Şirket Hesabından EFT, Havale ve FAST Ücreti: Sınırlar ve İade Hesabı

Şirket hesabından yapılan yurt içi EFT ve FAST işlemlerinde banka, TCMB 2020/4 sayılı Tebliğ m.15’teki azami ücretleri aşamaz; havale için ilgili sınırın yarısı uygulanır. Tavan, gönderilen tutar ve işlem kanalına göre belirlenir. Aynı gün aynı taraflar arasındaki parçalı transferlerde toplam tutar dikkate alınabilse de önceki ücretler hesaptan düşülmeden yeni üst dilim ücreti eklenemez. Hesaptan hesaba işyeri ödemesinde ise gönderen yönünden özel ücret yasağı vardır. İtirazın doğru kurulması için şirketin yaptığı ödeme, banka hizmet bedeli ve vergi ayrı izlenmelidir.

Hangi ticari transferler bu ücret düzenlemesine girer?

5411 sayılı Bankacılık Kanunu m.144 ve TCMB 2020/4 sayılı Tebliğ, banka ücretinin denetiminde birlikte okunur. Tebliğ m.2 kapsamındaki ticari müşteriler için şirketin banka hesabı, ticari amaca hizmet eden gerçek kişi hesabı ve kullanılan hizmet belirlenir. Mali kuruluşlar ve düzenlemedeki özel istisnalar aynı genel çerçeveye otomatik olarak dâhil değildir.

Şirketin tedarikçisine yaptığı ödeme, işletmenin kira havalesi ve ticari borcun banka yoluyla ifası farklı borç ilişkilerine dayanabilir. Ücret incelemesinin konusu, bankanın transfer hizmeti için aldığı bedeldir. Alıcıya ödenmesi gereken satış veya kira bedeli bu ücret alacağıyla karıştırılmaz. Ana borcun tartışmalı olması, banka transfer tarifesini kendi başına değiştirmez.

Finansal tüketicilerin kişisel işlemleri 2020/7 sayılı ayrı düzenlemenin kapsamındadır. Esnafın gerçek kişi olması, mesleki ödemesini tüketici işlemine dönüştürmez. Sözleşmenin tarafı, hesap kullanım amacı ve transfer açıklaması birlikte değerlendirilir. Bankanın aynı mobil uygulamayı bütün müşterilere sunması, farklı hukuki müşteri gruplarını tek bir ücret rejiminde birleştirmez.

EFT, havale ve FAST ayrımı dekonttan yapılır

Tebliğ m.4, EFT ve FAST’ı kullanılan TCMB ödeme sistemi üzerinden tanımlar. Aynı banka içindeki havale, farklı bankaya gönderimde kullanılan EFT veya FAST ile aynı işlem değildir. Mobil uygulamada bütün seçeneklerin para gönderme menüsü altında bulunması bu ayrımı ortadan kaldırmaz. Dekontun sistem türü ve transfer referansı esas alınır.

Bir talimatın hazırlanması, onaylanması ve gerçekleşmesi ayrı aşamalardır. İleri tarihli emir için bugünkü giriş ekranı yerine fiilen gerçekleştirilen transferin kaydı da incelenir. Talimatın sonradan başka kanaldan yeniden verilmesi durumunda hangi işlemin tamamlandığı, hangisinin iptal edildiği belirlenir. İptal edilmiş kayda ait tahsilat da kendi açıklamasıyla gösterilir.

Bankadan yalnız genel bir ücret tablosu istemek yeterli değildir. Somut işlemin EFT, havale, FAST veya uluslararası transfer olarak sınıflandırıldığı açıklanmalıdır. Ücret kodu birden fazla hizmeti kapsıyorsa alt döküm alınır. Doğru sınıflandırma yapılmadan havalenin yarım ücret kuralı veya EFT kanal tavanı uygulanmış kabul edilmez.

6 Ocak 2026’dan itibaren geçerli EFT ve FAST tavanları

TCMB’nin yayımladığı güncel Tebliğ m.15 dipnotundaki 2026 tablosu, 6 Ocak 2026’dan itibaren geçerli parasal dilimleri ve ücretleri gösterir. Aşağıdaki tutarlar BSMV hariç azami hizmet ücretleridir. Bankanın anlaşmayla daha düşük bedel veya ücretsiz işlem sağlaması mümkündür; azami tutar, her müşterinin zorunlu olarak ödeyeceği fiyat değildir.

Tutar sınırında 8.300 TL birinci dilime, 8.300,01 TL ikinci dilime girer. 399.000 TL ikinci dilimde kalır; bu tutarın üzerindeki transfer üçüncü dilimde değerlendirilir. Küsuratın yanlış yuvarlanması, daha yüksek dilimin uygulanmasına yol açmamalıdır. İşlem kanalının da aynı anda doğru seçilmesi gerekir.

Tebliğin asıl madde metnindeki başlangıç rakamları, güncelleme dipnotu okunmadan 2026 işlemlerine uygulanmaz. Eski dekontlar ise sırf bugün incelendiği için yeni tarifeye taşınmaz. Kesinti tablosunda işlem tarihi ve o tarihte yürürlükte olan tavan birlikte gösterilir. Böylece farklı yılların ücretleri tek bir güncel rakamla değerlendirilmez.

Mobil, şube, kiosk ve düzenli ödeme kanalı

Madde 15/1 mobil ve internet bankacılığı ile düzenli ödemeleri aynı ücret sütununa alır. ATM için ayrı tavan, diğer kanallar için başka tavan vardır. TCMB Talimatı 6/IV-a, kiosk işlemlerini ATM ile aynı şekilde değerlendirir. Bu nedenle kiosk kaydını gişe işlemi gibi yüksek kanal tarifesine taşımak hizmet kaydıyla açıklanmalıdır.

İşlemi şirket çalışanının gerçekleştirmesi, kendi başına kanal değiştirmez. Yetkili kullanıcının internet bankacılığında verdiği emir internet işlemi olarak incelenir. Şube çalışanının teknik yardım sağlamasıyla müşterinin gerçekten şube kanalıyla işlem yapması farklı olgulardır. Bankanın arka plandaki işlem kanalı kaydı ile müşteriye verilen belge tutarlı olmalıdır.

Düzenli ödeme talimatı ile tek seferlik transferin ayrımı da korunur. Talimat kapsamında yapılan ödeme, yalnız başlangıçta şubeden başvuru yapılmış olması gerekçesiyle her defasında gişe işlemi sayılmaz. İtirazda talimatın kuruluş belgesi, tekrar eden ödemelerin referansları ve ücret hareketleri sunulur. Transfer adedi ile ücret tahsilatı adedi ayrıca karşılaştırılır.

Havale ücretinin yarısı kuralı nasıl uygulanır?

Madde 15/3 uyarınca havalede, transfer tutarı ve kanal için geçerli EFT azami ücretinin yarısı esas alınır. Önce doğru dilim bulunur, sonra ilgili kanal tavanı yarıya indirilir. Bankanın kendi EFT tarifesindeki her özel indirim oranının havaleye aynen aktarılacağı yönünde ayrıca bir kural kurulmaz; sözleşmedeki havale bedeli de kontrol edilir.

TCMB Uygulama Talimatı 6/IV-c, bu yarım ücret düzenini Türk lirası, yabancı para ve kıymetli maden havaleleri bakımından açıklar. Yabancı para ve maden havalesinde dilimin tespitinde tutarın Türk lirası karşılığı banka gişe döviz alış kurlarıyla bulunur. İşlem günündeki kullanılan kur kayda alınmalıdır.

Havale olarak adlandırılan uluslararası gönderi bu hükme doğrudan yerleştirilmez. Aynı bankanın yurtiçi hesapları arasındaki aktarım ile dış ülkeye gönderim farklı hizmet kayıtları doğurur. Bir işlemin döviz cinsinden olması da tek başına uluslararası transfer olduğu anlamına gelmez. Para birimi, alıcı kuruluş ve ödeme sistemi ayrı sütunlarda gösterilir.

Aynı gün yapılan parçalı transferlerde toplam tutar

Madde 15/4, aynı gün aynı hesaba, isme veya karta aynı hesaptan, isimden veya karttan ayrı transferlerde dilimin toplam tutarla belirlenebilmesine izin verir. Bu, bankanın müşterinin bütün alıcılarına yaptığı ödemeleri tek toplamda birleştirebileceği anlamına gelmez. Hükümdeki gönderen ve alıcı bağlantısı her işlem grubu için bulunmalıdır.

Alt dilimde ücretlendirilmiş işlemlerden alınan bedeller, toplamın üst dilime çıkması nedeniyle hesaplanan ilave ücrette dikkate alınır. Önceki ücretler yok sayılarak üst dilim tavanının tamamı yeniden eklenmez. Denetimde gün içindeki işlem sırası, birikimli tutar, önceki tahsilatlar ve sonradan alınan fark birlikte görülür.

Bankanın toplama yöntemini kullanması ile her ödeme için bağımsız hesap yapması birbirine karıştırılmamalıdır. Şirket, dekontları banka gününe ve gönderen alıcı eşleşmesine göre sıralar. Farklı hesaplardan çıkan veya farklı alıcılara giden hareketlerin hangi hukuki nedenle birleştirildiği açıklatılır. Aynı fatura açıklaması tek başına kanundaki hesap ve taraf koşullarının yerine geçmez.

