TCK 290 Resmen Teslim Edilen Mala El Koyma ve Bozma
Ceza Hukuku • İcra ve Muhafaza • TCK 290
Hükmen teslim edilen taşınmaza yeniden el koyma ile yediemindeki taşınırın alınması veya tahribini; güncel madde, ceza, delil ve usul ayrımlarıyla açıklayan kapsamlı rehber.
TCK 290 resmen teslim olunan mala el konulması ve bozulması nedir?
TCK 290, devlet makamınca kurulan teslim ve muhafaza düzenine karşı iki farklı müdahaleyi cezalandırır. Birinci fıkra, mahkeme hükmü uyarınca hak sahibine teslim edilen taşınmaza yeniden el koymayı; ikinci fıkra ise muhafaza için başkasına resmen teslim edilmiş taşınırın o kişinin elinden belirli yöntemlerle alınmasını veya tahrip edilmesini düzenler.
Maddenin doğru uygulanması için malın taşınır mı taşınmaz mı olduğu, teslimin hangi yetkili makam ve belgeyle yapıldığı, malın kime bırakıldığı, failin kim olduğu ve sonraki hareketin yöntemi ayrı ayrı saptanmalıdır.
Kısa cevap: TCK 290 cezası nedir?
TCK 290 güncel madde metni
Birinci fıkra
“Hükmen hak sahiplerine teslim edilen taşınmaz mallara tekrar elkoyan kimseye üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.”
İkinci fıkra
“Muhafaza edilmek üzere başkasına resmen teslim olunan rehinli veya hacizli veya herhangi bir nedenle elkonulmuş olan taşınır malın bu kişinin elinden rızası dışında alınması halinde hırsızlık, cebren alınması halinde yağma, hileyle alınması halinde dolandırıcılık, tahrip edilmesi halinde mala zarar verme suçuna ilişkin hükümler uygulanır. Kişinin bu malın sahibi olması halinde, verilecek cezanın yarısından dörtte üçüne kadarı indirilir.”
Kaynak: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.290, güncel metin.
TCK 290’ın iki fıkrası neden ayrı incelenmelidir?
| Ölçüt | TCK 290/1 | TCK 290/2 |
|---|---|---|
| Mal | Taşınmaz | Taşınır |
| Ön durum | Hükmen hak sahibine teslim | Muhafaza için başkasına resmî teslim |
| Fiil | Tekrar el koyma | Rıza dışı, cebren veya hileyle alma; tahrip |
| Yaptırım | 3 ay–1 yıl hapis | Gönderme yapılan suçun cezası |
| Mal sahibi indirimi | Özel hüküm yok | 1/2–3/4 indirim |
Korunan hukuki değer
Madde öncelikle yargı ve icra makamlarının kurduğu teslim-muhafaza düzenine duyulan güveni ve adliyenin otoritesini korur. Bunun yanında hak sahibinin zilyetliği ile muhafızın resmî görevi de korunur. Bu nedenle malın mülkiyetinin faile ait olması her durumda hukuka uygunluk sağlamaz.
TCK 290/1: Hükmen teslim edilen taşınmaza yeniden el koyma
Birinci fıkrada suçun konusu yalnız taşınmaz maldır. Bir mahkeme hükmü üzerine taşınmaz hak sahibine fiilen teslim edilmiş olmalı, ardından fail taşınmaz üzerinde yeniden fiilî hâkimiyet kurmalıdır. Sadece tapu kaydının değişmesi veya karar verilmesi fiilî teslim unsurunun yerine geçmez.
“Hükmen teslim” ne anlama gelir?
Teslimin mahkeme hükmüne dayanması ve yetkili icra mekanizmasıyla hak sahibinin zilyetliğinin kurulması gerekir. Kararın, icra emrinin ve teslim işleminin hukuki niteliği dosyadan belirlenir. Özel sözleşmeyle anahtar verilmesi, kira ilişkisinin sona ermesi veya tarafların kendi aralarında teslim yapması tek başına TCK 290/1 değildir.
Fiilî teslim nasıl ispatlanır?
İcra veya teslim tutanağında taşınmazın açık kimliği, teslim tarihi, hazır bulunanlar, anahtar ve zilyetliğin nasıl devredildiği yer almalıdır. Tutanak şeklen mevcut olsa bile hak sahibi taşınmaz üzerinde fiilen hâkimiyet kuramamışsa suçun teslim unsuru tartışmalı hâle gelebilir.
Hak sahibi kimdir?
Hak sahibi, hüküm ve icra işlemiyle taşınmaz kendisine teslim edilen kişidir. Mülkiyet her zaman zorunlu değildir; ayni veya kişisel hakkı nedeniyle teslim kararı verilen kişi olabilir. Hükmün kapsamı ve teslim sıfatı kararın hüküm fıkrasından okunmalıdır.
Hangi mallar taşınmaz sayılır?
Arazi, arsa, bağımsız bölüm ve tapuya kayıtlı taşınmazlar başlıca örneklerdir. Teslim edilen alanın parsel, bağımsız bölüm veya eklenti sınırı belirsizse kadastro kaydı, mimari proje, kroki ve keşif gerekir. Taşınır niteliğindeki makine, araç veya stok 290/1 kapsamında değildir.
“Tekrar el koyma” hangi hareketlerle oluşur?
Hak sahibinin hükmen kurulan zilyetliğini bertaraf edip taşınmaz üzerinde yeniden fiilî hâkimiyet kurulması gerekir. Kilidi değiştirme, hak sahibini çıkarma, taşınmazı sürekli işgal etme, girişini fiziksel olarak engelleme veya başkasına kullandırma olayın şartlarına göre tekrar el koyma sayılabilir.
Taşınmaza yalnızca girmek suç için yeterli midir?
Her kısa süreli giriş tekrar el koyma değildir. Hareketin taşınmaz üzerinde hâkimiyet kurmaya veya hak sahibinin kullanımını dışlamaya elverişli olması aranır. Ziyaret, eşya alma veya sınır yanılgısı gibi durumlar kast ve fiilî hâkimiyet bakımından ayrıca değerlendirilir.
TCK 290/1 suçunun faili kim olabilir?
Madde “kimse” ifadesini kullanır; ancak tekrar el koyma, önceki hüküm ve teslim süreciyle bağlantılı değerlendirilir. Failin eski malik, kiracı, zilyet veya üçüncü kişi olması mümkündür. Her sanığın teslimi bilip bilmediği ve taşınmaza hangi iradeyle hâkim olduğu ispatlanmalıdır.
Manevi unsur ve hata
Suç kasten işlenir. Fail, taşınmazın hükmen hak sahibine teslim edildiğini bilmeli ve buna rağmen yeniden el koymalıdır. Taşınmazın sınırı, teslim edilen bölüm veya hükmün kapsamı konusunda kaçınılmaz hata varsa TCK 30 çerçevesinde kast etkilenebilir. Soyut “benim malım” düşüncesi tek başına yeterli savunma değildir.
Suç ne zaman tamamlanır?
Hak sahibinin zilyetliğini dışlayacak ölçüde yeniden fiilî hâkimiyet kurulduğunda suç tamamlanır. Fiilin devam eden etkisi, suç tarihi ve zamanaşımı hesabı bakımından somut olayda tartışılabilir. Hazırlık hareketi ile icra hareketi birbirinden ayrılmalıdır.
TCK 290/1’e teşebbüs mümkün müdür?
İcra hareketleri bölünebiliyorsa ve tekrar el koyma failin elinde olmayan nedenle tamamlanamazsa teşebbüs gündeme gelebilir. Örneğin kilidi değiştirmeye başlayan failin müdahaleyle engellenmesi olayın koşullarına göre değerlendirilir. Salt hazırlık teşebbüs sayılmaz.
TCK 290/2: Muhafazadaki taşınırın alınması veya tahribi
İkinci fıkra, rehinli, hacizli veya başka nedenle el konulmuş taşınırın muhafaza amacıyla başka bir kişiye resmen teslim edilmiş olmasını arar. Sonraki fiilin yöntemi, hangi malvarlığı suçu hükmünün uygulanacağını belirler.
Resmî teslim şartı
Teslim, kanuni yetkiye sahip makam veya görevli tarafından ve muhafaza amacıyla yapılmalıdır. Haciz-yediemin tutanağı, elkoyma kararı, teslim alanın imzası ve malın ayırt edici bilgileri temel delillerdir. Sözlü rica, özel emanet, tamir bırakma veya sıradan depo sözleşmesi resmî teslim değildir.
Mal kime teslim edilmiş olmalıdır?
Taşınır, failden veya mal sahibinden başka bir kişiye muhafaza için resmen teslim edilmiş olmalıdır. TCK 290/2, malın bu muhafızın elinden alınmasını veya orada tahrip edilmesini esas alır. Muhafızın kendisinin teslim amacına aykırı tasarrufu ise çoğunlukla TCK 289 kapsamında incelenir.
Rehinli, hacizli veya başka nedenle el konulmuş mal
Rehin, haciz ve ceza muhakemesi elkoyması başlıca örneklerdir. “Başka bir neden” ifadesi her özel uyuşmazlığı kapsamaz; hukuken yetkili makamın elkoyması ve resmî muhafaza ilişkisi gerekir. İşlemin dayanağı, kapsamı ve devam edip etmediği araştırılmalıdır.
Malın ayniyeti nasıl belirlenir?
Plaka, şasi, motor, seri numarası, marka-model, renk, miktar, fotoğraf ve envanter kaydı tutanakta gösterilmelidir. Aynı türde çok sayıda mal varsa, alındığı iddia edilen eşyanın resmen teslim edilen eşya olduğunun kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.
Rıza dışında alma: hırsızlık hükümleri
Taşınır, resmî muhafızın rızası dışında zilyetliğinden çıkarılmışsa hırsızlık hükümleri uygulanır. Rıza, mal sahibinin değil resmî teslim alan muhafızın rızasıdır. Alma fiili, zilyetliğin fail lehine değişmesini gerektirir.
Cebren alma: yağma hükümleri
Mal, muhafıza karşı cebir veya tehdit kullanılarak alınıyorsa yağma hükümleri gündeme gelir. Cebir ya da tehdidin malı almaya yönelik olması ve mağdurun iradesini etkileyebilecek ağırlıkta bulunması gerekir. Görevli mahkeme ve yaptırım, yağmanın temel veya nitelikli hâline göre belirlenir.
Hileyle alma: dolandırıcılık hükümleri
Muhafız, aldatıcı davranışlarla hataya düşürülerek malı teslim ederse dolandırıcılık hükümleri uygulanır. Sahte tahliye yazısı, gerçeğe aykırı icra görevlisi beyanı veya yetkisiz teslim emri örnek olabilir. Hilenin nitelikli olup olmadığı ayrıca incelenir.
Tahrip: mala zarar verme hükümleri
Muhafazadaki mal yıkılır, bozulur, kullanılamaz hâle getirilir veya kirletilirse mala zarar verme hükümleri uygulanır. Hasarın kapsamı, onarım maliyeti ve malın işlevine etkisi bilirkişiyle belirlenebilir.
Yağma hükmünde hangi ayrım yapılır?
Cebrin kişiye yönelmesi ve malı almaya elverişli olması gerekir. Kilit kırmak gibi yalnız eşyaya yönelik güç her zaman yağma değildir; hırsızlık ve mala zarar verme ilişkisi gündeme gelebilir. Yağma uygulamaları için TCK 148–150 yağma rehberi incelenebilir.
Mal sahibi fail olursa suç oluşur mu?
Evet. Resmî teslim, mal sahibinin fiilî tasarruf yetkisini sınırlar. Sahip, malı muhafızın elinden kanundaki yöntemlerden biriyle alır veya tahrip ederse TCK 290/2 uygulanabilir. Mülkiyet yalnızca cezada özel indirim doğurur.
Mal sahibi indirimi nasıl uygulanır?
Fail taşınırın sahibiyse, gönderme yapılan suç hükmüne göre belirlenecek cezanın yarısından dörtte üçüne kadarı indirilir. Hâkim indirim oranını olayın ağırlığı, fiilin yöntemi ve meydana gelen zarar çerçevesinde gerekçelendirmelidir. Ortak mülkiyet ve şirket malında sahiplik ayrıca ispatlanır.
Mülkiyet hangi delillerle ispatlanır?
- Fatura ve satış sözleşmesi
- Trafik, gemi veya ilgili sicil kaydı
- Ruhsat ve tescil belgesi
- Banka ödeme hareketleri
- Şirket envanteri ve ticari defterler
- Ortaklık veya miras belgeleri
- Gerektiğinde bilirkişi incelemesi
TCK 289 ile TCK 290 arasındaki fark
| Ölçüt | TCK 289 | TCK 290/2 |
|---|---|---|
| Failin konumu | Mal kendisine resmen teslim edilen muhafız | Malı muhafızın elinden alan veya tahrip eden kişi |
| Fiil | Teslim amacı dışında tasarruf, taksirle kayıp/bozulma vb. | Rıza dışı, cebren, hileyle alma veya tahrip |
| Yaptırım | TCK 289’daki özel cezalar | Gönderme yapılan malvarlığı suçu |
Ayrıntılı karşılaştırma için TCK 289 muhafaza görevini kötüye kullanma yazısına bakılabilir.
Mühür bozma suçuyla ilişki
Hacizli veya el konulmuş mal ayrıca mühürlenmişse, mührün kaldırılması veya amaca aykırı hareket ayrı bir suç oluşturabilir. Aynı hareketin hem TCK 203 hem TCK 290 kapsamındaki sonucu, içtima kurallarıyla belirlenir. Bkz. mühür bozma suçu.
Özel emanet, kira ve servis ilişkisi
Bir malın arkadaş, depo, tamirci, kiracı veya taşıyıcıya özel sözleşmeyle bırakılması TCK 290’daki resmî teslim unsurunu karşılamaz. Fiil koşullara göre güveni kötüye kullanma, hırsızlık, dolandırıcılık veya hukuk uyuşmazlığı oluşturabilir; her emanet “yediemin malı” değildir.
Haciz veya elkoyma kalkmışsa ne olur?
Fiil tarihinde haciz, rehin veya elkoyma hukuken sona ermiş ve malın iadesine karar verilmişse resmî muhafaza ilişkisinin devam edip etmediği belirleyicidir. Kararın varlığı kadar tebliğ, kesinleşme/uygulanabilirlik ve fiilî iade süreci incelenmelidir.
Muhafız rıza gösterirse TCK 290/2 uygulanır mı?
Rıza dışı alma, cebir ve hile seçenekleri bakımından muhafızın gerçek ve özgür iradesi önemlidir. Ancak muhafızın teslim amacına aykırı biçimde malı vermesi kendi TCK 289 sorumluluğunu veya diğer kişilerin iştirak durumunu gündeme getirebilir. Görünüşte rıza hileyle elde edilmişse dolandırıcılık yolu incelenir.
İştirak hükümleri
Malın alınmasını birlikte planlayıp icra edenler müşterek fail, karar verdiren azmettiren, taşıma veya gözcülük gibi yardım sağlayan kişi yardım eden olabilir. Her sanığın resmî teslimi ve fiilin yöntemini bilip bilmediği ayrı belirlenmelidir.
İçtima ve birden fazla suç
TCK 290/2 zaten hırsızlık, yağma, dolandırıcılık veya mala zarar verme hükümlerine gönderme yapar; aynı fiil nedeniyle aynı korunan değeri tekrar cezalandırmamak gerekir. Sahte belge, mühür bozma, tehdit veya yaralama gibi bağımsız fiiller varsa gerçek veya fikrî içtima ayrıca değerlendirilir.
Birden fazla mal veya farklı tarihler
Aynı muhafaza ilişkisindeki birden çok eşyanın tek olayda alınması ile farklı tarihlerde yenilenen fiiller aynı değildir. Suç sayısı, mağdur/muhafız, zaman aralığı, suç işleme kararı ve her bir malın teslim belgesi üzerinden belirlenir.
TCK 290 dosyasında temel deliller
- Mahkeme kararı ve hüküm fıkrası
- İcra emri, haciz ve teslim tutanakları
- Yediemin veya muhafız kabul imzası
- Tapu, parsel ve bağımsız bölüm kayıtları
- Araç veya eşyanın seri-şasi-envanter bilgileri
- Kamera, GPS ve giriş-çıkış kayıtları
- Tanık ve görevlilerin beyanları
- Mülkiyet, değer ve hasar belgeleri
Taşınmaz dosyasında keşif ve bilirkişi
Tekrar el konulan alanın hükmen teslim edilen yerle aynı olup olmadığı tartışmalıysa keşif yapılmalıdır. Tapu ve kadastro uzmanı, harita mühendisi veya teknik bilirkişi; parsel, sınır, bağımsız bölüm ve eklentiyi karşılaştırmalıdır.
Taşınır dosyasında kayıt zinciri
Elkoymadan muhafıza teslim, depolama, kontrol ve kaybolma/tespit anına kadar tutanak zinciri kurulmalıdır. Seri numarası uyuşmazlığı, eksik fotoğraf veya malın miktarındaki belirsizlik sanığın aldığı eşyanın ayniyeti konusunda makul şüphe doğurabilir.
Kamera, GPS ve dijital kayıtlar
Araç GPS’i, otopark kamerası, plaka tanıma, telefon konumu ve mesajlar alma yöntemini ve failleri gösterebilir. Verinin orijinal kaynağı, zaman damgası ve bütünlüğü korunmalı; yalnız ekran görüntüsü yerine mümkünse ham kayıt ve uzman incelemesi sağlanmalıdır.
Malın değeri neden önemlidir?
TCK 290/2’de gönderme yapılan suçun temel cezası, nitelikli hâli veya değer azlığı hükümleri malın değerinden etkilenebilir. Tahripte onarım bedeli ve ekonomik değer; hırsızlık veya yağmada suç tarihindeki rayiç değer uzman raporuyla belirlenebilir.
Soruşturma nasıl yürütülür?
Savcılık önce resmî teslim ve malın ayniyetini doğrulamalı, sonra failin hareketini doğru gönderme normuna yerleştirmelidir. TCK 290/1’de hüküm ve fiilî teslim; TCK 290/2’de muhafız, alma yöntemi ve sahiplik indirimi ayrı delillendirilmelidir.
Şikâyet ve uzlaştırma
TCK 290/1 resen soruşturulur ve sırf ceza üst sınırı düşük olduğu için otomatik uzlaştırma kapsamında sayılmaz. TCK 290/2’de ise şikâyet ve uzlaştırma rejimi, gönderme yapılan hırsızlık, yağma, dolandırıcılık veya mala zarar verme suçunun somut fıkrasına göre değişebilir. Dosya vasfı belirlenmeden tek cevap verilmemelidir.
Görevli mahkeme
TCK 290/1 için görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. İkinci fıkrada görev, gönderme yapılan suçun yaptırımına göre belirlenir; yağma nitelendirmesi ağır ceza mahkemesini gündeme getirebilir. Mahkeme suç vasfını değiştirirse görev kararı da yeniden değerlendirilir.
Yetkili mahkeme
Kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesi yetkilidir. Taşınmaz bakımından tekrar el koymanın gerçekleştiği yer; taşınır bakımından alma, cebir, hile veya tahrip hareketinin gerçekleştiği yer esas alınır. Hareket ve netice farklı yerlerdeyse CMK yetki kuralları birlikte uygulanır.
Dava zamanaşımı
TCK 290/1’de genel dava zamanaşımı kural olarak sekiz yıldır; kesilme, durma ve yaş küçüklüğü süreyi etkileyebilir. TCK 290/2’de zamanaşımı, gönderme yapılan suçun ceza üst sınırına göre belirlenir. Fiil tarihi ve suçun tamamlanma anı dosyadan hesaplanmalıdır.
HAGB, erteleme ve seçenek yaptırım
TCK 290/1’de sonuç cezanın türü ve miktarı, sanığın adli geçmişi, zarar giderimi ve diğer yasal şartlara göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya kısa süreli hapis seçenekleri gündeme gelebilir; hiçbiri otomatik değildir. İkinci fıkrada gönderme yapılan suçun cezası esas alınır.
TCK 290/1 doğrudan adli para cezası mı?
Madde 290/1 yalnız hapis cezası öngörür; doğrudan seçimlik adli para cezası yazmaz. Ancak hükmedilen kısa süreli hapis, TCK 50 şartları oluşursa adli para cezasına veya başka seçenek yaptırıma çevrilebilir. Bu iki durum birbirinden farklıdır.
Tutuklama değerlendirmesi
TCK 290/1’in ceza sınırı bakımından tutuklama istisnai ve ölçülülük yönünden son derece sınırlıdır. TCK 290/2’de özellikle yağma gibi ağır gönderme suçlarında farklı değerlendirme yapılabilir; yine de kuvvetli şüphe, tutuklama nedeni ve ölçülülük somutlaştırılmalıdır.
Hukuk uyuşmazlığı ile suç ayrımı
Tapu, kira, ortaklık veya mülkiyet çekişmesi bulunması ceza sorumluluğunu otomatik ortadan kaldırmaz; ancak resmî teslim, kast ve fiilî hâkimiyet unsurlarını etkileyebilir. Ceza mahkemesi, çözümlenmesi gereken ön sorun varsa ilgili belge ve kararları toplamalıdır.
İcra hukuku yönünden paralel sonuçlar
Ceza soruşturması, icra dosyasındaki muhafaza, teslim veya yeniden haciz işlemlerinin yerine geçmez. Alacaklı ve hak sahipleri icra hukukundaki başvuru yollarını ayrıca kullanmalıdır. Yediemin süreci için İİK m.88 hacizli mal ve yediemin rehberi incelenebilir.
Malın iade edilmesi cezayı kaldırır mı?
TCK 290’da genel bir etkin pişmanlık hükmü yoktur. İade, gönderme yapılan malvarlığı suçunun özel etkin pişmanlık düzenlemesi veya cezanın bireyselleştirilmesi bakımından etkili olabilir. TCK 289/2’deki özel geri verme indirimi TCK 290’a kıyas yoluyla uygulanamaz.
Uygulamalı örnekler
| Olay | Muhtemel değerlendirme |
|---|---|
| Hükmen teslim edilen dairenin kilidini değiştirip hak sahibini dışarıda bırakma | TCK 290/1 |
| Yediemindeki hacizli aracı gizlice götürme | TCK 290/2 üzerinden hırsızlık |
| Yediemini tehdit edip makineyi alma | TCK 290/2 üzerinden yağma |
| Sahte tahliye yazısıyla aracı teslim alma | TCK 290/2 üzerinden dolandırıcılık; sahtecilik ayrıca incelenir |
| Muhafazadaki makineyi kullanılmaz hâle getirme | TCK 290/2 üzerinden mala zarar verme |
Sık yapılan hatalar
- Taşınır ve taşınmaz fıkralarını karıştırmak
- Mahkeme kararını fiilî teslim yerine geçirmek
- Özel emaneti resmî teslim saymak
- Muhafızın fiilini TCK 290, dışarıdan alanın fiilini TCK 289 sanmak
- Mal sahibinin hiç suç işlemeyeceğini varsaymak
- Alma yöntemini belirlemeden tek tip ceza yazmak
- Malın seri veya parsel ayniyetini ispatlamamak
- TCK 289’daki etkin pişmanlığı TCK 290’a taşımak
Hak sahibi veya muhafız ne yapmalıdır?
Hüküm, teslim ve haciz tutanaklarının onaylı örnekleri alınmalı; tekrar el koyma veya alma anı kamera, fotoğraf, tanık ve kolluk tutanağıyla belgelenmelidir. Malın seri numarası, konumu ve hasarı gecikmeden tespit ettirilmelidir.
Şüpheli veya sanık açısından savunma
Savunma; resmî teslimin geçerliliği ve devamı, malın ayniyeti, failin teslimi bilmesi, tekrar hâkimiyetin oluşup oluşmadığı, muhafızın rızası, cebir/hile unsuru, sahiplik indirimi ve hukuka uygun delil üzerinde kurulmalıdır. Soyut mülkiyet iddiası yerine belgeli açıklama yapılmalıdır.
İddianamede bulunması gereken açıklık
İddianame yalnız “TCK 290” dememeli; birinci veya ikinci fıkra, malın niteliği, resmî teslim belgesi, failin hareketi ve ikinci fıkrada gönderme yapılan suç açıkça belirtilmelidir. Aksi hâlde sanığın hangi yaptırımla karşılaştığını bilmesi ve etkili savunma yapması güçleşir.
Mahkeme kararında gerekçe
Hüküm; taşınır/taşınmaz ayrımını, teslimin resmî dayanağını, malın ayniyetini, fiilî hâkimiyet veya alma yöntemini, kastı ve mal sahibi indirimini somut delillerle ilişkilendirmelidir. TCK 290/2’de ceza hesabı, gönderme yapılan madde ve fıkrayla gösterilmelidir.
İlgili hukuk rehberleri
TCK 290 hakkında sık sorulan sorular
TCK 290/1 hangi malı kapsar?
Yalnızca mahkeme hükmü uyarınca hak sahibine fiilen teslim edilmiş taşınmazı kapsar.
Mahkeme kararının bulunması tek başına yeterli mi?
Hayır. Hükme dayalı fiilî teslim ve sonrasında tekrar el koyma ispatlanmalıdır.
TCK 290/2 hangi malları kapsar?
Muhafaza amacıyla başkasına resmen teslim edilmiş rehinli, hacizli veya başka nedenle el konulmuş taşınırları kapsar.
Mal sahibi hacizli malını geri alabilir mi?
Resmî muhafaza sürerken kanundaki yöntemle geri alma suç oluşturabilir; sahiplik yalnız cezada yarıdan dörtte üçe kadar indirim sağlar.
TCK 289 ile TCK 290 farkı nedir?
TCK 289 muhafızın teslim amacına aykırı tasarrufunu; TCK 290/2 malı muhafızın elinden alan veya tahrip eden kişinin fiilini düzenler.
TCK 290/2’nin tek bir cezası var mı?
Hayır. Hırsızlık, yağma, dolandırıcılık veya mala zarar verme hükümlerinden uygun olan uygulanır.
TCK 290/1 şikâyete bağlı mı?
Hayır, resen soruşturulur. İkinci fıkrada usul gönderme yapılan suçun somut hâline göre belirlenir.
Mal iade edilince dava düşer mi?
Otomatik olarak düşmez. İade, uygulanacak malvarlığı suçunun etkin pişmanlık veya bireyselleştirme hükümlerinde etkili olabilir.
Resmî kaynaklar
Resmî teslim veya yediemin dosyanız için hukuki değerlendirme
TCK 290 dosyasında taşınır–taşınmaz ayrımı, teslim tutanağı ve fiilin hangi yöntemle işlendiği sonucu doğrudan değiştirir. Belgelerinizin ve delillerinizin dosyaya özgü incelenmesi için iletişime geçebilirsiniz.
0 (532) 139 52 92İletişimBu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; somut olayın teslim belgeleri ve fiili incelenmeden hukuki görüş yerine geçmez.
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. Halil Bakırcı
Mersin Barosu Sicil No: 3472
Av. Halil Bakırcı, Mersin Barosu’na 3472 sicil numarasıyla kayıtlıdır ve Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunda avukatlık yapmaktadır. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
Yayın tarihi: 21 Eylül 2026
Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebilir; bu içerik sonuç garantisi vermez.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu – Mersin Ofisi
Adres: İhsaniye, 4903. Sk. Profit İş Merkezi No:23 Kat:3 Daire:14, 33070 Akdeniz/Mersin
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.