Tapudaki Orman Şerhi Nasıl Kaldırılır? 6831 Ek Madde 22 | 2026

Orman şerhi kaldırmanın 2026 hukuki dayanağı nedir?

Orman şerhi kaldırma konusunda 2026 yılındaki temel değişiklik 7584 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 14. maddesidir. Bu madde, 6831 sayılı Orman Kanununa Ek Madde 22’yi ekledi. Kanun 20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve Ek Madde 22 aynı tarihte yürürlüğe girdi.

Ek Madde 22 eski tapu ile kesinleşmiş orman kadastrosu arasındaki belirli uyuşmazlıklar için özel bir idari ve adli çözüm kurar. Düzenleme her orman şerhini otomatik olarak kaldırmaz. Kanun; tapunun nasıl oluştuğunu, taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğunu, Hazine adına tescilin bulunup bulunmadığını, önceki tapu iptal kararının infaz edilip edilmediğini, taşınmazın özel istisna alanlarından birinde bulunup bulunmadığını ve varsa önceki tazminat ödemesini ayrı ayrı dikkate alır.

Bu nedenle tapu kaydında yalnızca “orman” kelimesinin bulunması Ek Madde 22 uygulaması için yeterli değildir. Önce şerhin kaynağı, kesinleşmiş orman kadastrosunun tarihi ve hukuki niteliği, özel tapu kaydının dayanağı ile taşınmazın bugünkü tescil durumu ortaya çıkarılır. Kanunun kurduğu sistem, gerçek veya tüzel kişi adına geçerli bir özel mülkiyet kaydının varlığını merkez alır.

6831 Ek Madde 22 kapsamında kimler başvurabilir?

Birinci grup, taşınmaz hâlen gerçek veya tüzel kişi adına tapuda kayıtlıyken kesinleşmiş orman kadastrosu nedeniyle kısmen veya tamamen Devlet ormanı sınırı içinde kalan maliklerden oluşur. Ek Madde 22’nin birinci fıkrası, Hazine adına kayıtlı olmayan ve tapu-kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulup hâlen özel kişi adına tescilli taşınmazı açıkça kapsar. Bu durumda malik idareye başvurur.

Kadastro tespiti hakkında dava devam ediyorsa başvuru hakkı yalnız tapu malikiyle sınırlı tutulmamıştır. Kanun, kadastro tespitleri davalı olan taşınmazlarda davaya taraf gerçek veya tüzel kişilerin de başvurabileceğini düzenler. Başvurudan sonra Orman Genel Müdürlüğü kaydın doğruluğunu resen inceler. İdarenin inceleme görevi, başvuranın eski tapu kayıtlarını ve kadastro dayanaklarını dosyaya sunma yükünü ortadan kaldırmaz; belge zincirinin eksiksiz kurulması uyuşmazlığın doğru değerlendirilmesini sağlar.

İkinci grup, açılan dava sonunda özel tapusu iptal edilmiş ve karar kesinleşmiş olmakla birlikte iptal kararı tapuda henüz infaz edilmemiş kişilerdir. Bu grupta taşınmaz bedeli için mahkeme kararı gereğince ödeme yapılmamışsa Ek Madde 22 uygulanır. Önceden ödeme yapılmışsa yapılan toplam ödemenin Hazineye geri verilmesi gerekir ve geri verilecek tutar taşınmazın güncel rayiç bedelinden az olamaz.

Üçüncü grup, tapu iptal kararı kesinleşip infaz edilmiş veya taşınmaz rızaen terk edilerek Hazine adına tescil edilmiş eski maliklerle onların akdi ve kanuni halefleridir. Bu durumda kanun doğrudan “iade” mekanizması kurar. Başvuru süresi Ek Madde 22’nin yürürlüğe girdiği 20 Haziran 2026 tarihinden itibaren iki yıldır. Dolayısıyla bu kategori bakımından süre hesabı ayrıca önem taşır; hak sahibinin dosyayı son güne bırakmadan idareye sunması gerekir.

Tapudaki orman şerhinin kaldırılması için şartlar nelerdir?

Hâlen özel kişi adına kayıtlı taşınmaz bakımından dört temel şart birlikte aranır. Birincisi, taşınmazın Ek Madde 22 yürürlüğe girmeden önce kesinleşmiş orman kadastrosuna göre kısmen veya tamamen Devlet ormanı olarak sınırlandırılmış olmasıdır. İkincisi, taşınmazın Hazine adına kayıtlı olmamasıdır. Üçüncüsü, tapunun tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre oluşturulmuş ve hâlen gerçek ya da tüzel kişi adına tescilli bulunmasıdır. Dördüncüsü ise Orman Genel Müdürlüğünün resen yapacağı inceleme ve araştırma sonunda özel kişi adına mevcut tapu kaydının doğruluğunu tespit etmesidir.

Bu şartlar gerçekleştiğinde kanun sonucu açık biçimde bağlamıştır: mevcut tapu kaydı bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüğünde varsa orman şerhi terkin edilir. Buradaki “bedel alınmaksızın” ifadesi, tapunun geçerli kabul edilmesi için bir satış bedeli istenmeyeceğini gösterir. Buna karşılık Ek Madde 22, yapılacak işlemlerin hizmet giderlerinin tapu maliklerince Orman Genel Müdürlüğü hesabına yatırılacağını ayrıca düzenler. Satış bedeli ile işlem/hizmet gideri aynı kavram değildir.

Şerhin kaldırılması yalnız tapu sicilinde teknik bir silme işlemi değildir. Orman kadastro kaydı da uygulama sonucuna göre güncellenir. Bu nedenle malik yalnız tapu müdürlüğüne tek satırlık terkin talebi vermekle süreci tamamlamaz; Ek Madde 22’nin öngördüğü OGM incelemesinin ve ilgili idari işlemlerin sonuçlanması gerekir.

Başvuru nereye yapılır ve inceleme nasıl yürür?

Kanun “idareye başvuru” ve Orman Genel Müdürlüğünün incelemesini esas alır. Dosyanın taşınmazın bulunduğu yer ve orman kadastro kayıtlarıyla bağlantılı şekilde yetkili orman idaresine sunulması gerekir. Başvuruda güncel tapu kaydı, kadastro ve orman kadastro belgeleri, varsa eski tapu kayıtları, tescilin hukuki dayanağı, kimlik veya tüzel kişi belgeleri ve devam eden/sonuçlanmış davalara ait kararlar birlikte gösterilir.

OGM’nin resen incelemesi, mevcut tapu kaydının gerçek ve hukuken doğru olup olmadığının araştırılmasına yöneliktir. İdare; tapu kütüğü, kadastro tutanakları, paftalar, orman kadastro dosyası, mahkeme kararları ve arşiv kayıtları üzerinden bağlantıyı kurar. Taşınmazın koordinatları ile eski kayıtların zemine uygulanması da önemlidir. Ek Madde 22’nin kapsam dışı bıraktığı yerlerden biri söz konusuysa başvuru olumlu sonuçlandırılamaz.

Başvuru sonucunda tapu kaydı geçerli kabul edildiğinde orman şerhi terkin edilir. Taşınmaz üzerinde daha önce verilmiş orman izni veya yapılmış kiralama varsa Ek Madde 22 bunların iptal edilmiş sayılacağını düzenler. Bu sonuç, özel mülkiyet kaydının geçerli kabul edilmesiyle orman kullanımına bağlı önceki izin/kira düzeninin birlikte sona ermesini amaçlar.

Başvurunun reddedilmesi veya taraflar arasında Ek Madde 22’nin uygulanmasına ilişkin uyuşmazlık çıkması hâlinde kanun görevli yargı yerini özel olarak belirlemiştir. Bu ayrım, idari işlem niteliğindeki ara aşamalarla mülkiyet uyuşmazlığının hangi yargı kolunda ele alınacağını dosyanın somut talebine göre doğru kurmayı gerektirir.

Orman şerhi uyuşmazlığında hangi mahkeme görevlidir?

6831 sayılı Kanun Ek Madde 22’nin son fıkralarından biri tartışmayı açıkça çözer: bu maddenin uygulanmasından kaynaklanan tüm anlaşmazlıklar taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür. Dolayısıyla Ek Madde 22 kapsamındaki tapu kaydının geçerliliği, iade, şerhin kaldırılması ve düzenlemenin uygulanmasından doğan özel hukuk nitelikli uyuşmazlıkta kanunun gösterdiği görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Yetki bakımından da madde taşınmazın bulunduğu yeri işaret eder. Dava dosyasında tapu kaydı, çap, kadastro paftası, orman kadastro haritası, dayanak belgeler, varsa eski mahkeme kararları ve OGM başvuru dosyasının eksiksiz bulunması gerekir. Taşınmaz sınırı teknik uyuşmazlık içeriyorsa bilirkişi ve harita uygulaması davanın merkezine yerleşir.

Ek Madde 22 devam eden davalar için özel bir bekleme kuralı da getirmiştir. Madde kapsamındaki işlemler sonuçlanıncaya kadar orman idaresi veya Hazine tarafından açılması gereken davalar açılmaz; devam eden davalarda Ek Madde 22 işlemleri bekletici mesele kabul edilir ve sonucuna göre işlem yapılır. Ayrıca bu taşınmazların aynına yönelik dava açılmasına ilişkin hak düşürücü süreler bu süreçte işlemez.

Tarafların vazgeçtiği tapu iptali ve tescil, orman şerhinin kaldırılması ve tapu iptali sebebiyle açılmış tazminat davaları dahil derdest dosyalar bakımından kanun, davanın konusuz kalmasına, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına ve taraflar lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesine ilişkin özel sonuç düzenlemiştir. Bu sonuç yalnız kanundaki şartları taşıyan ve düzenleme kapsamında çözümlenen dosyalarda uygulanır.

Ek Madde 22 hangi taşınmazlarda uygulanmaz?

Yeni düzenlemenin en kritik bölümlerinden biri istisna listesidir. Her eski tapu veya her orman sınırı uyuşmazlığı Ek Madde 22 kapsamına girmez. Kanun; 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu kapsamında tapuya bağlanan belirli yerleri, mülga 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu kapsamında tapuya bağlanıp temlik şartları yerine getirilmemiş taşınmazları, 4785 sayılı Kanun kapsamında bedeli ödenerek devletleştirilen yerleri, eski orman mevzuatı kapsamında tevzi edilip tapuya bağlanmamış alanları, tapu-kadastro veya imar çalışmasında uygulama görmemiş eski kayıtlı taşınmazları ve 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamındaki taşınmazları kapsam dışında bırakır.

Ayrıca kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, turizm merkezleri, turizm bölgeleri ve turizm alanlarında kalan yerler; Boğaziçi Kanunu kapsamındaki yerler; mübadele anlaşmaları kapsamındaki taşınmazlar; özel statülü orman alanları; sonradan orman rejimine alınan yerler; izin ve irtifak hakkı tesis edildiğinden ifraz edilerek oluşturulan alanlar; yanan orman sahaları ile geometrisi ve arz üzerindeki yeri belli olmayan taşınmazlarda Ek Madde 22 uygulanmaz.

Ormanların korunması, istihsal ve imarıyla ilgili her tür bina ve tesis bulunan yerler de madde kapsamında değerlendirilemez. Bu istisna, başvurudan önce taşınmazın yalnız tapu tarihine değil bugünkü fiilî ve hukuki niteliğine de bakılmasını zorunlu kılar.

Orman şerhi kaldırma başvurusunda hangi belgeler hazırlanmalıdır?

Başvuru dosyası en az şu belge gruplarını içermelidir: güncel ve takyidatlı tapu kaydı; tapunun ilk oluşumundan bugüne tedavül kayıtları; kadastro tutanağı ve dayanak belgeleri; orman kadastro tutanağı, haritası ve kesinleşme bilgisi; varsa imar uygulamasına ait düzenleme belgeleri; eski tapu senetleri ve kayıt örnekleri; malik gerçek kişi ise kimlik ve veraset/halefiyet belgeleri, tüzel kişi ise temsil ve yetki belgeleri; taşınmaz hakkında açılmış veya sonuçlanmış davalara ait karar, kesinleşme şerhi ve infaz bilgileri; daha önce tazminat ödenmişse ödeme belgesi.

Taşınmaz Hazine adına tescil edilmişse başvuranın önceki malik veya onun akdi/kanuni halefi olduğunu gösteren zincir ayrıca kurulmalıdır. Miras yoluyla geçişte veraset ilamı ve tapu intikal bilgileri; satış, bağış veya başka akdi halefiyette ise devir belgesi incelenir. Kanun başvuruyu ismen eski maliklerle sınırlamamış, akdi ve kanuni halefleri de kapsama almıştır.

Rayiç bedel tartışması yalnız önceden tazminat ödenmiş dosyada ortaya çıkar. Ek Madde 22, Hazineye geri ödenecek tutarın önceki toplam ödemeden ibaret olmadığını, güncel rayiç bedelin altında kalamayacağını açıkça söyler. Rayiç bedel 6292 sayılı Kanun kapsamında Milli Emlak Genel Müdürlüğünce hesaplanır.

İade veya şerh terkininden sonra tazminat ve ecrimisil istenebilir mi?

Kanun bu konuda da net bir hüküm içerir. Ek Madde 22 kapsamında iade işlemi gerçekleşirse idarelerden hiçbir şekilde tazminat ve ecrimisil talep edilemez. Bu hüküm, iade gerçekleşen taşınmaz için geçmiş kullanım dönemine ilişkin idareden ayrıca tazminat veya ecrimisil istenmesinin önünü kapatır. İadenin kendisi ile ayrıca parasal talep aynı anda yürütülmez.

Bu sonuç, taşınmazın kapsamda olup olmadığını baştan doğru belirlemenin önemini artırır. Hak sahibi, iade mekanizmasını kullanırken daha önce açtığı tazminat davasının, yapılan ödeme ve geri ödeme hesabının ve iade sonrası parasal taleplerinin kanundaki özel sonuçlardan nasıl etkilendiğini dosya bazında birlikte değerlendirmelidir.

2026’da işlem sırası nasıl kurulmalıdır?

1. Güncel tapu kaydı ve orman şerhinin tam metni alınır.
2. Kesinleşmiş orman kadastro dosyası ve taşınmazın bu sınırla ilişkisi belirlenir.
3. Tapunun oluşum sebebi ve eski kayıt zinciri çıkarılır.
4. Hazine tescili veya kesinleşmiş tapu iptal kararı varsa infaz ve ödeme durumu tespit edilir.
5. Ek Madde 22’nin istisna listesi tek tek kontrol edilir.
6. Yetkili orman idaresine belgeli başvuru yapılır.
7. OGM inceleme sonucu ve varsa rayiç/geri ödeme süreci takip edilir.
8. Uyuşmazlık sürerse taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde Ek Madde 22’ye dayalı talep kurulur.
9. Terkin/iade sonrası tapu ve orman kadastro kaydının güncellendiği kontrol edilir.

Bu sıra, “önce dava açalım, sonra belgeyi toplarız” yaklaşımının önüne geçer. Kanun 2026’da idari incelemeyi özel olarak düzenlediği için başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması mülkiyet uyuşmazlığının çözümünü doğrudan etkiler.

İlgili rehberler

• Hazineye geçen orman tapusunu geri alma şartları
• Orman tapusu iadesinde görevli mahkeme
• 2/B uygulamasının yeniden yapılması ve ikinci kadastro

Resmî kaynak

7584 sayılı Kanunun kabul edilmiş metni ve kanun bilgileri için TBMM kanun sayfası; yürürlükteki konsolide 6831 sayılı Orman Kanunu metni için Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →