Yurt Dışındaki Alacaklı Türkiye’de İflas Masasına Alacağını Nasıl Kaydeder? İİK 219 ve 235 | 2026

İflas Masası ve Alacak Kaydı Nedir?

İflas kararıyla borçlunun haczedilebilir malvarlığı münferit alacaklıların ayrı ayrı takip ettiği bir yapı olmaktan çıkar ve iflas tasfiyesi içinde toplanır. İflas masasının amacı borçlunun malvarlığını kanunun öngördüğü sıra ve usulle tasfiye ederek alacaklılar arasında dağıtmaktır. Bu nedenle yurt dışında bulunan alacaklı, Türkiye’de borçlu şirket veya gerçek kişi hakkında iflas açıldığını öğrendiğinde önce iflas kararını, tasfiyeyi yürüten daireyi ve ilan tarihlerini tespit etmelidir.

Alacak kaydı yalnız bir rakam bildirmek değildir. Alacaklı hukuki ilişkiyi, muacceliyet tarihini, ana para miktarını, faiz ve diğer ferileri, varsa rehin veya imtiyaz iddiasını ve bunların dayanağı belgeleri tasfiye dosyasına sunar. İflas idaresi daha sonra alacağı inceler ve sıra cetvelinde kabul, kısmi kabul veya ret şeklinde değerlendirir.

Yurt dışındaki alacaklı bakımından temel fark belgelerin çoğu kez yabancı dilde ve yabancı makam veya şirketlerden alınmış olmasıdır. Bu durum kayıt hakkını ortadan kaldırmaz. Belgenin niteliğine göre Türkçe tercüme, apostil veya konsolosluk tasdiki tamamlanır ve şirket adına işlem yapılıyorsa temsil yetkisi ayrıca gösterilir.

İİK m.219 İlanı Ne Sonuç Doğurur?

İİK m.219 adi tasfiyede iflasın açılmasının ilanını düzenler. İlanda müflisin kimliği, iflasın açıldığı tarih ve alacaklıların alacaklarını bildirmesine ilişkin çağrı yer alır. Alacaklı açısından kritik sonuç tasfiyeye katılım için kayıt sürecinin başlamasıdır.

Yurt dışında yaşayan alacaklı ilanı Türkiye’de fiziken görmemiş olsa dahi ilan tarihlerini takip etmelidir. Kişisel tebligatın mutlaka yapılacağını varsayarak beklemek doğru değildir. İflas dosyası, ilgili ilanlar ve sıra cetveli vekil aracılığıyla düzenli takip edilmelidir.

İİK m.219 sistemi alacaklıları ortak tasfiye sürecinde toplar. Kayıt yapılmaması alacağın maddi hukuk bakımından kendiliğinden yok olması anlamına gelmez; ancak toplantılara katılım, sıra cetvelindeki yer, dağıtım ve itiraz hakları bakımından zamanında kayıt önemlidir.

Yurt Dışındaki Hangi Alacaklılar Başvurabilir?

Türkiye’de açılan iflasta alacaklının Türk vatandaşı veya Türkiye’de yerleşik olması şart değildir. Yabancı gerçek kişi, yabancı şirket, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı, yabancı banka veya başka bir ticari işletme borçluya karşı geçerli bir alacağı varsa iflas masasına kayıt talebinde bulunabilir.

Alacağın kaynağı satış, hizmet, kredi, ödünç, distribütörlük, acentelik, kira, işçilik, tazminat, mahkeme kararı, hakem kararı veya başka bir borç ilişkisi olabilir. Her alacağın sıra ve ispat rejimi aynı değildir. Rehinli alacak ile adi ticari alacak farklı değerlendirilir; kanunun imtiyaz tanıdığı alacaklarda İİK m.206 ayrıca uygulanır.

Alacağın yabancı hukuka tabi bir sözleşmeden doğması kayıt yapılmasını engellemez. Ancak alacağın varlığı ve miktarı tartışılırsa uygulanacak hukuk, yabancı kararın tanınması veya tenfizi ve ispat rejimi ayrıca incelenir.

İflas Masasına Alacak Kaydında Hangi Belgeler Sunulur?

Ticari alacakta sözleşme, sipariş, fatura, teslim belgesi, banka hareketi, cari hesap mutabakatı, ihtarname ve yazışmalar birlikte değerlendirilir. Mahkeme veya hakem kararına dayalı alacakta kararın tamamı, kesinleşme veya icra edilebilirlik durumu ve Türkiye’de tanıma veya tenfiz gerekip gerekmediği açıklanır.

Alacak kalemleri ayrı ayrı gösterilir. Ana para, işlemiş faiz, faiz başlangıç tarihi, sözleşmesel ceza, masraf ve diğer feriler tek bir toplu rakam olarak bırakılmaz. Döviz alacağı varsa para birimi açıkça yazılır ve kur hesabının hukuki dayanağı belirtilir.

Şirket adına kayıt yapılacaksa şirketi temsil eden kişinin yetkisini gösteren ticaret sicili veya eşdeğer yabancı kayıt sunulur. Avukatla başvuruda vekâletname dosyaya eklenir. Yabancı şirketin unvanı, sicil numarası ve merkez adresi belgeler arasında tutarlı olmalıdır.

Yabancı Belgeler Türkiye’de Nasıl Kullanılır?

Yabancı ülkede düzenlenen resmî belgelerin Türkiye’de kullanılmasında belgenin niteliğine ve düzenlendiği ülkeye göre apostil, konsolosluk tasdiki veya uygulanabilir uluslararası anlaşma rejimi devreye girer. Mahkeme kararı, noter belgesi ve ticaret sicili belgesi ile sıradan ticari yazışma aynı tasdik rejimine tabi değildir.

Yabancı dildeki belgelerin Türkçe tercümesi hazırlanır. Tercümede şirket adı, para birimi, sözleşme tarihi, vade, faiz oranı ve taraf isimlerinde hata bırakılmamalıdır. Nokta-virgül ve ondalık ayrımı kaynaklı rakam hataları alacak tutarını doğrudan etkileyebilir.

Apostil belgenin alacağın esasını ispatladığı anlamına gelmez. Apostil belgenin kaynağının tasdikine ilişkindir; borcun doğup doğmadığı, ödemenin yapılıp yapılmadığı ve zamanaşımı gibi maddi hukuk itirazları ayrıca incelenir.

Döviz Alacağı İflas Masasına Nasıl Kaydedilir?

EUR, USD, GBP, CHF veya başka para birimine bağlı alacakta sözleşmedeki para birimi, vade ve faiz hükmü açıkça gösterilir. İflas tasfiyesinde yabancı para alacağının Türk lirasına çevrimi ve faiz hesabı iflasın açıldığı tarih ve İcra ve İflas Kanunu hükümleri dikkate alınarak yapılır.

Alacaklı döviz cinsini yanlışlıkla sıradan Türk lirası alacağı gibi sunmamalıdır. Sözleşmede aynen dövizle ödeme, efektif ödeme veya Türk lirası karşılığına ilişkin özel hüküm varsa kayıt dilekçesinde belirtilir.

Kur hesabı, vade tarihi, kısmi ödemeler ve işlemiş faiz ayrı kalemlerde gösterilmelidir. Böylece iflas idaresinin alacağı kısmen reddetmesine neden olabilecek belirsizlikler azaltılır.

Rehinli veya Teminatlı Alacak Nasıl Bildirilir?

Alacak ipotek, taşınır rehni veya başka ayni teminatla güvence altındaysa bu durum kayıt talebinde açıkça belirtilir. Rehnin konusu, tesis tarihi, tescil bilgisi ve güvence altına aldığı tutar belgelenir. Rehinli alacak ile adi alacak tasfiyede aynı konumda değildir.

Yabancı ülkede kurulmuş teminatın Türkiye’deki malvarlığı üzerindeki etkisi ayrıca belirlenir. Türkiye’deki taşınmaz rehni Türk tapu sicili hükümlerine tabidir. Yabancı malvarlığı üzerindeki teminatın Türk iflas dosyasındaki sonuçları ise somut teminat yapısı ve uygulanacak hukuk çerçevesinde değerlendirilir.

Teminatın bildirilmemesi alacaklının hukuki konumunun eksik yansıtılmasına neden olabilir. Bu yüzden teminatlı ve teminatsız kısım ayrıştırılmalıdır.

Süresinde Kaydedilmeyen Alacak Ne Olur?

İİK m.236 geç kalan alacaklıların durumunu düzenler. İflasın kapanmasına kadar alacağını kaydettirmemiş alacaklı, kayıt talebinde bulunabilir; ancak gecikmeden doğan masraflara katlanır ve daha önce kararlaştırılmış paylaştırmalardan pay isteyemez. Bu nedenle kayıt çağrısının kaçırılması hakların kullanımını ciddi biçimde daraltır.

