Notere Para veya Eşya Emanet Edilebilir mi? 1512 m.62-67 (2026)
“Notere para yatırılır mı?”, “anahtar notere emanet edilir mi?”, “senet veya belge noterde saklanır mı?”, “alacaklı parayı almıyorsa notere yatırmak borcu bitirir mi?” ve “noterde emanet edilen para kime verilir?” soruları iki farklı hukuki konuyu bir araya getirir. Birincisi, Noterlik Kanunu’nun verdiği emanet kabul etme görevidir. İkincisi ise borçlunun alacaklı temerrüdü veya başka sebeple borçtan kurtulmak için tevdi yoluna başvurmasıdır.
Noterlik emaneti güvenli saklama ve teslim hizmetidir. Borcun sona ermesi, temerrüdün sonuçları veya mahkemece belirlenen tevdi yeri ise maddi hukuk ve usul kurallarına bağlıdır. Bu ayrım yapılmadan “parayı notere bıraktım, artık borcum yok” sonucu çıkarılmamalıdır.
- 1512 m.62-67 emanet işlemini nasıl düzenler?
- Notere hangi para ve eşyalar emanet edilebilir?
- Noter para emanetini nasıl kaydeder?
- Notere anahtar bırakılabilir mi?
- Kıymetli evrak ve senet emanet edilebilir mi?
- Vasiyetname ve kapalı belge emaneti
- Emanet kime teslim edilir?
- Hak sahibi gelmezse ne olur?
- Alacaklı parayı almıyorsa notere yatırmak yeterli mi?
- TBK’ya göre tevdi ile noter emaneti farkı
- Emanetin haczi mümkün mü?
- Noterin emanet sorumluluğu
- Emanet kaybolursa tazminat
- Noter emanet sırrı ve kişisel veriler
- 2026 noter emanet ücreti
- Mersin’de noter emanet işlemi
- Sık sorulan sorular
1512 sayılı Noterlik Kanunu m.62-67 ne düzenler?
Noterlik Kanunu m.62 ve devamı, noterlerin görevleriyle bağlantılı olarak emanet kabul etmelerini, bu emanetin saklanmasını ve teslim edilmesini düzenler. Emanet işleminin konusu para, kıymetli evrak, belge veya saklanabilir başka eşya olabilir. İşlem noterlik kayıtlarına alınır ve emanetin kimden, hangi amaçla alındığı belirlenir.
Noter, emanetin sahibi olmaz. Emanet üzerindeki tasarrufu yalnız kanunda ve emanet talimatında belirtilen teslim işlemiyle sınırlıdır. Para veya eşyanın noter ya da noterlik personeli tarafından kişisel amaçla kullanılması hukuka aykırıdır.
Emanet kabulünün noterliğin fiziki ve hukuki imkânlarına uygun olması gerekir. Tehlikeli, bozulabilir veya mevzuat gereği özel muhafaza isteyen eşya bakımından noterlik emanet hizmeti her durumda uygun değildir.
Notere hangi para veya eşyalar emanet edilebilir?
Noterlik işlemiyle bağlantılı veya ilgilisine teslim edilmek üzere para, kıymetli evrak, anahtar, belge ve güvenli biçimde saklanabilir eşya emanet konusu olabilir. Emanetin amacı açıkça belirtilmelidir. Örneğin belirli şart gerçekleşince teslim edilecek belge veya anahtar, tarafların anlaşması kapsamında noter nezdinde bırakılabilir.
Eşyanın suç teşkil etmesi, yasak madde içermesi veya özel ruhsat gerektiren tehlikeli eşya olması hâlinde noter normal emanet hizmeti veremez. Suç şüphesi doğuran eşya bakımından adli makamlarla ilgili mevzuat uygulanır.
Noterlik, saklama kapasitesi ve güvenlik koşulları uygun olmayan hacimli eşya için emanet kabul etmeyebilir. Noterin görevi depo işletmek değildir; kanuni noterlik hizmeti sınırında güvenli emanet işlemidir.
Noter para emanetini nasıl kaydeder?
Para emanetinde yatırılan tutar, para birimi, yatıran kişinin kimliği, kime veya hangi şartla teslim edileceği ve işlem tarihi kayda geçirilir. İşlem için makbuz veya emanet belgesi düzenlenir.
