Türkiye’de Tedavi İçin Kısa Dönem İkamet İzni: YUKK m.31/1-f (2026)
Tedavi amacıyla kısa dönem ikametin kanuni dayanağı
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 31/1-f maddesi, kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamak kaydıyla Türkiye’de tedavi görecek yabancılara kısa dönem ikamet izni verilebilmesini düzenler. Bu hüküm, sağlık turizmi veya uzun süreli tedavi nedeniyle vize/vize muafiyeti süresinden daha fazla Türkiye’de kalması gereken yabancı için doğrudan ikamet dayanağıdır.
Başvurunun merkezinde gerçek ve devam eden tıbbi tedavi bulunmalıdır. Sadece genel sağlık kontrolü yaptırma niyeti, gerçek hastane kabulü veya tedavi planı bulunmadığında m.31/1-f’ye dayalı uzun süreli ikamet hakkı oluşturmaz. Tedavi görülecek sağlık kuruluşu, tedavi türü, öngörülen süre ve yabancının kabul edildiği resmi belgelerle gösterilmelidir.
Diğer kısa dönem ikamet türlerinde olduğu gibi YUKK m.32’deki genel şartlar da uygulanır. Ancak sağlık sigortası ve maddi imkân bakımından tedavi dosyalarına özgü istisnalar bulunmaktadır.
Kamu veya özel hastaneye kabul edilmiş olmak gerekir mi?
Evet. Göç İdaresi Başkanlığının güncel kısa dönem ikamet açıklamasına göre tedavi amacıyla Türkiye’ye gelen yabancıların kamu veya özel hastanelere kabul edilmiş olmaları aranır. Başvuru dosyasında hastanenin yabancıyı kabul ettiğini ve tedavinin niteliği ile süresini gösteren resmi belge sunulmalıdır.
Hastane kabul yazısında yabancının kimlik/pasaport bilgileri, tedavinin veya takip programının adı, başlangıç tarihi, öngörülen bitiş tarihi ve gerektiğinde kontrol dönemleri açık olmalıdır. Yalnız randevu ekranı veya özel doktorun genel görüş yazısı, idarenin istediği kurumsal tedavi belgesinin yerine her zaman geçmez.
Tedavi birden fazla hastanede yürütülecekse bütün sağlık kuruluşlarından alınan kayıtların birbiriyle tutarlı olması gerekir. Hastane değişikliği gerçekleşirse Göç İdaresi dosyasına güncel tedavi planı sunulmalıdır.
“Kamu sağlığına tehdit hastalığı taşımamak” ne anlama gelir?
YUKK m.31/1-f tedavi amacıyla ikamet izninin sınırını açıkça çizer: başvuru sahibi kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamalıdır. Kanun, Türkiye’de tedavi görecek her hastayı dışlamaz; yalnız kamu sağlığı bakımından özel risk oluşturan hastalıklar yönünden sınırlama getirir.
Bu şartın uygulanması sağlık otoritelerinin güncel değerlendirmelerine göre yapılır. İdare gerekli gördüğünde hastane veya ilgili kamu kurumundan bilgi ve belge talep edebilir. Başvuru sahibi sağlık durumunu saklamamalı ve istenen raporları doğru biçimde sunmalıdır.
Kamu sağlığı şartı ile tedavi masraflarını ödeme kabiliyeti farklı konulardır. Yabancının masrafları karşılayabiliyor olması, kamu sağlığına ilişkin kanuni sınırı ortadan kaldırmaz.
Tedavi ikametinde sağlık sigortası zorunlu mu?
Göç İdaresi Başkanlığının resmi açıklamasına göre tüm tedavi masraflarını ödediğini belgeleyen yabancılardan ayrıca geçerli sağlık sigortası şartı aranmaz. Bu önemli bir istisnadır. Ancak yabancının yalnız “masrafları kendim karşılayacağım” demesi yerine tedavi giderinin nasıl karşılandığını resmi belgelerle göstermesi gerekir.
Hastane ücretinin peşin ödendiğini gösteren makbuz, tedavi paket sözleşmesi, sağlık turizmi kurumunun resmi mali belgesi veya kamu kurumu ödeme garantisi dosyanın niteliğine göre kullanılabilir. Tedavi sürecinde ilave masraf doğması ihtimali varsa idare ek mali belge isteyebilir.
Başvuru sahibi bu istisnayı ispatlayamıyorsa genel kısa dönem ikamet kuralları çerçevesinde talep edilen ikamet süresini kapsayan geçerli sağlık sigortası sunması gerekir.
Barınma ve tedavi giderlerini kamu kurumu karşılıyorsa hangi şartlar aranmaz?
Göç İdaresi ve YUKK Uygulama Yönetmeliği, tedavi süresince barınma, iaşe veya sağlık giderleri ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanan yabancılar için kolaylık sağlar. Bu kişilerden yeterli maddi imkânın ayrıca tespiti ile geçerli sağlık sigortası şartı aranmaz.
Bu istisna, giderleri gerçekten kamu kurumu tarafından karşılanan dönem ve kapsamla sınırlıdır. Kurum yazısında hangi giderlerin, hangi tarihler arasında ve hangi şartlarla karşılandığı açık olmalıdır. Sadece yabancının bir kamu hastanesinde tedavi görmesi, tüm giderlerinin devlet tarafından karşılandığı anlamına gelmez.
Kamu kurumu desteği sona ererse dosyanın maddi imkân ve sigorta koşulları yeniden değerlendirilir. Uzatma başvurusunda eski destek yazısının geçerli olduğu varsayılmamalıdır.
Tedavi amaçlı ikamet izni ne kadar süre verilir?
Göç İdaresi Başkanlığı tedavi ikametinin tedavi süresine uygun düzenleneceğini açıkça belirtir. YUKK m.31/2 genel kısa dönem ikamet izinlerinin her defasında en fazla iki yıl düzenlenebilmesine imkân tanısa da tedavi dosyasında gerçek tıbbi program süresi belirleyicidir.
Örneğin dört aylık kemoterapi programı için başvuru yapılmışsa sırf genel üst sınır iki yıl olduğu için iki yıllık ikamet verilmesi beklenemez. Hastane tedavi ve kontrol süresini resmi yazıda göstermelidir. Tedavinin uzaması hâlinde yeni hastane belgesiyle YUKK m.24’e uygun uzatma başvurusu yapılabilir.
YUKK m.23 ayrıca ikamet izninin pasaport geçerlilik süresinden 60 gün daha kısa düzenlenmesini şart koşar. Tedavi bir yıl sürecek olsa bile pasaport yeterli değilse önce pasaportun yenilenmesi gerekebilir.
Tedavi gören yabancının refakatçisine ikamet izni verilir mi?
Refakatçinin durumu tedavi gören kişiyle aynı otomatik hak olarak değerlendirilmez. Göç İdaresi, mevcut sağlık işbirliği anlaşmaları kapsamında Türkiye’ye tedavi amacıyla gelen yabancıların refakatçilerinin, anlaşmada ayrıca özel bir hüküm yoksa ikamet işlemlerinin genel hükümlere göre yürütüleceğini açıklar.
Ayrıca 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun Ek 14. maddesi kapsamında Türkiye’ye gelen yabancıların en fazla iki kişiyi geçmeyen refakatçileri yönünden ikamet başvurusunda geçerli sağlık sigortası şartı aranmadığı resmi açıklamalarda belirtilmektedir.
Refakatçi dosyasında hasta ile bağ, refakat ihtiyacı, hastane yazısı ve ikamet süresi birlikte değerlendirilmelidir. Hasta için verilen tedavi ikamet kartı, refakatçiye otomatik ikamet kartı oluşturmaz.
Tedavi ikamet izni başvurusunda hangi belgeler gerekir?
- Geçerli pasaport veya pasaport yerine geçen belge,
- Talep edilen ikamet süresi +60 gün pasaport geçerliliği,
- e‑İkamet kısa dönem başvuru formu,
- Kamu veya özel hastaneden kabul ve tedavi yazısı,
- Tedavinin başlangıç/bitiş süresi ve kontrol planı,
- Tedavi giderlerinin ödendiğini veya kim tarafından karşılanacağını gösteren belgeler,
- Sigorta istisnası yoksa geçerli sağlık sigortası,
- Türkiye’de kalınacak güncel adres,
- Yeterli maddi imkân beyanı veya istisna kapsamında kamu kurumu yazısı,
- Harç ve kart belge bedeli kayıtları,
- Gerekirse sağlık raporları ve refakatçi belgeleri.
Hastane belgesi ile e‑İkamet formundaki kalış amacı ve talep edilen süre birbiriyle uyumlu olmalıdır. Tedavi belgesinin gerçekliği sağlık kuruluşundan doğrulanabilir.
Tedavi ikamet izniyle çalışılabilir mi?
Hayır. m.31/1-f kapsamındaki kısa dönem ikamet izni tedavi amacıyla verilir ve tek başına çalışma hakkı sağlamaz. Yabancının Türkiye’de çalışabilmesi için 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında çalışma izni veya geçerli çalışma izni muafiyeti gerekir.
Tedavi amacıyla verilen ikamet izninin fiilen çalışma amacıyla kullanılması YUKK m.33 bakımından iznin veriliş amacı dışında kullanılması olarak değerlendirilebilir. Bu durum ikametin iptali/uzatılmaması ve çalışma mevzuatı yaptırımları bakımından risklidir.
Tedavi ikamet izni hangi hâllerde reddedilir veya iptal edilir?
YUKK m.33 genel kısa dönem ret, iptal ve uzatmama sebeplerini düzenler. m.32 şartlarının sağlanmaması veya ortadan kalkması, ikamet izninin veriliş amacı dışında kullanılması ya da yabancı hakkında geçerli sınır dışı/giriş yasağı kararı bulunması olumsuz sonuç doğurabilir.
Tedavi dosyasında ayrıca gerçek tedavi planının bulunmaması, hastane kabulünün iptal edilmesi, tedavinin sona ermesi, kamu sağlığına tehdit şartının oluşması, gerçeğe aykırı sağlık/ödeme belgesi sunulması veya gerekli mali/sigorta koşullarının karşılanmaması önem taşır.
Ret kararı alınırsa yalnız kısa SMS’e bakılmamalı; gerekçeli karar ve tebliğ belgesi alınmalıdır. YUKK m.25 kapsamında karara karşı başvuru hakları tebligatta gösterilmelidir.
Tedavi sona erince Türkiye’de kalmaya devam edilebilir mi?
Tedavi ikametinin dayanağı sağlık hizmetidir. Tedavi ve gerekli kontrol dönemi sona erdiğinde bu sebep de sona erer. Yabancının başka bir gerçek kalış sebebi varsa YUKK m.29 kapsamında yeni amaca uygun ikamet türüne geçiş değerlendirilebilir.
Örneğin yabancı Türkiye’de taşınmaz edinmişse m.31/1-b, şirket kurmuşsa m.31/1-c, üniversiteye kayıt olmuşsa öğrenci ikameti veya çalışma izni almışsa m.27 kapsamında yeni statü gündeme gelebilir. Hiçbir yeni yasal kalış sebebi yoksa tedavi kartı bittikten sonra sırf geçmiş tedaviye dayanarak Türkiye’de kalınamaz.
Geçiş başvurusu mevcut izin süresi bitmeden planlanmalıdır. Tedavi tamamlanınca hastaneden kapanış/son kontrol yazısı alınması dosyanın kronolojisini netleştirir.
Türkiye geneli ve Mersin uygulaması
Tedavi ikametinin kanuni şartları Türkiye genelinde aynıdır. Mersin’de kamu veya özel hastanede uzun süreli tedavi görecek yabancı da YUKK m.31/1-f, m.32 ve Göç İdaresinin güncel tedavi belge kurallarına tabidir.
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun İstanbul ve Mersin’de fiziksel ofisleri bulunmaktadır. Tedavi ikameti dosyasında hastane kabulü, tedavi süresi, giderlerin kim tarafından karşılandığı, pasaport ve adres kayıtları birlikte incelenmelidir.
Resmî kaynaklar ve ilgili rehberler
- Mevzuat Bilgi Sistemi – 6458 sayılı YUKK
- Göç İdaresi – İkamet İzni Çeşitleri
- Göç İdaresi – e‑İkamet
- Kısa dönem ikamet genel rehberi
Sık Sorulan Sorular
Türkiye’de tedavi gören yabancı ikamet izni alabilir mi?
Evet. YUKK m.31/1-f şartlarını sağlayan yabancı kısa dönem ikamet iznine başvurabilir.
Özel hastanede tedavi için ikamet alınır mı?
Evet. Göç İdaresi kamu veya özel hastaneye kabul edilmiş olmayı kabul etmektedir.
Tedavi ikameti kaç yıl verilir?
İzin tedavi süresine uygun düzenlenir; genel kısa dönem üst sınırı ve pasaport süresi ayrıca uygulanır.
Tedavi masraflarını kendim ödüyorsam sağlık sigortası gerekir mi?
Tüm tedavi masraflarını ödediğini belgeleyenlerden ayrıca sağlık sigortası şartı aranmaz.
Masrafları devlet kurumu karşılıyorsa maddi imkân şartı aranır mı?
Barınma, iaşe veya sağlık giderleri ilgili kamu kurumu tarafından karşılanıyorsa maddi imkân tespiti ve sağlık sigortası şartı aranmaz.
Refakatçi otomatik ikamet alır mı?
Hayır. Refakatçinin ikamet durumu anlaşma ve genel hükümler çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Kaç refakatçi sağlık sigortası istisnasından yararlanabilir?
3359 sayılı Kanun Ek 14 kapsamındaki yabancılarda en fazla iki refakatçi için sağlık sigortası şartı aranmadığı resmi açıklamalarda belirtilir.
Tedavi ikametiyle çalışabilir miyim?
Hayır. Çalışmak için ayrıca çalışma izni veya muafiyet gerekir.
Tedavi biterse ikamet devam eder mi?
Tedavi sebebi sona erer. Başka bir yasal kalış sebebi varsa YUKK m.29 kapsamında geçiş yapılabilir.
Hastane tedavi süresini uzatırsa ne olur?
Yeni hastane belgesiyle, mevcut izin bitmeden YUKK m.24 kapsamında uzatma başvurusu yapılabilir.
Kamu sağlığına tehdit hastalık varsa tedavi ikameti verilir mi?
YUKK m.31/1-f, kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalık taşımama şartını açıkça arar.
Pasaport tedavi süresinden kısa ise ne olur?
Pasaport talep edilen ikamet süresinden en az 60 gün daha uzun geçerli olmalıdır; gerekirse başvurudan önce yenilenmelidir.
Telefon: +90 552 224 43 66
İstanbul Ofisi – Polaris Plaza, Maslak / Sarıyer
Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu
Maslak Ahi Evran Caddesi, Polaris Plaza No:21, Kat:9, 34475 Sarıyer/İstanbul
İstanbul ve Mersin’deki fiziksel ofislerimizden Türkiye genelindeki dosyalar, görev ve yetki kuralları ile gerekli yerel işlemler dikkate alınarak koordine edilir. Yüz yüze görüşme için randevu sırasında tercih ettiğiniz ofisi belirtiniz.
İstanbul ofisini Google Haritalar’da açın · İletişim ve randevu
Hukuki konu hakkında iletişim
İlk iletişimde konuyu, bulunduğunuz ülke veya ili ve varsa tebliğ ya da son işlem tarihini kısaca belirtebilirsiniz. T.C. kimlik numarası, sağlık verisi veya kişisel belge göndermeyiniz. Mesajlaşma tek başına hukuki görüş veya avukatlık ilişkisi oluşturmaz.
