LPG Dağıtıcı Lisansı Hangi Faaliyetlere Yetki Verir? | 5307 m.5 (2026)
Kısa ve net cevap: 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu’nun 5. maddesine göre LPG dağıtıcı lisansı sahibi, lisansının kapsamı içinde LPG’yi kendi bayilerine ve sözleşmeli bayilere, dökme LPG kullanıcılarına ve Kanunun izin verdiği diğer alıcılara ulaştırabilir; tüplü LPG, otogaz ve dökme LPG dağıtım faaliyetini yürütebilir; lisans ve teknik şartları sağlamak kaydıyla taşıma, dolum ve depolama faaliyetlerinde bulunabilir. Dağıtıcı başka bir dağıtıcının bayisine LPG veremez. 1 Ocak 2026’dan itibaren dağıtıcılar başka bir dağıtıcıdan toptan LPG satın alabilir; ancak bu şekilde satın alınan LPG başka bir dağıtıcıya yeniden satılamaz.
Kanuni dayanak: 5307 sayılı Kanun m.5
5307 sayılı Kanun’un 5. maddesi LPG üretimi ve dağıtımı başlığı altında dağıtıcı lisansı sahiplerinin piyasadaki konumunu düzenler. Dağıtım faaliyeti, LPG piyasasının üretim veya ithalat ile bayi ve kullanıcı arasındaki ana ticari halkasıdır. Bu nedenle dağıtıcı lisansı yalnızca ürün alıp satma yetkisi veren bir ticaret belgesi değildir; tedarik, bayilik, tesis, stok, bildirim, tüp güvenliği ve sözleşme sonlandırma yükümlülüklerini de beraberinde getirir.
5307 m.3’te LPG dağıtımı lisansa tabi faaliyet olarak sayılmıştır. Lisansın genel çerçevesi için LPG Piyasasında Hangi Faaliyetler Lisansa Tabi? rehberi incelenebilir. Dağıtıcı lisansı sahibi ayrıca m.4’teki genel lisans yükümlülüklerine; ticari ve teknik mevzuata uyma, teknik düzenlemelere uygun LPG sağlama, bilgi-belge verme, sigorta ve güvenlik hükümlerine tabidir.
LPG dağıtıcı lisansının temel yetkileri
Dağıtıcı lisansı, LPG’nin tüplü, otogaz ve dökme LPG olarak piyasaya ulaştırılmasını sağlayan lisans türüdür. Dağıtıcı, kendi organizasyonu ve sözleşme ağı içinde bayilere ürün tedarik eder; dökme LPG kullanıcılarına satış yapar ve lisansına bağlı faaliyetleri yürütür. Kanun dağıtım hakkını lisans sahibi dağıtıcılara tanımıştır.
Dağıtıcı lisansının verdiği haklar sınırsız değildir. Ürünün kime satılabileceği, hangi tedarik zincirinin kullanılacağı, bayilerle sözleşme ilişkisi ve başka dağıtıcılara ilişkin yasaklar Kanunda açıkça belirlenmiştir. Lisansın varlığı, Kanunun yasakladığı bir satış modelini hukuka uygun hale getirmez.
Dağıtıcı ayrıca teknik düzenlemelere uygun olmak kaydıyla LPG’nin taşınması, depolanması ve dolumu ile bağlantılı faaliyetler yürütebilir. Ancak bu faaliyetlerin kendi lisans veya tesis şartları varsa bunların da tamamlanması gerekir. Dağıtım lisansının kapsamı, m.3’te ayrı lisansa bağlanan faaliyetlerin şartlarını ortadan kaldırmaz.
Dağıtıcı LPG’yi kimlere satabilir?
5307 m.5’in sisteminde dağıtıcı, LPG’yi kendi bayileri ve sözleşmeli bayileri üzerinden piyasaya sunar. Otogaz bayileri tek bir dağıtıcı ile tek elden satış sözleşmesi yapar ve yalnızca sözleşmeli dağıtıcının ikmal ettiği LPG’yi satar. Tüplü LPG bayileri de bağlı oldukları dağıtıcının markalı tüplerini Kanunun 8. maddesindeki kurallara göre bulundurur ve satar.
Dökme LPG bakımından kullanıcı, 5307 m.9 uyarınca sözleşmeli dağıtıcısından ürün temin eder. Dökme LPG tesisine üçüncü kişilerin müdahalesi ve LPG’nin amacı dışında kullanılması Kanundaki özel sınırlamalara tabidir. Dağıtıcının müşteri kanalları bu nedenle ürünün türüne göre değişir.
Dağıtım lisansının ticari değeri, yalnızca satış yetkisinden değil, mevzuata uygun bir bayi ve kullanıcı ağı kurabilmesinden doğar. Bayi sözleşmeleri, dağıtıcının markası, tedarik koşulları, teknik eğitim, ürün güvenliği ve sözleşmenin sona ermesindeki devir süreci birlikte yönetilmelidir.
Başka dağıtıcının bayisine LPG verilebilir mi?
Hayır. 5307 m.5, dağıtıcının başka bir dağıtıcının bayisine LPG dağıtmasını yasaklar. Bu yasak, otogaz bayilik sistemindeki tek dağıtıcıyla çalışma kuralını korur. Bayinin sözleşmeli olduğu dağıtıcı dışında bir kaynaktan ürün alması da kendi yükümlülükleri bakımından aykırılık doğurur.
Bu kural, dağıtıcılar arasında yapılan toptan ticaretle karıştırılmamalıdır. Dağıtıcılar arası toptan alış, 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlükte olan özel düzenlemeyle belirli çerçevede mümkündür. Ancak bir dağıtıcının diğer dağıtıcının bayisine doğrudan ikmal yapması ayrı bir konudur ve Kanunun bayi sistemine aykırıdır.
Denetimde ürünün kaynağı, irsaliye ve fatura zinciri, dağıtıcı-bayi sözleşmesi, otomasyon ve satış kayıtları birlikte incelenebilir. Tedarik zincirinin belge üzerinde farklı, fiiliyatta farklı kurulması, lisans sahibinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
1 Ocak 2026’dan itibaren dağıtıcılar arası LPG toptan ticareti
5307 sayılı Kanun m.5’e eklenen ve 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe giren hüküm, dağıtıcıların LPG’yi başka dağıtıcılardan toptan satın alabilmesine imkân tanır. Böylece dağıtıcı lisansı sahibi, tedarik ihtiyacını yalnızca ithalat veya rafineri kaynağı üzerinden değil, Kanunun izin verdiği çerçevede başka bir dağıtıcıdan da karşılayabilir.
Ancak hüküm zincirleme yeniden satışa izin vermez. Bir dağıtıcının başka dağıtıcıdan toptan satın aldığı LPG’yi üçüncü bir dağıtıcıya yeniden satması yasaktır. Bu sınırlama, dağıtıcılar arası işlemin gerçek tedarik ihtiyacına hizmet etmesini ve aracılık zincirine dönüşmemesini amaçlayan açık bir kanuni kuraldır.
Toptan alışın bayi ikmaliyle karıştırılmaması gerekir. Ürün bir dağıtıcıdan diğer dağıtıcıya toptan satıldıktan sonra alıcı dağıtıcı kendi bayi ve kullanıcı ağına kendi lisansı, sözleşmeleri ve sorumluluğu altında dağıtım yapar. Satıcı dağıtıcının alıcı dağıtıcının bayisine doğrudan ürün göndermesi, m.5’teki başka dağıtıcının bayisine dağıtım yasağını ortadan kaldırmaz.
Dağıtıcının depolama veya dolum tesisi yükümlülüğü
5307 m.5, dağıtıcı lisansı sahibinin teknik düzenlemelere uygun depolama ve/veya dolum tesisiyle bağlantılı yükümlülüklerini düzenler. Dağıtım faaliyetinin fiziksel altyapısı, ürün güvenliği ve arzın izlenebilirliği bakımından tesis şartı önem taşır. Tesisin yalnızca mevcut olması yeterli değildir; ilgili ruhsat, teknik ve lisans şartları sağlanmalıdır.
Depolama faaliyeti m.3 kapsamında ayrıca lisansa tabi bir piyasa faaliyetidir. 2025 yılında yapılan değişikliklerle depolama lisansı sahiplerinin boş kapasite taleplerini karşılaması ve depolama tarifelerinin Kurul onayına tabi olması konusunda yeni hükümler yürürlüğe girmiştir. Dağıtıcı kendi tesisini işletiyorsa bu hükümler de faaliyet modeline göre uygulanır.
Tesis kullanım hakkı sözleşmeyle sağlanıyorsa sözleşmenin süresi ve kapsamı, lisansın devamlılığı bakımından ayrıca kontrol edilir. Tesisin imar, yangın, çevre ve teknik ruhsatları güncel olmalıdır. EPDK lisansı, yerel ve teknik idarelerin verdiği izinlerin yerine geçmez.
Ulusal petrol stoku ve yüzde 2 pazar payı istisnası
LPG dağıtıcıları, ulusal petrol stokuna ilişkin yükümlülüklere tabidir. Ancak 5307 m.5’te yapılan düzenleme, hesaplama döneminde yurtiçi pazar payı yüzde 2’nin altında kalan LPG dağıtıcıları bakımından stok yükümlülüğüne ilişkin özel istisna getirir. Bu eşik, dağıtıcının hangi hesaplama döneminde hangi pazar payına sahip olduğuna göre belirlenir.
İstisna, dağıtıcı lisansının diğer yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Teknik uygunluk, bayi ilişkileri, bildirim, sigorta, denetim ve kayıt yükümlülükleri aynen devam eder. Pazar payı eşiğinin nasıl hesaplandığı ve hangi dönem için uygulanacağı EPDK verileri ve ilgili petrol stoku düzenlemeleriyle birlikte incelenir.
Ulusal stok sistemi enerji arz güvenliğinin bir parçasıdır. LPG dağıtıcılarının petrol stoku rejimindeki konumu, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’ndaki ulusal stok hükümleriyle de bağlantılıdır. Bu nedenle stok yükümlülüğü yalnızca ticari stok seviyesine indirgenmemelidir.
Dağıtıcının yıllık pazarlama projeksiyonu ve dönemsel bildirimleri
5307 m.5 dağıtıcılara yıllık pazarlama projeksiyonunu Kuruma bildirme yükümlülüğü getirir. Yıllık projeksiyon Şubat ayında bildirilir; gerçekleşmeler ise Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim dönemlerinde Kuruma iletilir. Kanunda belirlenen oranın üzerindeki sapmaların gerekçesi de açıklanır.
Bu bildirimlerin amacı piyasanın arz, talep ve dağıtım yapısının izlenmesidir. Bildirimlerin yalnızca muhasebe verisi olarak görülmesi doğru değildir. Lisans sahibi, fiili satış ve tedarik verilerini Kurumun belirlediği format ve sürede sunmak zorundadır.
İthalat yapan dağıtıcılar için ürün kaynağı, ithalat miktarı ve pazarlama verileri ayrıca önem taşır. LPG ithalatının kimler tarafından yapılabileceği ve ihtisas gümrüğü şartları için LPG İthalatını Kim Yapabilir? rehberi incelenebilir.
Dağıtıcının tüp güvenliği sorumluluğu
Dağıtıcı lisansı sahibi, tüplü LPG faaliyetinde kullandığı tüplerin teknik düzenlemelere uygunluğunu sağlamak zorundadır. Dolum öncesi, dolum sırası ve dolum sonrası kontroller yapılır. Teknik düzenlemelere aykırı, hasarlı veya periyodik muayenesi yapılmamış tüpler doldurulamaz.
Dağıtıcı ayrıca bayi ve kullanıcıların güvenli kullanım konusunda bilgilendirilmesi ve gerekli eğitimlerin sağlanması bakımından sorumluluk taşır. Tüpün markası, mülkiyeti, takip sistemi ve teknik muayene geçmişi dağıtım zincirinde izlenebilir olmalıdır. Tüplü LPG piyasasında güvenlik, yalnızca bayinin satış noktasındaki davranışından ibaret değildir.
Bayilik sözleşmesi sona erince ne olur?
5307 m.5, bayilik sözleşmesinin sona ermesine ilişkin özel kurallar içerir. Sözleşmenin bitimine üç ay kala taraflarca yenileme yapılmaması halinde, sözleşmenin sonuna kadar dağıtıcının ikmal yükümlülüğü devam eder. Sözleşme sona erdikten sonra yeni dağıtıcıyla ilişkinin kurulması ve istasyondaki marka-emblem unsurlarının değiştirilmesi Kanundaki süreler içinde gerçekleştirilir.
Eski dağıtıcıya ait işaretlerin kaldırılması için Kanunda azami bir aylık süre öngörülmüştür. Tüplü LPG bayilerinde de sözleşme sona erdiğinde eski dağıtıcıya ait marka ve işaretlerin satış noktasından kaldırılması gerekir. Bu kurallar, bayinin tüketici nezdinde hangi dağıtıcıya bağlı olduğunun açık olmasını sağlar.