Alacaklı iflası geç öğrenmişse ilan tarihleri, sıra cetvelinin düzenlenip düzenlenmediği, dağıtım aşaması ve daha önce yapılmış paylaştırmalar derhal incelenmelidir. Geç kayıt normal süredeki kayıtla aynı sonuçları doğurmaz.

Sıra cetveli ilan edilmişse ayrıca İİK m.235’teki 15 günlük süre gündeme gelir. Bu nedenle yurt dışındaki alacaklının yalnız kişisel bildirim beklemesi güvenli değildir.

İflas İdaresi Alacağı Nasıl İnceler?

İflas idaresi alacaklının belgelerini, müflisin defter ve kayıtlarını ve gerektiğinde taraf açıklamalarını inceler. Alacağı tamamen kabul edebilir, bir bölümünü kabul edip kalanını reddedebilir veya tamamını reddedebilir. Ayrıca alacağın hangi sıraya yazılacağını belirler.

Alacaklı açısından kritik belge sıra cetvelidir. Kayıt dilekçesinin dosyada bulunması tek başına yeterli değildir. Sıra cetveli ilan edildiğinde alacağın hangi tutarla ve hangi sırada kabul edildiği kontrol edilir. Faiz, masraf veya imtiyaz eksik bırakılmışsa kanuni başvuru süresinde yapılır.

İflas idaresinin ret kararı maddi anlamda kesin hüküm değildir. İİK m.235’teki dava yolu kullanılır; fakat sürenin kaçırılması tasfiye bakımından ciddi sonuç doğurur.

Sıra Cetveli Nedir?

Sıra cetveli, iflas masasına bildirilen ve tespit edilen alacakların kabul veya ret durumunu ve dağıtımdaki sırasını gösterir. Tasfiye sonunda elde edilen paranın hangi alacaklıya hangi sırada dağıtılacağı bu cetvel üzerinden belirlenir. Bu nedenle yalnız alacağın listede bulunması değil, doğru tutar ve doğru sırada bulunması gerekir.

İİK m.206 kapsamındaki imtiyazlı alacaklar ile adi alacaklar aynı sırada değildir. Yurt dışındaki şirketin sıradan ticari faturası ile işçi alacağı veya özel kanunla imtiyaz tanınmış alacak aynı sonuçları doğurmaz.

Sıra cetvelinin ilan tarihi İİK m.235 bakımından 15 günlük dava süresini başlatır. İlan tarihi kesin olarak kaydedilmelidir.

İİK m.235 Sıra Cetveline İtiraz Davası Nasıl Açılır?

İİK m.235 uyarınca sıra cetveline itiraz eden alacaklı, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki asliye ticaret mahkemesinde dava açar. Kendi alacağının haksız biçimde reddedildiğini veya eksik kabul edildiğini ileri süren alacaklı davasını iflas masasına karşı yöneltir.

Başka bir alacaklının kabul edilen alacağına itiraz ediliyorsa dava o alacaklıya karşı açılır. Davalı tarafın doğru belirlenmesi zorunludur. Dilekçede kayıt talebi, iflas idaresinin değerlendirmesi, sıra cetvelindeki kayıt, talep edilen miktar ve alacağın dayanak belgeleri birlikte açıklanır.

İİK m.235 bu davanın basit yargılama usulüyle görüleceğini düzenler. Yabancı belgelerin tercüme ve tasdik hazırlığı, 15 günlük dava açma süresini kaçıracak şekilde bekletilmemelidir.

İtiraz Yalnız Sıraya İlişkinse Hangi Yol Kullanılır?

İİK m.235’in son fıkrası açık ayrım yapar. Uyuşmazlık alacağın esasına veya miktarına değil yalnız sıra cetvelindeki sıraya ilişkinse başvuru icra mahkemesine şikâyet yoluyla yapılır. “Alacağım eksik kabul edildi” ile “alacağım kabul edildi fakat yanlış sıraya yazıldı” aynı hukuki sorun değildir.

Özellikle imtiyazlı alacak iddiasında alacağın varlığı tartışmasız olduğu hâlde yalnız İİK m.206’ya göre yanlış sıra verilmişse şikâyet yolu öne çıkar. Yanlış hukuki yol seçimi süre kaybına neden olabilir.

Yurt Dışındaki Alacaklı İçin Adres ve Tebligat

Yurt dışında bulunan alacaklı iflas dosyasına güncel adresini ve Türkiye’de vekili varsa vekil bilgisini doğru bildirir. Adres değişiklikleri dosyaya zamanında işlenmelidir. Yabancı şirketlerde ticaret sicili adresi ile bildirilen merkez adresi tutarlı olmalıdır.

Buna rağmen sıra cetveline itiraz süresinde yalnız kişisel tebligata güvenilmez. Kanunun ilana bağladığı süreler ilanla başlar. Vekil düzenli dosya ve ilan kontrolü yapmalıdır.

Türkiye’ye Gelmeden Avukatla Kayıt Yapılabilir mi?

Evet. Yurt dışındaki alacaklı geçerli vekâletnameyle Türkiye’de avukat aracılığıyla alacak kaydı, iflas dosyası incelemesi, sıra cetveli takibi ve İİK m.235 davasını yürütebilir.

Vekâletname Türk konsolosluğunda veya yabancı noter önünde düzenlenebilir. Yabancı noter belgesinde ülkeye göre apostil veya konsolosluk tasdiki ve Türkçe tercüme gerekir. Şirket adına vekâlet veriliyorsa temsil yetkisini gösteren yabancı ticaret sicili belgesi de hazırlanır.

En Sık Yapılan Hatalar

• İflas ilanını kişisel tebligat gelene kadar takip etmemek.
• Alacağı ana para, faiz ve masraflara ayırmadan tek rakamla bildirmek.
• Yabancı dildeki belgeleri tercümesiz sunmak.
• Resmî yabancı belgede gereken apostil veya tasdiki tamamlamamak.
• Rehin veya imtiyaz iddiasını açıkça yazmamak.
• Döviz alacağında para birimi ve hesap yöntemini göstermemek.
• Sıra cetveli ilanını takip etmeyip İİK m.235’teki 15 günlük süreyi kaçırmak.
• Alacağın esasına itiraz ile yalnız sıraya itirazı birbirine karıştırmak.
• Şirket alacaklısında temsil yetkisini belgelememek.
• Geç kayıt hâlinde İİK m.236’nın sonuçlarını dikkate almamak.

Yurt Dışındaki Alacaklı İçin Kontrol Sırası

Önce iflas kararının dosya bilgileri ve tasfiyeyi yürüten daire tespit edilir. Ardından İİK m.219 ilan tarihi bulunur. Alacağın dayanağını ve tutarını gösteren belgeler hazırlanır; yabancı belgelerin tercüme ve tasdik işlemleri tamamlanır. Kayıt dilekçesinde ana para, faiz, para birimi, teminat ve sıra iddiası açıkça ayrıştırılır.

Kayıttan sonra iflas idaresinin inceleme sonucu ve sıra cetveli takip edilir. Alacak reddedilmiş veya eksik kabul edilmişse İİK m.235’teki 15 günlük sürede dava açılır. Sorun yalnız sıradaysa icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulur. Geç kalınmışsa İİK m.236’nın masraf ve önceki paylaştırmalar bakımından doğurduğu sonuçlar dosya üzerinden tespit edilir.

Yurt dışından genel icra takibi ile iflas tasfiyesi farklı süreçlerdir. İflas dışındaki tahsil yolları için Yurt Dışından Türkiye’de İcra Takibi ve Alacak Tahsili; mal kaçırma riski için Yurt Dışındaki Alacaklı İçin İhtiyati Haciz rehberleri birlikte incelenebilir.

Resmî ve İlgili Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu – Adalet Bakanlığı
• İcra ve İflas Kanunu – Mevzuat Bilgi Sistemi
• Yurt Dışındaki Müvekkiller Rehberleri

Sık Sorulan Sorular

Av. Halil Bakırcı tarafından hazırlanmış, Av. Emirhan Keskin tarafından incelenmiştir.

Yazar Bilgisi

Avukat Halil BAKIRCI, Mersin Barosu 3472 sicil numarasına kayıtlıdır. Bakırcı & Keskin Hukuk Bürosu bünyesinde ceza, aile, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarında hukuki danışmanlık ve dava takibi sunmaktadır.

İnceleyen: Av. Emirhan Keskin · Mersin Barosu Sicil No: 5507

Av. Halil Bakırcı profilini inceleyin →