Öğrenci Disiplin, Not, Yurt, Kredi ve Burs Davaları Tek Hâkimle mi Görülür? 2576 m.7 2026
Kısa ve Net Cevap
31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla 2576 sayılı Kanun’un 7. maddesi değiştirilmiştir. Güncel 2576 m.7/1-b uyarınca ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen; uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezaları ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar idare mahkemesinde tek hâkim tarafından çözümlenir.
Yeni hüküm, bu öğrenci uyuşmazlıklarının görevli yargı kolunu değiştirmemiştir; dava yine idari yargıda açılır. Değişen husus, mahkemenin heyet yerine tek hâkimle karar verebilmesidir. Ancak öğrencinin okuldan uzaklaştırılması veya öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi sonucunu doğuran disiplin cezaları istisnadır; bunlar m.7/1-b kapsamındaki tek hâkim kuralına girmez.
Bu yazı öğrenci işlemlerinde mahkemenin oluşumu, dava açma süresi, yürütmenin durdurulması, istinaf ve 2026 geçiş kuralı üzerinde durur. Yükseköğretim alanındaki farklı idari işlemler için sitedeki üniversite hukuku rehberleri ayrıca incelenebilir.
Hukuki Dayanak: 2576 Sayılı Kanun m.7/1-b
7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 4. maddesiyle 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 7. maddesi yeniden düzenlenmiştir.
Kanunun kabul edilen tam metnine TBMM’nin 7589 sayılı Kanun metninden, 2576 sayılı Kanunun güncel metnine ise Mevzuat Bilgi Sisteminden ulaşılabilir.
Hüküm 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. 7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi uyarınca yeni m.7, yürürlük tarihinden sonra açılan davalar bakımından uygulanır. 31 Temmuz 2026’dan önce açılmış davalarda önceki hükümler uygulanmaya devam eder.
Hangi Öğrenciler Kapsamda?
Kanun üç eğitim kademesini açıkça sayar: ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim. Bu nedenle yalnız üniversite öğrencileri değil, ilkokul/ortaokul ve lise düzeyindeki öğrenciler hakkında tesis edilen belirtilen işlemler de tek hâkim kuralına tabidir.
Yükseköğretim kavramı üniversite, fakülte, yüksekokul ve ilgili yükseköğretim birimlerindeki öğrencileri kapsar. İşlemin devlet üniversitesi, MEB birimi veya başka yetkili idari kurum tarafından tesis edilmiş olması görev ve yetki kurallarını etkileyebilir; fakat m.7/1-b’de sayılan uyuşmazlık türü varsa mahkemenin tek hâkimli oluşumu bakımından yeni kural uygulanır.
Hangi Disiplin Cezaları Tek Hâkimle Görülür?
m.7/1-b, öğrenci hakkında tesis edilen disiplin cezalarını tek hâkim kapsamına alır; ancak iki ağır sonuç açıkça dışarıda bırakılmıştır: uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuran disiplin cezaları. Dolayısıyla uyarma, kınama veya eğitim mevzuatında öğrenciliği sona erdirmeyen diğer disiplin yaptırımları tek hâkim tarafından incelenir.
Disiplin kararının adı değil, doğurduğu sonuç önemlidir. İşlem farklı bir ad taşısa bile fiilen öğrencinin belirli süre eğitimden uzaklaştırılması veya öğrencilik statüsünün sona erdirilmesi sonucunu doğuruyorsa istisna kapsamında değerlendirilmelidir.
Uzaklaştırma Cezası Neden İstisna?
Kanun koyucu, öğrencinin eğitim hakkını daha ağır biçimde etkileyen uzaklaştırma ve ilişik kesme kararlarını tek hâkim kapsamının dışında bırakmıştır. Bu davaların heyetle görülmesi, düzenlemenin açık lafzının sonucudur.
Uzaklaştırmanın süresi kısa olsa bile işlem “uzaklaştırma sonucunu doğuruyorsa” m.7/1-b’deki istisna gündeme gelir. Davada cezanın hukuki niteliği, ilgili disiplin yönetmeliği ve işlemin fiili sonucu birlikte incelenmelidir.
İlişik Kesme Kararı Tek Hâkimle mi Görülür?
Hayır. Öğrencilikle ilişik kesilmesi sonucunu doğuran disiplin kararı m.7/1-b’nin açık istisnasıdır. Böyle bir dava tek hâkim kuralı kapsamında değildir.
Ancak her ilişik kesme işlemi disiplin cezası değildir. Azami öğrenim süresinin dolması, kayıt yenilememe, sahte belge, yatay geçiş şartının kaybedilmesi veya başka mevzuat nedeniyle tesis edilen ilişik kesme işlemlerinde hangi bendin uygulanacağı uyuşmazlığın hukuki sebebine göre ayrıca değerlendirilir.
Sınıf Geçme Davaları Tek Hâkimle mi?