Bayilik sözleşmesinin özel hukuk hükümleri, Kanunun emredici piyasa kurallarını bertaraf edemez. Sözleşmede farklı bir devir veya marka kullanım süresi yazılması, 5307’nin zorunlu kurallarına aykırı sonuç doğuramaz.
Dağıtıcı lisansı kapsamına aykırılığın yaptırımı
5307 sayılı Kanun m.16, lisanssız faaliyet ve lisans yükümlülüklerinin ihlali için idari para cezaları öngörür. 2026 yılında uygulanacak tutarlar EPDK’nın 25 Aralık 2025 tarihli tebliğiyle güncellenmiştir. Dağıtıcı lisansı sahibinin başka dağıtıcının bayisine ürün vermesi, lisans veya teknik yükümlülüklere aykırı hareket etmesi ya da bilgi-belge yükümlülüğünü ihlal etmesi fiilin niteliğine göre ilgili yaptırım bendine girer.
Kanunun 17. maddesinde ayrıca düzeltilebilir aykırılıklarda otuz günlük ihtar, aykırılık giderilmezse altmış günlük faaliyet durdurma sistemi düzenlenmiştir. Tekrarlanan ihlaller ve lisans iptalini gerektiren haller bakımından özel yaptırım hükümleri uygulanır.
İdari yaptırım incelemesinde lisansın türü, fiilin tarihi, ürün hareketi, bayi sözleşmesi, satış ve sevk belgeleri, otomasyon kayıtları, Kurum bildirimleri ve tebligat birlikte değerlendirilmelidir. Yaptırım yalnızca fatura başlığına bakılarak değil, fiili piyasa faaliyetinin ne olduğuna göre nitelendirilir.
Mersin’de LPG dağıtım faaliyeti bakımından uygulama
5307 sayılı Kanun Türkiye genelinde uygulanır. Mersin’de depolama, liman, karayolu lojistiği veya bayi ağı üzerinden faaliyet yürüten LPG dağıtıcıları da aynı lisans, tesis, stok, bildirim, sözleşme ve teknik güvenlik hükümlerine tabidir. Faaliyet ölçeği veya tesisin konumu kanuni lisans yükümlülüklerini değiştirmez.
Dağıtım sözleşmeleri hazırlanırken EPDK lisansının kapsamı, bayi türü, ürün türü, münhasır tedarik, marka kullanımı, denetim hakkı, teknik güvenlik, sözleşme sonu işaretlerin kaldırılması ve mevzuat değişikliğine uyum hükümleri açık şekilde düzenlenmelidir. Sözleşme, Kanunun emredici hükümlerine aykırı bir ticari model kuramaz.
Dağıtıcı lisansında hangi değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir?
LPG dağıtım şirketinin ticaret unvanı, ortaklık ve yönetim yapısı, tesisleri, depolama veya dolum altyapısı ve lisans üzerinde yer alan diğer bilgilerde değişiklik olduğunda, EPDK mevzuatına göre lisans tadili veya bildirim gerekip gerekmediği gecikmeden kontrol edilmelidir. Lisans belgesindeki bilgiler ile şirketin fiili faaliyet yapısının birbirinden ayrılması, denetimde doğrudan uyum sorunu oluşturur. Lisans sahibinin ticaret sicilinde yaptığı değişiklik tek başına EPDK kayıtlarını kendiliğinden güncellemez.
Dağıtıcı lisansının süresi, tesis kullanım hakkı, bayilik sözleşmeleri ve zorunlu belgeler aynı takvim içinde izlenmelidir. Depolama veya dolum tesisine ilişkin kullanım hakkının sona ermesi, dağıtıcının 5307 m.5 kapsamındaki altyapı şartlarını etkileyebilir. Bu nedenle kira, hizmet veya tesis kullanım sözleşmesinin bitiş tarihi lisans dosyasından bağımsız takip edilmemelidir.
Sigorta, sorumlu personel ve eğitim yükümlülükleri dağıtıcıyı nasıl etkiler?
5307 sayılı Kanun’un genel sistemi lisans sahiplerine faaliyetlerinin doğurduğu risklere karşı mevzuatta öngörülen sigorta yükümlülüklerini yerine getirme görevi verir. Dağıtıcı kendi tesislerini işletiyor, taşıma, dolum veya depolama faaliyeti yürütüyor ya da bayilik ağı üzerinden ürün güvenliğini yönetiyorsa, ilgili faaliyet için gerekli sigorta ve teknik güvenlik şartlarının güncel olması gerekir. Poliçenin yalnızca düzenlenmiş olması değil, doğru faaliyet, tesis ve teminat kapsamını taşıması önemlidir.
Sorumlu müdür ve eğitimli personel yükümlülükleri de faaliyet türüne göre uygulanır. Otogaz istasyonlarında ve LPG dolum tesislerinde sorumlu müdür zorunludur. Tanker şoförleri, dolum personeli ve ilgili teknik personelin mevzuatta öngörülen eğitim ve sertifikalara sahip olması gerekir. Dağıtıcı, kendi organizasyonundaki personel kadar bayi ağındaki mevzuat uyumunu da sözleşme ve denetim mekanizmalarıyla takip etmelidir.
Dağıtım sözleşmesinde mevzuata aykırı hüküm yazılabilir mi?
Tarafların sözleşme serbestisi 5307 sayılı Kanun’un emredici piyasa hükümlerini değiştiremez. Başka dağıtıcının bayisine ikmal yapılmasına izin veren, otogaz bayisini birden fazla dağıtıcıdan ürün almaya yetkili kılan veya sözleşme sona erdikten sonra eski dağıtıcı markasının Kanundaki sürenin ötesinde kullanılmasını öngören bir hüküm, kamu hukuku yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Sözleşme, mevzuata uygun ticari ilişkiyi kurmak için kullanılmalıdır.
Dağıtıcı-bayi sözleşmelerinde ürün kalitesi, münhasır tedarik, otomasyon ve kayıt, marka kullanımı, teknik kontrol, eğitim, denetim, sözleşme sonu devir ve mevzuat değişikliklerine uyum maddeleri açık olmalıdır. Böylece özel hukuk ilişkisi, EPDK lisans sisteminin zorunlu kurallarıyla çelişmeden yürütülür.
Sık sorulan sorular
1. LPG dağıtıcı lisansı genel satış lisansı mıdır?
Hayır. Dağıtım hakkı Kanunda belirlenen bayi, kullanıcı ve faaliyet sınırları içinde kullanılır. Lisans sahibi m.4 ve m.5 yükümlülüklerine tabidir.
2. Dağıtıcı başka dağıtıcının otogaz bayisine LPG verebilir mi?
Hayır. 5307 m.5 başka dağıtıcının bayisine dağıtım yapılmasını yasaklar.
3. Dağıtıcı başka dağıtıcıdan LPG satın alabilir mi?
Evet. 1 Ocak 2026’dan itibaren yürürlükte olan hüküm kapsamında dağıtıcılar başka dağıtıcıdan toptan LPG satın alabilir.
4. Başka dağıtıcıdan alınan LPG üçüncü dağıtıcıya satılabilir mi?
Hayır. 5307 m.5, başka dağıtıcıdan toptan alınan LPG’nin başka bir dağıtıcıya yeniden satılmasını yasaklar.
5. Dağıtıcının depolama veya dolum tesisi bulunması gerekir mi?
Kanunun öngördüğü teknik ve lisans şartlarına uygun tesis altyapısı sağlanmalıdır. Tesis kullanım modeli ve lisans şartları EPDK düzenlemelerine göre incelenir.
6. Küçük LPG dağıtıcısının ulusal stok yükümlülüğü var mı?
5307 m.5, hesaplama döneminde yurtiçi pazar payı yüzde 2’nin altında kalan dağıtıcılar için özel stok istisnası öngörür.
7. Dağıtıcı yıllık satış planını EPDK’ya bildirir mi?
Evet. Pazarlama projeksiyonu ve dönemsel gerçekleşmeler Kanunda öngörülen takvimde Kuruma bildirilir; belirlenen oranın üzerindeki sapmalar gerekçelendirilir.
8. Bayilik sözleşmesi bittiğinde eski dağıtıcı markası kalabilir mi?
Hayır. Kanunda öngörülen geçiş süresi içinde eski dağıtıcıya ait marka, amblem ve işaretler kaldırılmalıdır.
Hukuki değerlendirme: Bu içerik 5307 sayılı Kanun’un 4, 5, 16 ve 17. maddeleri ile 2026 yılında yürürlükte olan EPDK LPG düzenlemeleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Avukat Halil BAKIRCI
Resmî kaynaklar
- EPDK – LPG Piyasası Yönetmelikleri
- EPDK – LPG Lisans İşlemleri
- EPDK – 2026 LPG İdari Para Cezaları
- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı – Mevzuat
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
