 nakli kurumların muvafakatine bağladığı için mevcut kurum talebi reddedebilir. Ancak ret işlemi idarenin takdir yetkisi kapsamında olsa da keyfî olamaz. Kamu yararı, hizmet gerekleri, personel ihtiyacı, görevin özelliği ve memurun mazereti birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle eş durumu, sağlık, engellilik veya kişinin mesleki kariyerine ilişkin güçlü sebepler varsa kurum bunları görmezden gelmemelidir. Muvafakat verilmesi hâlinde hizmetin gerçekten aksayıp aksamayacağı, aynı birimde personel açığı bulunup bulunmadığı, yerine personel temin imkânı ve talebin zamanı somutlaştırılabilir.
Soyut “hizmetine ihtiyaç var” cümlesi her dosyada tek başına yeterli gerekçe sayılmaz. İdari yargı, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri amacıyla kullanılıp kullanılmadığını denetler. Benzer durumdaki personele farklı uygulama varsa eşitlik ilkesi de değerlendirilir.
Kurumlar arası naklen atama süreci nasıl ilerler?
Genel uygulamada memur önce geçmek istediği kurumda uygun kadro ve atama imkânı bulur. Hedef kurum personeli atamak istediğinde mevcut kuruma muvafakat yazısı gönderir. Mevcut kurum olumlu cevap verirse hedef kurum atama onayını düzenler. Tebligat ve ayrılış işlemleri tamamlandıktan sonra memur yeni kurumunda göreve başlar.
Bu sıralama kurumların özel personel prosedürlerine göre ayrıntıda değişebilir. Memurun mevcut kurumdan resmi ayrılış yapmadan yeni kurumda fiilen göreve başlaması doğru değildir. Atama onayı, tebliğ, ilişik kesme ve göreve başlama tarihleri özlük kaydında uyumlu olmalıdır.
Muvafakat yazısında personelin kadro, derece/kademe, hizmet sınıfı ve görev bilgileri yer alır. Hedef kurumun atama şartlarını taşıyıp taşımadığı da kontrol edilir. Eksik belge süreci uzatabilir ancak kanuni şartları ortadan kaldırmaz.
Naklen atama dosyasında hangi belgeler önemlidir?
Personelin başvuru veya talep dilekçesi, hedef kurumun atama talebi, mevcut kurumun muvafakat cevabı, hizmet cetveli, öğrenim belgesi, özlük bilgileri ve nihai atama onayı temel belgelerdir. Hedef kadro özel bir mesleki nitelik gerektiriyorsa diploma, ruhsat veya sertifika da dosyaya eklenir.
Alt dereceli kadroya nakil varsa memurun yazılı isteği özellikle önemlidir. Adaylık durumu söz konusuysa asli memurluğa atama onayı kontrol edilmelidir. Disiplin veya devam eden soruşturma tek başına nakle otomatik engel kabul edilemez; özel düzenleme ve somut işlem etkisi ayrıca incelenir.
Muvafakat reddedilmişse ret yazısı ve tebliğ belgesi saklanmalıdır. Telefon görüşmesi veya sözlü bilgi dava süresini ve resmi gerekçeyi belirlemek için yeterli değildir. Yazılı işlem talep edilmelidir.
Muvafakat verilmemesine karşı dava açılabilir mi?
Evet. Muvafakat talebinin reddi, memurun kurumlar arası geçişini engelleyen kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlem niteliğindeyse iptal davasına konu olabilir. Mahkeme, idarenin yerine geçerek doğrudan muvafakat vermez; ret kararının hukuka uygunluğunu denetler.
Davada personelin mazereti, mevcut ve hedef kurumun personel ihtiyacı, hizmet süresi, kadro niteliği, geçmişte benzer taleplere verilen cevaplar ve ret gerekçesi önemlidir. İdare takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında kişisel veya cezalandırıcı amaçla kullanamaz.
Özel süre yoksa idare mahkemesinde genel dava süresi yazılı tebliğden itibaren altmış gündür. Ret işlemine karşı idari başvuru yapılacaksa 2577 sayılı Kanun’daki süre durması ve yeniden işlemeye ilişkin hükümler somut tarih üzerinden hesaplanmalıdır.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
657 m.74 Türkiye genelindeki 657 kurumları arasındaki naklen atamalarda uygulanır. Mersin’de görev yapan bir memurun başka ildeki veya başka kurumdaki kadroya geçmek istemesinde mevcut kurum muvafakati, hedef kurum kadrosu, hizmet sınıfı, derece ve öğrenim şartları birlikte değerlendirilir.
Aynı kurum içindeki karşılıklı yer değişimi için becayiş rehberine, aday memurluk yasağı için 657 m.54 rehberine ve tüm kamu personeli içerikleri için Kamu Personel Hukuku kategorisine bakabilirsiniz.
Resmî kaynak
Kurumlar arası naklin temel hükmü 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.74’tür. Adaylıkta nakil yasağı için m.54, becayiş için m.73 ve derece hükümleri için m.68 birlikte değerlendirilmelidir.
Kurumlar arası nakilde muvafakat neden gereklidir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.74, memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında kurumların muvafakati ile kazanılmış hak aylık dereceleri üzerinden veya kanundaki şartlarla başka dereceye naklen atanabilmesini düzenler. Bu nedenle memurun başka bir kurumdan atama teklifi alması tek başına mevcut kurumla ilişiğini kesme hakkı vermez. Eski kurumun muvafakat süreci ve yeni kurumun atama işlemi birlikte tamamlanmalıdır.
Muvafakat değerlendirmesinde kamu hizmetinin gerekleri, personelin görev ve uzmanlığı, kurumun personel ihtiyacı, yeni görevin niteliği ve memurun kariyer durumu dikkate alınabilir. İdarenin takdir yetkisi sınırsız değildir. Salt personeli kurumda tutma amacıyla, somut hizmet gereklerinden kopuk ve ölçüsüz ret işlemi idari yargı denetimine tabidir.
Yeni kurum, memurun atanacağı kadronun sınıf, derece, öğrenim ve özel nitelik şartlarını ayrıca kontrol etmelidir. Kazanılmış hak aylığı, kadro derecesi ve 657 m.68 hükümlerinin uygulanması birbirinden farklı kavramlardır. Nakil dosyasında hangi kadroya, hangi dereceyle ve hangi hukuki dayanakla atama yapılacağı açıkça gösterilmelidir.
Muvafakat verilmezse hangi kayıtlar önemlidir?
Memur, yeni kurumun talep yazısını, mevcut kurumun muvafakat cevabını, hizmet cetvelini, görev ve unvan bilgilerini ve ret gerekçesini saklamalıdır. Ret işlemi yazılı ve gerekçeli değilse tebliğ edilen resmî karar istenmelidir. İptal davasında yalnız “gitmek istiyorum” beyanı değil, idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleriyle bağlı takdir yetkisini hukuka uygun kullanıp kullanmadığı incelenir.
Muvafakat verilmeden görev bırakılması, naklen atama sürecini istifa sürecine dönüştürebilir ve 657 m.94–97 sonuçlarını gündeme getirebilir. Bu nedenle atama onayı ve ilişik kesme işlemi tamamlanmadan eski görev tek taraflı bırakılmamalıdır. Atama kararının tebliği, yol süresi ve göreve başlama tarihleri de m.62 ve devamındaki hükümler çerçevesinde ayrıca izlenmelidir.
Telefon: +90 552 224 43 66
Naklen atama sürecinde tarih sırası nasıl tutulmalıdır?
Önce memurun başvurusu veya yeni kurumun talebi kayıt altına alınır. Yeni kurumun kadro ve atama şartlarını sağladığı belirlendikten sonra mevcut kurumdan muvafakat istenir. Muvafakat verilirse yeni kurum atama onayını tamamlar; ardından ilişik kesme ve göreve başlama işlemleri yürütülür. Her aşamanın evrak kayıt tarihi ayrı tutulmalıdır.
Muvafakat talebi uzun süre cevapsız bırakılmışsa idari başvuru ve zımni ret hükümleri somut işleme göre değerlendirilir. Memur, süreci yalnız telefon görüşmeleriyle takip etmemeli; başvuru ve cevapların resmî evrak numarasını saklamalıdır. Yeni kurum da atama teklifinin belirli bir süreye bağlı olup olmadığını açıkça bildirmelidir.
Naklen atamada mali ve özlük sonuçları da ilişik kesme öncesinde kontrol edilmelidir. Derece-kademe, kazanılmış hak aylığı, hizmet süresi ve varsa zorunlu hizmet yükümlülüğü yeni kurum kayıtlarına doğru aktarılmalıdır. Böylece kurum değişikliğinin hizmet cetvelinde kesinti veya hatalı derece kaydına yol açması önlenir.
Son kontrol: Atama onayı ve muvafakat yazısı personel dosyasına birlikte konulmalı; göreve başlama tarihi hizmet cetveliyle uyumlu olmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Kurumlar arası nakil için muvafakat şart mı?
Evet. 657 m.74 nakli kurumların muvafakatine bağlar.
Hedef kurum beni isterse mevcut kurum bırakmak zorunda mı?
Hayır. Mevcut kurumun muvafakati gerekir; ancak ret işlemi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olmalıdır.
Aday memur naklen atanabilir mi?
Hayır. 657 m.54 adaylık süresinde başka kuruma nakli yasaklar.
Farklı hizmet sınıfına nakil mümkün mü?
Memur öğrenimi itibarıyla girebileceği sınıftaki kadroya m.74 koşullarıyla nakledilebilir.
Daha alt dereceli kadroya nakil yapılır mı?
Evet; fark üç dereceden fazla olmamalı ve memurun isteği bulunmalıdır.
Naklen atamada istifa etmek gerekir mi?
Hayır. m.74 usulünde memuriyet statüsü kurumlar arası kesintisiz aktarılır.
Becayiş ile naklen atama aynı mı?
Hayır. Becayiş aynı kurumda karşılıklı yer değişimi; m.74 nakli kurumlar arası geçiştir.
Muvafakat ret gerekçesi “hizmetine ihtiyaç var” olabilir mi?
Hizmet ihtiyacı hukuki gerekçe olabilir; ancak somut olayda gerçek, objektif ve kamu yararıyla bağlantılı olmalıdır.
Muvafakat reddine dava açılır mı?
Evet. Kesin ret işlemi idari yargıda hukuka uygunluk denetimine konu olabilir.
Nakil maaş ve hizmet süresini sıfırlar mı?
Hayır. Memuriyet hizmeti devam eder; özlük ve hizmet kayıtları yeni kuruma aktarılır.
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