Evet. İlköğretim, ortaöğretim veya yükseköğretimde sınıf geçmeye ilişkin idari işlemlere karşı açılan davalar yeni m.7/1-b kapsamında tek hâkim tarafından çözümlenir. Sınıf tekrarı, başarısız sayılma veya sınıf geçme koşullarının uygulanmasına ilişkin işlemler bu kapsama girebilir.
Dava açmadan önce ilgili eğitim mevzuatındaki itiraz veya yeniden değerlendirme yollarının zorunlu olup olmadığı kontrol edilmelidir. İdari başvuru süresi, dava açma süresinin hesabını etkileyebilir.
Not Tespiti ve Sınav Sonucu Davaları
Kanun “not tespiti” işlemlerini açıkça tek hâkim kapsamına almıştır. Sınav puanının hesaplanması, notun sisteme yanlış girilmesi, değerlendirme ölçütünün hatalı uygulanması veya maddi hata iddiası nedeniyle açılan iptal davaları bu çerçevede tek hâkimle görülür.
İdari yargı hâkimi akademik değerlendirmeyi öğretim elemanı gibi yeniden yapmaz; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluğunu denetler. Cevap kâğıdı, sınav tutanağı, puanlama anahtarı, kurul kararı ve ilgili yönetmelik dosyanın temel belgeleridir.
Yurt İşlemlerine Karşı Davalar
Öğrencinin yurda kabulü, yurttan çıkarılması, barınma hakkının sona erdirilmesi, yurt nakli veya yurt başvurusunun reddi gibi idari işlemler m.7/1-b’deki “yurt işlemleri” kapsamında değerlendirilebilir. İşlem aynı zamanda disiplin yaptırımı niteliğindeyse işlemin hukuki dayanağı ayrıca incelenir.
Yurt kararının öğrencinin barınma ve eğitim hayatını acil biçimde etkilediği durumlarda yürütmenin durdurulması talebi önem kazanabilir. İYUK m.27’deki şartların somut biçimde açıklanması gerekir.
Kredi ve Burs İşlemleri
Öğrenci kredisi veya bursun bağlanmaması, kesilmesi, geri alınması veya ilgili idari şartların uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar da tek hâkim tarafından görülür. Kanun kredi ve burs işlemlerini açıkça saydığı için dava değerine bakılmaksızın bu uyuşmazlık türü m.7/1-b kapsamında değerlendirilir.
Kredi veya burs uyuşmazlığında başvuru şartları, öğrencinin gelir/başarı durumu, disiplin kayıtları, bildirim yükümlülükleri ve kurumun dayandığı mevzuat birlikte incelenmelidir.
Dava Nerede Açılır?
Görevli mahkeme idare mahkemesidir. Yetkili idare mahkemesi ise işlemi tesis eden idari makam ve uyuşmazlığın niteliğine göre İYUK’un yetki kurallarıyla belirlenir. Öğrencinin ikametgâhı her durumda tek başına yetkili mahkemeyi belirlemez.
Dilekçe yanlış yerde verilmişse idari yargıda görev ve yetki kuralları uygulanır. Süre kaybı yaşamamak için işlemi tesis eden kurumun açık adı, işlem tarihi ve tebliğ tarihi belirlenmelidir.
Dava Açma Süresi Kaç Gün?
Özel kanunda farklı süre yoksa idare mahkemelerinde genel dava açma süresi İYUK m.7 uyarınca yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür. Ancak öğrenci işlemlerinin dayandığı özel mevzuatta zorunlu itiraz veya farklı süre bulunup bulunmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Not itirazı, disiplin kurulu itirazı veya burs değerlendirme başvurusu gibi idari yolların dava süresine etkisi İYUK m.11 ve özel düzenlemelerle birlikte değerlendirilir. Süre hesabında tebliğ belgesi, elektronik bildirim veya öğrenci bilgi sistemi kaydı önemlidir.
Yürütmenin Durdurulması İstenebilir mi?
Evet. İYUK m.27’deki şartlar varsa öğrenci işleminin yürütmesinin durdurulması talep edilebilir. Bunun için idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte aranır.
Örneğin yanlış not nedeniyle mezuniyetin gecikmesi, bursun kesilmesi nedeniyle eğitimin sürdürülememesi veya yurt işlemi nedeniyle barınma sorunu doğması somut zarar yönünden açıklanabilir. Ancak yürütmenin durdurulması otomatik değildir; dosyadaki belgelerle iki kanuni şart gösterilmelidir.
Tek Hâkim Kararı İstinaf Edilebilir mi?
Tek hâkimle görülmesi, kararın otomatik olarak kesin olduğu anlamına gelmez. İYUK m.45 ve ilgili parasal/konusal sınırlar çerçevesinde bölge idare mahkemesine istinaf yolu değerlendirilir. Ancak 7589 sayılı Kanunla İYUK m.46’ya eklenen yeni hüküm, tek hâkimle görülen davalarda BAM’ın yeniden verdiği kararın Danıştay temyizine kapalı olduğu hâlleri açıkça düzenler.
