Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği 2026: Kimleri Kapsıyor?

Kısa ve net cevap: 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisleri ile uluslararası sağlık turizmi yetki belgesine sahip devlet üniversitelerinin uluslararası sağlık hizmeti sunumunda birbirleriyle yapabilecekleri iş birliğinin usul ve esaslarını düzenler. Yönetmeliğin 2. maddesine göre özel hastaneler, özel tıp merkezleri ve vakıf üniversiteleri bu özel kamu kurumları arası protokol rejiminin doğrudan tarafı değildir. Bununla birlikte yabancı hastaya sunulan hizmette 26 Nisan 2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik ile diğer sağlık mevzuatı ayrıca uygulanır.

2026 düzenlemesi yalnız bir kurumlar arası iş birliği metni değildir. Hangi kurumların protokol yapabileceğini, protokolde hangi unsurların bulunacağını, hekim ve çalışma ekibinin nasıl belirleneceğini, yabancı hastanın başvuru kanalını, ameliyat ve takip sorumluluğunu, ücret ve ön ödemeyi, gelir paylaşımını, veri bildirimini ve denetimi açık maddelerle düzenler. Bu nedenle devlet hastanesi veya devlet üniversitesi üzerinden yürütülen uluslararası sağlık hizmetinde yalnız genel malpraktis veya hasta hakları kurallarına bakılması eksik olur.

Yönetmeliğin amacı nedir?

Yönetmelik m.1, amacı Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisleri ile uluslararası sağlık turizmi yetki belgesi bulunan devlet üniversitelerinin uluslararası sağlık hizmeti sunumunda iş birliği yapmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olarak düzenler. Buradaki “iş birliği”, genel bir mutabakat veya hizmet alım sözleşmesi anlamında kullanılmaz. Yönetmeliğin devam eden maddeleri; protokolün içeriğini, personel listesini, hasta kabulünü, mali hükümleri ve sorumluluğu özel olarak belirlediği için taraflar bu çerçevenin dışına çıkarak Yönetmeliğin emredici unsurlarını etkisiz hale getiremez.

Düzenlemenin amacı kamu sağlık sistemindeki uzmanlık ve kapasitenin uluslararası sağlık hizmetinde birlikte kullanılmasını sağlarken yetki ve sorumluluğun belirsizleşmesini önlemektir. Yabancı hasta açısından önemli olan nokta, tedavinin hangi sağlık kuruluşunda yapıldığı kadar, hizmetin hangi protokole dayanarak ve hangi personel tarafından verildiğinin de tespit edilmesidir.

Yönetmelik kimleri kapsar?

Yönetmelik m.2 iki grubu kapsar: Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesisleri ile uluslararası sağlık turizmi yetki belgesine sahip devlet üniversiteleri. Devlet üniversitesi olmak tek başına yeterli değildir; sağlık turizmi yetki belgesi de aranır. Özel hastaneler ve vakıf üniversiteleri bu Yönetmeliğin kamu kurumları arasındaki özel iş birliği protokolünün tarafı olarak sayılmamıştır.

Bu kapsam ayrımı, özel kuruluşların sağlık turizmi mevzuatından muaf olduğu anlamına gelmez. Özel sağlık kuruluşları yabancı hastaya hizmet sunarken 26 Nisan 2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik, özel sağlık kuruluşlarının kendi kuruluş mevzuatı, Hasta Hakları Yönetmeliği ve somut olaya uygulanacak diğer kurallara tabidir. 2026 İş Birliği Yönetmeliği ise kapsamındaki kamu kurumları arasındaki modeli ayrıca düzenler.

Kanuni dayanak hangi hükümdür?

Yönetmelik m.3, düzenlemenin 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 12. maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak hazırlandığını açıkça belirtir. Bu dayanak özellikle hekimlerin farklı sağlık kuruluşlarında uluslararası sağlık hizmeti kapsamında çalışmasına getirilen özel rejimin kanuni temelini oluşturur.

Uygulamada yalnız 2026 Yönetmeliğine bakmak yeterli değildir. Yönetmelik m.16, kendisinde hüküm bulunmayan hallerde 26 Nisan 2025 tarihli sağlık turizmi Yönetmeliğinin uygulanacağını düzenler. Böylece özel düzenleme ile genel sağlık turizmi düzenlemesi birbirini tamamlar. Hasta hakları, kişisel sağlık verileri, kamu personeli, disiplin, mali yönetim ve yükseköğretim hükümleri de somut uyuşmazlığın konusuna göre ayrıca uygulanır.

