Oda Disiplin Kurulu Kaç Kişiden Oluşur? Seçim, Yedek Üye ve Başkanlık | 5174 m.21 (2026)
Kısa ve net cevap: 5174 sayılı Kanun m.21’e göre oda disiplin kurulu, oda meclisi tarafından odaya kayıtlı olanlar arasından dört yıl için seçilen altı asıl ve altı yedek üyeden oluşur. Kurul seçimden sonraki ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Başkan bulunmadığında en yaşlı üye kurula başkanlık eder. Disiplin kurulu üyelerinde aranacak şartlar, TOBB’un uygun görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Madde 21 kurulun yapısını düzenler; kurulun görevleri ise m.22’de yer alır. Disiplin kurulu oda üyeleri hakkındaki disiplin soruşturmalarını yürütür ve meclise disiplin veya para cezası önerir. Nihai ceza kararını kendisi vermez. Bu görev ayrımı soruşturma ile karar makamını birbirinden ayırır.
Disiplin kurulunu kim seçer?
Oda disiplin kurulunu oda meclisi seçer. Seçim, odaya kayıtlı kişiler arasından yapılır. Bu düzenleme disiplin kurulunu yönetim kuruluna bağlı bir alt komisyon olmaktan çıkarır ve seçilmiş meclisin oluşturduğu bağımsız bir oda organı hâline getirir.
Meclisin seçim yetkisi m.17’de de açıkça sayılmıştır. Yönetim kurulu disiplin kurulunun üyelerini atayamaz; yönetim kurulunun üye disiplinindeki rolü soruşturma yapılmasına karar vermek ve nihai cezaların uygulanmasını sağlamaktır.
Kaç asıl üye vardır?
Disiplin kurulu altı asıl üyeden oluşur. Odanın büyüklüğüne göre bu sayı artırılıp azaltılmaz. Küçük veya büyük bütün odalar bakımından m.21’de belirlenen asıl üye sayısı altıdır.
Kurulun yasal üye sayısı toplantı ve karar süreçleri bakımından önemlidir. Boşalma hâllerinde yedek üyelerin usulüne uygun çağrılması kurulun çalışabilirliğini korur.
Kaç yedek üye seçilir?
Altı asıl üyeye karşılık altı yedek üye seçilir. Yedeklik, dört yıllık dönem içinde ölüm, istifa, üyelik şartlarının kaybı veya başka bir nedenle kurul üyeliği boşaldığında organın devamını sağlar.
Seçim tutanağında yedek üyelerin sırası açık olmalıdır. Göreve çağrılma usulü ilgili yönetmelik ve seçim düzenlemelerine göre yürütülür.
Görev süresi kaç yıldır?
Disiplin kurulu üyeleri dört yıl için seçilir. Bu süre oda organlarının genel seçim dönemiyle uyumludur. Ara dönemde yedekten gelen üyenin durumu da ilgili dönemin kalan süresi çerçevesinde değerlendirilir.
Dört yıllık süre dolmadan kurulun tamamının keyfî biçimde yeniden oluşturulması kanuni seçim sistemine uygun değildir. Üyeliğin sona erme hâlleri özel düzenlemelere göre belirlenir.
Kurul başkanı nasıl seçilir?
Disiplin kurulunun başkanını oda meclisi belirlemez. Kurul, seçimden sonraki ilk toplantısında kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Bu iç seçim kurulun kendi çalışma düzenini oluşturmasını sağlar.
Başkan toplantıları yönetir ve kurul çalışmalarının usulüne uygun yürütülmesini sağlar. Başkanlık seçimi toplantı tutanağına açık biçimde geçirilmelidir.
Başkan yoksa toplantıyı kim yönetir?
M.21 bu durumu doğrudan düzenler: başkanın bulunmadığı zamanda en yaşlı üye kurula başkanlık eder. Böylece ayrıca başkan yardımcısı seçme zorunluluğu getirilmeden toplantı yönetiminde devamlılık sağlanır.
En yaşlı üyenin başkanlık etmesi yalnız başkanın bulunmadığı toplantı için işleyen kanuni yedek mekanizmadır; kişiyi sürekli kurul başkanı hâline getirmez.
Disiplin kurulu üyesi olmak için hangi şartlar gerekir?
Kanun m.21, ayrıntılı şartları maddede tek tek saymak yerine bunların Birliğin uygun görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirleneceğini düzenler. Bu nedenle adaylık değerlendirmesinde yalnız kanun metnine değil güncel yönetmeliğe de bakılmalıdır.
Odaya kayıtlı olma temel kanuni şarttır. Bunun yanında mesleki kıdem, disiplin durumu veya başka koşullar yönetmelikte düzenlenmiş olabilir; seçim tarihindeki güncel düzenleme esas alınmalıdır.
Neden yedek üye sayısı da altıdır?
Disiplin soruşturmaları tarafsızlık ve düzenli toplantı gerektirir. Görev döneminde asıl üyelerden birinin görev yapamaması hâlinde kurulun üye eksikliği nedeniyle durmaması için asıl sayısı kadar yedek öngörülmüştür.
Yedek sistemi özellikle çekilme, mazeret veya üyelik sona ermesi gibi durumlarda soruşturmanın gecikmesini önler. Yedek üyenin hangi sırayla çağrıldığı kayıt altına alınmalıdır.
Disiplin kurulu yönetim kuruluna bağlı mıdır?
Disiplin kurulu oda organlarından biridir ve görevini kanundan alır. Yönetim kurulu soruşturma yapılmasına karar verebilir ancak soruşturmanın yürütülmesi disiplin kurulunun görevidir. Kurul inceleme ve ceza önerisini bağımsız görev alanı içinde oluşturur.
Yönetim kurulunun soruşturmanın sonucunu önceden belirlemesi veya kurul yerine delil değerlendirmesi yaparak nihai ceza önerisi oluşturması görev ayrımına uygun değildir.
Disiplin kurulu cezayı kendisi verir mi?
Hayır. M.22 disiplin kurulunun soruşturmayı yürüttüğünü ve oda meclisine disiplin ve para cezası verilmesini önerdiğini düzenler. Nihai karar m.17 uyarınca oda meclisine aittir.
Bu yapı soruşturan ile karar veren organı ayırır. Meclis disiplin kurulunun teklifini dosya, savunma ve mevzuat çerçevesinde değerlendirerek karar verir.
Kurul üyeliği ile diğer görevler
Oda organlarında görev bağdaşmazlığı hükümleri m.16 ve ilgili seçim düzenlemelerinde yer alır. Özellikle meclis başkanı ve başkan yardımcıları disiplin kurulu başkanlığına veya üyeliğine seçilemez. Adaylık öncesi mevcut oda görevleri kontrol edilmelidir.
Bu sınırlamalar organların denetim ve karar fonksiyonlarının aynı kişilerde yoğunlaşmasını önlemeyi amaçlar.
Tarafsızlık neden önemlidir?
Disiplin kurulu üyelerin mesleki davranışlarına ilişkin soruşturma yürüttüğü için tarafsızlık temel gerekliliktir. Kurul üyesinin soruşturulan olayla kişisel veya ticari ilişkisi bulunması hâlinde çekilme veya toplantıya katılmama konuları ilgili yönetmelik ve genel hukuk ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Soruşturma dosyasının kişisel husumet veya ticari rekabet aracı hâline gelmemesi için deliller somut ve doğrulanabilir olmalıdır.
Savunma hakkı kurulun yapısıyla nasıl ilişkilidir?
Kurulun usulüne uygun oluşturulması disiplin sürecinin ilk şartlarından biridir. Hukuken yanlış kurulmuş veya yetkisiz kişilerden oluşan bir organın yürüttüğü soruşturma, sonraki ceza kararının hukuka uygunluğunu etkileyebilir.
Bunun yanında üyeye isnadın bildirilmesi, savunma imkânı tanınması ve delillerin değerlendirilmesi ilgili disiplin mevzuatına göre yerine getirilmelidir. Organın doğru oluşumu, usul güvencelerinin yalnız bir bölümüdür.
İlk toplantıda hangi işlemler yapılmalıdır?
Kurulun seçimden sonraki ilk toplantısındaki temel kanuni işlem başkan seçimidir. Ayrıca çalışma takvimi, dosya kayıt sistemi ve mevzuata uygun iş akışı belirlenebilir. Başkan seçiminin sonucu oda kayıtlarına işlenmelidir.
Kurul üyelerinin güncel iletişim ve üyelik bilgilerinin tutulması, yedek üyelerin sırasının doğrulanması ve olası görev bağdaşmazlıklarının kontrolü kurumsal işleyişi güçlendirir.
Soruşturma dosyası kime aittir?
Disiplin dosyası oda kurumsal kaydıdır ve gizlilik, kişisel veri ve erişim kurallarına uygun saklanmalıdır. Kurul üyeleri görevleri nedeniyle eriştikleri ticari ve kişisel bilgileri yalnız soruşturma amacıyla kullanmalıdır.
Dosyada yönetim kurulunun soruşturma kararı, isnat, savunma, deliller, kurul toplantı ve karar kayıtları ile meclise sunulan öneri bulunmalıdır.
Kurul oluşumunda kontrol listesi
- meclisin seçim kararı,
- altı asıl ve altı yedek üyenin belirlenmesi,
- üyelerin oda kayıtlarının güncelliği,
- yönetmelikteki adaylık şartlarının sağlanması,
- görev bağdaşmazlığı kontrolü,
- ilk toplantı ve başkan seçimi tutanağı,
- yedek sırasının açık kaydı.
Bu belgeler disiplin kurulunun hukuken doğru oluşturulduğunu kanıtlayan temel kurumsal kayıtlardır.
Sık sorulan sorular
Oda disiplin kurulu kaç kişidir?
Altı asıl üyeden oluşur.
Kaç yedek üye vardır?
Altı yedek üye seçilir.
Kurulu kim seçer?
Oda meclisi, odaya kayıtlı olanlar arasından seçer.
Görev süresi kaç yıldır?
Dört yıldır.
Başkanı kim seçer?
Kurul ilk toplantısında kendi üyeleri arasından başkan seçer.
Başkan yoksa kim başkanlık eder?
En yaşlı kurul üyesi toplantıya başkanlık eder.
Disiplin kurulu cezayı verir mi?
Hayır. Soruşturur ve ceza önerir; nihai kararı oda meclisi verir.
İlgili rehberler
- Yönetim kurulunun görevleri – m.19
- Meclisin yetkileri – m.17
- Meclisin oluşumu – m.16
- Odanın görevleri – m.12
Resmî kaynaklar
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