Bu nedenle öğrenci davasında kanun yolu planı üç aşamalı düşünülmelidir: ilk derece tek hâkim kararı, şartları varsa istinaf ve m.46’daki yeni temyiz sınırları.
Danıştay Temyizi Mümkün mü?
7589 sonrası İYUK m.46/2-a, idare ve vergi mahkemelerinde tek hâkimle görülen davalarda BAM’ın ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar vermiş olsa dahi temyiz yoluna başvurulamayacağını düzenler. Öğrenci davası m.7/1-b gereği tek hâkimle görülüyorsa bu temyiz yasağı önem taşır.
Bununla birlikte hangi kararın kesin olduğu ve istinaf yolunun bulunup bulunmadığı, karar tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte kontrol edilmelidir.
31 Temmuz 2026’dan Önce Açılan Davalar
7589 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin birinci fıkrası, 2576 m.7 ve İYUK m.45-46 değişikliklerinin yürürlük tarihinden önce verilen kararlar hakkında bu kararların verildiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlerin uygulanacağını düzenler. Bu nedenle yeni tek hâkim sistemi geçmiş dosyalara mekanik biçimde uygulanmaz.
Dava açılış ve karar tarihi birlikte incelenmeli; mahkemenin oluşumu ve kanun yolu eski veya yeni rejime göre belirlenmelidir.
Disiplin Dosyasında Hangi Belgeler İncelenir?
Disiplin cezasında soruşturma emri, isnat bildirimi, savunma, tanık ifadeleri, kamera veya dijital kayıtlar, disiplin kurulu kararı, kararın tebliği ve ilgili yönetmelik dosyada bulunmalıdır. Savunma hakkı tanınmadan veya yetkisiz makam tarafından verilen ceza iptal sebebi olabilir.
Öğrencinin fiili ile verilen yaptırım arasında ölçülülük bulunup bulunmadığı da idari işlemin hukuka uygunluk denetiminde önem taşır.
Not Davasında Hangi Belgeler Gerekir?
Sınav kâğıdı, cevap anahtarı, değerlendirme kriteri, sınav komisyonu tutanağı, öğrenci bilgi sistemi ekranı, not itiraz dilekçesi ve kurumun cevabı temel belgelerdir. Maddi hesap hatası ile akademik takdir farklı şekilde değerlendirilir.
Mahkeme teknik veya akademik konuda bilirkişi incelemesine başvurabilir. 7589 ile İYUK m.45’te de bilirkişi yapılmadan karar verilmesi gerektiği hâlde yapılmaması, BAM’ın dosyayı geri gönderme sebepleri arasında açıkça sayılmıştır.
Sık Sorulan Sorular
1. Üniversite not davası tek hâkimle mi?
Evet. 31 Temmuz 2026 sonrası yeni rejimde not tespiti davaları m.7/1-b kapsamında tek hâkimle görülür.
2. Öğrenci disiplin cezası tek hâkimle mi?
Uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç öğrenci disiplin cezaları tek hâkimle görülür.
3. Uzaklaştırma cezası tek hâkim kapsamında mı?
Hayır. Kanun uzaklaştırmayı açıkça istisna tutmuştur.
4. Üniversiteden ilişik kesme tek hâkimle mi?
Disiplin cezası olarak ilişik kesme m.7/1-b kapsamı dışındadır.
5. Yurt davası tek hâkimle mi?
Evet. Öğrenci yurt işlemleri açıkça sayılmıştır.
6. Burs kesilmesine karşı dava tek hâkimle mi?
Evet. Burs ve kredi işlemleri m.7/1-b kapsamındadır.
7. Dava açma süresi kaç gün?
Özel hüküm yoksa genel süre 60 gündür; idari başvuru ve özel mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.
8. Yürütmenin durdurulması istenebilir mi?
Evet. İYUK m.27 şartları varsa talep edilebilir.
9. Tek hâkim kararı istinaf edilir mi?
İYUK m.45 kapsamındaki şartlara göre istinaf yolu değerlendirilir.
10. Danıştay temyizi var mı?
Tek hâkimle görülen davalarda BAM’ın yeniden verdiği kararlar İYUK m.46/2-a kapsamında temyize kapalıdır.
Sonuç
7589 sayılı Kanunla 2576 m.7’de yapılan değişiklik, öğrenci uyuşmazlıklarının önemli bölümünü tek hâkimle görülecek davalar arasına almıştır. Uzaklaştırma ve ilişik kesme dışındaki disiplin cezaları ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar tek hâkim tarafından çözümlenir.
Somut dosyada işlem türü, tebliğ tarihi, idari başvuru yolu, yürütmenin durdurulması ihtiyacı ve kanun yolu birlikte değerlendirilmelidir. Bu içerik 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki 2576 m.7, İYUK ve 7589 sayılı Kanun esas alınarak hazırlanmıştır.
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