Hangi kurumlar iş birliği yapabilir?

m.5/1’e göre kapsamda bulunan sağlık kurum ve kuruluşları, uluslararası sağlık hizmetlerinin sunulması amacıyla birbirleriyle iş birliği yapabilir. İş birliğinin konusu uluslararası sağlık hizmetidir. Kurumlar arası her personel hareketi veya her sağlık hizmeti bu düzenlemeye dayanmaz.

m.5/2 önemli bir sınırlama getirir: İlgili mevzuatında tam zamanlı çalışma esasına bağlı sınırlama bulunan birim, bölüm veya merkezlerde bu Yönetmelik kapsamında iş birliği yapılamaz. Dolayısıyla kurumun genel olarak Yönetmelik kapsamında olması, bünyesindeki her birimin otomatik olarak iş birliğine açık olduğu anlamına gelmez. Hizmet verilecek bölümün özel çalışma rejimi ayrıca kontrol edilir.

İş birliği protokolü neden zorunludur?

Yönetmelik m.6, iş birliğinin protokolle kurulmasını ve protokolde bulunması gereken asgari unsurları düzenler. Tarafların ve temsilcilerin bilgileri, hizmet verilecek branşlar ve tıbbi işlemler, hekimlerin çalışma biçimi ve çağrı usulü, hastanın başvuru ve kabul şekli, varsa kurum payı, uygun olmayan veya geciken ifadan doğacak tazminat hükümleri, değişiklik ve fesih şartları ile hizmet verecek sağlık personeli listesi protokolde yer almalıdır.

Protokol yalnız tarafların dosyasında saklanan bir belge değildir. m.6/4’e göre imzalanmasından itibaren on beş gün içinde protokol ve değişiklikleri EKİP ile HealthTürkiye Portalı üzerinden Bakanlığa bildirilir. m.6/5’e göre protokol en fazla üç yıl süreli düzenlenebilir. Mücbir sebep dışında fesih için bir ay önceden bildirim öngörülür; süre sonunda bildirim yapılmazsa aynı şartlarla bir yıl uzama kuralı uygulanır. Protokol sona erse dahi devam eden hastaların tedavisinin tamamlanması gerekir.

Yabancı hasta uyuşmazlığında protokolün tedavi tarihinde yürürlükte olup olmadığı, ilgili branşın protokol kapsamına girip girmediği ve hekim/ekibin listede bulunup bulunmadığı temel inceleme başlıklarıdır.

Hekim ve çalışma ekibi nasıl belirlenir?

Yönetmelik m.7, hizmet verecek sağlık personelinin muvafakatine dayalı liste sistemini düzenler. Protokolde veya bildirilen listede bulunmayan bir hekimin bu iş birliği modeli kapsamında çalışması mümkün değildir. Hekim birden fazla protokol kapsamında görev alabilir; ancak eğitim, araştırma ve esas kurumundaki mesleki görevlerini aksatmaması gerekir.

m.8’e göre hekim, hizmet veren sağlık kuruluşunun onayıyla kendi kurumunda çalışan sağlık personelinden bir çalışma ekibi oluşturabilir. Ekibin tıbbi sorumlusu hekimdir. Ekip üyeleri için gerekli muvafakat ve yeterlilik kontrolleri yapılır; uygun bulunan bilgiler EKİP üzerinden Bakanlığa bildirilir. Kamu hizmetinden yasaklılık veya mesleki yeterlilik yönünden uygun bulunmayan kişi ekip listesine dahil edilemez.

Hekim ve ekip üyelerinin sigortalılık ilişkisi de Yönetmelikte açık düzenlenmiştir. Bu kişiler esasen hizmet veren kuruluştaki çalışma ilişkilerini sürdürür; hizmet alan kuruluş sırf bu protokol nedeniyle hekim veya ekip personelinin işvereni haline gelmez ve ayrıca sigorta bildirimi yapmaz.

Yabancı hasta kime başvurabilir?

Yönetmelik m.9’a göre uluslararası sağlık hizmeti talep eden kişi; hizmet alan sağlık kuruluşuna, hizmet verecek sağlık personeline veya hizmet alan sağlık kuruluşunun sözleşme yaptığı bir ya da birden fazla uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşuna başvurabilir. Başvurunun yalnız aracı kuruluş üzerinden yapılması zorunlu değildir.

Bu ayrım pratikte önemlidir. Hasta doğrudan hastaneye başvurmuşsa aracı kuruluş ilişkisi doğmaz. Aracı kuruluş kullanılmışsa aracı kuruluşun organizasyon ve koordinasyon sorumluluğu ile sağlık kuruluşu/hekimlerin tıbbi sorumluluğu birbirinden ayrılır. Sağlık turizmi aracı kuruluşunun sorumluluğu bu nedenle ayrı değerlendirilmelidir.

Ameliyat ve takip sorumluluğu kimdedir?

m.10/1’e göre teşhis ve tedavi ile ameliyat ve girişimsel işlemler hizmet verecek sağlık personelinin asli yetki ve sorumluluğunda yürütülür. m.10/2 ise bu işlemlerle bağlantılı ikincil tıbbi işlemler ile ameliyat sonrası takip, kontrol, bakım ve destek hizmetlerini hizmet verecek hekim ile hizmet alan sağlık kuruluşunun sorumluluğuna bağlar. Böylece “ameliyatı başka kurumun hekimi yaptı, takipten hastane sorumlu değildir” şeklinde mutlak bir sonuç çıkarılamaz.

m.10/3 hekimi çalışma ekibinin tıbbi işlemlerinden sorumlu tutar. m.10/4 hastanın tedaviye yönelik aydınlatılmasından hekim ile hizmet alan sağlık kuruluşunu birlikte sorumlu kılar. Yabancı hastada bilgi, kişinin anlayabileceği biçimde sunulmalıdır. Türkçe bilmeyen hastaya onamın nasıl verileceği için yabancı hasta onam ve tercüman rehberi incelenebilir.

m.10/5 ayrıca 10 Şubat 2022 tarihli Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olmak kaydıyla uzaktan sağlık hizmetine izin verir. Bu hüküm özellikle hasta ülkesine döndükten sonra kontrol ve takip planında önem taşır.

Ücret ve ön ödeme nasıl belirlenir?

Yönetmelik m.12/1, bu iş birliği kapsamında sunulan uluslararası sağlık hizmetinin ücretini Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kamu sağlık hizmetleri tarifesine bağlar. m.12/2’ye göre işlemde kullanılacak ilaç ve tıbbi malzemeler hizmet alan sağlık kuruluşunca temin edilir; bunların hizmet veren kuruluş, hekim, hasta veya üçüncü kişilerce dışarıdan temin edilmesi esas değildir.

Tarifede yer almayan bir hizmet doğrudan serbestçe fiyatlandırılamaz. m.12/4 uyarınca Bakanlığa bildirim yapılır ve ücret Bakanlık onayından sonra uygulanır. m.12/5’e göre sağlık kuruluşu ön ödeme alabilir; hastanın sosyal güvencesi yoksa belirlenen tedavi bedelinin en az yüzde altmışı oranında ön ödeme alınması zorunludur.

Tedavi sırasında öngörülemeyen ek sağlık hizmeti, ilaç veya tıbbi cihaz ihtiyacı çıkarsa m.12/6 uyarınca fark tutarı hesaplanarak hasta, hizmet veren kuruluş, hekim ve varsa aracı kuruluşa bildirilir. Hasta farkı kabul etmezse m.12/7 uyarınca acil haller dışında tedavi sonlandırılır. Bu nedenle paket fiyatı, ek masraf bildirimi ve ödeme belgeleri uyuşmazlık dosyasında birlikte saklanmalıdır. Genel ücret uyuşmazlıkları için sağlık turizminde ücret ve fatura rehberi kullanılabilir.

Gelir paylaşımı hasta bakımından ne ifade eder?

m.13, hasta ödemelerinin hizmet alan sağlık kuruluşunda ayrı hesapta izlenmesini düzenler. İlaç ve tıbbi cihaz giderleri düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde ellisi, mevzuat gereği kesintiler yapıldıktan sonra hizmet veren sağlık kuruluşuna aktarılır. Hizmet veren kuruluş da protokolde kararlaştırılmış kurum payını ayırabilir ve kalan kısmı mevzuata göre hizmet veren sağlık personeli ile çalışma ekibine dağıtır.