Paranın noterlik hesap düzeninde nasıl tutulacağı Noterlik Kanunu, yönetmelik ve mali mevzuata tabidir. Noter emanet parayı kendi gelirinden ayırmak ve kanuni kayıt zincirini korumak zorundadır.
Teslim sırasında da parayı alan kişinin kimliği ve yetkisi kontrol edilir. Teslim tarihi ve miktarı kaydedilir. Birden fazla hak sahibi varsa emanet talimatı veya ilgili hukuki ilişki esas alınır.
Notere anahtar bırakılabilir mi?
Evet. Özellikle kiralananın teslimi, kasa veya depo erişimi ya da tarafların belirli şartla teslim etmek istediği anahtar bakımından noter emaneti kullanılabilir. Ancak anahtarın notere bırakılması tek başına kiralananın hukuken teslim edildiği veya borcun sona erdiği anlamına gelmez.
Örneğin kiracı anahtarı notere bırakmışsa, kira ilişkisinin sona erme tarihi, kiraya verenin teslimden kaçınıp kaçınmadığı, anahtarın hangi bildirimle bırakıldığı ve taşınmazın fiilen tahliye edilip edilmediği birlikte değerlendirilir.
Anahtarın hangi taşınmaza ait olduğu, sayısı ve kime teslim edileceği tutanakta açıkça yazılmalıdır.
Kıymetli evrak veya senet notere emanet edilebilir mi?
Kıymetli evrak, senet veya belirli sözleşme aslı emanet konusu olabilir. Belgenin türü, seri numarası, bedeli, düzenleyeni ve teslim koşulları tutanakta ayrıntılı gösterilmelidir.
Noter, senedin borç doğurup doğurmadığına ilişkin mahkeme gibi hüküm vermez. Emanet, belgenin güvenli muhafazasını sağlar. Senedin ciro edilmesi, protesto edilmesi, zamanaşımı veya ödeme süresi gibi konular kendi ticaret ve borçlar hukuku kurallarına tabidir.
Belgenin teslim edileceği kişi veya şart açık değilse sonraki uyuşmazlık riski artar. Emanet talimatı tereddütsüz yazılmalıdır.
Vasiyetname veya kapalı belge notere emanet edilebilir mi?
Noterlerin vasiyetname ve ölüme bağlı tasarruflarla ilgili özel görevleri vardır. Noterlik Kanunu m.69 ve Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca resmî vasiyetname düzenlenebilir; ayrıca belirli belgelerin saklanması noterlik kayıt sistemi içinde mümkündür.
Kapalı belgenin içeriğinin noter tarafından bilinmemesi, belgenin noter tarafından düzenleme şeklindeki vasiyetname olduğu anlamına gelmez. Belgenin niteliği ve saklama işlemi ayrı değerlendirilmelidir.
Ölüme bağlı tasarruflarda şekil şartları çok sıkıdır. Sırf bir kâğıdın notere emanet edilmesi, kanunun aradığı vasiyetname şekli yerine geçmez.
Emanet edilen para veya eşya kime teslim edilir?
Emanet, işlemde gösterilen hak sahibine veya kanunen yetkili temsilcisine teslim edilir. Teslim alan kişinin kimliği ve temsil yetkisi kontrol edilir. Vekil teslim alacaksa vekâletnamenin emanetin alınmasına yeterli olup olmadığı incelenir.
Hak sahibinin ölmesi hâlinde mirasçıların talebi, emanetin niteliğine göre mirasçılık belgesi ve diğer belgelerle değerlendirilir. Birden fazla mirasçı bulunması, tek kişinin bütün emaneti alabileceği anlamına gelmez.
Mahkeme kararı, haciz veya ihtiyati tedbir varsa noter teslimi bu karara uygun biçimde yürütür.
Hak sahibi emaneti almazsa ne olur?
Emanetin süresi, teslim şartı ve hak sahibinin durumu işlem belgesinden anlaşılır. Hak sahibi gelmezse noter emaneti keyfî biçimde üçüncü kişiye teslim edemez veya kendi hesabına geçiremez.
Uzun süre alınmayan emanet bakımından Noterlik Kanunu ve ilgili yönetmelikteki saklama, bildirim ve gerektiğinde resmi makama devir kuralları uygulanır. Emanetin türüne göre farklı işlem gerekebilir.