FAST işlemine gece veya hafta sonu ek bedeli

Madde 15/7 FAST ücretini m.15/1’deki azami sınırlara bağlar. FAST’ın sürekli çalışması veya transferin hafta sonunda tamamlanması, bu fıkrada daha yüksek bir ücret tavanı doğurmaz. Tebliğin eski ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Eski saat uygulamalarını gösteren geçmiş tarihli internet tabloları güncel kesintinin dayanağı sayılamaz.

FAST işleminde ücret tavanı ile sistemin işlem tutarı limiti farklı düzenlemelerdir. Ücret tablosunda yüksek tutar dilimi bulunması, her tutarın FAST üzerinden teknik olarak gönderilebildiğini göstermez. Gerçekte kullanılan sistemin işlem referansı esas alınır. Bankanın uygulamasındaki gönderim üst sınırı, ücret tavanını aşma yetkisi sağlamaz.

Hafta sonu alınan bedel incelenirken işlem gerçekten FAST mı, ileri tarihli EFT emri mi sorusu çözülür. Sonraki iş gününde gerçekleşen EFT ile anında sonuçlanan FAST aynı kayıt değildir. Ücret tahakkuk zamanı ve hizmetin gerçekleşmesi ayrı gösterildiğinde, bankanın hangi işlem için bedel aldığı somut biçimde denetlenebilir.

Hesaptan hesaba işyeri ödemesinde gönderenden ücret alınmaz

Madde 15/8, hesaptan hesaba işyeri ödemelerinde gönderenden ücret alınmasını yasaklar. M.4’te bu işlem, ticari müşterinin bankayla yaptığı sözleşme kapsamında mal veya hizmet bedelinin FAST ya da havale ile tahsil edilmesi olarak tanımlanır. Dolayısıyla özel ödeme ürününün sözleşme ve işlem kaydı belirleyicidir.

Her şirket hesabına yapılan sıradan havale bu tanıma otomatik olarak girmez. Alıcının ticaret şirketi olması ve açıklamaya fatura yazılması, bankayla kurulmuş işyeri tahsilat ilişkisini tek başına kanıtlamaz. Ürün kodu, işyeri ödeme kaydı ve ilgili sözleşme üzerinden m.15/8’in uygulanacağı işlem ortaya konulur.

Gönderenin ücret yasağı, alıcı işyerinin bankasıyla ilişkisindeki bütün ücretlerin sıfır olduğu anlamına gelmez. İşyeri yönünden ayrı hükümler bulunur. Bu incelemede göndericiden tahsil edilmiş transfer bedeli ele alınır. Aynı işlemde alıcıya net geçen tutar ile göndericinin hesabındaki ücret hareketi karıştırılırsa yanlış kişinin alacağı talep edilmiş olur.

Müşteri hatası nedeniyle para dönerse hangi ücret alınır?

Madde 15/6, müşteri hatası nedeniyle para veya kıymetli maden transferinin iadesi gerektiğinde üçüncü kişilere ödenen tutarlar dışında ücret alınamayacağını düzenler. Bu hüküm iade işleminin bedeliyle ilgilidir. İlk gönderimde tamamlanmış transfer hizmeti için alınan her ücretin kendiliğinden silindiği şeklinde okunmaz.

Üçüncü kişiye ödeme ileri sürülüyorsa alıcı kuruluş, ödeme tutarı ve ilgili iade işlemiyle bağlantı açıklanır. Bankanın kendi personel zamanı veya genel işlem maliyeti dış ödeme yerine geçirilmez. Ana paranın geri dönmesi ile ek iade ücretinin tahsilatı ayrı hesap hareketlerinde gösterilir. Önceden yapılmış ücret düzeltmesi de hesaba alınır.

Havale bilgi değişikliği ücretine ilişkin tüketici başvurusu, 2020/7 kapsamında farklı bir talebi açıklar. Ticari müşteride tüketici maddesi kopyalanmaz. Aynı şekilde ödeme emrinin geri alınması, bankanın emri durdurup durduramayacağına ilişkindir; ücretin sınırı, transferi geri çekme hakkını kendiliğinden yaratmaz.

Uluslararası transfer ve kıymetli maden gönderiminde sınır

Talimat 6/IV-f, uluslararası para transferi ve mesajlaşma ücretini banka ile ticari müşteri arasındaki sözleşmeye bırakır. Yurtiçi EFT tablosu, uluslararası muhabir banka giderlerine otomatik olarak uygulanmaz. Transferin güzergâhı ve ücret paylaşımı belgesi, gönderen bankanın kendi hizmet bedeliyle birlikte ayrı okunmalıdır.

Madde 15/5 kıymetli maden transferinde, transfer sistemini işleten kuruluşun işlem başına belirlediği ücretin yüzde on beş fazlasını üst sınır kabul eder. Burada madenin piyasa değerinin yüzde on beşi esas alınmaz. Aynı banka içindeki maden havalesiyle bir transfer sisteminden yapılan maden gönderiminin ayrımı korunur.

Bir gönderimde döviz alım satımı da yapılmışsa kur farkı ile transfer ücreti birbirinin yerine yazılmaz. Bankadan transfer bedeli, mesajlaşma veya dış kuruluş kalemi ve döviz işleminin kaydı ayrı istenir. Toplam hesap çıkışının tamamını EFT hizmet ücreti saymak, gerçek ödeme ile uyuşmayan bir iade hesabı oluşturur.

Tavanın altında kalan ücret de sözleşmeyle karşılaştırılır

Tebliğ m.5 uyarınca ücret tarifesi, bilgilendirme formu ve işlem bedelinin açıklanması denetlenir. Bankanın yasal tavanı aşmaması, müşteriye önceden tanınmış daha düşük fiyatı aşmasını kendiliğinden haklı kılmaz. Tarife, kampanya süresi ve şirketin özel anlaşması aynı tarihe göre karşılaştırılır. İndirimli anlaşmanın hangi hesapları kapsadığı da belirlenir.

Madde 7/1 artışın en az iki iş günü önce bildirilmesini ve geçmiş döneme uygulanmamasını düzenler. Talimatta önceden bildirilmiş geçici indirim süresinin bitimine ilişkin istisna vardır. Bu nedenle kampanya metni okunmadan bütün fiyat değişikliklerinin bildirimsiz yapıldığı söylenmez. Değişikliğin türü ve yürürlük tarihi açıklanır.

Talimat 3/j’ye göre sınırlanan ücretlere BSMV dâhil değildir. Ekstredeki vergi dâhil toplam doğrudan tabloda yazan hizmet bedeliyle karşılaştırılmaz. Bankadan matrah ve vergi dökümü istenir. Vergi olarak gösterilen miktarın gerçekten bu niteliği taşıması gerekir; hizmet bedelinin bir kısmını farklı adla kaydetmek azami sınırı ortadan kaldırmaz.

Toplu transferlerde inceleme tablosu ve bankaya itiraz

Şirketin ödeme dosyasında her satıra transfer referansı, gönderen hesap, alıcı, tarih, tutar, kanal, ücret ve vergi yazılır. Aynı gün toplama uygulandıysa ayrıca grup toplamı ve önceki ücretler gösterilir. Tavan aşımı ile anlaşılmış düşük fiyatın aşımı ayrı gerekçelere dayanır. Her işlem için fazla kesinti bu iki denetimden sonra belirlenir.

Banka başvurusunda bütün transferlerin topluca ücretsiz olduğu ileri sürülmez. Yanlış dilim, yanlış kanal, havalede yarım tavanın uygulanmaması, önceki ücretin mahsup edilmemesi veya özel gönderen yasağı somut kayıtla belirtilir. Bu ayrım, bankanın hangi kalemi neden geri ödemesi gerektiğini anlaşılır hâle getirir. Talep edilen miktar önceki iadeler düşülerek yazılır.

Uyuşmazlık sürerse ticari para alacağı yönünden TTK m.4/1-f, m.5 ve m.5/A uygulanır. Ticari arabuluculuk sonrası dava süresi incelemesi, son tutanak ve takip eden başvurunun değerlendirilmesine yardımcı olur. Banka şikâyeti bütün süreleri kendiliğinden durdurmaz. İade kabul edildiğinde karar yazısı yanında fiilî geri ödeme de kontrol edilir; yeniden kesilen ücret ayrıca kayda alınır.

Gönderim ve iade dekontları nasıl eşleştirilir?

Transferin geri dönmesi halinde ilk gönderim kaydı, dönüş kaydı ve her iki aşamada alınan ücretler ayrı gösterilir. İade edilen ana paranın hesaba geçmesi, ilk ücretin de otomatik iade edildiğini göstermez. Başvuruda para transferinin hangi nedenle dönmüş olduğu bankanın açıklamasıyla karşılaştırılır. Müşteri hatası iddiası varsa yanlış olduğu ileri sürülen bilgi somutlaştırılır; yalnız işlemin başarısız olması bu niteliği açıklamaz. Gönderim kanalının veya ödeme türünün kayıtlar arasında farklı yazılması halinde banka sistemindeki işlem sınıfı da istenir. Böylece uygulanacak tavanın hangi işleme ve hangi tarihe ait olduğu denetlenir. Muhasebenin yaptığı toplam masraf kaydı, tek tek transferler için hazırlanan bu karşılaştırmanın yerine geçmez. Bankanın yaptığı düzeltmeler tabloya aynı işlem numarası altında işlenir ve kalan tutar buna göre güncellenir.

