Ödeme Kuruluşu Hesabı Dolandırıcılık Şüphesiyle 48 Saat Askıya Alabilir mi? CMK 128/A
Son mevzuat kontrolü: 11 Eylül 2026.
Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Neden CMK 128/A Kapsamına Alındı?
Ödeme sistemleri, klasik bankacılığın dışında hızlı para transferi ve elektronik ödeme imkânı sağlar. Dolandırıcılık şebekeleri de bu sistemleri ara hesap olarak kullanabilir. 7571 sayılı Kanunun 22. maddesiyle CMK’ya eklenen 128/A maddesi, bu nedenle yalnız bankaları değil ödeme hizmeti sağlayıcılarını ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da açıkça kapsam içine almıştır. Kanun koyucunun seçtiği ifade, paranın farklı mali altyapılar arasında hızla hareket edebildiği güncel sistemi esas alır.
Ödeme hizmeti sağlayıcısı nezdindeki hesabın askıya alınması için hesabın sırf sık işlem görmesi, yüksek tutar alması veya yeni açılmış olması yeterli değildir. CMK 128/A’nın özel şartları gerçekleşmelidir. Sayılan suçlardan birinin işlendiği hususunda makul şüphe bulunmalı ve hesap, yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen suça konu işlemde kullanılmış olmalıdır.
CMK 128/A Askıya Alma Şartları Nelerdir?
Birinci şart, kanunda sayılan suçlardan birine ilişkin makul şüphedir. İkinci şart, mali hesabın suça konu işlemde kullanılmasıdır. Üçüncü olarak tedbir, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki ya da bunlar aracılığıyla kullanılan hesap üzerinde uygulanır. Kanun tamamlanmış işlemle yetinmemiş, “yapılmaya teşebbüs edilen” işlemleri de kapsam içine almıştır.
Bu son nokta ödeme sistemlerinde önemlidir. İşlem güvenlik kontrolü nedeniyle tamamlanmadan durdurulmuşsa, para alıcı hesaba kesin biçimde geçmemiş olsa dahi diğer koşullar varsa CMK 128/A mekanizması devreye girebilir. Amaç, suç menfaatinin hesaptan çıkmasını beklemek değil hareketi mümkün olduğunca erken durdurmaktır.
Ödeme Hesabında Askıya Alma Hangi Suçlarda Uygulanır?
CMK 128/A üç suç grubunu sayar. TCK m.142/2-e’de bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık; TCK m.158/1-f’de bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık; TCK m.158/1-l’de kişinin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle nitelikli dolandırıcılık ve TCK m.245’te banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçları.
Bu sınırlı sayım önemlidir. Başka bir suç nedeniyle hesap üzerinde farklı bir koruma tedbiri uygulanması mümkündür; ancak yalnız CMK 128/A’ya dayanılarak 48 saatlik özel mali kuruluş askısı uygulanacaksa maddedeki suç şartı bulunmalıdır.
48 Saatlik Askıya Alma Süresi Nasıl Hesaplanır?
CMK 128/A/1 “kırksekiz saate kadar” ifadesini kullanır. Bu, ödeme hizmeti sağlayıcısının verdiği ilk geçici askıya alma kararının azami süresidir. Süre, tedbirin fiilen uygulandığı başlangıç anı bakımından kayıt altına alınmalıdır. Hesap sahibinin hangi saatte işlem yapamaz hâle geldiği, hangi saatte bildirim aldığı ve savcılığa ne zaman bildirim yapıldığı uyuşmazlık hâlinde önem taşır.
48 saatlik süre, hesap sahibinin savcılığa kaldırma başvurusu yapması için bekleme süresi değildir. Hesap sahibi bildirimi aldıktan sonra Cumhuriyet başsavcılığına başvurarak tedbirin kaldırılmasını isteyebilir. Savcı bu başvuru hakkında 24 saat içinde karar verir.
Ödeme Kuruluşunun Bildirim Yükümlülükleri Nelerdir?
CMK 128/A/2 iki ayrı bildirim yükümlülüğü getirir. Birincisi, askıya alma işlemi ve hesap hareketlerinin tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilmesidir. İkincisi, askıya alma işleminin hesap sahibine bildirilmesidir. Bu iki işlem birbirinin yerine geçmez.
Savcılığa yapılacak bildirimde ödeme hesabının hareketleri, işlem referansları, gönderen/alıcı bilgileri ve mali kuruluşun elindeki ilgili kayıtlar önem taşır. Hesap sahibine yapılan bildirim ise kişinin CMK 128/A/2’de tanınan kaldırma başvurusunu kullanabilmesi bakımından işlevseldir.
Ödeme Hesabı Askıya Alınan Kişi Nereye Başvurur?
Kanun açık biçimde Cumhuriyet başsavcılığını gösterir. Hesap sahibi askıya alma işleminin kaldırılmasını başsavcılıktan talep eder. Savcı 24 saat içinde karar verir. Ödeme kuruluşunun müşteri destek birimine yapılan itiraz faydalı bir kayıt oluşturabilir; ancak kanundaki 24 saatlik savcı karar süresini doğuran hukuki başvuru değildir.
Başvuruda hesap sahibinin kimliği, ödeme kuruluşu ve hesap bilgisi, askıya alma bildirimi, tartışmalı işlem, paranın kaynağı ve işlemin hukuki sebebi belgelenmelidir. Ticari işlem varsa fatura ve sözleşme; kişisel borç varsa borç ilişkisini gösteren kayıt; satış varsa ilan, görüşmeler ve teslim belgesi; hesabın izinsiz kullanıldığı iddia ediliyorsa giriş ve güvenlik kayıtları sunulmalıdır.
Para Ödeme Hesabından Başka Bankaya veya Kripto Platformuna Geçtiyse
CMK 128/A/3, askıya alma tamamlanmadan suça konu menfaatin başka mali kuruma transfer edildiğinin tespit edilmesi hâlinde ilk mali kurumun diğer kuruma gecikmeksizin bildirim yapmasını düzenler. Bu hüküm ödeme hesabından bankaya, başka ödeme kuruluşuna veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına geçen transferler bakımından önemlidir.
Mağdur açısından ilk ödeme hesabı bilgisi kadar işlem referans numarası, saat, tutar ve sonraki kurum bilgisi de korunmalıdır. Zincir transferin tespiti çoğu zaman mali kuruluş ve savcılık kayıtlarıyla yapılır; mağdur elindeki ilk dekont ve yazışmalarla süreci başlatır.
Askıya Alınan Ödeme Hesabındaki Paraya Elkoyma Nasıl Olur?
CMK 128/A/4, suça konu menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle askıya alma süresi içinde elkoyma imkânı verir. Savcı emriyle hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim kararını elkoymadan itibaren 48 saat içinde açıklar; açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar.
Askıya alma ile elkoyma bu nedenle aynı işlem değildir. İlkinde mali kuruluşun geçici hareket durdurması vardır; ikincisinde ceza muhakemesi kapsamında malvarlığı değerine yönelik yargısal denetimli koruma tedbiri uygulanır.
Ödeme Kuruluşu Dolandırıcılığında Deliller Nasıl Toplanır?
Ödeme hesabındaki transfer ekranları, işlem referans numaraları, gönderen ve alıcı bilgileri, kullanıcı hesabı tanımları, QR veya ödeme bağlantısı kayıtları, SMS/e-posta doğrulamaları, cihaz giriş uyarıları ve müşteri destek yazışmaları saklanmalıdır. Ödeme talebi sahte internet sitesi veya sosyal medya üzerinden gelmişse URL, profil, telefon numarası, mesaj içeriği ve ödeme yönlendirmesi kayda alınmalıdır.
Hesabın üçüncü kişi tarafından ele geçirilmesi iddiasında şifre sıfırlama, yeni cihaz tanımlama, SIM değişikliği, iki faktörlü doğrulama ve erişim bildirimleri önem kazanır. Kişi hesabını kendi iradesiyle üçüncü kişiye kullandırmışsa bu olgu ceza sorumluluğu değerlendirmesinde ayrıca ele alınır; koruma tedbiriyle ceza sorumluluğu birbirine karıştırılmamalıdır.
Ödeme Hesabı Askıya Alınınca Tüm Para Otomatik Suç Geliri Sayılır mı?
Hayır. CMK 128/A/1 hesap askısını, dördüncü fıkra ise “suça konu menfaate” elkoymayı düzenler. Bir hesabın tedbir nedeniyle geçici olarak kullanılamaması, hesaptaki her tutarın kesin olarak suç geliri olduğuna dair nihai karar değildir. Soruşturma makamı para hareketlerini ve kaynaklarını inceler.
Askıya Alma Mahkûmiyet Anlamına Gelir mi?
Hayır. Askıya alma bir koruma tedbiridir. Hesap sahibinin fail, iştirakçi veya mağdur olup olmadığı; kastı ve fiili; hesabın nasıl kullanıldığı soruşturma ve kovuşturmada ayrı delillerle belirlenir. Koruma tedbirinin amacı yargılama sonucunu peşinen belirlemek değil, suç bağlantılı menfaatin hareketini geçici olarak durdurmaktır.
Türkiye Geneli ve Mersin Uygulaması
Ödeme hizmeti sağlayıcısının fiziksel merkezinin başka ilde olması CMK 128/A’daki süreleri değiştirmez. Mersin’de bulunan mağdurun gönderdiği paranın İstanbul merkezli bir ödeme kuruluşu hesabına geçmesi hâlinde de özel tedbir sistemi ülke genelinde uygulanır. Soruşturma yetkisi CMK’nın genel kurallarına göre belirlenir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu Mersin merkezlidir; Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den takip edilir. Ödeme sistemlerinde hızlı hareket nedeniyle işlem referanslarının ve saat bilgilerinin ilk başvuruda düzenli sunulması özellikle önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
Ödeme kuruluşu banka değilse hesabı askıya alabilir mi?
Evet. CMK 128/A ödeme hizmeti sağlayıcısını açıkça kapsar.
Askı süresi kaç saat?
En fazla 48 saat.
Hesap sahibine haber verilir mi?
Evet, askıya alma ayrıca hesap sahibine bildirilir.
Savcılığa bildirim zorunlu mu?
Evet; askı ve hesap hareketleri tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhal bildirilir.
Kaldırma talebi nereye yapılır?
Cumhuriyet başsavcılığına.
Savcı kaç saatte karar verir?
24 saat içinde.
Para başka kuruma geçtiyse?
CMK 128/A/3 uyarınca ilgili diğer mali kuruma gecikmeksizin bildirim yapılır.
Kripto platformuna geçmişse hüküm uygulanır mı?
Kripto varlık hizmet sağlayıcısı da maddenin kapsamındadır.
Elkoymayı kim verir?
Kural hâkim kararıdır; gecikmesinde sakınca varsa savcı yazılı emir verebilir.
Savcı elkoyma emri hâkim onayına gider mi?
Evet, 24 saat içinde.
Hâkim karar süresi kaç saattir?
Elkoymadan itibaren 48 saat.
Her dolandırıcılık dosyasında uygulanır mı?
Hayır; CMK 128/A’da sayılan suç ve makul şüphe şartları aranır.
Hukukçu İncelemesi ve E-E-A-T
Bu içerik 11 Eylül 2026 tarihinde CMK m.128/A ve 7571 sayılı Kanun m.22 esas alınarak kontrol edilmiştir.
Av. Halil BAKIRCI – Mersin Barosu Sicil 3472
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Resmî Dayanaklar
- 5271 sayılı CMK m.128/A.
- 7571 sayılı Kanun m.22.
- 5237 sayılı TCK m.142/2-e, m.158/1-f-l ve m.245.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