Taraflar emanetin belirli tarihte veya koşul gerçekleşince iade edileceğini kararlaştırmışsa noter bu talimata uygun davranır; uyuşmazlık çıkarsa tarafları mahkeme yoluna yönlendirebilir.
Alacaklı parayı almıyorsa notere yatırmak borcu bitirir mi?
Her durumda hayır. Türk Borçlar Kanunu m.107 ve devamında alacaklının temerrüdü hâlinde tevdi kurumu düzenlenir. Borçlu, alacaklının haklı sebep olmaksızın edimi kabul etmemesi gibi şartlarda hâkim tarafından belirlenen yere tevdi ile borçtan kurtulabilir.
Notere para bırakmak, TBK’daki tevdi şartları oluşmadan ve gerekli usul izlenmeden otomatik borç sona ermesi yaratmaz. Borçlu ödeme teklifini, alacaklının temerrüdünü ve tevdi yerini kanuna uygun kurmalıdır.
Özellikle kira bedeli, satış bedeli veya tartışmalı alacaklarda “notere yatırdım” biçimindeki tek taraflı işlem yerine somut borç ilişkisine uygun hukuki yol seçilmelidir.
Noter emaneti ile mahkemece tevdi arasındaki fark nedir?
Noter emaneti, Noterlik Kanunu’nun sağladığı saklama ve teslim hizmetidir. Mahkemece veya kanunun gösterdiği tevdi yerine yapılan tevdi ise borcun ifası ve borçtan kurtulma sonucuna bağlanan maddi hukuk kurumudur.
Her iki işlemde para güvenli bir yerde tutulabilir; fakat hukuki sonuçları aynı değildir. Tevdi, borcun ifasıyla bağlantılı özel şartlara tabidir. Noter emaneti ise tarafların saklama ve teslim talimatını resmîleştirir.
Uyuşmazlıkta hangi kurumun uygulanacağı borcun türü, alacaklının davranışı ve özel kanuna göre belirlenmelidir.
Emanet edilen para veya eşya haczedilebilir mi?
Emanetin gerçek sahibinin borcu nedeniyle haciz kararı varsa, icra dairesi veya mahkeme kararı noter nezdindeki emanet üzerinde sonuç doğurabilir. Noter, yetkili makamın haciz veya tedbir kararına uymak zorundadır.
Noterin kendi borcu nedeniyle emanetin haczedilmesi ise emanet mülkiyetinin notere ait olmaması nedeniyle farklıdır. Emanet ve noterlik malvarlığı birbirinden ayrılmalıdır.
Haciz bildirimi geldiğinde emanetin kime ait olduğu ve hangi miktarda bulunduğu kayıtlarla tespit edilir; yanlış kişiye ait emanet üzerinde işlem yapılamaz.
Noterin emanet sorumluluğu nedir?
Noter emanet kabul ettiğinde güvenli saklama, kayıt ve doğru kişiye teslim yükümlülüğü altındadır. Noterlik Kanunu’ndaki sorumluluk hükümleri uyarınca noterlik görevinin yanlış veya eksik yapılması nedeniyle zarar doğarsa tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.
Örneğin para yanlış kişiye teslim edilirse, anahtar kaybedilirse veya kıymetli evrak uygun güvenlik sağlanmadan zarar görürse kusur ve illiyet bağı değerlendirilir.
Noterlik personelinin fiilleri de noterlik hizmeti kapsamında sorumluluk doğurabilir. Zarar gören kişi belge ve teslim kayıtlarını kullanarak talebini ileri sürebilir.
Emanet kaybolursa ne yapılır?
Kayıp veya eksiklik fark edildiğinde noterlik kayıtları, emanet makbuzu, teslim tutanakları ve güvenlik kayıtları incelenir. Durumun niteliğine göre Türkiye Noterler Birliği, savcılık veya adli merciler devreye girebilir.
Kıymetli evrak kaybında belgenin iptali veya yeniden düzenlenmesi için özel hukuki yollar gerekebilir. Para kaybında doğrudan parasal zarar tazmin konusu olur.
Hak sahibi emanet makbuzunu ve noterlik işlem numarasını saklamalıdır.
Noter emanet işlemi gizli midir?
Noterlik Kanunu m.54 meslek sırrını düzenler. Noter ve personel, görev nedeniyle öğrendikleri sırları kanunda gösterilen hâller dışında açıklayamaz. Emanetin sahibi, miktarı ve teslim şartları da bu güvenlik çerçevesinde korunur.
Yetkili mahkeme, savcılık veya icra dairesinin kanuni talebi varsa bilgi verilebilir. Üçüncü kişinin yalnız merak amacıyla “şu kişinin noterde parası var mı” diye bilgi alması mümkün değildir.
Kişisel veri işleme de amaçla bağlantılı, sınırlı ve güvenli olmalıdır.
2026 noter emanet ücreti nasıl hesaplanır?
Noterlik emanet işlemlerinin ücret ve giderleri 2026 Noterlik Ücret Tarifesi ile ilgili harç ve vergi hükümlerine göre belirlenir. Emanetin türü, değeri, saklama süresi, işlem sayfası ve teslim işlemleri maliyeti etkileyebilir.
Bu nedenle bütün emanetler için tek sabit ücret yoktur. İşlemin konusu ve değeri noterliğe bildirilerek güncel tarife üzerinden hesap alınmalıdır.
Paranın veya kıymetin değeri yüksekse, emanet işleminin hukuki amacı ve alternatif güvenli ödeme yöntemleri de değerlendirilmelidir.
Mersin’de notere para ve eşya emaneti
Mersin’de noterler de 1512 m.62-67 hükümlerini ülke genelindeki aynı şekilde uygular. Akdeniz, Yenişehir, Mezitli, Toroslar, Tarsus ve diğer ilçelerde emanet işlemi için önce emanetin türü ve teslim amacı noterliğe açıklanmalıdır.
Kira anahtarı, ticari belge, senet veya para bakımından notere bırakmanın maddi hukukta beklenen sonucu doğurup doğurmayacağı işlem öncesinde ayrıca analiz edilmelidir. Özellikle borçtan kurtulma amaçlı tevdi işlemlerinde TBK hükümleri gözden geçirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Notere para emanet edilir mi?
Evet. 1512 m.62-67 kapsamındaki emanet usulüyle para noterlik kaydına alınarak saklanabilir.
Notere anahtar bırakılır mı?
Evet. Anahtar emanet edilebilir; ancak yalnız notere bırakılması her durumda kiralananın hukuken teslim edildiği anlamına gelmez.
Senet notere emanet edilir mi?
Kıymetli evrak ve senet uygun emanet işlemiyle saklanabilir; senedin hukuki sonuçları kendi mevzuatına tabidir.
Notere para yatırınca borç biter mi?
Her durumda hayır. Borçtan kurtulma için TBK’daki tevdi ve alacaklı temerrüdü şartları ayrıca aranır.
Emaneti vekil teslim alabilir mi?
Vekâletname emanetin alınmasına yeterli yetki veriyorsa ve noter yetkiyi doğrularsa teslim mümkündür.
Noterdeki emanet haczedilir mi?
Gerçek hak sahibinin borcu nedeniyle yetkili icra veya mahkeme kararı varsa haciz/tedbir uygulanabilir.
Noter emaneti kaybederse kim sorumlu?
Noterlik hizmetinin kusurlu yürütülmesi nedeniyle zarar doğmuşsa Noterlik Kanunu’ndaki tazminat sorumluluğu gündeme gelir.
Noter emanet bilgisini üçüncü kişiye verir mi?
Kanuni yetki olmadan veremez; m.54’teki meslek sırrı ve kişisel veri kuralları uygulanır.
Hak sahibi ölürse emanet kime verilir?
Mirasçılık sıfatı ve emanetin niteliği kontrol edilerek hak sahiplerine veya kanunen yetkili kişiye teslim edilir.
Noter emanet ücreti sabit mi?
Hayır. 2026 tarifesi emanetin türü, değeri ve işlem özelliklerine göre uygulanır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Hukukçu incelemesi: İçerik 11 Eylül 2026 tarihinde 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.54, m.62-67 ve noter sorumluluğu hükümleri ile Türk Borçlar Kanunu m.106 ve devamındaki alacaklı temerrüdü/tevdi sistemi dikkate alınarak hazırlanmıştır. Noter emaneti ile borçtan kurtulma tevdisi birbirinden ayrılmıştır.
Yazar: Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu.
Resmî kaynaklar: Mevzuat Bilgi Sistemi · Adalet Bakanlığı HİGM – Noterlik Mevzuatı
İlgili Hukuk Rehberleri
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