Ticari EFT, havale ve FAST ücretleri hakkında sorular

2026’da şirketin internet EFT’si için tek bir ücret sınırı mı var?

Hayır. 6 Ocak 2026 itibarıyla tutar dilimine göre 7,97 TL, 15,96 TL veya 199,41 TL azami hizmet bedeli uygulanır. BSMV bu tutarlara dâhil değildir; daha düşük anlaşılmış ücret ayrıca korunur.

8.300 TL hangi EFT dilimindedir?

8.300 TL birinci dilimdedir. İkinci dilim 8.300,01 TL’den başlayıp 399.000 TL’ye kadar sürer. Bu tutarın üzeri üçüncü dilimdir. İşlem kanalı da ücret seçiminde ayrıca dikkate alınır.

Şirket havalesi EFT ile aynı tavana mı tabidir?

M.15/3 havalede ilgili EFT tavanının yarısını öngörür. Doğru tutar dilimi ve kanal önce bulunur. Bankanın sözleşmeyle belirlediği daha düşük havale ücreti de ayrıca incelenir.

Aynı gün tedarikçiye parçalı ödeme yaptım; önceki ücretler silinir mi?

Toplam tutarla üst dilim belirlenirse alt dilimde alınmış ücretler ilave ücret hesabında dikkate alınır. Önceki tahsilatlar yok sayılarak üst dilimin tamamı yeniden eklenemez. Gönderen alıcı eşleşmesi doğrulanır.

Cumartesi FAST işleminde daha yüksek tavan var mı?

M.15/7 FAST’ı EFT azami sınırlarına bağlar. Hafta sonu olması ayrı bir yüksek tavan doğurmaz. Geçmiş saat uygulamalarına ilişkin kaldırılmış hüküm güncel kesintiye uygulanmaz.

Her şirket hesabına ödeme gönderenden ücretsiz midir?

Hayır. M.15/8’in yasağı, m.4’te tanımlanan sözleşmeye dayalı hesaptan hesaba işyeri ödemesidir. Alıcının şirket olması tek başına bu özel ürünün kullanıldığını kanıtlamaz.

Döviz havalesinde dilim hangi kurla bulunur?

Talimat 6/IV-c, yabancı para ve kıymetli maden havalesinin Türk lirası karşılığında banka gişe döviz alış kurunu esas alır. İşlem günü, kullanılan kur ve gerçek transfer türü belgelenir.

Yanlış gönderim geri gelince banka kendi iade ücreti alabilir mi?

Müşteri hatası nedeniyle iade gereken durumda m.15/6 yalnız üçüncü kişilere ödenen tutarlara izin verir. İade hizmeti ile ilk transfer bedeli ayrılır; dış ödeme gerçek işlem bağlantısıyla açıklanır.

Yurtdışı SWIFT için EFT tablosunu kullanabilir miyim?

Uluslararası transfer ve mesajlaşma ücretleri Talimat 6/IV-f kapsamında sözleşmeyle belirlenir. Yurt içi EFT tavanı doğrudan aktarılmaz. Gönderen banka, dış kuruluş giderleri ve kur işlemi ayrı incelenir.

Banka ücreti geri verdiğini yazdı; dosya kapanır mı?

Yazılı kabulün ardından şirket hesabına gerçekten geçen tutar kontrol edilir. Eksik ödeme, vergi düzeltmesi ve sonraki yeniden kesinti karşılaştırılır. Aynı tahsilat iki kez talep edilmeden açık kalan miktar belirlenir.

Mersin ve İstanbul şirketlerinin ödeme dosyaları

Birden çok ilde şubesi olan şirketin transfer ücretleri banka ve hesap bazında eşleştirilir. Mersin’deki işletmenin tedarikçi ödemesiyle İstanbul merkezinin toplu ödeme dosyası aynı gün içinde görünse de gönderen ve alıcı koşulları incelenmeden birleştirilmez. İnceleme, merkezi muhasebe kayıtları ile bankanın gerçekleşmiş işlem kayıtlarının karşılaştırılmasına dayanır.

Hukuki değerlendirme için iletişim

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →