Ceza Hukuku • Güncel 2026
TCK 240 Mal veya hizmet satımından kaçınma Suçu ve Cezası
TCK 240 Mal veya hizmet satımından kaçınma hakkında güncel madde metni, ceza, soruşturma, delil ve uygulama rehberi.
TCK 240 Mal veya hizmet satımından kaçınma hakkında bu rehber; güncel madde metnini, suçun unsurlarını, yaptırımı, soruşturma koşullarını, delilleri ve benzer suçlardan ayrımı tek dosya düzeninde açıklar. Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır.
TCK 240 Kısa Özet
Kanunilik ilkesi TCK 240 incelemesinin başlangıç noktasıdır. Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. Bu nedenle mal veya hizmet satımından kaçınma başlığı altında benzer görünen her davranış otomatik olarak suç sayılamaz. Kanun hükmünün çekirdeği şöyledir: (1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Dosya, yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi yöntemiyle incelenmelidir.
| Korunan değer | ekonomik düzen, bilişim güvenliği ve kamu idaresinin dürüst, tarafsız işleyişi |
|---|---|
| Kanuni hareket | (1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| Manevi unsur | TCK 240 kapsamındaki mal veya hizmet satımından kaçınma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir. |
| Takip ve görev | TCK 240 metninde özel şikâyet koşulu bulunmadığından mal veya hizmet satımından kaçınma soruşturması kural olarak resen yürütülür. TCK 240 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. |
TCK 240 Güncel Madde Metni
Mal veya hizmet satımından kaçınma
(1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Madde metni 16 Ağustos 2026 tarihinde güncel konsolide metinden kontrol edilmiştir. Suç tarihindeki metin ve sonradan yürürlüğe giren lehe düzenleme ayrıca karşılaştırılmalıdır.
TCK 240 Fıkralarının Dosyaya Uygulanması
| Hüküm | Kanuni içerik | Uygulama kontrolü |
|---|---|---|
| 1. fıkra | (1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. | Temel fiil ve yaptırım bu hükümden çıkarılır. Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. |
TCK 240 ile Korunan Değer ve Suçun Hukuki Yapısı
Kanunilik ilkesi TCK 240 incelemesinin başlangıç noktasıdır. Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. Bu nedenle mal veya hizmet satımından kaçınma başlığı altında benzer görünen her davranış otomatik olarak suç sayılamaz.
TCK 240, ihmali veya yükümlülük ihlaline dayalı bir düzenlemedir. Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. Yükümlülüğün hukuki kaynağı, yükümlü kişi ve yerine getirme imkânı gösterilmeden yalnız olumsuz sonuçtan hareketle TCK 240 sorumluluğu kurulamaz.
Mal veya hizmet satımından kaçınma Suçunun Unsurları ve Cezası
| İnceleme başlığı | TCK 240 bakımından cevap |
|---|---|
| Fiil | (1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| Özel odak | Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. |
| Yaptırım | (1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. |
| İspat yöntemi | yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi |
TCK 240 kapsamında iştirak iddiası, ortak mekân veya tanışıklık üzerinden kurulamaz. Müşterek fail, azmettiren ve yardım edenin katkısı; karar, hareket ve sonuç üzerindeki etkisine göre ayrı nitelendirilir.
TCK 240 Dosyasına Özgü Hukuki Analiz
Mal veya hizmet satımından kaçınma için belirleyici nokta: Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. Bu nedenle ilk inceleme maddeye özgü ana kontrol: belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. üzerinden başlar; ardından piyasa fiyatı, stok, üretim, satış ve dağıtım verilerinin suç tarihindeki karşılaştırması ile olay anlatımının uyumu sınanır.
Kanuni hareketin somutlaştırılması: “(1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” hükmündeki fiillerden hangisinin isnat edildiği açıkça gösterilmelidir. Sipariş, sevk, depo, fatura ve teslim belgelerinden kurulan mal hareketi ve kamu ihtiyacının veya fiyat değişiminin nedenini açıklayan kurum ve meslek kuruluşu kayıtları, hareketin zamanı, konusu ve sonucu bakımından birlikte okunur. Maddede aranan özel amaç, sıfat, izin, tehlike veya netice birbirinin yerine kullanılamaz.
Bu suça özgü son kontrol: yetki, görev, mali hareket, elektronik kayıt, menfaat ve karar zincirinin her şüpheli yönünden kişiselleştirilmesi gerekir. Yayma, haber, kaçınma ya da taahhüt fiilini gösteren yazışma ve ilanlar ile alternatif tedarik, mevsimsellik ve piyasa koşullarını ayıran uzman incelemesi arasındaki uyum, isnadın TCK 240 kapsamında mı yoksa idari, disiplin, tazminat ya da başka bir suç kapsamında mı kaldığını gösterir.
TCK 240 Dosyasında Cevaplanması Gereken Sorular
- İsnat edilen somut hareket, TCK 240 metnindeki hangi fiile karşılık geliyor?
- Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır.
- TCK 240 metni fail yönünden ayrıca bir sıfat aramıyorsa suç herkes tarafından işlenebilir. Bununla birlikte mal veya hizmet satımından kaçınma isnadında fiilî hâkimiyet, özel yükümlülük, izin durumu ve maddede kullanılan kişi tanımı her şüpheli bakımından ayrı denetlenir.
- TCK 240 kapsamındaki mal veya hizmet satımından kaçınma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir.
- TCK 240 mal veya hizmet satımından kaçınma suçu, kanuni yükümlülüğün yerine getirilmemesi ve maddede varsa tehlike veya sonuç koşulunun doğmasıyla tamamlanır. Salt ihmal suçlarında teşebbüs kural olarak mümkün değildir.
Fail, Mağdur, Suç Konusu ve Manevi Unsur
TCK 240 metni fail yönünden ayrıca bir sıfat aramıyorsa suç herkes tarafından işlenebilir. Bununla birlikte mal veya hizmet satımından kaçınma isnadında fiilî hâkimiyet, özel yükümlülük, izin durumu ve maddede kullanılan kişi tanımı her şüpheli bakımından ayrı denetlenir.
TCK 240 kapsamındaki mal veya hizmet satımından kaçınma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir. TCK 240 dosyasında olası kast, özel amaç, saik veya taksir aranıyorsa bunların her biri kanun metnindeki yeriyle sınırlı değerlendirilir; aynı kurumda çalışma veya sonucun meydana gelmesi manevi unsurun yerine geçmez.
Tamamlanma, Teşebbüs, İştirak ve İçtima
TCK 240 mal veya hizmet satımından kaçınma suçu, kanuni yükümlülüğün yerine getirilmemesi ve maddede varsa tehlike veya sonuç koşulunun doğmasıyla tamamlanır. Salt ihmal suçlarında teşebbüs kural olarak mümkün değildir.
Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. Yükümlülüğün hukuki kaynağı, yükümlü kişi ve yerine getirme imkânı gösterilmeden yalnız olumsuz sonuçtan hareketle TCK 240 sorumluluğu kurulamaz. İştirak değerlendirmesinde her kişinin TCK 240 kapsamındaki icra hareketine, karara veya sonuca katkısı ayrı gösterilir.
Benzer suçtan fark: TCK 239 Ticarî sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrının açıklanması farklı bir kanuni hareket veya koruma alanına dayanır. TCK 240 uygulanırken maddeler yalnız başlık benzerliğiyle değil; fiil, suç konusu, fail sıfatı ve manevi unsur karşılaştırılarak ayrılır.
TCK 240 Dosyasında Deliller ve Savunma Kontrolü
Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. Bu nedenle aşağıdaki kayıtlar soyut bir kontrol listesi olarak değil, TCK 240 unsurlarından hangisini kanıtladığı belirtilerek incelenir.
- Maddeye özgü ana kontrol: Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır.
- Piyasa fiyatı, stok, üretim, satış ve dağıtım verilerinin suç tarihindeki karşılaştırması
- Sipariş, sevk, depo, fatura ve teslim belgelerinden kurulan mal hareketi
- Kamu ihtiyacının veya fiyat değişiminin nedenini açıklayan kurum ve meslek kuruluşu kayıtları
- Yayma, haber, kaçınma ya da taahhüt fiilini gösteren yazışma ve ilanlar
- Alternatif tedarik, mevsimsellik ve piyasa koşullarını ayıran uzman incelemesi
- Failin amacı ile ortaya çıkan yokluk, ihtiyaç veya fiyat etkisi arasındaki bağ
Mahkeme TCK 240 için delilleri tek tek saymakla yetinmemeli; hangi delilin hangi unsuru ispatladığını gerekçede göstermelidir. Birbiriyle çelişen kayıtlar giderilmeden ve savunmanın esaslı itirazı cevaplanmadan kesin sonuca varılamaz.
Soruşturma, Uzlaştırma, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
Takip koşulu: TCK 240 metninde özel şikâyet koşulu bulunmadığından mal veya hizmet satımından kaçınma soruşturması kural olarak resen yürütülür.
Uzlaştırma: TCK 240 genel uzlaştırma listesinde yer almaz; mal veya hizmet satımından kaçınma ile bağlantılı suç ve suç tarihi ayrıca kontrol edilir.
Görev ve süre: TCK 240 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. TCK 240 için temel olağan dava zamanaşımı 8 yıldır; kesilme, durma ve nitelikli hâller ayrıca hesaplanır.
Görev, Yetki ve Süre Notu
Bu içerikte açıklanan genel kuralların uygulanması; uyuşmazlığın veya isnadın niteliğine, tarafların sıfatına, olay ya da işlemin yerine ve özel kanun hükümlerine göre değişebilir. Görevli ve yetkili merci ile başvuru süresi somut olay bakımından ayrıca belirlenir.
TCK 240 Mal veya Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. TCK 240 kapsamında hangi davranış cezalandırılır?
(1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır.
2. TCK 240 cezası nedir?
(1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
3. Mal veya hizmet satımından kaçınma bakımından en önemli hukuki ayrım nedir?
Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır. Yükümlülüğün hukuki kaynağı, yükümlü kişi ve yerine getirme imkânı gösterilmeden yalnız olumsuz sonuçtan hareketle TCK 240 sorumluluğu kurulamaz.
4. Mal veya hizmet satımından kaçınma suçunu kim işleyebilir?
TCK 240 metni fail yönünden ayrıca bir sıfat aramıyorsa suç herkes tarafından işlenebilir. Bununla birlikte mal veya hizmet satımından kaçınma isnadında fiilî hâkimiyet, özel yükümlülük, izin durumu ve maddede kullanılan kişi tanımı her şüpheli bakımından ayrı denetlenir.
5. TCK 240 için manevi unsur nedir?
TCK 240 kapsamındaki mal veya hizmet satımından kaçınma suçu kasten işlenir. Failin bu hükmün kanuni unsurlarını bildiği ve fiili istediği ispatlanmalıdır; açık bir taksir düzenlemesi bulunmadığı için salt dikkatsizlik yeterli değildir.
6. Mal veya hizmet satımından kaçınma ne zaman tamamlanır; teşebbüs mümkün müdür?
TCK 240 mal veya hizmet satımından kaçınma suçu, kanuni yükümlülüğün yerine getirilmemesi ve maddede varsa tehlike veya sonuç koşulunun doğmasıyla tamamlanır. Salt ihmal suçlarında teşebbüs kural olarak mümkün değildir.
7. TCK 240 şikâyete bağlı mıdır?
TCK 240 metninde özel şikâyet koşulu bulunmadığından mal veya hizmet satımından kaçınma soruşturması kural olarak resen yürütülür.
8. Mal veya hizmet satımından kaçınma uzlaştırmaya tabi midir?
TCK 240 genel uzlaştırma listesinde yer almaz; mal veya hizmet satımından kaçınma ile bağlantılı suç ve suç tarihi ayrıca kontrol edilir.
9. TCK 240 için hangi mahkeme görevlidir?
TCK 240 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.
10. TCK 240 dava zamanaşımı ne kadardır?
TCK 240 için temel olağan dava zamanaşımı 8 yıldır; kesilme, durma ve nitelikli hâller ayrıca hesaplanır.
11. TCK 240 bakımından hangi deliller doğrudan önem taşır?
Maddeye özgü ana kontrol: Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olma sonucu aranır.; Piyasa fiyatı, stok, üretim, satış ve dağıtım verilerinin suç tarihindeki karşılaştırması; Sipariş, sevk, depo, fatura ve teslim belgelerinden kurulan mal hareketi; Kamu ihtiyacının veya fiyat değişiminin nedenini açıklayan kurum ve meslek kuruluşu kayıtları doğrudan incelenmelidir. Her kayıt elde edilme yöntemi ve saklama zinciriyle birlikte değerlendirilir.
12. Mersin’de TCK 240 dosyasında ilk olarak ne yapılmalıdır?
TCK 240 mal veya hizmet satımından kaçınma bakımından Mersin’deki ticaret, liman, bilişim ve kamu kurumu bağlantılarının sicil, banka ve sistem loglarıyla doğrulanması gerekir. Bu dosyaya özgü kronoloji, resmî kayıtlar ve kaybolma riski bulunan dijital veya teknik deliller korunmalıdır.
Mal veya hizmet satımından kaçınma bakımından benzer suçlarla ayrım nasıl yapılır?
TCK 240 kapsamındaki ayrım; failin sıfatı, fiilin konusu, hareketin gerçekleştiriliş biçimi, manevi unsur ve varsa özel amaç şartı üzerinden yapılır. Somut olay, kanun metni ve bağlantılı suç tipleri birlikte incelenmelidir.
Mal veya hizmet satımından kaçınma iddiasında hangi deliller incelenir?
Resmî kayıtlar, sözleşme ve belgeler, kamera veya ses kayıtları, dijital veriler, mesajlar, tanık anlatımları ve bilirkişi incelemeleri somut olaya göre değerlendirilir. Hukuka aykırı elde edilen veriler mahkûmiyet hükmüne esas alınamaz.
Mersin’de mal veya hizmet satımından kaçınma dosyası nasıl takip edilir?
Soruşturma Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı ve ilgili kolluk birimleri, kovuşturma ise görevli Mersin ceza mahkemesi önünde yürütülür. İfade, delil sunma, koruma tedbirleri, duruşma ve kanun yolu süreleri dosyanın aşamasına göre takip edilir.
Resmî Kaynaklar
TCK 240 Mal hakkında uygulama kontrol listesi
TCK 240 Mal bakımından suçun unsurları, deliller ve savunma stratejisi birlikte değerlendirilmelidir.
- TCK 240 Mal kapsamında fail, mağdur ve hukuki konu belirlenir.
- TCK 240 Mal yönünden maddi ve manevi unsurlar ayrı ayrı incelenir.
- TCK 240 Mal dosyasında dijital kayıtlar, belgeler ve tanık anlatımları karşılaştırılır.
- TCK 240 Mal soruşturmasında hukuka aykırı delillere süresinde itiraz edilir.
- TCK 240 Mal yargılamasında görevli mahkeme, zamanaşımı ve yaptırım ihtimalleri hesaplanır.
- TCK 240 Mal kararına karşı istinaf ve temyiz süreleri takip edilir.
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 16 Ağustos 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye Mahallesi, 4903. Sokak, Profit İş Merkezi No:23, Kat:3, Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin, Türkiye
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.