Bu mali dağıtım, hastanın tıbbi sorumluluk bakımından muhatabını tek başına belirlemez. Hasta yönünden öncelikli inceleme; ücretin doğru tarifeye dayanıp dayanmadığı, hangi hizmetin verildiği, ödeme ve fatura belgelerinin düzenlenip düzenlenmediği ve ek bedellerin usulüne uygun bildirilip bildirilmediğidir.

Veri bildirimi ve denetim nasıl yürütülür?

Yönetmelik m.14, bu kapsamda sunulan uluslararası sağlık hizmetlerine ilişkin verilerin her ay Sağlıkta İstatistik ve Nedensel Analizler (SİNA) platformu üzerinden Bakanlığa bildirilmesini zorunlu tutar. m.11’e göre hizmet alan sağlık kuruluşu sunulan hizmetleri kendi görev, yetki ve sorumlulukları çerçevesinde gözetir ve denetler.

Kamu görevlisi sağlık personelinin disiplin hükümlerine aykırı fiilleri hizmet alan kuruluş tarafından hizmet veren kuruluşa bildirilir. Tıbbi deontolojiye aykırı davranışlar ise ilgili il sağlık müdürlüğüne bildirilir. Böylece protokol modeli, hizmet alan kurumun denetimden çekildiği bir alan yaratmaz.

Uyuşmazlıkta hangi belgeler toplanmalıdır?

Tedavinin bu Yönetmelik kapsamındaki iş birliğiyle verildiği ileri sürülüyorsa yalnız tıbbi dosya değil idari belgeler de önem taşır. İş birliği protokolü, yürürlük tarihleri, branş ve işlem listesi, hekim ve ekip listeleri, muvafakat belgeleri, başvuru ve kabul kaydı, aydınlatılmış onam, tedavi planı, kamu tarifesi, ön ödeme belgesi, fatura ve ödeme kayıtları, ek bedel bildirimi, ameliyat/anestezi belgeleri, epikriz, laboratuvar ve görüntüleme kayıtları ile takip notları birlikte değerlendirilmelidir.

Yurt dışına dönen hasta dosya, epikriz ve fatura örneklerini sonradan da talep edebilir. Uygulama adımları için yurt dışındaki hastanın tıbbi dosya alma rehberi kullanılabilir. Elektronik yazışmaların tarih, gönderen ve alıcı bilgileri korunmalıdır.

2026 için kontrol listesi

1. Taraf kurumların Yönetmelik m.2 kapsamına girip girmediğini doğrulayın.
2. Devlet üniversitesinin uluslararası sağlık turizmi yetki belgesini kontrol edin.
3. İş birliği yapılacak birimde m.5/2 engeli bulunup bulunmadığını inceleyin.
4. Protokolün imza ve yürürlük tarihini belirleyin.
5. Branş ve tıbbi işlemin protokolde yer aldığını doğrulayın.
6. Hekim ve ekip listelerini inceleyin.
7. Hasta başvuru ve kabul kanalını belgeleyin.
8. Aydınlatma ve onam belgelerini alın.
9. Tedavi bedelini kamu tarifesiyle karşılaştırın.
10. Ön ödeme ve ek bedel bildirimlerini saklayın.
11. Ameliyat sonrası takip planını alın.
12. Tıbbi ve idari kayıtları birlikte arşivleyin.

Resmî kaynaklar

Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Hizmetlerinde İş Birliği Yönetmeliği

Resmî Gazete – Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik

Mevzuat Bilgi Sistemi – 1219 sayılı Kanun

Türkiye geneli uluslararası sağlık hukuku dosya takibi

Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosunun fizikî ofisi Mersin/Akdeniz’dedir. Kamu sağlık kuruluşları arasındaki uluslararası sağlık hizmeti dosyalarında protokol, personel listeleri, yetki belgesi, başvuru-kabul, ücret, ön ödeme, tıbbi kayıt ve takip belgeleri birlikte incelenir. Türkiye genelindeki dosyalar Mersin’den yönetilebilir.

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →